$
12128.46 UZS
-36.78
159.04 UZS
-0.38
14304.31 UZS
-26.34
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Маданият ва санъат соҳасида очиқ мулоқотлар бошланaди

Маданият ва санъат соҳасида очиқ мулоқотлар бошланaди

Ўзбекистон Республикаси Президенти топшириғига мувофиқ, маданият ва санъат соҳасини ривожлантириш ҳамда мавжуд муаммоларни ҳ…
09:29 / 19.04.2026
Фарғонада 800 ўринли замонавий шифохона қурилади

Фарғонада 800 ўринли замонавий шифохона қурилади

Фарғона вилоятида 800 ўринли замонавий кўп тармоқли шифохона қуриш бўйича йирик лойиҳа юзасидан муҳим келишув имзоланди.
17:30 / 16.04.2026
Сергелида ЙТҲ: ҳолат юзасидан изоҳ берилди

Сергелида ЙТҲ: ҳолат юзасидан изоҳ берилди

Интернет тармоқларда Сергели туманида «Жентра» автомобили ва мактаб ўқувчиси билан боғлиқ йўл-транспорт ҳодисаси муҳокамалар…
15:09 / 17.04.2026
Ўзбекистонда уруш қатнашчиларига 30 млн сўмдан бир марталик пул тўланади

Ўзбекистонда уруш қатнашчиларига 30 млн сўмдан бир марталик пул тўланади

Ўзбекистонда 9 май — Хотира ва қадрлаш куни муносабати билан Иккинчи жаҳон уруши қатнашчилари ҳамда ногиронларини ижтимоий қ…
10:43 / 18.04.2026
Андижонда “права”сиз автомобил бошқариб, дрифт қилган йигитлар 15 суткага қамалди

Андижонда “права”сиз автомобил бошқариб, дрифт қилган йигитлар 15 суткага қамалди

Андижон вилоятида автомобилни ҳайдовчилик гувоҳномасиз бошқариб, йўл ҳаракати қоидаларини қўпол равишда бузган ҳамда дрифт ҳ…
11:22 / 18.04.2026
Чегара ҳудудида йирик миқдордаги наркотиклар аниқланди

Чегара ҳудудида йирик миқдордаги наркотиклар аниқланди

Давлат чегарасини қўриқлаш бўйича ўтказилган тезкор тадбирлар давомида Фарғона вилоятида катта миқдордаги наркотик моддалар …
09:31 / 18.04.2026
Ўзбекистонда ўқитувчилар учун аттестация тўлови 50 фоизга арзонлашди

Ўзбекистонда ўқитувчилар учун аттестация тўлови 50 фоизга арзонлашди

Вазирлар Маҳкамасининг 16-апрелдаги қарори билан ўқитувчилар учун навбатдан ташқари аттестация тўлови икки баробар камайтири…
16:52 / 19.04.2026
Эрон АҚШ билан янги музокаралар раундига ҳали рози бўлмади

Эрон АҚШ билан янги музокаралар раундига ҳали рози бўлмади

Эрон ҳукумати АҚШ билан навбатдаги музокаралар ўтказиш бўйича ҳозирча келишувга эришмаганини маълум қилди. Бу ҳақда хорижий …
17:57 / 18.04.2026
Пойтахт иқтисодиётида қўшимча ўсиш нуқталари белгиланди

Пойтахт иқтисодиётида қўшимча ўсиш нуқталари белгиланди

Президент Шавкат Мирзиёев Тошкент шаҳри иқтисодиётида юқори ўсиш суръатларини таъминлаш, мавжуд захираларни тўлиқ ишга солиш…
09:26 / 17.04.2026
18 апрель куни Ўзбекистоннинг айрим ҳудудларида ёмғир ёғади

18 апрель куни Ўзбекистоннинг айрим ҳудудларида ёмғир ёғади

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, куннинг биринчи ярмида бироз ёмғир ёғиши, момақалдироқ бўлиши мумкин.
16:37 / 17.04.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!