Yoshligimizda termometrni o‘ynamaslikni, singanida ichidagi simob xavfli, deb bot-bot uqtirishardi. U vaqtlar simob haqida hech qanday tasavvur ham, bilim ham yo‘q edi. Sizda-chi? Tana haroratini o‘lchashda asosiy ko‘rsatkich bo‘lmish termometr ichidagi simob nimasi bilan xavfli? Quyida shu haqida bilib olamiz.

Xavfli modda

Simob haqiqatdan ham xavfli modda hisoblanadi. Ushbu modda termometr ichidan “qo‘nim topgan” bo‘lib, hazm qilish va nafas olish tizimi orqali bilangina inson organizmiga tushishi mumkin. 

To‘g‘ri, dumaloq shakldagi simobni bilmasdan yeb qo‘yishning iloji yo‘q (agar kichkina bola bo‘lmasa). 
Ammo singan termometrdan tashqariga chiqqan simobni hidlab qo‘yish har birimizga xavf soladi. Oqibatda, simobdan zaharlanish – qayd qilish, ko‘ngil aynishi, ozib ketish kabi belgilar yuzaga keladi. Zaharlanishni o‘z vaqtida bartaraf etmaslik esa markaziy asab tizimi va buyraklar faoliyatiga jiddiy ta’sir ko‘rsatadi.

Nima qilish kerak?

• Singan termometrni va ichidagi simobni yig‘ib olish uchun rezina qo‘lqop kiyib olish zarur. Chunki, simob zarrasi teriga tegmasligi kerak.

• Termometrning singan sohasini alohida ajratib qo‘yish lozim. 

• Singan qoldiqlarni sovuq suv solingan idishga yig‘ish tavsiya etiladi. Yig‘ib bo‘lgach, darhol idish qopqog‘i zichlab yopilishi kerak. Bu o‘rinda savol tug‘iladi, muzdek suv nima uchun kerak? Sovuq suv simobning havoda bug‘lanib ketishining oldini oladi.

• Termomert singan xonaning eshik-derazalari ochilib, xona yaxshilab shamollatilishi zarur.

• Simob to‘kilgan yer xlorli yoki xloraminli suv bilan artiladi. Agar xonadonda ushbu kimyoviy moddalar bo‘lmasa, oddiygina sovunli suvdan ham foydalanishingiz mumkin. Buning uchun sizga 30 g. iste’mol sodasi, 40 g. sovun va bir litr suv kerak bo‘ladi.

Nima qilish mumkin emas?

• Singan termometrni chiqindi qutisiga tashlamang. Qutiga solingan ikki gramm simob 6 000 kubometrli havoni zaharlaydi.

• Simobni supurgi bilan supurish, chang yutgich bilan tozalash mumkin emas. Chunki, simob bilan zaharlangan bunday ro‘zg‘or buyumini tashlab yuborishingizga to‘g‘ri keladi.

• Simob tekkan ko‘ylak yoki poyabzalni kir yuvish mashinasida yuvish mumkin emas. Yaxshisi, ularni tashlab yuboring.

• Simobni kanalizatsiya quvuriga oqizish ham taqiqlanadi. Chunki, ushbu modda quvurlarda qolib ketishi mumkin. Uni tozalash esa anchagina qiyinchilik tug‘diradigan ish.