$
12004.41 UZS
-20.92
153.59 UZS
-1.66
14129.19 UZS
-33.04
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Илия Топурия калтаклаш ва зўравонлик бўйича айбланмоқда

Илия Топурия калтаклаш ва зўравонлик бўйича айбланмоқда

Енгил вазнда UFC чемпиони 7 январь куни аёлларга нисбатан зўравонлик ишлари бўйича судга келиши шарт, у ерда Жоржина Узкатег…
17:04 / 03.01.2026
Латвия ҳукумати рус тилидан фойдаланишни тақиқлади

Латвия ҳукумати рус тилидан фойдаланишни тақиқлади

Қарорга мувофиқ, мамлакат ҳудудида рус тилидаги давлат ва оммавий ахборот воситалари фаолияти тўхтатилди, таълим тизимида эс…
08:53 / 03.01.2026
Эрон ички муаммоларни ҳал этишда ташқи аралашувга йўл қўймаслигини маълум қилди

Эрон ички муаммоларни ҳал этишда ташқи аралашувга йўл қўймаслигини маълум қилди

Эрон олий раҳбарининг маслаҳатчиси Али Шамхоний мамлакат ички ишларига ҳар қандай баҳона остида аралашишга уринган шахсларни…
19:06 / 02.01.2026
Ўзбекистон кўпроқ қайси давлатлардан маҳсулот сотиб олмоқда?

Ўзбекистон кўпроқ қайси давлатлардан маҳсулот сотиб олмоқда?

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йил январь-ноябрь ойларида Ўзбекистоннинг импорти ҳажми 41,9 млрд АҚШ д…
15:41 / 03.01.2026
Россияда ўзбекистонлик мигрант калтаклаб ўлдирилгани ростми?

Россияда ўзбекистонлик мигрант калтаклаб ўлдирилгани ростми?

Тармоқларда Россияда ўзбекистонлик мигрант “ОМОН” кучлари томонидан калтаклаб ўлдирилгани ҳақидаги хабарлар тарқалди.
12:53 / 02.01.2026
2025 йилда дунё бўйлаб 130 га яқин журналист ҳалок бўлди

2025 йилда дунё бўйлаб 130 га яқин журналист ҳалок бўлди

Халқаро журналистлар федерацияси (ИФЖ) ҳисоб-китобларига кўра, 2025 йилда дунёда 128 нафар журналист, жумладан, 10 нафар аёл…
09:37 / 04.01.2026
Буюк Британия ва Франция Суриядаги ИШИД объектларига зарбалар берди

Буюк Британия ва Франция Суриядаги ИШИД объектларига зарбалар берди

БМТ маълумотларига кўра, ИШИД ҳозир ҳам Сурия ва Ироқда 5 мингдан 7 минггача жангарига эга.
10:56 / 04.01.2026
Алишер Қодиров ўзбекистонликларни зудлик билан Россияни тарк этишга чақирди

Алишер Қодиров ўзбекистонликларни зудлик билан Россияни тарк этишга чақирди

Бу ҳақда у ўзининг ижтимоий тармоқлардаги саҳифасида ёзди.
09:14 / 03.01.2026
Тошкентда ЙҲТ оқибатида бир киши ҳалок бўлди

Тошкентда ЙҲТ оқибатида бир киши ҳалок бўлди

ЙТҲ оқибатида пиёда олган тан жароҳатлари  натижасида воқеа жойида вафот этган.
10:39 / 04.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!