$
11997.21 UZS
26.53
161.52 UZS
-1.66
13949.16 UZS
46.41
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Солиқ қўмитаси апрель ойи учун 143,6 миллиард сўмлик кешбекни тасдиқлади

Солиқ қўмитаси апрель ойи учун 143,6 миллиард сўмлик кешбекни тасдиқлади

Солиқ қўмитаси 2026 йил апрель ойида амалга оширилган харидлар бўйича кешбек тўловларининг асосий қисмини тасдиқлади. Расмий…
08:47 / 03.06.2026
Қудуққа тушиб кетган 5 ёшли бола қутқарилди

Қудуққа тушиб кетган 5 ёшли бола қутқарилди

Шифокорларнинг маълум қилишича, боланинг аҳволи яхши.
17:48 / 02.06.2026
Тўрт ҳудудда қарийб 7 миллиард сўмлик минерал ўғитлар талон-торож қилингани аниқланди

Тўрт ҳудудда қарийб 7 миллиард сўмлик минерал ўғитлар талон-торож қилингани аниқланди

Қорақалпоғистон, Хоразм, Бухоро ва Сирдарё вилоятларида ўтказилган текширувларда сақлаш учун қабул қилинган минерал ўғитларн…
03:20 / 02.06.2026
Энди автобусга чиқишда йўл ҳақини тўлашингиз шарт бўлади

Энди автобусга чиқишда йўл ҳақини тўлашингиз шарт бўлади

2026 йил 1 сентябрдан бошлаб шаҳар автобусларида йўлкира автобусга чиқиш вақтида тўланиши мажбурий бўлади.
17:21 / 04.06.2026
Саида Мирзиёева БМТнинг нуфузли сессиясида миллий маъруза билан иштирок этди

Саида Мирзиёева БМТнинг нуфузли сессиясида миллий маъруза билан иштирок этди

Саида Мирзиёева Вена шаҳрида бўлиб ўтган БМТ Жиноятчиликнинг олдини олиш ва жиноий одил судлов комиссиясининг 35-сессиясида …
13:10 / 04.06.2026
6 июнь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

6 июнь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.
18:25 / 05.06.2026
5 июндан ОТМларга қабул бошланди

5 июндан ОТМларга қабул бошланди

2026/2027 ўқув йили учун олий таълим муассасаларига қабул жараёни бошланди. Абитуриентлар ҳужжатларини my.uzbmb.uz платформа…
04:48 / 05.06.2026
Сурхондарёда тунги пойга фожиа билан якунланди

Сурхондарёда тунги пойга фожиа билан якунланди

Сурхондарё вилоятининг Узун туманида Damas ва Nexia автомобиллари ўртасида уюштирилган тезлик пойгаси оқибатида икки киши ҳа…
13:10 / 03.06.2026
Велоспорт бўйича Ўзбекистон терма жамоаси аъзоси жиддий автофалокатга учради

Велоспорт бўйича Ўзбекистон терма жамоаси аъзоси жиддий автофалокатга учради

Хабар қилинишича, Владислав Жарковга ЙТҲ оқибатида умуртқа поғонаси синиши, орқа мия шикастланиши, қовурға синиши ва ўпка ла…
13:03 / 03.06.2026
Ўзбекистоннинг халқаро майдондаги ишончи янада мустаҳкамланди

Ўзбекистоннинг халқаро майдондаги ишончи янада мустаҳкамланди

Халқаро рейтинг агентлиги Fitch Ratings Ўзбекистоннинг суверен кредит рейтинги прогнозини “Барқарор” (Stable) даражасидан “И…
19:11 / 03.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!