$
12042.05 UZS
68.15
155.03 UZS
0.21
13744.80 UZS
44.26
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Балиқчиликда янги давр: тадбиркорлар учун субсидиялар, электрон аукцион ва янги имкониятлар

Балиқчиликда янги давр: тадбиркорлар учун субсидиялар, электрон аукцион ва янги имкониятлар

Президент Ш.Мирзиёевнинг “Балиқчилик тармоғини ривожлантиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги фармони билан 2026–20…
09:27 / 06.07.2026
15 йиллик стажга эга шифокорларга уй-жой учун субсидия берилади

15 йиллик стажга эга шифокорларга уй-жой учун субсидия берилади

Ўзбекистонда давлат тиббиёт муассасаларида камида 15 йил ишлаган тиббиёт ва фарматсевтика ходимларига ипотека асосида харид …
13:48 / 05.07.2026
ЖЧ-2026. Испания Португалияга қарши. АҚШ эса Белгия билан ўйнайди

ЖЧ-2026. Испания Португалияга қарши. АҚШ эса Белгия билан ўйнайди

Мазкур ўйиннинг ғолиби эса АҚШ ва Белгия жуфтлиги ғолибига қарши майдонга тушади.
16:44 / 06.07.2026
Роберто Мартинес Португалия терма жамоасини тарк этди

Роберто Мартинес Португалия терма жамоасини тарк этди

Португалия миллий терма жамоаси бош мураббийи Роберто Мартинес истеъфога чиққанини расман эълон қилди.
09:30 / 07.07.2026
Дунёда миллиардерлар сони тарихий рекордга етди

Дунёда миллиардерлар сони тарихий рекордга етди

Жорий йилнинг апрель ойи ҳолатига кўра, дунёдаги миллиардерлар сони ўтган 12 ой давомида 13 фоизга ошиб, рекорд даража — 330…
14:56 / 05.07.2026
Айрим автотураргоҳларда ҚР-код орқали тўлов тизими жорий этилади

Айрим автотураргоҳларда ҚР-код орқали тўлов тизими жорий этилади

Ўзбекистонда бозорлар ва савдо комплекслари ҳудудидаги автотураргоҳларда ягона ҚР-код орқали тўлов қилиш тизими жорий этилад…
17:29 / 07.07.2026
Ўзбекистон Президенти Қозоғистоннинг биринчи Президентини табриклади

Ўзбекистон Президенти Қозоғистоннинг биринчи Президентини табриклади

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 6 июль куни телефон орқали мулоқотда Қозоғистон Республикасининг биринчи …
17:33 / 06.07.2026
Тўқаев яна президент бўлиши мумкин.

Тўқаев яна президент бўлиши мумкин.

Унинг президентлик муддати ноллаштирилди
17:02 / 07.07.2026
Роналду мундиал билан хайрлашди. Испания чорак финалда

Роналду мундиал билан хайрлашди. Испания чорак финалда

Бугун, 7-июль куни Испания миллий терма жамоаси 2026 йилги Жаҳон чемпионати 1/8 финалида Португалияни 1:0 ҳисобида мағлуб эт…
09:19 / 07.07.2026
Навоийда икки ўсмир чўкиб кетди

Навоийда икки ўсмир чўкиб кетди

Ҳозирда мазкур ҳолат юзасидан Навбаҳор туман прокуратураси томонидан терговга қадар текширув ҳаракатлари ўтказилаётган бўлиб…
12:43 / 06.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!