Olimlar Islandiya yangi vulqon otilishiga tayyorgarlik ko‘rishi kerakligi haqida ogohlantirmoqda

  • 11:25 / 14.12.2019
  • 1197

Islandiya Italiyaning janubida joylashgan bo‘lib, Yevropaning eng issiq joyi hisoblanadi. U yerda turli xil qalinlikdagi 100 dan ortiq vulqonlar joylashgan va ularning ba’zilari muntazam ravishda otilib chiqadi. Bu nafaqat islandiyaliklarga, balki butun Yevropa uchun noqulaylik tug‘diradi. Mutaxassislarning fikriga ko‘ra, islandiyaliklar orollar hayotidagi yangi davrga tayyorgarlik ko‘rishi kerak.

Ученые предупредили, что Исландии стоит приготовиться к новым извержениям вулканов

Islandiya Yevropaning nafaqat eng issiq, balki sovuq nuqtalaridan biri hamdir. Orol shimoliy yarimsharning 60-parallel qismidan yuqorida joylashgan. Shu bois baland tog‘li hududlar bir nechta muzlik markazlarining mavjud bo‘lishiga olib kelgan, ularning eng kattasi janubi-sharqdagi Vatnayyokyudl muzligidir. Ko‘pgina vulqonlar yil davomida erimaydigan muz qatlami bilan qoplangan.

Ученые предупредили, что Исландии стоит приготовиться к новым извержениям вулканов

Vulqonlar shaklidagi doimiy “batareya” mavjudligiga qaramay, orol muzliklari ming yillar davomida barqaror bo‘lib turibdi. Ammo so‘nggi 50 yil ichida mutaxassislar sayyoramizdagi barcha muzliklar maydoni kamayganini va hatto, butunlay yo‘q bo‘lib ketishi mumkinligini aytishmoqda. Olimlarning ta’kidlashicha, ulkan muz massalari quruqlik yuzasiga katta bosim o‘tkazadi. Ammo ular eriy boshlaganda, massa kichrayib, quruqlikka bosim pasayishi bilan hudud ko‘tarila boshlaydi. Bular shunchaki nazariy taxmin emas, balki isbotlangan ilmiy dalildir. Shunday qilib, Skandinaviya hududi hozirgi paytda sekin o‘sishni boshdan kechirmoqda. Bu jarayon yarimorol oxirgi muzlik davrida uni qoplagan muzlardan ozod bo‘lishidan boshlangan. Islandiyani shunga o‘xshash jarayonlar  kutmoqda, biroq oroldagi vulqonlarning ko‘pligi vaziyatni yaxshilashga sabab bo‘lib turibdi.

Ученые предупредили, что Исландии стоит приготовиться к новым извержениям вулканов

Quruqlik va unda joylashgan vulqonlar bosimining pasayishi sababli magma faollashadi. Ular yer qobig‘idagi ko‘plab yoriqlar orqali yuzaga chiqadi. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, Islandiya vulqonlari muzliklar tomonidan o‘tkaziladigan bosimni boshdan kechirmayapti. Bu holat tez orada harakatdagi vulqonlarning faollashuviga, shuningdek, qolganlarining uyg‘onishiga olib keladi. Vulqon otilishi paytida atmosferaga katta miqdorda kul ko‘rinishidagi havo oqimi tarqaladi va butun Yevropa bo‘ylab samolyot parvozlariga xalaqit beradi. 

Ученые предупредили, что Исландии стоит приготовиться к новым извержениям вулканов