$
11937.60 UZS
-37.19
159.47 UZS
-0.17
13961.02 UZS
-47.09
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистон терма жамоаси жамоавий рапид ва блиц бўйича жаҳон чемпионатида иштирок этади

Ўзбекистон терма жамоаси жамоавий рапид ва блиц бўйича жаҳон чемпионатида иштирок этади

Таркибдан Жавоҳир Синдаров ва Нодирбек Абдусатторов ҳам ўрин олган.
17:06 / 30.04.2026
Руслан Нурудинов яна шоҳсупанинг энг юқори поғонасида

Руслан Нурудинов яна шоҳсупанинг энг юқори поғонасида

Руслан Нурудинов Самоадаги халқаро турнирда чемпионликни қўлга киритди.
16:51 / 01.05.2026
Кўксаройда Чехия Бош вазирини расмий кутиб олиш маросими бўлиб ўтди

Кўксаройда Чехия Бош вазирини расмий кутиб олиш маросими бўлиб ўтди

Андреж Бабиш 30 апрель куни расмий ташриф билан Ўзбекистонга келди ва Кўксарой қароргоҳида тантанали кутиб олинди.
12:09 / 30.04.2026
EU–Tabassum: медиа янада очиқ ва яқин бўлди

EU–Tabassum: медиа янада очиқ ва яқин бўлди

Тошкентда Европа Иттифоқи томонидан молиялаштирилган “EU–Tabassum” лойиҳасининг икки йиллик якунлари сарҳисоб қилинди.
08:37 / 02.05.2026
Исроил Ғазога ёрдам олиб кетаётган 200 га яқин одамни қўлга олди

Исроил Ғазога ёрдам олиб кетаётган 200 га яқин одамни қўлга олди

ТРТ хабарига кўра, Исроил армияси Ғазога гуманитар ёрдам етказишни мақсад қилган “Глобал Сумуд” номли флотилияга ҳужум уюшти…
17:32 / 30.04.2026
Нодир Девонбеги мадрасаси олдидаги баннер юзасидан расмий изоҳ берилди

Нодир Девонбеги мадрасаси олдидаги баннер юзасидан расмий изоҳ берилди

Бухородаги Нодир Девонбеги мадрасаси олдига онлайн қимор ўйинларига оид реклама баннери ўрнатилгани юзасидан расмий муносаба…
11:21 / 02.05.2026
Россияда муштлашувдан сўнг бир эркак вафот этди

Россияда муштлашувдан сўнг бир эркак вафот этди

Россиянинг Санкт-Петербург шаҳрида Ўзбекистон фуқароси билан юзага келган муштлашувдан кейин бир эркак ҳалок бўлди.
11:54 / 02.05.2026
Ўзбекистон ва Чехия ўртасида қатор муҳим битимлар имзоланди

Ўзбекистон ва Чехия ўртасида қатор муҳим битимлар имзоланди

30 апрель куни Тошкент шаҳрида ўтказилган музокаралар якунида Шавкат Мирзиёев ва Андрей Бабиш Кенгайтирилган ҳамкорликни илг…
14:16 / 30.04.2026
Чирчиқда профилактика инспекторига нисбатан жиноят иши қўзғатилди

Чирчиқда профилактика инспекторига нисбатан жиноят иши қўзғатилди

Ҳозирда унга нисбатан жиноят иши қўзғатилиб, тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.
16:47 / 30.04.2026
Тошкентда профилактика инспектори пул олаётганда қўлга олинди

Тошкентда профилактика инспектори пул олаётганда қўлга олинди

Тошкент шаҳрида Учтепа тумани ИИО ФМБ Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси бўлими катта инспектори 10 минг АҚШ долларини олган ва…
12:03 / 02.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!