Етакчи раҳбар қандай бўлиши керак?

Маслаҳат 4-02-2017

Аксариятнинг фикрига кўра, яхши раҳбарлар - сўзсиз экстраверт бўлади, улар таваккалга асосланган қарорларни қабул қилишни яхши кўришади. Бироқ бу тасаввурлар ҳақиқатга қанчалик яқин? Компаниялар раҳбарларини топ-менежерлардан нима ажратиб туради? Энг асосийси -  қайси шахсий фазилатлар уларга муваффақиятга эришишда ёрдам беради?

Корпоратив зинапоянинг энг юқорисида турган одамлар тўғрисида кўплаб афсонлар тўқишади, уларнинг муваффақиятини нима белгилашини аниқлашга бўлган уринишларнинг чеки йўқ. Шундай қилиб, компанияга янги раҳбар тайинлаётганда нималарга эътибор бериш керак?

Бугунги кунда бозорлардаги вазият ўзгарувчан бўлгани боис бу масала муҳим аҳамиятга эга, зеро рақамли инновациялар анъанавий бизнеснинг деярли барча жиҳатларини шубҳа остига қўймоқда. Айнан шунинг учун Russell Reynolds Associates компанияси Hogan Assessment Systems билан ҳамкорликда ҳақиқатни ёлғондан ажратиш ҳамда етакчиликнинг асосий белгиларини аниқлаш мақсадида тадқиқот ўтказишга қарор қилишди. Натижада маълум бўлдики, ғайратлилик, устувор йўналишларни белгилай олиш ва муаммонинг моҳиятини англаш қобилияти компанияни бошқаришда ўз-ўзини реклама қилиш ва экстроверсиядан-да муҳим аҳамият касб этади.

Бизнинг услубимиз олинган маълумотларнинг юқори даражада ишончлилигини таъминлайди дея ўйлаймиз, унда кўпроқ психомкетрик маълумотлар базаси қўлланган. Бу муаммо билан шуғулланувчи бошқа тадқиқотчилар эса, қоидага кўра, суҳбатлар ўтказишган, резюмени таҳлил қилишган ва ҳатто овозли паттернларни ўрганишган. 

Биз бутун дунё бўйлаб 200 компания раҳбарининг батафсил психометрик профилини яратиб, янада чуқур ёндашувни танладик. Бунинг учун биз уч усулни қўлладик.

Улардан бири "16 омилли шахсий сўровнома" (16PF) бўлди - у инсонга умумий баҳо (ўзаро муносабат ўрнатиш кўникмалари, ҳиссий омиллар, мулоқот ўрнатиш усули ва барқарорлик) бериш имконини беради.

Иккинчиси эса - "Профессионал шахсий сўровнома" (OPQ-32), у бошқарув усулини (бошқа одамларга таъсир ўтказиш, инновацион фикрлаш ва ўз-ўзини мотивациялашга ёндашув) аниқлашга ёрдам беради.

Охиргиси эса - "Хоган ривожланиш зоналари таҳлили", у қарорлар қабул қилиш усули ва фикрлаш эркинлигини ўз ичига олган салоҳиятли омилларни билдиради. Олинган маълумотлар Hogan'даги ҳамкорларимиз томонидан тузилган 700 раҳбар намунаси билан таққосланган. Сўнгги босқичда биз бош директорлар параметрларини ўзимизнинг маълумотлар базамиздаги топ-менежментнинг 9 минг бошқа вакиллари кўрсаткичлари билан таққосладик.

Бизнинг таҳлилимизга кўра, компаниялар раҳбарлари бошқа бошқарув вакилларидан сезиларли даражада фарқ қилади. Умумий фонда, айниқса, икки хусусият ажралиб турган:

·       таваккал қилишни ўз зиммасига олиш;

·       тақдим этилган имкониятлардан фойда олишга йўналтирилган қатъий хатти-ҳаракатларга мойиллик.

Биз бу хусусиятлар ҳақиқий бош директор шахсининг асосини ҳосил қилади, деб ҳисоблаймиз. Бошқача қилиб айтганда, компания бош директори одатда раҳбариятнинг қолган вакилларига нисбатан эҳтиёткорроқ бўлмайди ва ўз ҳаракатларида қаъий туради.

Бундан ташқари, компания раҳбарини бошқа топ-менежерлардан ажратиб турувчи олти сифат мавжуд:

·       Серғайратлик ва ишчанлик;

·       Ижодий фикрлаш;

·       Келажакни "кўриш" қобилияти;

·       Жамоавий қурилиш;

·       Фаол маълумотлар алмашинуви;

·       Одамларни мобиллаштириш қобилияти.

Энг яхши раҳбарлар натижаларини у қадар омадли бўлмаган ҳамкасблари маълумотлари билан таққослаб, шу нарса маълум бўлидики, биринчи гуруҳ уч хусусиятга эга бўлган:

·       мақсад сари дадил қадам ташлаш;

·       юқори даражали ғайрат;

·       қатъият.

