$
12012.21 UZS
7.46
158.14 UZS
1.03
13731.16 UZS
39.74
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонда ёшлар сони қанча?

Ўзбекистонда ёшлар сони қанча?

Ўзбекистон аҳолисининг 9,7 миллиондан ортиғини ёшлар ташкил этади.
15:43 / 09.07.2026
Беларусда “Ўзбекистон маданияти кунлари” бошланди

Беларусда “Ўзбекистон маданияти кунлари” бошланди

Беларус Республикасида 7–8-июль кунлари “Ўзбекистон маданияти кунлари” бўлиб ўтмоқда.
14:45 / 08.07.2026
Ўқишни кўчириш учун ўтиш баллари тасдиқланди

Ўқишни кўчириш учун ўтиш баллари тасдиқланди

2026/2027-ўқув йили учун хорижий ва нодавлат олий таълим муассасаларидан Ўзбекистон давлат ОТМларига ўқишни кўчириш бўйича м…
14:52 / 09.07.2026
Бакалавриат ва магистратурада қанча талаба таҳсил олмоқда?

Бакалавриат ва магистратурада қанча талаба таҳсил олмоқда?

2025–2026-ўқув йили бошида Ўзбекистондаги олий таълим ташкилотларида таҳсил олаётган талабалар сони 1 млн 535 минг нафарни т…
16:33 / 08.07.2026
9 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

9 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли, вақти-вақти билан ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.
16:22 / 08.07.2026
Фарғона шаҳрида 1,5 млрд сўмлик кредит маблағларни ўзлаштирган МЧЖ раҳбари фош этилди

Фарғона шаҳрида 1,5 млрд сўмлик кредит маблағларни ўзлаштирган МЧЖ раҳбари фош этилди

Бош прокуратура ҳузуридаги Департаментнинг Фарғона шаҳри бўлими томонидан тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқларини ҳимоя қил…
10:15 / 08.07.2026
Фарғонада 44 ёшли аёл шағал уюмига қарийб 6 килограмм гашиш яширгани аниқланди

Фарғонада 44 ёшли аёл шағал уюмига қарийб 6 килограмм гашиш яширгани аниқланди

Маълум бўлишича, мазкур аёл аввал ҳам гиёҳвандлик воситалари билан боғлиқ жиноят содир этгани учун судланган.
17:11 / 08.07.2026
10 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

10 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.
15:22 / 09.07.2026
Трамп Туркияни эски Аир Форcе Оне самолётида тарк этди

Трамп Туркияни эски Аир Форcе Оне самолётида тарк этди

АҚШ Президенти Доналд Трамп НАТО саммити якунлангач, Туркияни Қатардан совға қилинган янги Боэинг 747 самолётида эмас, балки…
12:27 / 09.07.2026
Украинага Patriot ракеталарини ишлаб чиқариш лицензияси берилиши мумкин

Украинага Patriot ракеталарини ишлаб чиқариш лицензияси берилиши мумкин

АҚШ Президенти Доналд Трамп Украинага Patriot ҳаво мудофаа тизими учун тутиб қолувчи ракеталарни ишлаб чиқариш лицензияси бе…
09:52 / 09.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!