$
12051.71 UZS
88.93
154.69 UZS
0.75
14008.91 UZS
121.32
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

ID карта расмийлаштирилганда электрон рақамли имзо бепул тақдим этилади

ID карта расмийлаштирилганда электрон рақамли имзо бепул тақдим этилади

2026 йил 1 февралдан жисмоний шахсларга идентификацияловчи ID карталар 1-маротаба расмийлаштирилганда унинг чипига киритилад…
10:27 / 20.01.2026
Ўзбекистонда метан “заправка”лар фаолиятига вақтинча чеклов киритилди

Ўзбекистонда метан “заправка”лар фаолиятига вақтинча чеклов киритилди

Ўзбекистонда ҳаво ҳарорати пасайиши сабабли метан заправкалар фаолиятига вақтинча чеклов киритилди. Бу ҳақда Энергетика вази…
08:35 / 20.01.2026
Макрон Трампнинг “Тинчлик Кенгаши” режасини қўллаб-қувватламайди

Макрон Трампнинг “Тинчлик Кенгаши” режасини қўллаб-қувватламайди

Франция президенти Эммануэл Макрон АҚШ президенти Доналд Трампнинг Ғазо учун тузаётган “Тинчлик Кенгаши”га қўшилиш таклифини…
10:15 / 20.01.2026
Фирибгарликда гумон қилинган ўзбекистонлик Хорватиядан экстрадиция қилинди

Фирибгарликда гумон қилинган ўзбекистонлик Хорватиядан экстрадиция қилинди

Фирибгарлик жиноятини содир этганлик учун халқаро қидирувда бўлган Ўзбекистон фуқароси Хорватиядан экстрадиция қилинди. Бу ҳ…
10:27 / 18.01.2026
Германия 2026-йилги жаҳон чемпионатини бойкот қилиш мумкин

Германия 2026-йилги жаҳон чемпионатини бойкот қилиш мумкин

Германия 2026-йилги жаҳон чемпионатини бойкот қилиш имкониятини кўриб чиқмоқда. Бу ҳақда Германия канцлери Фридрих Мерснинг …
17:40 / 17.01.2026
Нукусга 12 дона электробуслар олиб келинди

Нукусга 12 дона электробуслар олиб келинди

Нукус шаҳрида жамоат транспортини замонавийлаштириш ва аҳолига хизмат сифатини ошириш мақсадида Хитойдан илк электробуслар о…
17:23 / 17.01.2026
Шавкат Мирзиёевга Трампдан хат келди

Шавкат Мирзиёевга Трампдан хат келди

Мактубда қайд этилишича, Трамп Яқин Шарқда тинчликни мустаҳкамлаш ва можароларни ҳал этиш бўйича халқаро ташаббусга қўшилиш …
16:39 / 19.01.2026
Қирғизистонда содир бўлган зилзила кучи Ўзбекистонда сезилди

Қирғизистонда содир бўлган зилзила кучи Ўзбекистонда сезилди

Бугун, 17 январь куни соат 15:17:35 да Қирғиз Республикаси ҳудудида зилзила содир бўлди. Ер силкинишининг эпицентри Боткен в…
15:35 / 17.01.2026
Тошкент вилоятида қимматбаҳо металлар ноқонуний савдосига қарши тезкор тадбир ўтказилди

Тошкент вилоятида қимматбаҳо металлар ноқонуний савдосига қарши тезкор тадбир ўтказилди

Ҳозирда ашёвий далиллар экспертизага юборилиб, терговга қадар текширув ҳаракатлари олиб борилмоқда.
09:28 / 18.01.2026
“Суверен Ўзбекистоннинг мавжудлигини қабул қилиб бўлмайди” – Дугин

“Суверен Ўзбекистоннинг мавжудлигини қабул қилиб бўлмайди” – Дугин

“Ёки улар бизнинг ягона иттифоқимиз таркибига киради, ёки АҚШ ва Европа Иттифоқи учун плацдармга айланади. Ҳаммаси тугади. С…
09:13 / 19.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!