$
12141.38 UZS
15.28
160.26 UZS
1.15
14313.47 UZS
141.7
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Бюджетга 550 миллиард сўм қўшимча тушум бой берилган

Бюджетга 550 миллиард сўм қўшимча тушум бой берилган

Бош режаси йўқ деган баҳона билан 2025 йилда ерни хусусийлаштириш бўйича 112 минг аризанинг 14 фоизи рад этилган.
17:08 / 14.04.2026
Фарғонада фуқаролар номига 1 миллиард сўмдан ортиқ кредит олган йигит ушланди

Фарғонада фуқаролар номига 1 миллиард сўмдан ортиқ кредит олган йигит ушланди

Фарғона вилоятида онлайн кредитлар орқали фуқаролар номига йирик миқдорда қарз расмийлаштириб, фирибгарлик йўли билан 1 милл…
14:39 / 12.04.2026
WhatsApp Дуровнинг танқидига жавоб қайтарди

WhatsApp Дуровнинг танқидига жавоб қайтарди

Павел Дуров Telegram асосчиси WҳатсАппъни кескин танқид қилиб, мессенжер фойдаланувчиларни чалғитиши ва маълумотлар хавфсизл…
17:13 / 12.04.2026
Трамп Хитойни огоҳлантирди

Трамп Хитойни огоҳлантирди

АҚШ президенти Доналд Трамп Эрон билан музокаралар юзасидан гапирар экан, натижа қандай бўлишидан қатъи назар, Вашингтон уст…
11:11 / 12.04.2026
Тошкентда аёллар учун 1 миллиард сўмлик грант ғолиблари эълон қилинди

Тошкентда аёллар учун 1 миллиард сўмлик грант ғолиблари эълон қилинди

Алишер Навоий номидаги Давлат академик катта театрида аёл тадбиркорларни қўллаб-қувватлашга қаратилган йирик грант дастури ғ…
16:41 / 12.04.2026
Туркиянинг Хатай вилоятида “Бухоро” номли масжид қурилди

Туркиянинг Хатай вилоятида “Бухоро” номли масжид қурилди

Бу ҳақда “Дунё” ахборот агентлиги хабар берди.
10:04 / 13.04.2026
Орбан Венгрия сайловларида мағлубиятга учради

Орбан Венгрия сайловларида мағлубиятга учради

Венгрия Бош вазири Виктор Орбан парламент сайловларининг дастлабки натижаларини ўз партияси учун оғриқли деб атади.
09:45 / 13.04.2026
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази Гиннеснинг рекордлар китобига киритилди

Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази Гиннеснинг рекордлар китобига киритилди

Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази “Энг йирик ислом цивилизацияси музейи” номинацияси бўйича расман Гиннеснинг рекор…
16:34 / 13.04.2026
Эрон бешта араб давлатидан компенсация талаб қилди

Эрон бешта араб давлатидан компенсация талаб қилди

Эрон Баҳрайн, Саудия Арабистони, Қатар, БАА ва Иорданиядан АҚШ-Исроил операциясидаги роли учун компенсация талаб қилмоқда, д…
10:16 / 14.04.2026
Мирзиёев ва Тоқаев Бухородаги ситуатсион марказ фаолияти билан танишди

Мирзиёев ва Тоқаев Бухородаги ситуатсион марказ фаолияти билан танишди

Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев ва Қозоғистон Президенти Қосим-Жўмарт Тўқаев Бухоро вилояти ҳокимлиги ситуатсион марка…
16:55 / 11.04.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!