$
11990.26 UZS
-68.19
162.23 UZS
-1.81
13738.44 UZS
-80.54
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Аббосбек Файзуллаев ЖЧ-2026 илк турининг энг тезкор футболчисига айланди

Аббосбек Файзуллаев ЖЧ-2026 илк турининг энг тезкор футболчисига айланди

Ўзбекистон миллий терма жамоаси ярим ҳимоячиси Аббосбек Файзуллаев 2026 йилги Жаҳон чемпионатининг илк турида тарихий натижа…
14:27 / 21.06.2026
Австралияда рекорд миқдордаги кокаин мусодара қилинди

Австралияда рекорд миқдордаги кокаин мусодара қилинди

Австралия Федерал полицияси (АФП) Сидней шаҳри ғарбидаги Лондердерри ҳудудида 2,7 тонна кокаинни мусодара қилди. Бу мамлакат…
16:45 / 22.06.2026
Буюк Британия бош вазири Кир Стармер истеъфога чиқишини эълон қилди

Буюк Британия бош вазири Кир Стармер истеъфога чиқишини эълон қилди

Буюк Британия бош вазири Кир Стармер мамлакат ҳукумати раҳбари ҳамда Лейбористлар партияси етакчиси лавозимидан истеъфога чи…
16:58 / 22.06.2026
Саида Мирзиёева Қозоғистон давлат маслаҳатчиси Ерлан Карин билан учрашди

Саида Мирзиёева Қозоғистон давлат маслаҳатчиси Ерлан Карин билан учрашди

Остона шаҳрига ташрифи доирасида Ўзбекистон Президент Администрацияси раҳбари Саида Мирзиёева Қозоғистон Республикаси давлат…
10:53 / 22.06.2026
ЖЧ-2026нинг расмий тўпи коинотга учирилди

ЖЧ-2026нинг расмий тўпи коинотга учирилди

2026-йилги ФИФА Жаҳон чемпионатининг расмий тўпи – Трионда илмий тажриба доирасида Халқаро космик станцияга (ХКС) олиб чиқил…
10:12 / 22.06.2026
Тошкентда яна кучли ёмғир ва шамол кутилмоқда

Тошкентда яна кучли ёмғир ва шамол кутилмоқда

“Ўзгидромет” маълумотига кўра, бугун тушдан кейин Тошкент шаҳрида об-ҳаво кескин ўзгариши мумкин.
14:13 / 20.06.2026
Андижондаги ёғоч омборида йирик ёнғин содир бўлди

Андижондаги ёғоч омборида йирик ёнғин содир бўлди

Андижон вилоятининг Андижон туманида жойлашган ёғоч омборида йирик ёнғин юз берди. Бу ҳақда вилоят Фавқулодда вазиятлар бошқ…
09:57 / 22.06.2026
Сунъий интеллект: тараққиётми ёки янги таҳдид?

Сунъий интеллект: тараққиётми ёки янги таҳдид?

Сўнгги йилларда сунъий интеллект технологияларининг жадал ривожланиши бутун дунё эътиборини ўзига қаратди. Бир неча йил авва…
16:11 / 20.06.2026
Ўзбекистондаги автотранспорт воситалари сони қарийб 5 миллионга етди

Ўзбекистондаги автотранспорт воситалари сони қарийб 5 миллионга етди

2026 йил 1 апрель ҳолатига кўра, Ўзбекистонда жисмоний шахсларга тегишли автотранспорт воситалари сони 4 миллион 903,1 мингт…
16:41 / 22.06.2026
Эртага йилнинг энг узун куни бўлади

Эртага йилнинг энг узун куни бўлади

Эртага, 21 июнь куни Шимолий яримшарда йилнинг энг узун куни кузатилади. Бу астрономик ҳодиса ёзги «Қуёш туриши» деб аталади.
14:05 / 20.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!