2100 йилга келиб қандай шароитда ишлаймиз?

Ажабтовур воқеалар 19-09-2018

Сўнгги 100, 50 ва ҳатто 10 йил ичида иш шароитларида кескин ўзгаришлар кузатилди. Бироқ мутахассислар биз эволюциянинг илк даврида эканимиз, у қандай, қаерда ва қачон ишлашимизни буткул ўзгартириб юборишини таъкидлашмоқда. Футурологлар прогнозлари қуйидагилардан иборат.

Нафақага чиқиш тушунчаси эскиради

Future Navigator консалтинг агентлиги таъсисчи-ҳамкори Лизелотта Лингсо технологиялар ривожланиши сабаб инсон меҳнатининг унумдорлиги роботларникига таққослаганда камроқ дея ҳисобланишини айтмоқда. Натижада одамлар компьютерлар кучи етмайдиган ижодий ечимларни излашни бошлайдилар. “Машиналар ўзининг машинага хос ишини яна узоқ йиллар давомида аъло даражада бажаради, одамлар эса ҳаракат қилишига тўғри келади,  - дейди Лингсо. Салоҳиятимизни тўлиқ намойиш этиш учун индивидуал қобилиятларимизни ривожлантирамиз”.

Фото: Unsplash

Лингсонинг сўзларига кўра, иш шароитлари инсон салоҳиятини намойиш қилишга у қадар ёрдам бермайди, шунинг учун келажакда вазият ўзгаради. Тўққиздан олтигача бўлган иш жадвали, анъанавий офислар, қатъий корпоратив иерархия ва нафақага чиқиш тушунчаси ўзгаради.

 

“Аввалги иш жадвали бўйича ишлаймиз деб ўйламайман, - дейди Лингсо. Нафақа қайта ўқиш учун вақти-вақти билан танаффусларга алмаштирилади, одам ҳаёт тарзи эса ишлаш қобилиятини узайтириш учун кескин ўзгаради”.

Стандарт нафақа ёши бўлмайди – одамнинг ўзи вақти-вақти билан карьерасида танаффуслар қилади. Ҳаёт тарзингизга мос келадиган иш, масалан – қисман бандлик ёки шартнома билан ишлашни танлаш мумкин.

Ходим умумий жамоанинг фойдалилигига қараб танланади

«Жамоада энг кўпи билан 8-10 киши бўлади. Бир сўз билан айтганда, иккита пицца билан тўйдириш мумкин бўлган миқдор. Бундай ҳажм инновацион жамоа учун оптимал саналади, - дейди Лингсо. – Авваллари одамларни конвейерда бўлгани каби аниқ вазифаларни бажариш учун танлардик. Бироқ бу йўл билан ходимлардан максимал унумдорликка эришмайсиз. Келажакда ишга олиш умумий жамоанинг фойдалилик даражасига қараб амалга оширилади.

Фото: Unsplash

Лингсо сўзларига қараганда, етук сунъий онг ва алгоритмлар жамоанинг оптимал сонини ва таркибини ундаги ходимлар сифат ҳамда кўникмаларини аниқлашда ёрдам беради.

Жамоада тиббий ва оддий суғуртага ўхшаш бонуслар пайдо бўлади. Унинг аъзолари эса янада қулай бўлиши учун биргаликда ёки ёнма-ён яшайдилар.

Ишхонада аёллар сони ортади

Замонавий аёллар эркакларга қараганда ўқимишлироқ, шунинг учун Лингсонинг фикрига кўра, уларнинг бандлик даражаси ортади. Ҳозир у 46 фоизни ташкил этади, 2030 йилда эса эркак ва аёлларнинг бир хил миқдори иш билан банд бўлади.XXII асрда ишлайдиган аёллар улуши 53 фоизгача ортади.

Фото: Unsplash

Бироқ Халқаро иқтисодий форум прогнозларига кўра, 213 йил ичида эркак ва аёллар маоши ўртасидаги тафовут йўқолади. 2100 йилда у 10 фоиз даражасида қолади. Лингсонинг сўзларига кўра, вазият ўзгариши учун глобал маданий ўзгаришлар зарур.

