Tabiiy mahsulotlarni tanlash sirlari

  • 13:41 / 17.09.2018
  • 2316

Fermerlar tomonidan yetishtirilgan sut mahsulotlari, yangi tvorog va egatdan endigina olib kelingan ko‘katlarni supermarketdan ham xarid qilsa bo‘ladi. Bu borada mantiq va bir necha maslahatlar asqatadi.

Foto: Pixabay

Eng mazali sabzavot va mevalarni tanlash

1. Ko‘plab mamlakat do‘konlari peshtaxtalarida mavsumiy meva va sabzavotlar alohida o‘rin egallaydi. Ayni damdagi iqlim sharoitida nima pishib yetilayotganini o‘ylab ko‘ring. Narx yozilgan joyda buning tasdig‘ini topish mumkin: odatda mavsumiy sabzavotlarning nomida “yosh”, “yangi hosil” so‘zlari uchraydi.

2. Issiqxonada yetishtiriladigan sabzavot va mevalar mavsumga bo‘ysunmaydi – ularni yil bo‘yi xarid qilish mumkin.

3. Xarid vaqtida havo o‘tkazadigan o‘ramlarni tanlagan ma'qul.

Foto: Pixabay

Yangi go‘sht va baliqni tanlash

1. Yodingizda bo‘lsin, harorat rejimi nuqtai nazaridan bu mahsulotlar o‘ziga nisbatan “hurmat bilan munosabat qilish”ni talab etadi. 0 dan +4 darajada ular bor-yo‘g‘i 24 soat saqlanadi.

2. Zamonaviy texnologiyalar – vakuumli o‘ram va modifikatsiya qilingan gazli muhit xaridor va sotuvchiga yordamga kelmoqda. Vakuum oksidlanishning asosiy manbai – havo bilan mahsulot aloqasiga imkon bermaydi. Bunday o‘ram uning yaroqlilik muddatini 20 kungacha uzaytirishi mumkin. Qo‘rqinchli nomiga qaramay, gazli muhit o‘rami bu – havo inert gazlar bilan bilan almashtiriladigan yopiq paket yoki lotok. Bunday usul mahsulotni 5 kungacha yaxshi holda saqlanishiga yordam beradi.

Har ikkala o‘ramda ham bitta o‘ziga xoslik bor: ochilgan zahoti begona hid kelishi mumkin.

3. Agar yangi baliqni o‘ralmagan holatda olayotgan bo‘lsangiz, sotuvchidan mahsulot muzlatilgani haqida ma'lumot so‘rang. Muz eriganidan keyin uning tuzilishi o‘zgaradi va bunday mahsulot sizga gastronomik lazzat berolmaydi.

4. Muzlatilgan mahsulotlarga diqqat bilan e'tibor berish lozim. Birinchidan, ko‘pincha go‘sht va baliq mahsulotlari do‘kon moliyaviy jihatdan zarar ko‘rmasligi uchun yaroqlilik muddatining so‘nggi kuni muzlatiladi. Ikkinchidan, muzlash rejimini transportda yetkazish va saqlashda ham bir maromda saqlash  mushkul. Rejimga rioya etmaslik esa ta'm sifati va foydali moddalarni saqlashga ta'sir ko‘rsatadi.

Foto: Pixabay

Tabiiy sut mahsulotlarini tanlash

1. Saqlash haroratiga e'tibor bering. Tabiiy sut mahsulotlarini optimal saqlash uchun +2 dan +4 darajagacha bo‘lgan harorat tavsiya etiladi.

2. Sut mahsulotlarining tabiiyligi bo‘yicha muhim jihat uning yaroqlilik muddati sanaladi. Sut, yangi pishloq va tvorog uchun muddat masalan 5 kunni tashkil etadi.

3. Ikki holatdagina uzoqroq muddat davomida saqlash mumkin: agar mahsulotga konservantlar qo‘shilsa yoki chuqur termik qayta ishlash amalga oshirilgan bo‘lsa. Sut uchun ikkita texnologiya bor: sterilizatsiya va pasterizatsiya. Ular mos ravishda 110 va 60 daraja haroratda o‘tkaziladi. Qayta ishlashning yuqoriroq darajasi yaroqlilik muddatini oshiradi, biroq foydali moddalar miqdorini kamaytiradi.

4. Tarkibdagi “normallashtirilgan sut” so‘zi sutning yog‘liligi yagona ko‘rsatkichiga olib kelinganini anglatadi. “Tiklangan sut” esa bu – quruq sut va suv aralashmasidir.

5. Qo‘shimchalarga e'tibor bering. Sut mahsulotlari ishlab chiqaruvchisi pishloqqa qo‘shayotgan xandon pistani o‘zi yetishtirmasa kerak, yoki yogurt tarkibidagi murabboni o‘zi ishlab chiqarmaydi. Qo‘shimchalar universal bo‘lib, mahsulotga tabiiylik bermaydi.

Mahsulot tarkibini to‘g‘ri o‘qish

Asosiy qoida – so‘zlar qancha kam bo‘lsa, shuncha yaxshi. Agar mahsulot tarkibida ingrediyentlarning uzun ro‘yxatini ko‘rsangiz, demak mahsulotni to‘laqonli tabiiy deb bo‘lmaydi. Shuningdek, ingridiyentlar tarkibda kamayish tartibida ko‘rsatiladi.

Agar tarkibda konservantlar bo‘lsa, ko‘pincha qo‘rqinchli “Ye-chilar” ortida odatiy moddalar – tuz, askorbin kislotasi bo‘lishini hisobga olish kerak.

Foto: Pixabay

Ishlab chiqarish joyi yaroqlilikka qanday ta'sir ko‘rsatadi?

Mahsulot sizdan qanchalik uzoqda yetishtirilganiga e'tibor bering. Masalan, gap yangi rezavor mevalar haqida borar ekan, ularning yaroqlilik muddati 7-10 kunni tashkil qiladi. Eng yaxshi holatda 1-2 kun -  yig‘ish, o‘rash, partiyani tayyorlash, yana 1-2 kun – transportda yetkazishga ketadi. Barcha yirik tarmoqlar markazlashgan omborxonalar tizimidan foydalanadi. Bu esa mahsulotning do‘kon peshtaxtasigacha bo‘lgan yo‘liga bir necha kun qo‘shadi.

Bunday sharoitda mahalliy ishlab chiqaruvchilar mahsulotlarigina yangi holatda saqlanadi. Qolgan vaziyatlarda yaroqli holda saqlash uchun ularni qayta ishlash kerak bo‘ladi.

Bolalar mahsulotlarini qanday tanlash kerak?

Nomida “Bolalar uchun” deb yozilgan va o‘ramida multfilm qahramonlari tushirilgan mahsulotlar juda ko‘p. Biroq ko‘pincha ularning bolalar uchun sifatli mahsulotlarga aloqasi yo‘q. Chaqaloqlar uchun xavfsiz va foydali bo‘lgan mahsulotlarga qisqa qilib “Bolalar ozuqasi” deb yoziladi.

O‘ramida multfilm qahramonlari aks ettirilgan mahsulotlar ortida esa bo‘yoq, fosfat va glutamat natriy qo‘shilgan mahsulotlar yashirin bo‘lishi mumkin. Bu esa allergiyaga moyilligi bo‘lgan bolalar uchun ayniqsa xavfli.

O‘ylaymizki, ushbu maslahatlar to‘g‘ri tanlovni amalga oshirishda yordam beradi. Sizlarga omadli xarid, vaqt va mablag‘ingizni samarali sarflashingizni tilaymiz!

Teglar