$
11986.30 UZS
10.94
163.61 UZS
0.7
13937.67 UZS
-83.08
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Қозоғистон сунъий ёмғир технологиясини ишга туширди

Қозоғистон сунъий ёмғир технологиясини ишга туширди

Қозоғистон Марказий Осиёда биринчи бўлиб сунъий ёғингарчилик технологияларини амалиётда қўллашни бошлади. Туркистон шаҳрида …
14:43 / 17.05.2026
Кореяга ишга юборишни ваъда қилган шахслар ушланди

Кореяга ишга юборишни ваъда қилган шахслар ушланди

Бош прокуратура ҳузуридаги Департаментнинг Урганч шаҳри бўлими ҳамда бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ҳамкорлигида ўт…
11:44 / 18.05.2026
FIDE президенти сайлови Самарқандда ўтказилади

FIDE президенти сайлови Самарқандда ўтказилади

Халқаро шахмат федерацияси (FIDE) ташкилотнинг навбатдаги конгресси ва президентлик сайлови жорий йил 20–27-сентябрь кунлари…
17:16 / 15.05.2026
Ўзбекистон Миллий инвестиция жамғармаси Лондон фонд биржасида IPOга чиқади

Ўзбекистон Миллий инвестиция жамғармаси Лондон фонд биржасида IPOга чиқади

Бугун — 18 май куни Лондон фонд биржасида Ўзбекистон Республикаси Миллий инвестиция жамғармаси акцияларининг бирламчи оммави…
13:36 / 18.05.2026
1094 ta belgi


140 ta so‘z

Бухорода медиа ҳафталик якунланди

1094 ta belgi 140 ta so‘z Бухорода медиа ҳафталик якунланди

Бухорода ўтказилган медиа ҳафталик давомида иштирокчилар аудиторияни ҳис қилиш, тезкорлик ва аниқликни уйғунлаштириш ҳамда ў…
10:33 / 17.05.2026
Франция Жамол Қошиқчи иши бўйича Саудия валиаҳдига қарши тергов бошлади

Франция Жамол Қошиқчи иши бўйича Саудия валиаҳдига қарши тергов бошлади

Париж апелляция суди Саудия Арабистони валиаҳд шаҳзодаси Муҳаммад бин Салмонга нисбатан журналист Жамол Қошиқчининг ўлдирили…
10:43 / 17.05.2026
Саудияда Қурбон ҳайити санаси эълон қилинди

Саудияда Қурбон ҳайити санаси эълон қилинди

Саудия Арабистонида 17 май куни Зулҳижжа ойи ҳилоли кўрилгани маълум қилинди.
10:04 / 18.05.2026
Шавкат Мирзиёев амалий ташриф билан Озарбайжонга боради

Шавкат Мирзиёев амалий ташриф билан Озарбайжонга боради

Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев Озарбайжон Президенти Илҳом Алиевнинг таклифига биноан 17–18 май кунлари Боку шаҳрида …
15:17 / 17.05.2026
Лавров матбуот анжуманида журналистга танбеҳ берди

Лавров матбуот анжуманида журналистга танбеҳ берди

Россия ташқи ишлар вазири Сергей Лавров матбуот анжумани вақтида унга халақит берган журналистга танбеҳ берди.
17:35 / 15.05.2026
Ўзбекистондаги оммавий ҳожатхоналар талабга жавоб бермайди

Ўзбекистондаги оммавий ҳожатхоналар талабга жавоб бермайди

Туризм қўмитаси раиси Абдулазиз Аққуловнинг маълум қилишича, Ўзбекистонда АЁҚШлар, парклар ва туризм масканларида қарийб 11 …
19:26 / 16.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!