Нима учун вақт бу қадар тез ўтади, уни қандай секинлаштириш мумкин?

Психология 12-02-2019

Улғайганимиз сайин вақт тобора тезроқ ўтади. Бунинг сабаби ҳаётни қандай ҳис этишимиз билан боғлиқ. Агар у ўзгартирилса, вақт суръатига таъсир кўрсатиш мумкин.

Дайана Раэб
Америкалик ёзувчи, руҳшунос, ўқитувчи ва рағбат берувчи нотиқ.

Нима учун ёш ўтгани сари вақт тезроқ ўтади?

Болаликдаги чексиз ёз фасли тугайди, вақт тобора тез олға илдамлайди. Бу омил билан эртами-кечми ҳамма юзма-юз келади.

Мазкур ҳолат содир бўлиши билан боғлиқ турлича назариялар мавжуд. Улардан мантиққа энг яқини болалик ва ўсмирликда кўп нарсаларни биринчи марта амалга оширишимиздир. Мактаб ёки университетдаги илк кун, биринчи автомобиль, биринчи иш куни… Ана шундай илк воқеалар бизни майда деталларгача ҳам эслаб қолишга ундайди. Қанчалик батафсил эслаб қолсак, у бизга мазмунга бой бўлиб туюлади.

Бундай тажрибани қайта-қайта бошдан ўтказганимизда эса янгилик ҳисси бўлмайди. Шунинг учун ҳам вақт тезлашиб кетади.

Бу ҳолатни таътилда ҳам ҳис этамиз. Илк кунлар кейингилари каби у қадар тез ўтмайди. Бу саёҳатнинг иккинчи қисмида атрофдагилар бизга таниш бўлиб қолиши билан боғлиқ.

Вақтни ҳис этишни ўрганувчи нейробиолог Дэвид Иглман уни тажрибамиз билан қай даражада яқин муносабатга киришишимизга қараб ўзгарадиган эластик нарса деб атайди. Бу алоқа қанчалик кучли бўлса, вақт ҳам шунча секин ҳаракатланади.

Агар эътиборлироқ бўлсак, вақт секинлашади. Чунки кўпроқ нарсани ҳис этиш, сезишни бошлаймиз.

Бундай ҳолат айниқса фавқулодда вазиятлар ва кутилмаган ҳолатлар вақтида содир бўлади. Чунки бу каби вазиятларда деталларга эътибор беришга мойил бўламиз.

Вақтни қандай қилиб секинлаштириш мумкин

Вақт уни ҳис этишимизга боғлиқ экан, демак, уни секинлаштиришга қодирмиз.

Англаш қобилиятини машқ қилдириш – яхши йўл.

Буни овқат вақтида таомнинг ҳар бир бўлагини аста-секин ва узоқ чайнаб амалга ошириш мумкин.

Бошқа бир усули – сув ёки дарахтларни кузатиб, қушлар сайроғига қулоқ тутиб, табиат қўйнида бўлиш.

Яна бир аъло усул – ўтмишдаги тажрибанинг барча деталларини ёдга олиш ва бошқа одамлар билан оғзаки ёки ёзма тарзда ўртоқлашиш.

Ушбу машқ учун қўллаш мумкин бўлган мавзулар қуйидагилар:

  • Ўтган йилги эсда қоларли фурсатлар ҳақида ёзинг.
  • Сизга таъсир кўрсатган туғилиш ва ўлим ҳолатлари билан боғлиқ барча воқеалар ҳақида ёзинг.
  • Фахрланадиган ютуқларингиз ҳақида ёзинг.
  • Сизга бирор яхшилик қилган кишига миннатдорчилик хати ёзинг.
  • Ҳаётингиздаги ижобий ўзгаришлар ҳақида ёзинг.


МАҚОЛА МАНЗУР КЕЛГАН БЎЛСА ДЎСТЛАРИНГИЗ БИЛАН ҲАМ БЎЛИШИНГ

МАЗКУР БЎЛИМДАН ЭНГ СЎНГГИ МАҚОЛАЛАР



Изоҳлар

Изоҳингиз учун раҳмат. Тез орада сайт маъмурияти уни кўриб чиқиб, чоп этади.
Изоҳ ёзиш

Биринчилардан бўлиб изоҳ қолдиринг!

Биз сизга дунёнинг гўзаллигини эслатиб турамиз. Ишдан, мактабдан ва кўчадаги бошқа юмушлардан ҳориб уйга қайтганингизда, сизни ҳаётнинг оддий ва одатий ташвишларидан бироз чалғита олсак, ютуғизмиз шудир бизнинг.
Яндекс.Метрика

© 2019 XABARDOR.UZ