Бу хусусиятлар кўпинча ғайратлилик, сабрсизлик, интилувчанлик ва дадиллик тарзида намоён бўлади.

McKinsey тадқиқотчилари яқиндагина ишга киришган бош директорларга оид кузатувларини чоп этишди. Қисқа қилиб айтганда, улар энг ёмони - янги директорнинг "қўл қовуштириб ўтириши" эканлигини таъкидлашган. Энг самарали фаолият кўрсатувчи раҳбарлар эса "қатъий ва тез ҳаракат қилишади ҳамда ўз компанияларида ўзгаришлар қилишга интилишади". Улар ишнинг моҳиятини тушунишга ҳаракат қилиб, муаммолар илдизини кўра билишади, бундайлар ташқи ва иккинчи даражали деталларга чалғимаслик хусусиятига эга. Улар ўз ўй-хаёллари ва хатти-ҳаракатларида устувор жиҳатларни тўғри кўра билишади. Биз буни "буғдойни сомондан ажратиш қобилияти" деб атаймиз.

Яхши раҳбар ташкилот олдида турган ҳар қандай жиддий муаммо, қийинчилик ва таҳдидларни сеза билади. Ташқаридан бўладиган маслаҳатлар, таклифлар ва муҳокамаларга қарамай, улар компания манфаатини ҳимоя қилишга қаратилган нуқтаи назарларини сақлаб қолишади. Бир неча йил аввал Рам Чаран HBR билан "мураккаб қарорларни қабул қилиш" контекстида шу ҳақида суҳбат қурган. Ҳозирда биз ана шундай вазият ривожини кузатишимиз мумкин, масалан, чакана савдода турли йўналишдаги кучлар бош директорлар учун жуда мураккаб ландшафт яратаётганини кўришимиз мумкин. Тарқатиш каналларининг кўпайиши ва рақамли, онлайн ҳамда халқаро ритейлнинг пайдо бўлиши раҳбарларни истеъмолчи талабларидан бохабар бўлиш, глобаллашув омиллари, халқаро қонунлар ва валюталар курсини доимо ёдда сақлашга мажбур қилади. Бу бизнесдаги компания раҳбарлари дуч келадиган муаммоларнинг бир қисми, холос. Уларни кўпроқ ташкилот келажаги, унинг кўрсаткичлари, натижалари ва ўз манфаатларидан кўра бошқа одамлар эҳтиёжлари кўпроқ ташвишга солади. Ҳақиқий раҳбарлар ўз имкониятларини тўғри баҳолай билишади, ҳодисаларга реал кўз билан қарашади, доим қўшимча маълумот олишга ҳаракат қилишади ва янгиликларни ўрганишга тайёр бўлишади. Раҳбар кишида ушбу хислатлар мужассам бўлишига Уоррен Баффет ёрқин мисол бўла олади.

Умуман олганда, омадли раҳбарнинг ягона ва универсал профили йўқ. Ҳар бир алоҳида ҳолатда директорлар кенгаши ўз танловини амалга оширишдан аввал кенг кўламдаги параметрлар ва шарт-шароитларни чуқур таҳлил қилишлари керак бўлади.

Агар директорлар кенгаши муваффақиятни янада ошириш истагида ҳақиқатда етакчи раҳбарни ёлламоқчи бўлса, интервью олиб, номзодларнинг шахсий хислатларини баҳолашлари ва уларнинг орасидан энг муносибини танлашлари зарур. Биринчи навбатда муаммонинг илдизини кўра биладиган, кейин эса ўз позициясида қатъий турадиган кишида танловни тўхтатиши керак. Бундай хислатлар ҳар қандай компания учун фойдали бўлади.

Муаллиф ҳақида: Дин Стамулис Russell Reynolds Associates компаниясининг Раҳбарлик ғоялари марказини бошқаради, компанияларнинг директорлар кенгаши ва бош директорларига раҳбарлик жамоалари тузиш ҳамда топ-менежмент ривожи масалалари бўйича тавсиялар беради.



МАҚОЛА МАНЗУР КЕЛГАН БЎЛСА ДЎСТЛАРИНГИЗ БИЛАН ҲАМ БЎЛИШИНГ

МАЗКУР БЎЛИМДАН ЭНГ СЎНГГИ МАҚОЛАЛАР



Изоҳлар

Изоҳингиз учун раҳмат. Тез орада сайт маъмурияти уни кўриб чиқиб, чоп этади.
Изоҳ ёзиш

Биринчилардан бўлиб изоҳ қолдиринг!

Биз сизга дунёнинг гўзаллигини эслатиб турамиз. Ишдан, мактабдан ва кўчадаги бошқа юмушлардан ҳориб уйга қайтганингизда, сизни ҳаётнинг оддий ва одатий ташвишларидан бироз чалғита олсак, ютуғизмиз шудир бизнинг.
Яндекс.Метрика

© 2017 XABARDOR.UZ