$
12021.32 UZS
-20.73
157.64 UZS
2.61
13734.36 UZS
-10.44
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Швейсария пенальтилар сериясида Колумбияни мағлуб этиб, чорак финалга чиқди

Швейсария пенальтилар сериясида Колумбияни мағлуб этиб, чорак финалга чиқди

Бугун, 8 июль куни Швейсария миллий терма жамоаси 2026 йилги Жаҳон чемпионати 1/8 финалида Колумбияни пенальтилар сериясида …
09:43 / 08.07.2026
Трамп Анқарага шахсий зирҳли лимузини ва махсус кўчма ҳожатхонаси билан келди

Трамп Анқарага шахсий зирҳли лимузини ва махсус кўчма ҳожатхонаси билан келди

АҚШ президенти Доналд Трамп НАТО саммитида иштирок этиш учун Анқарага мингга яқин хавфсизлик ва хизмат ходимлари, дунёдаги э…
16:59 / 08.07.2026
ФИФА Балогунни 40 минг доллар жаримага тортди

ФИФА Балогунни 40 минг доллар жаримага тортди

ФИФА Интизом қўмитаси АҚШ миллий терма жамоаси ҳужумчиси Фоларин Балогунни Жаҳон чемпионати 1/8 финалида Босния ва Герсегови…
10:40 / 07.07.2026
“Ланс” Ҳусановни қандай кашф этгани маълум бўлди

“Ланс” Ҳусановни қандай кашф этгани маълум бўлди

“Манчестер Сити” ва Ўзбекистон миллий терма жамоаси ҳимоячиси Абдуқодир Ҳусановнинг агенти Ғайрат Ҳасбиуллин футболчининг Ев…
17:05 / 08.07.2026
Макрон Асад ҳокимияти ағдарилгандан кейин илк бор Сурияга ташриф буюрди

Макрон Асад ҳокимияти ағдарилгандан кейин илк бор Сурияга ташриф буюрди

Франсия Президенти Эммануэл Макрон 6 июль куни Сурияга ташриф буюрди.
09:46 / 07.07.2026
Жаҳон чемпионатининг барча чорак финалчилари маълум бўлди

Жаҳон чемпионатининг барча чорак финалчилари маълум бўлди

Бугун, 8 июль куни 2026 йилги Жаҳон чемпионатининг 1/8 финал босқичи якунланди ва чорак финалда иштирок этадиган барча жамоа…
09:58 / 08.07.2026
“Ё келишамиз, ё ишни охирига етказамиз”. Трамп Эронга яна таҳдид қилди

“Ё келишамиз, ё ишни охирига етказамиз”. Трамп Эронга яна таҳдид қилди

АҚШ президенти Доналд Трамп 6-июль куни Оқ уйда журналистлар билан суҳбатда Эрон билан музокаралар борасида кескин баёнот бе…
12:35 / 07.07.2026
10 миллион аҳоли электрсиз қолди

10 миллион аҳоли электрсиз қолди

Кубада яна йирик энергетик инқироз юз берди. Мамлакатнинг миллий электр тармоғида содир бўлган носозлик оқибатида деярли бут…
09:39 / 07.07.2026
Покистонда юк самолёти радарлардан ғойиб бўлди

Покистонда юк самолёти радарлардан ғойиб бўлди

Покистонда K2 Airways авиакомпаниясига тегишли Boeing 737-400 юк самолёти Арабистон денгизи устида радарлардан ғойиб бўлди. …
14:17 / 08.07.2026
Аргентина камбек эвазига чорак финал йўлланмасини қўлга киритди

Аргентина камбек эвазига чорак финал йўлланмасини қўлга киритди

Бугун, 7 июль куни Аргентина миллий терма жамоаси 2026 йилги Жаҳон чемпионати 1/8 финалида Мисрни драматик тарзда 3:2 ҳисоби…
09:39 / 08.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!