$
12054.03 UZS
18.81
167.05 UZS
-0.9
13932.05 UZS
16.93
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

ТИВ Ўзбекистон терма жамоаси текширилгани юзасидан АҚШдан расмий изоҳ сўради

ТИВ Ўзбекистон терма жамоаси текширилгани юзасидан АҚШдан расмий изоҳ сўради

АҚШнинг Нью-Йорк шаҳрида Ўзбекистон ва Нидерландия терма жамоалари ўртасидаги ўртоқлик учрашуви олдидан ўзбекистонлик футбол…
10:34 / 11.06.2026
“Францияга бориш шарт эмас” — лаванда боғи энди Ўзбекистонда

“Францияга бориш шарт эмас” — лаванда боғи энди Ўзбекистонда

Франциядаги машҳур Прованс далаларини кўриш учун энди минглаб километр йўл босиш шарт эмас.
12:42 / 11.06.2026
“Ўткан кунлар” саҳнаси жонланган маскан

“Ўткан кунлар” саҳнаси жонланган маскан

Марғилон шаҳрида барпо этилган “Бурҳониддин Марғиноний илмий-маърифий ва туризм мажмуаси” Фарғона водийсидаги энг йирик замо…
17:35 / 11.06.2026
Мексикада ЖЧ–2026 очилиши арафасида норозилик намойишлари бошланди

Мексикада ЖЧ–2026 очилиши арафасида норозилик намойишлари бошланди

Футбол бўйича 2026-йилги жаҳон чемпионати бошланиши арафасида Мексикада минглаб ўқитувчилар норозилик намойишларини бошлади.
11:41 / 11.06.2026
Синдаров: “Гукешга қарши жиддий тайёргарликни Олимпиададан кейин бошлайман”

Синдаров: “Гукешга қарши жиддий тайёргарликни Олимпиададан кейин бошлайман”

Номзодлар турнири ғолиби Жавоҳир Синдаров амалдаги жаҳон чемпиони Гукеш Доммаражуга қарши бўладиган учрашув ҳақида ўз фикрла…
17:05 / 10.06.2026
Ўзбекистонликлар неча ёшда оила қуришмоқда?

Ўзбекистонликлар неча ёшда оила қуришмоқда?

Ўзбекистонда 2025 йилда биринчи марта никоҳдан ўтаётган эркакларнинг ўртача ёши 25,6 ёшни, аёлларники эса 21,4 ёшни ташкил э…
17:17 / 10.06.2026
АҚШ Эронга янги зарбалар берди

АҚШ Эронга янги зарбалар берди

АҚШ Марказий қўмондонлиги Президент Дональд Трамп топшириғига биноан Эрондаги бир нечта нишонларга қарши «ўзини ҳимоя қилиш …
08:58 / 11.06.2026
Тошкентда темирйўлчи каналда оқиб кетаётган қизни қутқариб қолди

Тошкентда темирйўлчи каналда оқиб кетаётган қизни қутқариб қолди

9 июнь куни Тошкент шаҳрининг Сергели туманида темирйўл корхонаси ходими канал оқимига тушиб кетган қизнинг ҳаётини сақлаб қ…
14:56 / 10.06.2026
Суд тизимида янги назорат механизми жорий этилади

Суд тизимида янги назорат механизми жорий этилади

Президент фармонига мувофиқ, суд тизимида коррупсиявий хавф-хатарларни эрта аниқлаш ва уларнинг олдини олишга қаратилган янг…
10:07 / 10.06.2026
Журналистлар суриштирувлари ортидан 159 миллиард сўмлик қонунбузилишлар фош этилди

Журналистлар суриштирувлари ортидан 159 миллиард сўмлик қонунбузилишлар фош этилди

Ўзбекистонда журналистлар ва блогерлар томонидан эълон қилинган материаллар асосида 2026 йилнинг дастлабки беш ойида қиймати…
12:05 / 11.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!