$
11937.89 UZS
-10.69
141.76 UZS
-2.53
13769.16 UZS
-24.28
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Швецияда 9 минг йиллик ҳомиладор аёл скелети топилди

Швецияда 9 минг йиллик ҳомиладор аёл скелети топилди

Швециянинг Готланд ороли яқинидаги Лилла-Карлсё оролида археологлар тахминан 9 минг йил аввал яшаган ҳомиладор аёл скелетини…
09:26 / 11.08.2026
Азиз Ҳакимов 4 йилга озодликдан маҳрум қилинди

Азиз Ҳакимов 4 йилга озодликдан маҳрум қилинди

Бугун жиноят ишлари бўйича Шайхонтоҳур туман судининг ёпиқ суд мажлиси якунида Азиз Ҳакимовга доир жиноят иши юзасидан суд ҳ…
17:39 / 11.08.2026
Трамп FIFA можаролари фонида Инфантинони қўллаб-қувватлади

Трамп FIFA можаролари фонида Инфантинони қўллаб-қувватлади

АҚШ Президенти Доналд Трамп ФИФА президенти Жанни Инфантинонинг лавозимидан истеъфога чиқиши мумкинлиги ҳақидаги гапларни “д…
10:06 / 11.08.2026
Роналдунинг мухлислари тўйда адашиб қолди

Роналдунинг мухлислари тўйда адашиб қолди

8 август куни Криштиану Роналдунинг минглаб мухлислари ОАВ хабарларига ишониб, Португалиянинг Мадейра оролида бутунлай бошқа…
16:55 / 10.08.2026
Профессор Ҳаким Муратов вафот этди

Профессор Ҳаким Муратов вафот этди

Ўзбекистон илм-фани оғир жудоликка учради.
13:47 / 13.08.2026
14 август куни қандай об-ҳаво кузатилади?

14 август куни қандай об-ҳаво кузатилади?

14-АВГУСТГА ОБ-ҲАВО ПРОГНОЗИ13 август соат 20:00 дан 14 август соат 20:00 гача
16:18 / 13.08.2026
Трамп Анқарадан қайтишда яширинча самолётини ўзгартирганини тасдиқлади

Трамп Анқарадан қайтишда яширинча самолётини ўзгартирганини тасдиқлади

АҚШ президенти Доналд Трамп Туркиянинг Анқара шаҳридан қайтишда самолётини яширинча алмаштирганини тасдиқлади. Унинг сўзлари…
11:07 / 12.08.2026
Сурхондарёда икки ЙПХ ходимига тан жароҳати етказилди

Сурхондарёда икки ЙПХ ходимига тан жароҳати етказилди

Сурхондарёнинг Ангор туманида хизмат вазифасини бажараётган икки нафар ЙПХ ходимига фуқаролар томонидан тан жароҳати етказил…
09:33 / 11.08.2026
Тошкентда Телеграм орқали наркосавдо қилган икки шахс қўлга олинди

Тошкентда Телеграм орқали наркосавдо қилган икки шахс қўлга олинди

Тошкент шаҳрининг Яккасарой ва Чилонзор туманларида ўтказилган тезкор-қидирув тадбирлари давомида Telegram орқали наркотик м…
14:16 / 11.08.2026
Шарбат қутисидаги наркотик ўрамлар ортидан 3,15 кг дан зиёд гиёҳвандлик воситалари аниқланди

Шарбат қутисидаги наркотик ўрамлар ортидан 3,15 кг дан зиёд гиёҳвандлик воситалари аниқланди

“Тошкент-АЭРО” ихтисослаштирилган божхона комплекси Контрабандага қарши курашиш шуъбаси ходимлари томонидан гиёҳвандлик воси…
16:18 / 12.08.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!