$
12158.59 UZS
-39.69
157.88 UZS
1.31
14238.92 UZS
-2.57
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Тошкентда йўл талашган эркакка чора кўрилди

Тошкентда йўл талашган эркакка чора кўрилди

Яккасарой туманида эркак фуқаро аёл ҳайдовчининг йўлини тўсиб, унинг машинасини мажбуран тўхтатган ва кўчада жанжал келтириб…
17:11 / 11.04.2026
OpenAI 100 млрд долларгача даромад олиши мумкин

OpenAI 100 млрд долларгача даромад олиши мумкин

“Ахиос” маълумотига кўра, OpenAI реклама бизнесини фаол ривожлантириб, 2030 йилга келиб йилига 100 миллиард долларгача даром…
12:30 / 11.04.2026
Тўқаев ва Мирзиёев Баҳоуддин Нақшбанд мақбарасини зиёрат қилди

Тўқаев ва Мирзиёев Баҳоуддин Нақшбанд мақбарасини зиёрат қилди

Қозоғистон Президенти Қосим-Жўмарт Тўқаев Ўзбекистонга амалий ташрифи доирасида Президент Шавкат Мирзиёев билан биргаликда Б…
14:36 / 11.04.2026
Тошкентда аёллар учун 1 миллиард сўмлик грант ғолиблари эълон қилинди

Тошкентда аёллар учун 1 миллиард сўмлик грант ғолиблари эълон қилинди

Алишер Навоий номидаги Давлат академик катта театрида аёл тадбиркорларни қўллаб-қувватлашга қаратилган йирик грант дастури ғ…
16:41 / 12.04.2026
Боғчалардаги ҳолатлар ортидан вазир мурожаат билан чиқди

Боғчалардаги ҳолатлар ортидан вазир мурожаат билан чиқди

Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазири Эъзоза Каримова педагогларни болаларга нисбатан ҳурмат ва эҳтиёт…
15:03 / 11.04.2026
Президентимиз Бухородаги бунёдкорлик лойиҳалари билан танишди

Президентимиз Бухородаги бунёдкорлик лойиҳалари билан танишди

Президент Шавкат Мирзиёев Бухорога сафари чоғида шаҳарнинг янги аэропортини барпо этиш лойиҳаси билан танишди.
09:35 / 11.04.2026
“Бавария”га мағлуб бўлган “Реал” Ла Лигада ҳам очко йўқотди

“Бавария”га мағлуб бўлган “Реал” Ла Лигада ҳам очко йўқотди

11 апрелга ўтар кечаси Испания Ла Лигасининг 31-туридан ўрин олган “Реал Мадрид” – “Гирона” учрашуви бўлиб ўтди. Унда “Қирол…
11:50 / 11.04.2026
Ўзбекистонда зилзила қайд этилди

Ўзбекистонда зилзила қайд этилди

12 апрель куни Ўзбекистонда магнитудаси 3 балл бўлган ер силкиниши содир бўлди.
15:20 / 12.04.2026
Россияда Telegram блокланиши 100 фоизга яқинлашгани айтилмоқда

Россияда Telegram блокланиши 100 фоизга яқинлашгани айтилмоқда

Россияда Telegram мессенжерининг ишлашида блокировкага хос белгилар кучайгани қайд этилмоқда. OONI халқаро тадқиқот лойиҳаси…
14:27 / 11.04.2026
WhatsApp Дуровнинг танқидига жавоб қайтарди

WhatsApp Дуровнинг танқидига жавоб қайтарди

Павел Дуров Telegram асосчиси WҳатсАппъни кескин танқид қилиб, мессенжер фойдаланувчиларни чалғитиши ва маълумотлар хавфсизл…
17:13 / 12.04.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!