Isroil hukumati Ramazon oyi boshidan buyon Al-Aqso majmuasiga kirishni cheklab qo‘ygan. Shu sababli namozxonlar bayram ibodatini ham masjidga tutash hududlarda ado etishga majbur bo‘lgan. Xususan, 20-mart kuni Isroil politsiyasi kirish yo‘llarini to‘sib qo‘ygani bois yuzlab kishi Eski shahar tashqarisida namoz o‘qigan.

Falastinliklar ushbu qarorni Isroilning “xavfsizlik vaziyati“dan foydalanib, Al-Aqso ustidan nazoratni to‘liq qo‘lga kiritish strategiyasining bir qismi deb hisoblamoqda.

Hozirda Al-Aqso majmuasi Iordaniya tomonidan boshqariladi, biroq maskanga kirish-chiqish to‘liq Isroil kuchlari nazoratida. O‘nlab yillar davomida saqlanib kelayotgan “status-kvo”ga ko‘ra, yahudiylar va boshqa musulmon bo‘lmaganlarga belgilangan soatlarda Sharqiy Quddusdagi majmuaga kirishga ruxsat beriladi. Lekin ularga ibodat qilish yoki diniy ramzlarni namoyish etish taqiqlangan.

Shunga qaramay, Isroil milliy xavfsizlik vaziri Itamar Ben-Gvir bir necha bor ushbu tartibga qarshi chiqib, yahudiylarning ibodat huquqini talab qilgan. 2024-yilda u hatto masjid hududida sinagoga qurish taklifini ilgari surgan edi.

So‘nggi oylarda Eski shaharda falastinlik dindorlar va diniy xodimlarning hibsga olinishi, shuningdek, yahudiy ko‘chmanchilarning majmuaga bostirib kirishi keskin ko‘paydi. Politsiya hatto namoz vaqtida masjid ichida qo‘lga olish ishlarini amalga oshirmoqda. Odatda Hayit arafasida gavjum bo‘ladigan Eski shahar juma kuni huvullab qoldi. Al-Aqso imomi va Quddusning sobiq bosh muftiysi Shayx Ekrima Sabriy musulmonlarni Hayit namozini masjidga imkon qadar yaqin joyda ado etishga chaqiruvchi fatvo chiqardi.

Masjidning yopilishi Arab davlatlari ligasi tomonidan “xalqaro huquqning ochiqdan-ochiq buzilishi” sifatida keskin qoralandi. Tashkilot bu holat e’tiqod erkinligiga putur yetkazishini va butun mintaqada keskinlikni kuchaytirishini bildirdi. Islom hamkorlik tashkiloti va Afrika Ittifoqi komissiyasi ham qo‘shma bayonot bilan chiqib, ayniqsa muborak Ramazon oyida bunday cheklovlarning joriy etilishi qabul qilib bo‘lmas holat ekanini ta’kidladi.

• Falastin
• Hayit
• Isroil
• Masjid
• cheklov
• taqiq