Суд-тиббиёт экспертлари ва 3D-дизайнерлар ёрдамида олимлар машҳур Ерихон бош суягининг юзини тиклашга муваффақ бўлди. Тарихий топилма, археологларни ҳайратда қолдирган, яъни ушбу бош суяги қалин гипс қатлами билан қопланган ва кўзларига денгиз чиғаноқлари қўйилган.

“Бош суягининг бу тури қариндошлари ва ота-боболарининг хотирасини шарафлаш учун бўёқ ва гипс ёрдамида аждодларининг юзларини қайта тиклаганларида маросимнинг бир қисми бўлган”, – дейди жараёнда иштирок этган антрополог-олимлардан бири.

Қайд этилишича, бош суяги ҳозирда Британия музейида сақланмоқда, бироқ Бразилиядаги суд-тиббиёт экспертлари гуруҳининг микрокомпютерли томография (микро-КТ) ёрдамида намунани текширишга муваффақ бўлган. Ушбу таҳлил бош суягини қоплаган гипсни кўздан кечириш ва юзнинг тузилиши ҳақида аниқ маълумот олиш имконини берган.

Олинган анатомик маълумотларга кўра, олимлар бош суяги ўрта ёшли одамга тегишли деган хулосага келишди, гарчи унинг жинсини аниқлаш қийин бўлса-да.

Дастлаб, намуна аёл киши сифатида таснифланган, аммо ҳозир мутахассислар катта жағ суяклари ва кенг кўз айланалари туфайли унинг эркак кишига тегишли экани ойдинлашди.

Ҳар доимгидек, ушбу бош суягида суд-тиббий экспертиза текшируви ўтказиш жараёнида олимлар баъзи тафсилотларда фақат тахминларга таянишган. Шундай қилиб, моделнинг соч, соқол ва терининг пигментацияси ўша пайтда одамларнинг ўша минтақада қандай кўринишда бўлгани ҳақидаги фаразларига асосланган.

Таъкидланишича, Ерихон бош суяги тахминан 9000 ёшда бўлиб, биринчи марта археолог Кетлин М. Кеньон томонидан 1953 йилда Фаластиннинг Ерихон шаҳри яқинида топилган.

• Arxeologiya
• Фаластин
• Тарих