Кам ишлаб, кўпроқ ҳордиқ чиқариш

Одамлар, биринчи навбатда, яшашга пул ишлаш учун эмас, ўз салоҳияти ва мақсадларига эришиш учун ишлаганда унумдорликни соат билан ўлчаш аҳмоқлик бўлади. Футуролог Есим Кунтер техник кашфиётлар туфайли одамлар ва ниҳоят аввалги авлодларга қараганда ҳафтасига камроқ ишлай оладилар, деган фикрда.

Фото: Unsplash

Кунтер илгари Toys R’ Us, Hasbro ва LEGO компаниясида ишлаган, У ҳозир ҳам ўйинчоқ саноатида фаолият юритиб, болаларга келажак касбларига тайёрланиш учун воситаларни ишлаб чиқишда ёрдам бермоқда. Унинг фикрига кўра, замонавий болалар учун технологиялар нормага айланди, шунинг учун улар телефон ва ижтимоий тармоқларга кўп чалғимай, мувозанатга интилишади.

Натижада Кунтер прогнозларига кўра, 2030 йилда ўртача иш ҳафтаси 36 соатга қисқаради, 2100 йилга келиб эса 30 соатгача камаяди.

Етакчи тушунчаси ўзгаради

Лингсо одамлар келажакда иерархияси қатъий белгиланган йирик компанияларда эмас, асосан кичик, марказлашмаган жамоаларда ишлайдилар,дея фикрламоқда. Шунинг учун етакчи тушунчаси у қадар аниқ бўлмайди.

Фото: Unsplash

Кунтер эса кўпчилик анъанавий компанияларда ишлайдилар,дея ҳисоблайди. Бироқ у ҳам етакчилар юқоридан туриб тайинланмайди, улар ўз-ўзидан пайдо бўлади,деган фикрни қўллаб-қувватлайди.

Ўзгаришларгина доимий бўлади

Футурологларнинг ҳар иккиси ҳам ўз прогнозларига иккиланиб қарашмоқда. Охир-оқибат ҳаммаси авлодларга боғлиқ бўлади. “Ҳозирда ота-оналар фарзандларига нисбатан кўп ғамхўрлик қилишади ва болаларга қатъий жадвал бўйича вақт ажратадилар. Шунинг учун бизга аниқ кўрсатмалар керак – дейди Кунтер. Ҳозир бизга очиқроқ ва табиийроқ иш экотизимига қараб ҳаракатланаётгандек туюлса-да, балки келажак авлодга бу ёқмаслиги ва янада таркиблашган тизим талаб этилиши мумкин”.

Фото: Unsplash

Лингсо эса кескин ўзгаришлар юз берса ҳам бунинг учун кўп вақт талаб этилади, деган фикрда.

“Иш вақти ва меҳнат шароитларининг янги тизимини қабул қилиш учун бир неча авлодлар керак бўлди, охир-оқибат улар мазкур тизимга мослаша олишди, - деди Лингсо. Ҳозир биз ҳам айнан шундай босқични бошдан ўтказяпмиз. Уни ҳақиқатан ҳам амалга ошириш учун камида битта авлод талаб этилади”.



МАҚОЛА МАНЗУР КЕЛГАН БЎЛСА ДЎСТЛАРИНГИЗ БИЛАН ҲАМ БЎЛИШИНГ

МАЗКУР БЎЛИМДАН ЭНГ СЎНГГИ МАҚОЛАЛАР



Изоҳлар

Изоҳингиз учун раҳмат. Тез орада сайт маъмурияти уни кўриб чиқиб, чоп этади.
Изоҳ ёзиш

Биринчилардан бўлиб изоҳ қолдиринг!

Биз сизга дунёнинг гўзаллигини эслатиб турамиз. Ишдан, мактабдан ва кўчадаги бошқа юмушлардан ҳориб уйга қайтганингизда, сизни ҳаётнинг оддий ва одатий ташвишларидан бироз чалғита олсак, ютуғизмиз шудир бизнинг.
Яндекс.Метрика

© 2018 XABARDOR.UZ