$
12098.12 UZS
13.17
158.64 UZS
-0.67
14353.21 UZS
170.31
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

2025 йилда Ўзбекистонга 86 мингдан зиёд хорижликлар даволаниш учун келган

2025 йилда Ўзбекистонга 86 мингдан зиёд хорижликлар даволаниш учун келган

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилда 86 199 нафар чет эл фуқаролари даволаниш мақсадида Ўзбекистонга к…
10:00 / 27.01.2026
Эртага Ўзбекистоннинг айрим ҳудудларида ёғингарчилик кузатилади

Эртага Ўзбекистоннинг айрим ҳудудларида ёғингарчилик кузатилади

2026 йил 27 январь куни Ўзбекистон ҳудудида ҳаво ўзгарувчан бўлади. “Ўзгидромет” маълумотларига кўра, мамлакатнинг бир қатор…
11:27 / 26.01.2026
Ҳиндистонда ўлимга олиб келувчи хавфли вирус тарқалмоқда

Ҳиндистонда ўлимга олиб келувчи хавфли вирус тарқалмоқда

Вирусга қарши вакцина ва даволаш йўқ.
14:41 / 26.01.2026
2025 йилда асосий капиталга 591 трлн сўмлик инвестициялар ўзлаштирилди

2025 йилда асосий капиталга 591 трлн сўмлик инвестициялар ўзлаштирилди

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, иқтисодиёт ва ижтимоий соҳани ривожлантириш учун 2025 йил январь-декабрь ойл…
14:14 / 26.01.2026
Бухорода ҳам автобусларда электрон тўлов тизими жорий этилади

Бухорода ҳам автобусларда электрон тўлов тизими жорий этилади

Бухоро шаҳридаги жамоат транспортида йўлкира ҳақини тўлашда нақд пулсиз тўлов тизими жорий этилади.
10:59 / 26.01.2026
Ички ишлар ва Миллий гвардия ходимларига тунги хизмат учун компенсация белгиланади

Ички ишлар ва Миллий гвардия ходимларига тунги хизмат учун компенсация белгиланади

Президент Шавкат Мирзиёев бошчилигидаги видеоселектор йиғилишда Ички ишлар ва Миллий гвардия ходимларига тунги хизматлари уч…
15:01 / 27.01.2026
АҚШда қор бўрони оқибатида 30 киши ҳалок бўлди

АҚШда қор бўрони оқибатида 30 киши ҳалок бўлди

Аввалроқ бўрон қурбонлари сони 11 киши экани хабар қилинганди.
14:15 / 27.01.2026
ХАМАС сўнгги асир жасадини Исроилга топширди

ХАМАС сўнгги асир жасадини Исроилга топширди

Исроил Ташқи ишлар вазирлигининг хабар беришича, 24 ёшли полициячи Ран Гвилининг жасади унинг оиласига топширилади.
09:26 / 27.01.2026
Ўзбекистон Президенти Осиё Олимпия кенгаши Бош ассамблеяси иштирокчилари билан учрашув ўтказди

Ўзбекистон Президенти Осиё Олимпия кенгаши Бош ассамблеяси иштирокчилари билан учрашув ўтказди

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Осиё Олимпия кенгаши раҳбарияти ва ташкилот Бош ассамблеяси иштирокчилари…
17:48 / 26.01.2026
Россияда ўтказилган рейдларда қарийб 400 нафар мигрант қўлга олинди

Россияда ўтказилган рейдларда қарийб 400 нафар мигрант қўлга олинди

Рейд жараёнида жами 570 га яқин шахс текширувдан ўтказилди.
18:00 / 26.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!