$
12014.48 UZS
-39.55
166.61 UZS
-0.44
13858.70 UZS
-73.35
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Жаҳон банки Ўзбекистон иқтисодиёти бўйича прогнозни оширди

Жаҳон банки Ўзбекистон иқтисодиёти бўйича прогнозни оширди

Жаҳон банкининг 2026 йил июнь ойида эълон қилинган “Глобал Economic Prospects” ҳисоботига кўра, Ўзбекистон иқтисодиёти бўйич…
15:39 / 14.06.2026
ЖЧ–2026 бошланди: четлатишларга бой очилиш учрашувида Мексика ЖАРни мағлуб этди

ЖЧ–2026 бошланди: четлатишларга бой очилиш учрашувида Мексика ЖАРни мағлуб этди

11 июнь куни Мехико шаҳрида футбол бўйича 2026 йилги Жаҳон чемпионатига расман старт берилди.
08:12 / 12.06.2026
Қашқадарёда қум-шағални ноқонуний қазиб олиш ҳолатлари фош этилди

Қашқадарёда қум-шағални ноқонуний қазиб олиш ҳолатлари фош этилди

Қашқадарё вилоятида ўтказилган текширув ва тезкор тадбирлар давомида қум ҳамда қум-шағал аралашмасини ноқонуний қазиб олиш б…
15:39 / 13.06.2026
Шавкат Мирзиёев Владимир Путинни Россия куни билан табриклади

Шавкат Мирзиёев Владимир Путинни Россия куни билан табриклади

Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев Россия Президенти Владимир Путинга Россия куни муносабати билан табрик йўллади.
10:28 / 14.06.2026
Ўқишни кўчиришда миллий ва халқаро сертификатларга эга талабаларга максимал балл берилади

Ўқишни кўчиришда миллий ва халқаро сертификатларга эга талабаларга максимал балл берилади

Ҳукуматнинг янги қарорига кўра, хорижий ва нодавлат олий таълим муассасаларидан давлат ОТМларига ўқишини кўчириш истагидаги,…
10:38 / 14.06.2026
Бугун, 12-июнь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Бугун, 12-июнь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

ТОШКЕНТ ШАҲРИҲаво бироз булутли бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3-8 м/с тезликда эсади, 10-12 м/с гача кучайи…
17:41 / 11.06.2026
Юн Сок Ёл 30 йилга қамалди

Юн Сок Ёл 30 йилга қамалди

Прокуратура унинг ҳаракатлари минтақада кескинликни кучайтиргани ва давлат хавфсизлигига таҳдид солганини билдирди.
11:49 / 12.06.2026
Илон Маск ва “триллион долларлик” бойлик баҳси:

Илон Маск ва “триллион долларлик” бойлик баҳси:

Илон Маск ва “триллион долларлик” бойлик баҳси: ҳақиқат, бозор ва шов-шув ўртасидаСўнгги кунларда халқаро молия ва технологи…
15:54 / 14.06.2026
Швейсарияда аҳоли сонини чеклаш ташаббуси

Швейсарияда аҳоли сонини чеклаш ташаббуси

Швейсарияда ўтказилаётган референдум мамлакат сиёсий ҳаётида катта муҳокамага сабаб бўлмоқда. Таклифга кўра, мамлакат аҳолис…
15:45 / 14.06.2026
Тошкентда марказлашган иситиш ва иссиқ сув хизматлари учун олдиндан тўлов қилиш тартиби ўзгарди.

Тошкентда марказлашган иситиш ва иссиқ сув хизматлари учун олдиндан тўлов қилиш тартиби ўзгарди.

Тошкентда марказлашган иситиш ва иссиқ сув хизматлари учун олдиндан тўлов қилиш тартиби ўзгарди. Энди истеъмолчилар тўловни …
17:37 / 13.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!