Dunyodagi eng xavfli orolning sir-sinoatlari

  • 09:51 / 12.09.2021
  • 458

Inson tabiatning qiroli. Hech bo‘lmaganda odamlar o‘zlarini shunday deb hisoblaydi. Ammo Braziliya qirg‘oqlaridan 35 kilometr uzoqlikda g‘ayrioddiy Keymada-Grandi oroli joylashgan. Boshqa orollardan farqli o‘laroq, uning to‘liq egalari ilonlardir. Bundan tashqari, sudralib yuruvchilar odamlarni bu yerga tashrif buyurishiga yo‘l qo‘ymaydi. Orolga borishga jur’at etganlar hayot bilan xayrlashish uchun qadam bosadi, deyish mumkin.

Mazkur orolning maydoni – atigi 0,4 kvadrat kilometr. Braziliya hukumati ushbu halokatli yerga tashrif buyurishni taqiqlab qo‘ygan, ammo orol atrofida taqiqsiz yurishni istaganlar ko‘p emas. Orolda dengiz chiroqlari bor, u oldin Keymada-Grandida yashagan oilaga tegishli bo‘lgan.

Bir kuni odamlar ilonlarning o‘z uylariga kirib kelayotganini ko‘rib dahshatga tushishadi va qochishga harakat qilishadi. Ammo urinishlar muvaffaqiyatsiz bo‘lib, hammasi ilon chaqishidan zaharlanib vafot etadi. Shundan keyin orolga ko‘chib o‘tadigan ko‘ngillilar topilmadi. Dengiz chiroqlari hozir ham mavjud, ammo u o‘chirib qo‘yilgan. 

Och qolgan va banan olish uchun orolga tushishga qaror qilgan baliqchining afsonasi ham juda mashhur. Bananzorgacha yeta olmagan baliqchining jasadi qayiqdan topilgan. U ham avvalgi oila singari ilon chaqishidan vafot etgandi.

Orolda ilonlar tufayli nafaqat odamlar, balki hayvonlar ham uchramaydi. Qurbaqalar, kaltakesaklar va hasharotlar ham deyarli yo‘q qilinadi. Hozirgi kunda ilonlar uchun asosiy oziq-ovqat – bu orolga yetib borish uchun ehtiyotsizlikka ega bo‘lgan qushlardir. Ba’zi qushlar bu yerda uy qurishga ulgurishadi, lekin ko‘pincha tuxumi yoki polaponlari ham ilonning o‘ljasiga aylanadi.

Mahalliy ilonlar orasida eng katta xavf – yirtqichlar oilasiga tegishli bo‘lgan orol botroplari hisoblanadi. Ushbu o‘ta xavfli sudraluvchining uzunligi bir metrga yetishi mumkin. Uning tanasi sarg‘ish rangdan och jigarranggacha bo‘lib, to‘rtburchak va uchburchak shakldagi qora dog‘lar bilan o‘ralgan. Qizig‘i shundaki, orol botroplari Keymada-Grandidan boshqa joyda deyarli uchramaydi. Shuning uchun bu ilonlar noyob deb tasniflanadi va Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqining Qizil ro‘yxatiga kiritilgan.

Shifokorlarning ta’kidlashicha, orol botroplari tishlaganidan keyin hatto o‘z vaqtida tibbiy yordam ko‘rsatilganda ham, o‘lim ehtimoli juda katta ekan. Agar yaqin atrofda shifokor bo‘lmasa, jabrlanuvchi deyarli muqarrar ravishda o‘limga mahkum bo‘ladi. Jabrlangan odamlar miyadan qon ketishi yoki buyrak yetishmovchiligidan vafot etadi.

Bu oroldagi ilonlarning sonini taxminan aytib bo‘lmaydi. Chunki, odamlar bu dahshatli joyni tark etganidan so‘ng, sudraluvchilar bu yerda eksponent ravishda ko‘payishadi. Ma’lumotlarga ko‘ra, har kvadrat metrga 5 tagacha ilon to‘g‘ri keladi. Bu haqiqatmi yoki yo‘qmi, bir narsa deyish qiyin.

Biroq, odamlar Keymada-Grandiga umuman bormaydi, deb o‘ylamang. Dovyuraklar hali ham bor. O‘lim xavfiga qaramay, ularni bu yerda nima o‘ziga jalb qiladi? Serpentolog olimlar ilmiy kuzatish uchun rasmiy ruxsat olishadi. Ammo keluvchilarning aksariyati noqonuniy hisoblanadi. Ular qirg‘oqda bo‘lish nisbatan xavfsiz ekanligiga ishonishadi, chunki ilonlar faqat orolning o‘rmonli qismida uchraydi.

Bundan tashqari, ko‘p foyda keltiradigan orol botroplarini xush ko‘ruvchilar uchun bu mamnuniyatli g‘alabadir, chunki u qora bozorda juda qadrlanadi. Shuningdek, garovgirlar orolda behisob xazinalarni ko‘mib tashlagan va xazinalarini himoya qilish maqsadida ilonlarning to‘dalarini ishga tushirishadi.