Шифокорларнинг хато фикр уйғотадиган гаплари

Саломатлик 23-12-2014

Баъзан шифокорлар нима учундир нотўғри фикр айтиб, одамзодда нотўғри хулосалар шаклланиб қолишига сабабчи бўлади. Бу хато хулосалар одамзодга хос ялқовлик, зарарли одатлар, ўз устида ишлашни ва турмуш тарзини ўзгартиришни хоҳламаслигини, камчиликлари кучайтиради. Оқибатда шифокорлар ўзлари ва ҳамкасбларининг ишини қийинлаштиришади. Ахир Михаил Веллер айтганидек, “Касалликлар дорилар билан тузалмайди, азизларим... тўғри яшаш керак...” 

Шундай қилиб, шифокорларнинг қайси гапларига кўр-кўрона ишонмаслик керак? Қуйида бу ҳақда билиб оласиз. 

1. Сизда моддалар алмашинуви бузилган, озишингиздан фойда йўқ.

Аслида, ундай эмас. Семиришга мойиллик туғдирадиган кўплаб омиллар бор — ирсият, генлар мутацияси, гормонал бузилишлар ва ҳоказо. Бироқ уларнинг ҳеч бири физика қонунини бузмайди: одам сарф қилганидан кўпроқ қувват истеъмол қилади. Агар сизда моддалар алмашинуви бузилган дейишса, моддалар алмашинуви меъёрида бўлган тенгдошингизга нисбатан камроқ еб, кўпроқ ҳаракат қилишингиз керак. Кўпчилик ўзини гормонал бузилишлар билан оқлайди. Бу ўринда ҳам вазнни камайтириш учун ирода, сабр ва даволовчи диетолог врач ёки эндокринологнинг тавсияларига қатъий амал қилиш керак бўлади.

2. Озиш учун спорт билан шуғулланиш шарт эмас, шунчаки камроқ ейиш керак.

Албатта, суткалик калориянинг камайиши ва олинаётган қувват билан сарфланаётган қувватнинг мутаносиблиги озиш жараёнида биринчи даражали ҳисобланади. Аммо мунтазам жисмоний машқлар, айниқса, кардиомашқлар қўшимча калорияларни сарфлаш ва моддалар алмашинуви тезлашишига ёрдам берибгина қолмай, бутун организмга ижобий таъсир қилади. Қолаверса, вақт ўтгач, ўртача юқори самарали машқлар торт ёки пицца бўлагини озиш жараёнига зарар етказмасдан ейиш имконини беради. 

3. Агар белингиз оғриса, камроқ ҳаракат қилиб, корсет тақишингиз керак.

Бу белда кучли оғриқлар бўлгандагина тўғри. Кучли оғриқлар давомида бир неча кунга ҳаракатни чеклаш зарур. Ётиш имкони бўлмаганда, тананинг оғриётган қисмига тушадиган оғирликни камайтирадиган махсус бел корсети кийиш тавсия этилади. Кучли оғриқлар камайган сари, албатта, даволаш гимнастикасини бажариш, ортопедик корсет тақишни эса кунига уч соатга тушириш зарур. Акс ҳолда, бел мушаклари аста-секин кичрайиб қуриб қолади. Шифокордан белни асраш кераклигини эшитган беморлар эса оғриқлардан қўрқиб, жисмоний машқлардан узоқ вақт воз кечишади. 

4. Остеохондрозни даволаб бўлмайди. Белингиз доим оғришига кўникинг.

Даволаб бўлмайди, аммо йиллар давомида безовта қилмаслиги учун чора кўриш мумкин. Ва зарур. Бу чора оғриқ ва ўткир яллиғланишдангина халос этадиган оғриқни қолдирувчи дорилар ҳамда хондропротекторлар билан эмас, турмуш тарзини ўзгартириш билан кўрилади. Мушак корсетини чўзиш ва мустаҳкамлаш учун мунтазам, тўғри танланган жисмоний машқлар, сузиш, иш жойини тўғри ташкил қилиш (ортопедик стул, автомобиль ўриндиғидаги бел ёстиқчаси, компьютер ёнидан туриб, машқ қилиш одати) , оғирликни тўғри кўтариш, нормал пойабзал кийиш (бу баланд пошнани яхши кўрадиган қизларга тегишли) кабилар келажакда остеохондроз хуружидан асраши мумкин. 

5. Сизда умуртқалараро диск чурраси бор, энди ҳеч қачон спорт билан шуғулланишингиз мумкин эмас.

Бу беморнинг саломатлиги учун масъулиятни ўз зиммасига олган шифокорнинг ўз хавфсизлиги учун ўйлаб топилган бўлса керак (масалан, шифокор қабулига яна жангга киришишга тайёр спортчи келган бўлса). 

