$
12014.48 UZS
-39.55
166.61 UZS
-0.44
13858.70 UZS
-73.35
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

“Францияга бориш шарт эмас” — лаванда боғи энди Ўзбекистонда

“Францияга бориш шарт эмас” — лаванда боғи энди Ўзбекистонда

Франциядаги машҳур Прованс далаларини кўриш учун энди минглаб километр йўл босиш шарт эмас.
12:42 / 11.06.2026
ТИВ Ўзбекистон терма жамоаси текширилгани юзасидан АҚШдан расмий изоҳ сўради

ТИВ Ўзбекистон терма жамоаси текширилгани юзасидан АҚШдан расмий изоҳ сўради

АҚШнинг Нью-Йорк шаҳрида Ўзбекистон ва Нидерландия терма жамоалари ўртасидаги ўртоқлик учрашуви олдидан ўзбекистонлик футбол…
10:34 / 11.06.2026
34 килограммдан ортиқ гиёҳвандлик воситалари мусодара қилинди

34 килограммдан ортиқ гиёҳвандлик воситалари мусодара қилинди

Давлат хавфсизлик хизмати ва Ички ишлар органлари ходимлари ҳамкорлигида ўтказилган тезкор тадбир давомида 34 килограммдан о…
11:57 / 12.06.2026
Дам олиш кунлари ҳаво ҳарорати 42 даражагача кўтарилади

Дам олиш кунлари ҳаво ҳарорати 42 даражагача кўтарилади

Дам олиш кунлари республика ҳудудининг катта қисмида қуруқ ва асосан кам булутли об-ҳаво сақланиб туради.
15:34 / 12.06.2026
Расман! Жозе Моуриньо “Реал Мадрид” бош мураббийи этиб тайинланди

Расман! Жозе Моуриньо “Реал Мадрид” бош мураббийи этиб тайинланди

Португалиялик мутахассис Жозе Моуриньо расман “Реал Мадрид” бош мураббийи этиб тайинланди. Бу ҳақда клуб матбуот хизмати маъ…
08:28 / 12.06.2026
Фирибгарликда айбланиб, Молдовада қўлга олинган шахс Ўзбекистонга экстрадиция қилинди

Фирибгарликда айбланиб, Молдовада қўлга олинган шахс Ўзбекистонга экстрадиция қилинди

Халқаро қидирувда бўлган Ўзбекистон фуқароси Молдова пойтахти Кишинёв шаҳрида қўлга олиниб, экстрадиция тартибида Ўзбекистон…
12:12 / 11.06.2026
Ўзбекистонда балиқ етиштириш ҳажми 500 минг тоннадан оширилади

Ўзбекистонда балиқ етиштириш ҳажми 500 минг тоннадан оширилади

Президент Шавкат Мирзиёевга балиқчилик тармоғини ривожлантириш ва қўллаб-қувватлашга қаратилган янги таклифлар тақдим этилди
16:05 / 11.06.2026
Бугун, 12-июнь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Бугун, 12-июнь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

ТОШКЕНТ ШАҲРИҲаво бироз булутли бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3-8 м/с тезликда эсади, 10-12 м/с гача кучайи…
17:41 / 11.06.2026
Ўзбекистонлик футбол мухлисларининг ярмидан кўпи АҚШ визасини ололмади

Ўзбекистонлик футбол мухлисларининг ярмидан кўпи АҚШ визасини ололмади

2026 ўйинларини стадионларда томоша қилишни режалаштирган кўплаб ўзбекистонлик мухлислар АҚШ визасини олишда жиддий қийинчил…
16:32 / 10.06.2026
11 июнь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

11 июнь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.
14:52 / 10.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!