Иқтисодий мўъжиза эвазига бадал: Жанубий Кореяда аёллар энди фарзанд туғишни исташмаяпти

Биласизми? 20-03-2019

Жанубий Корея йилдан-йилга иқтисодий ривожланиш бўйича етакчи ўринларни эгалламоқда. Бу ерда аҳоли даромадлари юқори даражада, илғор технологик ишлаб чиқариш амалда, кўплаб макроиқтисодий кўрсаткичлар бўйича мамлакат Европанинг кўпгина мамлакатларидан олдинда. Бироқ бу иқтисодий фаровонликнинг бошқа томони ҳам бор. Жанубий Корея Япония ва дунёдаги бошқа ривожланган мамлакатлар каби демографик муаммоларга дуч келди. Улар орасида туғилишнинг жуда паст даражаси ва аҳолининг тез қариши ҳам бор.

Бу муаммолар мана бир неча йилдирки, юқори даражадаги муҳокамаларга сабаб бўлган, турли қонун ва давлат дастурлари қабул қилинмоқда. Бироқ шунда ҳам катта натижаларга эришилганича йўқ. Бундан ташқари, ўтган 2018 йилда мамлакатда сўнгги 14 йил ичида туғилишнинг энг паст даражаси қайд этилган, туғилишнинг жами коэффиценти (бир аёлга тўғри келадиган туғилиш сони) 0,98 га тенг бўлди. Бу дунёдаги энг паст кўрсаткичлардан бири.

Қачонлардир Жанубий Кореяда туғилиш билан боғлиқ вазият батамом ўзгача бўлган. Аграр ва бой бўлмаган мамлакатда XX асрда ҳукумат ёш корейсларни 2 тадан ортиқ фарзанд кўрмасликка чақиришган. Бунинг учун туғилишни камайтириш, қизлар ҳам ўғил болалар каби кутилган фарзанд экани тарғиб қилинган. Ўша вақтдаги тарғибот плакатларида оиланинг анъанавий кўп болали модели аҳоли сонининг ортиши ва корейсларга иқтисодий фаровонликка эришиш имкониятини бермаслигини акс эттирган.

XX аср ўрталаридаги жанубий кореялик оила сурати: она, 5 нафар қиз, узоқ кутилган кичик ўғил ва набира
Бу эса XX аср охири: ўсиб келаётган авлоднинг сони у қадар кўп эмас

Бу ҳаракатлар ҳозирги демографик сиёсатга қараганда тезкор натижа берди ва туғилиш пасая бошлади. 80-йилларга келиб, жами коэффицент 2,1 га тенг бўлди. Бироқ туғилиш кўрсаткичлари давлат учун керакли кўрсаткичга етгач барқарорлашмади, пасайишда давом этди. Шундай қилиб, XX асрнинг охирига келиб Жанубий Кореяда ўзгача демографик муаммо юзага келди – туғилишнинг пасайиши. Аёллар эндиликда уйда ўтириш ва бир неча ўн йиллар илгари бўлгани каби 2, 3, 4 фарзанднинг онаси бўлишни исташмасди. Улар университетларга кириб, таълим олишар, обрўли ишларга жойлашиб, карьера қилишарди ва эркаклар билан баравар пул ишлардилар. Ахир мамлакатдаги иқтисодий вазият ва ижтимоий соҳанинг ривожланиши бунга имкон берарди. Илгари қарилигини таъминлаш учун кўпроқ фарзандни дунёга келтириш ва албатта ўғил фарзандли бўлишга ҳаракат қилишган бўлса, эндиликда замонавий ижтимоий кафолатлар нафақахўрларни муносиб равишда таъминларди. Бу ҳам туғилишнинг пасайишига таъсир кўрсатган аҳамиятли омилга айланди.

1965 йилда ҳукумат томонидан туғишни чеклашга чақирилган вақтда аҳолининг жинс ва ёш таркиби шундай кўринишда бўлган
Бу эса ҳозирги вақтда туғилишни оширишга интилишаётган бир вақтда аҳолининг жинс ва ёш таркиби

Туғилишни оширишда давлат томонидан курашиш ва аҳоли сонини оширишдаги аҳамиятли омиллардан бири мамлакат, жумладан, ёшлар орасидаги суиқасднинг юқори даражада экани. Ўтган асрнинг 80-йилларидан бошлаб Жанубий Кореядаги суиқасд кўрсаткичи 4 мартадан кўпроқ ортди. Бугунга келиб эса у мамлакатнинг миллий муаммоларидан бирига айланди.

Бугун давлатнинг демографик сиёсати туғилишни оширишга қаратилган. Бироқ барча чоралар ва бу мақсадлар учун 150 миллиард АҚШ доллари сарфланганига қарамай, вазиятни ўзгартиришга эришилмади. Социологлар бунинг сабабини топишга ҳаракат қилаётган бир вақтда мамлакатдаги туғилиш даражаси пасаймоқда. Мутахассисларнинг прогнозларига кўра, 2030 йилга келиб, аҳолининг 25 фоизини 65 ёшдан ошган корейслар ташкил қилади. Аҳоли сонига келадиган бўлсак, бу борада турли прогнозлар мавжуд. Улардан энг оптимистик руҳдагиларига кўра, 2050 йилга келиб мамлакат аҳолиси ҳозирги 51,16 миллион ўрнига 50,45 миллион кишига тенг бўлади. Бошқа маълумотларга кўра, бу кўрсаткич бор-йўғи 40 миллион кишига тенг бўлиши мумкин. Ана унда ҳатто мигрантлар оқими ҳам меҳнат ресурслари етишмовчилигини тўлдира олмайди. Бу эса иқтисодий муаммоларни келтириб чиқаради.




МАҚОЛА МАНЗУР КЕЛГАН БЎЛСА ДЎСТЛАРИНГИЗ БИЛАН ҲАМ БЎЛИШИНГ

МАЗКУР БЎЛИМДАН ЭНГ СЎНГГИ МАҚОЛАЛАР



Изоҳлар

Изоҳингиз учун раҳмат. Тез орада сайт маъмурияти уни кўриб чиқиб, чоп этади.
Изоҳ ёзиш

Биринчилардан бўлиб изоҳ қолдиринг!

Биз сизга дунёнинг гўзаллигини эслатиб турамиз. Ишдан, мактабдан ва кўчадаги бошқа юмушлардан ҳориб уйга қайтганингизда, сизни ҳаётнинг оддий ва одатий ташвишларидан бироз чалғита олсак, ютуғизмиз шудир бизнинг.
Яндекс.Метрика

© 2019 XABARDOR.UZ