Албатта, “диск чурраси” деган ташхис кундалик жисмоний фаолликка айрим чекловлар қўйишни талаб этади. Бироқ жисмоний машқлардан буткул воз кечиб, кам ҳаракат қилиш вазиятни бадтар оғирлаштиради — ортиқча вазн пайдо бўлади, бел корсети мустаҳкам бўлмайди, ҳар қандай ноқулай ҳаракатда диск янада “чиқиб” кетиши мумкин. Бундай ташхис қўйилганда, умуртқага оғирлик тушишидан, сакрашдан, айниқса, қаттиқ юзага сакрашдан, гиперэкстензия ва ён томонлама бурама ҳаракатлар қилишдан сақланиш лозим (аниқ тавсияларни шифокор чурра йўналишига қараб беради). Умуртқалараро диск чуррасида сузиш, пилатес, каланетика, умуртқага мўлжалланган йога каби машқлар жуда мос келади.

6. Кўриш қобилиятингиз бироз пасайган бўлса, дарҳол кўзойнак тақишингиз керак.

Текширув чоғида шифокор бу шикоят сабабини аниқлайди. Кўзнинг жиддий касаллиги бўлмаса, кўриш қобилиятининг пасайиши кўпинча шунчаки толиқиш ва кўз мушакларининг заифлиги — компьютер олдида узоқ ишлаш, тўйиб ухламаслик, яхши ёритилмаган жойда ишлаш ва ҳоказолар билан изоҳланади. Бундай ҳолатда кўзойнак вазиятни бадтар оғирлаштиради, кўз мушаклари умуман ишламай қўяди, уларнинг ишини кўзойнак бажаради. Ҳар қандай мушак сингари уларни ҳам машқ қилдириш керак. Бунда, ҳар доимгидек, кўз гимнастикаси (кунига 10-15 дақиқа) ёрдам беради. 

7. Вазнингиз меъёрида бўлса, ёғли таомлар тановулини чеклашингиз шарт эмас.  

Ёғли таомларни (биринчи навбатда, ҳайвон ёғларини) кўп миқдорда тановул қилиш қонда холестерин миқдори кўпайишига олиб келади. Вазн меъёрида бўлганда ҳам, томир деворларида холестерин йиғилаверади (атеросклероз), оқибатда, холестерин осилмачалари пайдо бўлиб, томир йўлини торайтиради. Бу осилмачалар узилиши (тромб) ва юрак томири (инфаркт) ёки мия томири тиқилиб қолиши (инсульт) ёки артерия йўлининг ниҳоят даражада торайиб кетиши ёмон оқибатларга олиб келади. Атеросклерознинг ривожланиш жараёни узоқ, ёш ўтган сари организмнинг ёғлардан қутулиши қийинлашади. Агар одам аввалгидек овқатланаверса, холестерин қонда тезроқ йиғилади. Шунинг учун одам ёшликдан ўзини ёғли таомлардан тийилишга ўргатиб бориши керак.  

Даволовчи шифокорингизга ишониб, унинг тавсияларига амал қилинг. Лекин эсингизда бўлсин, сизнинг саломатлигингиз ва гўзаллигингиз — сизнинг ишингиз ва масъулиятингиз. Агар сиз ҳар гал шифокор қабулида дорилар номини ёзиб олиб, овқатланиш бўйича тавсиялар ва машқлар қоғозини шифокор столида унутиб қолдираверсангиз, кейинги ташрифингизда айнан шу гаплар айтилади. Чунки бундай беморларга тушунтиришдан кўра “сеҳрли дори”ни ёзиб бериш осонроқ. Ахир шифокорлар ҳам ўз асабларини асраши керак-ку.

Соғ бўлинг! 



МАҚОЛА МАНЗУР КЕЛГАН БЎЛСА ДЎСТЛАРИНГИЗ БИЛАН ҲАМ БЎЛИШИНГ

МАЗКУР БЎЛИМДАН ЭНГ СЎНГГИ МАҚОЛАЛАР



Изоҳлар

Изоҳингиз учун раҳмат. Тез орада сайт маъмурияти уни кўриб чиқиб, чоп этади.
Изоҳ ёзиш

Биринчилардан бўлиб изоҳ қолдиринг!

Биз сизга дунёнинг гўзаллигини эслатиб турамиз. Ишдан, мактабдан ва кўчадаги бошқа юмушлардан ҳориб уйга қайтганингизда, сизни ҳаётнинг оддий ва одатий ташвишларидан бироз чалғита олсак, ютуғизмиз шудир бизнинг.
Яндекс.Метрика

© 2018 XABARDOR.UZ