Бизнесмен бўлиб туғилганлар

Таҳлил 29-11-2014

Капитализм назариячилари ўнлаб йиллар давомида оилавий компанияларнинг синишини башорат қилишганди. Улар ҳақдек эди: ХХ асрда оилавий фирмалар анча вақтгача эътибордан йироқ бўлди. Бироқ вазият ўзгарди.    

Оилавий компанияларнинг ҳиссаси 2005 йил 15 фоиз бўлган бўлса, ҳозир 19 фоизга етган. Бу асосан иқтисодиёти ривожланаётган давлатлар (Хитой, Россия, Бразилия, Жанубий Корея, Тайвань) ҳисобига содир бўлди. Бу давлатларда оилавий фирмалар кўп, аммо бой давлатлар ҳам ортда қолмасликка ҳаракат қилмоқда.

“Сиз оилавий бизнес маҳсулотларидан бошқа ҳеч нимадан фойдаланмасдан (“New York Times” (ёки “Daily Mail”)ни ўқиб, “BMW” (ёки “Fiat”, ёки “Ford”)да ўтириб, “Samsung Galaxy”дан қўнғироқ қилиб, “Mars” шоколадини еб) кунни ўтказишингиз мумкин”.   

Оилавий фирмалар борган сари кўпайиши кутилмоқда: 2025 йилга бориб, бундай компаниялар сони 15 мингга етади (2010 йилда 8000 та эди), умумий даромади эса 1 миллиард доллардан кам бўлмайди, уларнинг 37 фоизи ривожланаётган давлатларда бўлади. Жануби-Шарқий Осиёдаги катта фирмаларнинг 85 фоизи, Лотин Америкасидагиларнинг 75 фоизи, Ҳиндистонда 67 фоизи, Яқин Шарқда 65 фоизи, Хитойда эса 40 фоизини оилалар бошқаради. 

Синиши башорат қилинган оилавий компаниялар қандай қилиб яшаб қолди? Ўз нуқсонлари ва камчиликларини бартараф этишни айниқса Ғарбда яхши ўрганиб олишди. Масалан, бугунги кунда оилавий фирмаларнинг раҳбарлари омадсизлиги кундек равшан бўлиб турганларни ишга олишмайди, бунинг ўрнига ўсиб келаётган авлодни бизнес-мактабларга жўнатиб, ишни қуйи поғоналардан бошлашга мажбур қилишади. Консалтингнинг бутун бир соҳаси фирмаларга қариндошлар ўртасидаги келишмовчиликларни ҳал қилишга мўлжалланган.   

Оилавий бизнеснинг кучли жиҳатлари бугун ҳам капитализмнинг илк давридагидек муҳим. Гап шундаки, ёлланма менежерлар фирма эгаларичалик сергак бўлишмайди. Қариндош менежерлар кўпинча тежамкор бўлишади ва чорак якунларига қараб эмас, авлодлар кўлами билан фикрлашади. 

Бироқ ривожланаётган давлатларда ҳам, ривожланган давлатларда ҳам замонавий оилавий компанияларнинг бир муаммоси бор: оилавий фирмаларнинг 16 фоизида фирманинг мерос бўлиб ўтишида аниқ тасаввур мавжуд эмас. Бунинг устига, уларнинг аксарияти энг яхшилар билан рақобатда бўлишга уринмайди, ўзлари учун ишлайверишади. Муваффақият қозониш учун оилавий назоратдан воз кечиш шарт эмаслигини нимагадир унутиб қўйишади.  



МАҚОЛА МАНЗУР КЕЛГАН БЎЛСА ДЎСТЛАРИНГИЗ БИЛАН ҲАМ БЎЛИШИНГ

МАЗКУР БЎЛИМДАН ЭНГ СЎНГГИ МАҚОЛАЛАР



Изоҳлар

Изоҳингиз учун раҳмат. Тез орада сайт маъмурияти уни кўриб чиқиб, чоп этади.
Изоҳ ёзиш

Биринчилардан бўлиб изоҳ қолдиринг!

Биз сизга дунёнинг гўзаллигини эслатиб турамиз. Ишдан, мактабдан ва кўчадаги бошқа юмушлардан ҳориб уйга қайтганингизда, сизни ҳаётнинг оддий ва одатий ташвишларидан бироз чалғита олсак, ютуғизмиз шудир бизнинг.
Яндекс.Метрика

© 2017 XABARDOR.UZ