$
12199.10 UZS
30.12
160.49 UZS
0.6
14585.24 UZS
-2.93
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Инсоний биродарлик рамзи: 2026-йилги “Заед” мукофоти ва глобал бирдамлик йўлидаги қадамлар

Инсоний биродарлик рамзи: 2026-йилги “Заед” мукофоти ва глобал бирдамлик йўлидаги қадамлар

Дунёнинг энг нуфузли нашрларидан бири бўлган CNN Arabic саҳифасида “Инсоний биродарлик бўйича Заед мукофоти”нинг аҳамиятига …
16:17 / 30.01.2026
Жанубий Кореядаги ёнғинда Ўзбекистон фуқароси ҳалок бўлгани рад этилди

Жанубий Кореядаги ёнғинда Ўзбекистон фуқароси ҳалок бўлгани рад этилди

Жанубий Кореядаги ёнғинда ўзбекистонлик фуқаро ҳалок бўлгани ўз тасдиғини топмади. Бу ҳақда “Дунё” агентлиги хабар берди.
17:29 / 31.01.2026
Google’даги доллар курси билан боғлиқ ҳолатга Марказий банк изоҳ берди

Google’даги доллар курси билан боғлиқ ҳолатга Марказий банк изоҳ берди

Google платформасида АҚШ долларининг сўмга нисбатан курси қисқа муддатга 6 778 сўм сифатида нотўғри акс этди. Бироз вақт ўти…
12:39 / 30.01.2026
Хитойдан мандарин ва ананас импорти тақиқланди

Хитойдан мандарин ва ананас импорти тақиқланди

Бу ҳақда Ўсимликлар карантини ва ҳимояси агентлиги хабар берди.
09:10 / 31.01.2026
Президент Шавкат Мирзиёев Тошкент шаҳрида Ислом Каримов ҳайкали пойига гулчамбар қўйди

Президент Шавкат Мирзиёев Тошкент шаҳрида Ислом Каримов ҳайкали пойига гулчамбар қўйди

Маросим давомида Қуръон тиловат қилиниб, дуо ўқилди. Биринчи Президентнинг Ватан манфаатлари йўлидаги фаолияти, инсоний фази…
13:54 / 30.01.2026
Шавкат Мирзиёевнинг Туркияга расмий ташрифи якунланди

Шавкат Мирзиёевнинг Туркияга расмий ташрифи якунланди

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Туркияга расмий ташрифи якунланди.
09:15 / 30.01.2026
Ўзбекистонда 2025 йилда 19 мингга яқин шахс озодликдан маҳрум қилинди

Ўзбекистонда 2025 йилда 19 мингга яқин шахс озодликдан маҳрум қилинди

Бу ҳақда Олий суд матбуот хизмати хабар берди.
11:03 / 31.01.2026
Тошкент ва Наманган вилоятларида мансабдорлар пора билан қўлга тушди

Тошкент ва Наманган вилоятларида мансабдорлар пора билан қўлга тушди

Тошкент вилоятида экология бўлими бошлиғи ва ҳокимлик мансабдори, Наманган вилоятида эса ҳоким ёрдамчиси пора ортидан ушлани…
09:57 / 30.01.2026
Истанбулда илк ўзбек мактаби қурилади

Истанбулда илк ўзбек мактаби қурилади

Мазкур даргоҳ Ўзбекистоннинг хориждаги илк таълим муассасаси бўлади.
16:54 / 30.01.2026
Божхона қўмитаси Раиси Мавлонов Жаҳон божхона ташкилоти Бош котиби Ян Сондерс билан учрашди

Божхона қўмитаси Раиси Мавлонов Жаҳон божхона ташкилоти Бош котиби Ян Сондерс билан учрашди

Шу кунларда Бирлашган Араб Амирликларининг Абу-Даби шаҳрида Жаҳон божхона ташкилотининг Технологик конференцияси бўлиб ўтмоқ…
16:42 / 30.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!