Sayyoramizdagi eng noodatiy orollar

  • 17:44 / 13.09.2019
  • 723

Orol – atrofi suv bilan o‘ralgan quruqlik. Materiklardan ajralib turganligi bois, u yerda hayot biroz boshqacha tarzda rivojlanadi. Bu esa orollarni noma’lumlik makoniga aylantiradi. Sayyoramizda qancha orol borligini hech kim aniq bilmaydi. Ammo romantiklar, sayohatchilar va shunchaki sarguzashtni xohlovchilar uchun to‘sqinlik qilmaydi. Agar siz ulardan biri bo‘lsangiz, unda ushbu maqola siz uchun.

Surtsey oroli – dunyodagi eng yosh orol

Bilasizmi, sayyoradagi eng yosh orol ham aslida unchalik yosh emas. Uni 50 yoshga kirgan odam bilan tenglashtirish mumkin. 1963-yilda kuchli suv osti vulqoni portlashi Norvegiya dengizida sovigan va qotib qolgan lava platformasini hosil qildi. Ushbu voqea tufayli 1963-yil 14-noyabr kuni Surtsey orolining rasmiy tug‘ilgan kuni bo‘ldi. Hozirgi vaqtda orolda turli o‘simliklar va qushlar yashaydi. Yirtqichlar yo‘qligi sababli orol hududi tinch.

Tabiatning inson ta’sirisiz rivojlanishiga imkon berish uchun orolni butunlay izolyatsiya qilishga qaror qilindi. Taqiqlanishiga qaramay, sayyohlar cho‘l orolida kartoshka yetishtirishga harakat qilgan, ammo u o‘simlik ko‘chatlari topilgandan so‘ng darhol qazib olingan.

Madagaskar – sayyoradagi eng qadimgi orol

Agar Surtsey oroli haqli ravishda sayyoradagi eng yosh orol deb tan olingan bo‘lsa, Madagaskar oroli eng qadimgi hisoblanadi. Bu orol 160 million yil oldin shakllangan va u hayotida dinozavrlarning paydo bo‘lishi, yashashi va o‘lishini ko‘rishga muvaffaq bo‘lgan deb ishoniladi.

Orol bir necha million yillar davomida Afrika qit’asidan butunlay ajratilganligi sababli, uning ekotizimida noyob hayvonlar va o‘simliklar turlari mavjud. Shunday qilib, Madagaskarda baobab daraxtlari o‘sadi, ularning yoshi bir necha ming yillarga yetadi. Uning yonida orolning haqiqiy ramzi bo‘lgan tirik lemurlar mavjud.

Buve oroli – sayyoradagi eng xavfsiz va eng sovuq joy

Afrikadan 2 200 km uzoqlikda va Antarktidan deyarli bir xil masofada joylashgan Buve oroli sayyoradagi eng yolg‘iz va ajralib qolgan joy hisoblanadi. Orolning qariyb 90 foizi qalin muz qatlami bilan qoplangan. Bu yerda doimiy kuchli shamollar esib turadi hamda vaqti-vaqti bilan 6 qavatli binoning balandligiga teng to‘lqinlar bilan yuvilib turadi.

Aftidan, bu orol uzoq vaqt davomida hech kimning yashamaganligini ko‘rsatadi. Chunki, bunday sharoitda yashashni istaydigan odamlar hozir ham yo‘q. Buve oroli – dunyodagi eng ajralib qolgan joy.

Poynt – orol ichidagi orol joylashgan orol

G‘alati nom, shundaymi? Ammo bunday ajoyibot Filippinda mavjud. Luson Filippindagi eng katta orol bo‘lib, u mamlakat poytaxti Maniladan 50 kilometr narida joylashgan. Orolning markazida okeanning bir qismi bo‘lgan ko‘l bor. Noyob ko‘lda munozarali nomga ega bo‘lgan orol mavjud. Bu vulqon krateri bo‘lib, u sariq suv bilan to‘ldirilgan. Va nihoyat, vulqon krateri ichidagi ko‘lning markazida o‘zining noyob joylashuvi tufayli ko‘p sonli sayyohlarni jalb qiladigan va Filippin xazinasini to‘ldiradigan Vulkan Poynt oroli joylashgan.

Grenlandiya – sayyoradagi eng katta orol

Dunyodagi eng g‘ayrioddiy orollar reytingini tuzishda biz Grenlandiyani e’tibordan chetda qoldirolmaymiz, chunki u sayyoradagi eng katta orol hisoblanadi. Noyob orol deyarli 4 ming metrga ko‘tarilgan muz qatlami bilan qoplangan. Bu xususiyat dunyodagi eng katta orol aholisining yashash joylariga katta ta’sir ko‘rsatdi. Va ularni qirg‘oq hududlariga ko’chishlariga majbur qildi. Grenlandiyadagi eng past harorat orolning markazida – 60 darajaga yetadi.

Kaffeklubben – Shimoliy qutbga eng yaqin orol 

Uzoq vaqt davomida Shimoliy qutbga eng yaqin orol Grenlandiya deb ishonilgan. Ushbu qarashlarni tadqiqotchi Robert Piri rad qilishga muvaffaq bo‘ldi. U 1900-yilda kichkina orolni topdi. Oradan 21 yil o‘tgach, orolga birinchi odam – Lauge Kox kelgan va Shimoliy qutb yaqinidagi bir yer uchastkasiga joylashgan. Tadqiqotchi bu yerni ikkilanmasdan o‘zining ona Kopengagendagi qahvaxonalardan biri sharafiga nomladi.

Bishop Rok – dunyodagi eng kichik orolDunyodagi eng kichik va qayta qurilgan orol Angliya qirg‘oqlarida joylashgan Bishop Rok orolidir. Uning maydoni atigi 0.0006 kvadrat kilometrni tashkil etadi va uning butun yuzasi 1858-yilda qurilgan.