$
12073.29 UZS
21.58
155.16 UZS
0.47
14158.35 UZS
149.44
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Албания ҳам Трампнинг Ғазо бўйича “Тинчлик кенгаши”га қўшилиш таклифини қабул қилди

Албания ҳам Трампнинг Ғазо бўйича “Тинчлик кенгаши”га қўшилиш таклифини қабул қилди

Албания бош вазири Трампнинг Ғазо бўйича “Тинчлик кенгаши”га қўшилиш таклифини қабул қилди.
17:38 / 20.01.2026
Макрон Трампнинг “Тинчлик Кенгаши” режасини қўллаб-қувватламайди

Макрон Трампнинг “Тинчлик Кенгаши” режасини қўллаб-қувватламайди

Франция президенти Эммануэл Макрон АҚШ президенти Доналд Трампнинг Ғазо учун тузаётган “Тинчлик Кенгаши”га қўшилиш таклифини…
10:15 / 20.01.2026
Ўзбекистонда бир грамм олтин нархи 1 848 800 сўмни ташкил этди

Ўзбекистонда бир грамм олтин нархи 1 848 800 сўмни ташкил этди

20 январь куни олтин қуймалар нархи яна рекорд даражада ошди.
15:45 / 20.01.2026
Саида Мирзиёева “Инсоний биродарлик” мукофоти совриндорларини табриклади

Саида Мирзиёева “Инсоний биродарлик” мукофоти совриндорларини табриклади

Шунингдек, Мирзиёева ўзи учун тинчлик ва қизларнинг таълимга бўлган ҳуқуқлари ҳам жамиятларнинг барқарорлиги ва тараққиёти б…
11:34 / 20.01.2026
Спорт соҳасидаги ишлар сарҳисоби ва устувор вазифалар муҳокама қилинди

Спорт соҳасидаги ишлар сарҳисоби ва устувор вазифалар муҳокама қилинди

Президент Шавкат Мирзиёев 20 январь куни спорт соҳасида 2025 йилда амалга оширилган ишлар, йирик мусобақалар натижалари ҳамд…
18:02 / 20.01.2026
Санаэ Такаичи Япония парламентнинг қуйи палатасини тарқатиб юборди

Санаэ Такаичи Япония парламентнинг қуйи палатасини тарқатиб юборди

Япония бош вазири 23 январдан бошлаб парламент тарқатилиши, 8 февралда муддатидан аввалги сайловлар ўтказилишини маълум қилд…
09:09 / 20.01.2026
ID карта расмийлаштирилганда электрон рақамли имзо бепул тақдим этилади

ID карта расмийлаштирилганда электрон рақамли имзо бепул тақдим этилади

2026 йил 1 февралдан жисмоний шахсларга идентификацияловчи ID карталар 1-маротаба расмийлаштирилганда унинг чипига киритилад…
10:27 / 20.01.2026
Шавкат Мирзиёев Швейцарияга жўнаб кетди

Шавкат Мирзиёев Швейцарияга жўнаб кетди

Президент Шавкат Мирзиёев Доналд Трампнинг таклифига биноан 21 январь куни Давос шаҳрида Америка етакчиси ташаббуси билан та…
18:12 / 21.01.2026
Ўзбекистонда ижара хизматлари ҳажми 11,6 трлн сўмга етди

Ўзбекистонда ижара хизматлари ҳажми 11,6 трлн сўмга етди

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилнинг январь-ноябрь ойларида ижара хизматлари ҳажми 11,6 трлн сўмни т…
14:33 / 21.01.2026
“Йил ўқитувчиси” танлови учун апеллатсия бериш эртага — 21 январь куни якунланади

“Йил ўқитувчиси” танлови учун апеллатсия бериш эртага — 21 январь куни якунланади

Aризаларни юбориш эртага — 21 январь куни соат 23:59 да якунланади.
17:48 / 20.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!