Ўтган йиллар мобайнида умумий қуввати 20 000 МВтдан ортиқ бўлган қуёш ва шамол электр станцияларини қуриш бўйича халқаро компаниялар билан ҳамкорликда 38 та битим имзоланган. Бунда қуёш фотоэлектр станциялари қуввати – 9 395 МВтни, шамол электр станциялар қуввати эса 11 452 МВтни ташкил қилади. Ушбу лойиҳаларнинг рўёбга чиқарилишини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Президентининг 29 та қарори қабул қилинган.

Мазкур инвестиция лойиҳалари Саудия Арабистонининг “АCWА Power”, Бирлашган Араб Амирликларининг “Masdar”, “Tepelen Group AG” ва “Solar Power Shine”, Франциянинг “Total Energies”, “Voltalia”, Хитойнинг “China Energy Overseas Investment”, “China Datang Overseas Investment” ҳамда “Universal Energy” каби компаниялари томонидан амалга оширилмоқда.

Ушбу лойиҳаларнинг умумий қиймати қарийб 24 млрд 374 млн АҚШ долларини ташкил этиб, уларнинг барчаси хорижий компаниялар томонидан тўғридан-тўғри инвестициялар ҳисобига бажарилади.

Олиб борилаётган саъй-ҳаракатлар натижасида бугунги кунда 7 та вилоятда умумий қуввати 2,8 ГВт бўлган 9 та қуёш ва битта шамол электр станцияси “яшил” энергия ишлаб чиқармоқда.

Ушбу ишга туширилган “яшил” электр станциялар жорий йилда 4,5 млрд кВт-соат электр энергияси ишлаб чиқарган.

Хусусан, 2024 йил 6 декабрь куни соат 8:00 ҳолатига кўра, Ўзбекистондаги қуёш ва шамол электр станциялари томонидан 2024 йил бошидан бери ишлаб чиқарилган электр энергияси миқдори 4 млрд 501,3 млн кВт-соатни ташкил қилган.

Жорий йилнинг шу давригача қуёш электр станциялари томонидан 3 млрд 875,2 млн кВт-соат, шамол электр станцияси томонидан эса 626,1 млн кВт-соат электр энергияси ишлаб чиқарилди.

Бунинг натижасида:

1 млрд 364 млн куб метр табиий газ тежалишига эришилган;

атмосферага 1 млн 890,5 минг тонна зарарли газлар чиқишининг олди олинган.

Мазкур ҳажмдаги электр энергияси 2 млн 46 мингта хонадоннинг 11 ойлик ёки 1 млн 875,5 мингта хонадоннинг бир йиллик ижтимоий нормасини ташкил қилади. Жорий йилда умумий қуввати 2600 мегаватт бўлган 10 та, жумладан, Навоий вилоятининг Томди, Тошкент вилоятининг Юқори Чирчиқ туманларида, қолаверса, Қашқадарё ва Бухоро вилоятларида қуёш ҳамда шамол электр станциялари фойдаланишга топширилиши кутилмоқда.

2025 йилда Бухоро вилоятининг Пешку, Ғиждувон ва Олот туманларида умумий қуввати 1,25 ГВтга тенг бўлган 3 та қуёш ва шамол ҳамда 2030 йилгача Қорақалпоғистон Республикасида умумий қуввати 10,3 ГВтга тенг бўлган 10 та шамол электр станцияси ишга туширилади.

Тизимли ишлар натижасида 2026 йилга бориб, Ўзбекистонда умумий қуввати 9947 мегаватт, 2030 йилга бориб эса 20000 мегаваттдан ортиқ бўлган қуёш ва шамол электр станциялари фаолият юритиши кутилмоқда.

Мазкур “яшил” лойиҳалар ишга туширилгач, 2030 йилга бориб, йилига 50 млрд кВт-соат электр энергияси ишлаб чиқариш имконияти яратилади. Бунинг натижасида ҳар йили қарийб 15 млрд куб метр табиий газ тежалади. Бундан ташқари, атмосферага 21 млн тонна зарарли газ чиқарилишининг олди олинади. Ва Ўзбекистонда ишлаб чиқариладиган электр энергиясининг 40 фоизи қайта тикланувчи энергия манбалари ҳиссасига тўғри келади.

• ИЭС
• qurilish
• reja