Журналист ва ёзувчиларга тавсиялар

Ёзувчилар 4-04-2015

Пулицер мукофоти — журналист ва ёзувчиларга бериладиган энг номдор мукофотлардан биридир. Биз қалам соҳиблари ёки шунчаки ёзишни севувчилар учун турли йилларда Пулицер мукофотини қўлга киритган лауреатларнинг интервьюларидан фойдали бўлган иқтибос ва маслаҳатларини тақдим қиламиз.

Пулицер мукофотини қўлга киритган журналист, ёзувчи ёки мусиқачиларга 10 минг доллар миқдоридаги пул мукофоти ҳам берилади. Аммо совриннинг ўзи шунчалик шарафга эгаки, лауреатлар пул миқдорига унчалик аҳамият беришмайди.

Пулицер мукофотини турли йилларда Ли Харпер ("Мазахчини ўлдиринг" асари муаллифи), Эрнест Хемингуэй ва шоир Карл Сэндберг ҳам қўлга киритишган.

Мукофот адабиёт соҳасида энг яхши драматик асарлар, биографиялар, шеър ва бадиий асарлар учун берилади. Баъзи журналистлар бўлса мукофот соҳиби бўлиш учун бир неча бор турли урушларни ёритиб, сенсацияли воқеаларни қидириб, ҳаётлари учун хавфли ишларни бажаришгача боришган.

Мукофот соҳиблари ўз интервьюларида қандай қилиб омадга эришганликлари, ижодий жараён қандай кечгани ва қандай қилиб ижодкор инқирозини енгиб ўтиш кераклиги тўғрисидаги маслаҳатлар билан ўртоқлашганлар.

 

Женнифер Иган

Иган мукофотни 2011 йилда “Вақт охирида тарк этади” номли романи учун қўлга киритган. У ўз интервьюсида илҳом учун унга нима кераклиги тўғрисида кўп бора тўхталган. Хўш унга илҳом келиши учун нималар керак экан?! Унчалик кўп нарса эмас.

“Ҳикоямни бошлаб олиш учун менга фақат вақт, қулай жой, шунингдек, кўтармоқчи бўлган муаммоимни аниқ билишим керак.” – дейди у.

Иганнинг сўзларига кўра, ижодда энг асосийси – унга бор вужудингни бериш ва аста-секин олдинга ҳаракатланиш. У ўзини самарали иш қиладиган ёзувчи деб ҳисобламаса-да, кунига 5-7 саҳифа сифатли матнни ёзади.

Кўплаб ёзувчилар cингари Иган ҳам бир нечта қораламалар қилади. Одатда уч ёки тўртта. Ҳар бир қораламани муҳаррирга тайёр ҳолда бериш учун камида 20 марта қайта кўчиради.

Билл Дэдман

Дэдман Атлантада ирқий камситиш бўйича олиб борган журналистик тадқиқоти учун 1989 йилда Пулицер мукофотини олган. Унинг тадқиқоти Атлантада ушбу муаммони ҳал қилиш бўйича муҳим ишлар қилинишига сабаб бўлди. У журналист ва ёзувчиларни атрофларидаги дунёни тадқиқ қилишга чорлади:

Бошқа бир инсоннинг ишига баҳо бериш ёки уни ўзлаштириб олиш – бу жуда оддий. Аксинча, сиз атрофингизда кечаётган воқеаларни, инсонларни кузатиб фақат сизники бўлган ниманидир яратишга ҳаракат қилинг.

Дедман маълумотларни тартиблаш ва улар билан қилиниши керак бўлган ишларни Microsoft Excel дастурида бажаради. Ундан намуна олиш керакмикин дерсиз? Дедманнинг эски мактаб журналистларидан эканлигини эътиборга олинг. Шундай экан, унинг одатларидан фойдаланиш зарар қилмайди.

Хотирангизга балки китобларини ёзиш учун ДОС оператив тизимли эски компьютердан фойдаланган ҳали 80-йиллардаёқ машҳур бўлган Жорж Мартин келгандир.

Адам Голдберг

Мукофот Голдбергга Нью-Йорк полиция бошқармасининг 11 cентябрь террорчилик ҳужумидан кейин мусулмонларга қилган муносабати юзасиган олиб броган тадқиқоти учун берилган. Унинг фикрича, ҳар қандай журналист учун муҳим сифат – бу довюраклик.

Омадли журналист бўлишни истайсизми? Унда ярим кучингиз қўрқмас бўлишга сарфланади. Тадқиқотим давомида нималарни бошдан кечирганимни айтишга ҳатто тил ожиз.

Жейсон Зеп

Зеп мукофотни яқинда, 2014 йилда Осиё мамлакатларидаги журналистик фаолияти учун қўлга киритган. Янги-янги инсонлар билан доимий танишувини ва дунё бўйлаб саёҳатини фаолиятининг энг қимматли жиҳати, дея таъкидлади у.

Ҳеч қачон сиз шуғулланаётган тарих ҳеч нимага арзимайди, деб ўйламанг. Мавзуни кенгроқ очишга ва иложи борича чуқурроқ қазишга ҳаракат қилинг.



МАҚОЛА МАНЗУР КЕЛГАН БЎЛСА ДЎСТЛАРИНГИЗ БИЛАН ҲАМ БЎЛИШИНГ

МАЗКУР БЎЛИМДАН ЭНГ СЎНГГИ МАҚОЛАЛАР



Изоҳлар

Изоҳингиз учун раҳмат. Тез орада сайт маъмурияти уни кўриб чиқиб, чоп этади.
Изоҳ ёзиш
Биз сизга дунёнинг гўзаллигини эслатиб турамиз. Ишдан, мактабдан ва кўчадаги бошқа юмушлардан ҳориб уйга қайтганингизда, сизни ҳаётнинг оддий ва одатий ташвишларидан бироз чалғита олсак, ютуғизмиз шудир бизнинг.
Яндекс.Метрика

© 2018 XABARDOR.UZ