$
12074.28 UZS
37.07
160.86 UZS
1.24
14218.67 UZS
147.17
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Жавоҳир Синдаровни Ян Непомняшийга қиёслашди

Жавоҳир Синдаровни Ян Непомняшийга қиёслашди

“Жавоҳирнинг Номзодлар турниридаги иштироки худди Непомняшийнинг Мадридда кўрсатган натижасига ўхшади”, – Алиреза Фиружа.
17:01 / 06.05.2026
Корхоналарнинг барқарор фаолиятини қўллаб-қувватлаш чоралари кўриб чиқилди

Корхоналарнинг барқарор фаолиятини қўллаб-қувватлаш чоралари кўриб чиқилди

Президент Шавкат Мирзиёев ишлаб чиқариш корхоналари фаолиятини барқарорлаштириш ҳамда тадбиркорларни ўйлантираётган муаммоли…
17:24 / 05.05.2026
Тошкент халқаро аэропорти ёпилади, янги аэропорт қурилади

Тошкент халқаро аэропорти ёпилади, янги аэропорт қурилади

Пойтахтда янги халқаро аэропорт қурилиши режалаштирилмоқда.
15:17 / 05.05.2026
Ургут туманида 50 йиллик поликлиника тўлиқ реконструкция қилинди

Ургут туманида 50 йиллик поликлиника тўлиқ реконструкция қилинди

Узоқ йиллар давомида чекка ҳудуд аҳолиси ягона тиббий маскан сифатида фойдаланиб келган Ургут туманидаги 21-сонли оилавий по…
16:59 / 06.05.2026
7 май куни учун об-ҳаво маълумоти

7 май куни учун об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.
10:21 / 06.05.2026
Ўзбекистонда хусусий клиникалар давлат ҳисобидан бемор даволайди

Ўзбекистонда хусусий клиникалар давлат ҳисобидан бемор даволайди

2026-йил 1-июлдан бошлаб Ўзбекистонда нодавлат тиббиёт муассасаларига давлат бюджети ҳисобидан беморларга хизмат кўрсатишга …
15:07 / 06.05.2026
Трамп Жанубий Кореяни Ҳормуз бўғозидаги АҚШ миссиясига қўшилишга чақирди

Трамп Жанубий Кореяни Ҳормуз бўғозидаги АҚШ миссиясига қўшилишга чақирди

АҚШ президенти Donald Trump Жанубий Кореяни Ҳормуз бўғозида АҚШ бошчилигида олиб борилаётган “Озодлик миссияси”га қўшилишга …
09:53 / 05.05.2026
Қозоғистон 2027-йилдан Россия электр энергияси импортдан воз кечмоқчи

Қозоғистон 2027-йилдан Россия электр энергияси импортдан воз кечмоқчи

Қозоғистон 2027-йилдан бошлаб Россиядан электр энергияси импорт қилишни тўлиқ тўхтатишни режалаштирмоқда. Бу ҳақда энергетик…
10:24 / 06.05.2026
Эрондан 41 нафар ўзбекистонлик ватанга қайтарилди

Эрондан 41 нафар ўзбекистонлик ватанга қайтарилди

Эрондан 41 нафар Ўзбекистон фуқароси Туркманистон орқали транзит йўли билан ватанга қайтарилди. Бу ҳақда “Дунё” ахборот аген…
13:44 / 06.05.2026
Қримга дрон ҳужуми: 5 киши ҳалок бўлди

Қримга дрон ҳужуми: 5 киши ҳалок бўлди

Қрим яримороли Жанкой шаҳрида дронлар ҳужуми оқибатида 5 киши ҳалок бўлди. Бу ҳақда Қрим раҳбари Сергей Аксёнов маълум қилди.
12:28 / 06.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!