$
12191.25 UZS
15.72
154.20 UZS
-0.88
14111.37 UZS
-40.25
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонликларни Яқин Шарқдан ватанга қайтариш ишлари давом этмоқда — Транспорт вазирлиги

Ўзбекистонликларни Яқин Шарқдан ватанга қайтариш ишлари давом этмоқда — Транспорт вазирлиги

Ўзбекистон Республикаси фуқароларини Яқин Шарқдаги хавфли вазиятлар сабабли олиб чиқиш ишлари давом этмоқда. Ҳозирги вақтда …
15:52 / 07.03.2026
АҚШ Россиядан Эронга разведка маълумотларини бермасликни сўради

АҚШ Россиядан Эронга разведка маълумотларини бермасликни сўради

Доналд Трампнинг махсус вакили Стив Уиткофф Россиядан Эронга АҚШнинг Яқин Шарқдаги ҳарбий объектларига зарба бериши учун ула…
13:50 / 09.03.2026
Ўзбекистон экспортида юқори улушга эга давлатлар маълум қилинди

Ўзбекистон экспортида юқори улушга эга давлатлар маълум қилинди

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2026 йилнинг январь ойида Ўзбекистоннинг ташқи савдо айланмасида экспорт ҳаж…
10:52 / 08.03.2026
Эрон қўшни давлатларга ҳужум қилмаслигини маълум қилди

Эрон қўшни давлатларга ҳужум қилмаслигини маълум қилди

Эрон президенти Масъуд Пезешкиён мамлакат қўшни давлатларга ҳужум қилмасликка қарор қилинганини маълум қилди. Унинг айтишича…
16:32 / 07.03.2026
9 март куни айрим ҳудудларда қор ёғиши мумкин

9 март куни айрим ҳудудларда қор ёғиши мумкин

“Ўзгидромет” 9 март учун об-ҳаво прогнозини эълон қилди. Унга кўра, душанба куни ҳаво ўзгарувчан бўлади, қатор ҳудудларда ём…
14:11 / 08.03.2026
Ўзбекистон ТИВ раҳбари Эрдўған билан учрашди

Ўзбекистон ТИВ раҳбари Эрдўған билан учрашди

Бу ҳақда вазир ўзининг Telegram каналида маълум қилди.
09:15 / 08.03.2026
Қатардан бугун 202 нафар ўзбекистонлик ватанга қайтарилди

Қатардан бугун 202 нафар ўзбекистонлик ватанга қайтарилди

“Яқин Шарқдаги кескин вазият ва қатор давлатлар ҳаво ҳудудининг ёпилиши муносабати билан Қатардан Ўзбекистон фуқароларини ма…
16:53 / 08.03.2026
Самарқандда Зулфия мукофоти совриндори Латофат Амировага уй топширилди

Самарқандда Зулфия мукофоти совриндори Латофат Амировага уй топширилди

Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Зулфия номидаги Давлат мукофоти билан тақдирлаш тўғрисида”ги қарорига мувофиқ, мамла…
21:09 / 08.03.2026
Ангренда дайди итларни тутиш ва назорат қилиш ишлари кучайтирилди

Ангренда дайди итларни тутиш ва назорат қилиш ишлари кучайтирилди

Аввалроқ шаҳарда дайди итлар ҳужумидан сўнг 8 ёшли ўқувчи вафот этгани ҳақида хабар берилганди.
11:08 / 07.03.2026
Путин Эроннинг сайланган олий раҳбари Мўжтабо Хоманаийни табриклади

Путин Эроннинг сайланган олий раҳбари Мўжтабо Хоманаийни табриклади

Россия президенти Владимир Путин Эроннинг сайланган олий раҳбари Можтаба Хоманаийни табриклади.
17:56 / 09.03.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!