$
12033.28 UZS
64.69
149.30 UZS
1.56
14060.89 UZS
40.88
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонда биринчи миллий сунъий интеллект тизими ишга туширилди

Ўзбекистонда биринчи миллий сунъий интеллект тизими ишга туширилди

Ўзбекистонда BONU AGI деб номланган мамлакат тарихидаги илк миллий сунъий интеллект тизими ишга туширилди. Бу ҳақда Буюк Бри…
11:36 / 08.01.2026
Эронда норозилик намойишлари кенгаймоқда, Абданан шаҳри ҳукумат назоратидан чиқди

Эронда норозилик намойишлари кенгаймоқда, Абданан шаҳри ҳукумат назоратидан чиқди

Маҳаллий ОАВларга кўра, Илам вилоятидаги Абданан шаҳри Эрон Ислом Республикаси ҳукумати назоратидан чиққан биринчи шаҳар бўл…
09:33 / 07.01.2026
АҚШда иммиграция хизмати ходими бир аёлни отиб ўлдирди

АҚШда иммиграция хизмати ходими бир аёлни отиб ўлдирди

BBC хабар берилишича, АҚШнинг иммиграция ва божхона хизмати (ИCЕ) ходими Миннеаполисда ўтказилган рейд вақтида 37 ёшли АҚШ ф…
12:20 / 08.01.2026
Февраль ойида 1-синф ўқувчилари учун қўшимча таътил берилади

Февраль ойида 1-синф ўқувчилари учун қўшимча таътил берилади

Ўзбекистонда 1-синф ўқувчиларига февраль ойида қўшимча бир ҳафта таътил берилади. Бу ҳақда Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 1…
11:56 / 07.01.2026
2026 йил 1 январдан солиқ ҳисоботини кеч топширганлик учун жарималар камайтирилди

2026 йил 1 январдан солиқ ҳисоботини кеч топширганлик учун жарималар камайтирилди

Аввалроқ 25 декабрда қабул қилинган ЎРҚ–1108-сонли қонун билан айрим қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиб, …
15:24 / 08.01.2026
“Менинг инспекторим” мобил иловаси ишга туширилади

“Менинг инспекторим” мобил иловаси ишга туширилади

2025 йил 5 январда қабул қилинган “Республика маҳаллаларида хавфсиз муҳитни яратиш йўналишида яхлит манзилли ишлаш тизимини …
11:06 / 07.01.2026
Запал — чақнаткич, лагерь — жамлоқ, планшет — ёнчиқ…

Запал — чақнаткич, лагерь — жамлоқ, планшет — ёнчиқ…

Бу сафар мудофаа соҳасига оид 41 та атаманинг ўзбекча муқобили муҳокамага тақдим этилди.
17:10 / 07.01.2026
8-январь куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

8-январь куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

8-январь куни Тошкентда ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Кечаси ва эрталаб туман тушиши мумкин.
14:22 / 07.01.2026
Ўзбекистонда инверсия туфайли ҳаво ифлосланиши келаси ҳафта сўнгигача давом этади

Ўзбекистонда инверсия туфайли ҳаво ифлосланиши келаси ҳафта сўнгигача давом этади

Ўзбекистонда ҳаво ифлосланишини кучайтирган ҳарорат инверсияси 16—17 январга қадар сақланиши кутилмоқда. Бу ҳақда Экология в…
11:43 / 08.01.2026
Самарқандда эркак 200 грамм михни ютиб юборди

Самарқандда эркак 200 грамм михни ютиб юборди

Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази Самарқанд вилояти филиалига 29 ёшли фуқаро қорин соҳасидаги кучли оғриқ билан…
10:04 / 07.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!