$
12093.35 UZS
4.37
155.22 UZS
0.75
13867.44 UZS
65.45
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

17 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

17 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво кам булутли бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.
14:54 / 16.07.2026
Жазирамада иш берувчилар учун мажбурий талаблар эълон қилинди

Жазирамада иш берувчилар учун мажбурий талаблар эълон қилинди

Ўзбекистонда кузатилаётган аномал иссиқ муносабати билан Меҳнат инспекцияси очиқ ҳавода ишловчи ходимларни ҳимоя қилиш бўйич…
11:29 / 15.07.2026
Фарғонада 2 аёлни Туркияга сотмоқчи бўлганлар ушланди

Фарғонада 2 аёлни Туркияга сотмоқчи бўлганлар ушланди

Фарғона вилояти ИИБ ҳамда Давлат хавфсизлик хизмати ходимлари ҳамкорлигида ўтказилган тезкор тадбир давомида одам савдоси би…
11:36 / 18.07.2026
Жазирама сабаб электр таъминоти вақтинча узилади

Жазирама сабаб электр таъминоти вақтинча узилади

Ўзбекистонда йирик аварияларнинг олдини олиш учун айрим ҳудудларда электр 2 соатга ўчирилади.
16:03 / 17.07.2026
Ғиждувон ва Нукус туманларида ноқонуний дори воситалари савдосига чек қўйилди

Ғиждувон ва Нукус туманларида ноқонуний дори воситалари савдосига чек қўйилди

Тезкор тадбир давомида 111 турдаги жами 25716 дона дори воситалари, бўш қутилар, ёрлиқлар, йўриқномалар ва бошқа воситалар а…
09:17 / 17.07.2026
Жиззахдаги мактаблардан бирида ёнғин содир бўлди

Жиззахдаги мактаблардан бирида ёнғин содир бўлди

Ҳодиса оқибатида тан жароҳати олганлар йўқ.
12:04 / 17.07.2026
Битказилмаган кўп қаватли уйларга аҳолини кўчирганлар жиноий жавобгарликка тортилиши мумкин

Битказилмаган кўп қаватли уйларга аҳолини кўчирганлар жиноий жавобгарликка тортилиши мумкин

Ўзбекистонда ҳали тўлиқ қуриб битказилмаган ва фойдаланишга расман топширилмаган кўп қаватли уйларга фуқароларни кўчириб кир…
13:49 / 16.07.2026
Тошкент метросининг иш вақти қисқартирилди

Тошкент метросининг иш вақти қисқартирилди

Тошкент метрополитенининг ер усти ҳалқа йўли йўналишида 17 июлдан 19 июлгача – икки кун муддатга поездлар ҳаракати соат 06:0…
16:34 / 17.07.2026
Хорижда таҳсил олаётган ёшлар давлат ва хусусий секторга ишга жалб қилинади

Хорижда таҳсил олаётган ёшлар давлат ва хусусий секторга ишга жалб қилинади

Президент Шавкат Мирзиёев иқтидорли бошқарувчилар ва янги авлод раҳбарларини саралаш ҳамда 2030 йилгача миллий кадрлар захир…
15:20 / 16.07.2026
Бухорода ёнғин чиққан хонадондан уч киши қутқарилди

Бухорода ёнғин чиққан хонадондан уч киши қутқарилди

Бухоро вилояти Когон шаҳридаги кўп қаватли уйда содир бўлган ёнғин вақтида 3 нафар фуқаро қутқарилди. Бу ҳақда Фавқулодда ва…
16:51 / 15.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!