$
12037.21 UZS
43.68
159.62 UZS
1.1
14071.50 UZS
17.48
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Каттақўрғонда истеъмолга яроқсиз ёғ ишлаб чиқариш ҳолати фош этилди

Каттақўрғонда истеъмолга яроқсиз ёғ ишлаб чиқариш ҳолати фош этилди

Бош прокуратура ҳузуридаги Департаментнинг Каттақўрғон шаҳар бўлими ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ҳамкорлигида ўткази…
15:44 / 05.05.2026
Фермер 7,7 гектар ер майдонини ноқонуний сотмоқчи бўлди

Фермер 7,7 гектар ер майдонини ноқонуний сотмоқчи бўлди

Сурхондарё вилояти Ангор туманида фаолият юритувчи фермер хўжалиги раҳбари хўжаликка тегишли 7,7 гектар ер майдонини фуқаро …
08:57 / 05.05.2026
Корхоналарнинг барқарор фаолиятини қўллаб-қувватлаш чоралари кўриб чиқилди

Корхоналарнинг барқарор фаолиятини қўллаб-қувватлаш чоралари кўриб чиқилди

Президент Шавкат Мирзиёев ишлаб чиқариш корхоналари фаолиятини барқарорлаштириш ҳамда тадбиркорларни ўйлантираётган муаммоли…
17:24 / 05.05.2026
Samsung рекорд даражадаги мерос солиғи тўлади

Samsung рекорд даражадаги мерос солиғи тўлади

Жанубий Кореяда мерос солиғи ставкаси 50 фоизгача етади ва бу дунёдаги энг юқори кўрсаткичлардан бири ҳисобланади.
15:09 / 05.05.2026
БAA ОПЕКдан сўнг яна бир халқаро ташкилотни тарк этди

БAA ОПЕКдан сўнг яна бир халқаро ташкилотни тарк этди

Бирлашган Араб Амирликлари (БAA) Араб нефть экспорт қилувчи мамлакатлар ташкилоти (ОАПЕК) сафидан чиқди. Бу ҳақда ташкилотни…
09:17 / 05.05.2026
Самарқандда ёқилғи қуйиш шохобчасидаги ёнғин бартараф этилди

Самарқандда ёқилғи қуйиш шохобчасидаги ёнғин бартараф этилди

5 май куни соат 11:13 да Самарқанд шаҳар Буюк Ипак йўли кўчасида жойлашган автомобилларга ёқилғи қуйиш шохобчасида ёнғин сод…
13:40 / 05.05.2026
Эрондан 41 нафар ўзбекистонлик ватанга қайтарилди

Эрондан 41 нафар ўзбекистонлик ватанга қайтарилди

Эрондан 41 нафар Ўзбекистон фуқароси Туркманистон орқали транзит йўли билан ватанга қайтарилди. Бу ҳақда “Дунё” ахборот аген…
13:44 / 06.05.2026
Экология соҳасидаги ҳуқуқбузарликларни содир этганлик учун молиявий санкциялар жорий этилади

Экология соҳасидаги ҳуқуқбузарликларни содир этганлик учун молиявий санкциялар жорий этилади

Қонун (ЎРҚ–1143-сон, 04.05.2026 йил) билан айрим қонун ҳужжатларига қўшимча ва ўзгартиришлар киритилди.
17:11 / 04.05.2026
Тошкентда 15 та автомобиль иштирокида ЙТҲ содир бўлди

Тошкентда 15 та автомобиль иштирокида ЙТҲ содир бўлди

5 май куни соат 16:25 атрофида Тошкент шаҳри Мирзо Улуғбек туманида йирик йўл-транспорт ҳодисаси юз берди.
10:09 / 06.05.2026
Ўзбекистон Биринчи хоними Малайзия Қироличаси билан учрашди

Ўзбекистон Биринчи хоними Малайзия Қироличаси билан учрашди

Ўзбекистон Республикаси Биринчи хоними Зироат Мирзиёева мамлакатимизга ташриф билан келган Малайзия Қироличаси Раджа Зарит С…
02:27 / 05.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!