$
12102.39 UZS
-33.37
153.08 UZS
-0.32
13990.36 UZS
-77.41
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

“Ташаббусли бюджет”га овоз бериш бошланди

“Ташаббусли бюджет”га овоз бериш бошланди

“Ташаббусли бюджет”нинг 2026-йилги 1-мавсуми доирасида овоз бериш босқичи бошланди. Бу ҳақда Иқтисодиёт ва молия вазирлиги х…
10:26 / 11.03.2026
Ўзбекистонда 2025 йил 5,4 млн аҳоли даромадли меҳнат билан таъминланди – Бандлик вазирлиги

Ўзбекистонда 2025 йил 5,4 млн аҳоли даромадли меҳнат билан таъминланди – Бандлик вазирлиги

“Меҳнат бозорида амалга оширилган чора-тадбирлар натижасида 5,4 млн аҳоли даромадли меҳнат билан таъминланди”, – деб хабар б…
16:53 / 12.03.2026
Қўқонлик табиб Озарбайжонда қўлга олинди

Қўқонлик табиб Озарбайжонда қўлга олинди

Қўқонлик табиб Иқбол Солиев Озарбайжонда қўлга олинди. Мамлакат Ички ишлар вазирлиги хабарни тасдиқлаган.
10:17 / 12.03.2026
АҚШ Эронга қарши урушнинг биринчи ҳафтасида 11,3 млрд доллардан ортиқ маблағ сарфлади — манба

АҚШ Эронга қарши урушнинг биринчи ҳафтасида 11,3 млрд доллардан ортиқ маблағ сарфлади — манба

The New York Times маълумотига кўра, АҚШ Конгресси аъзоларига тақдим этилган ҳисоб-китоблар фақат айрим асосий ҳарбий хаража…
16:36 / 12.03.2026
Тошкент ва Андижон вилоятларида наркотик ва кучли таъсир қилувчи дори воситалари тўхтатиб қолинди

Тошкент ва Андижон вилоятларида наркотик ва кучли таъсир қилувчи дори воситалари тўхтатиб қолинди

Давлат хавфсизлик хизмати ходимлари томонидан ўтказилган тезкор тадбирда олдиндан кузатувда бўлган, 2003 йилда Фарғона вилоя…
11:16 / 12.03.2026
Шимолий Корея етакчиси қизи билан бирга ракета синовини кузатди

Шимолий Корея етакчиси қизи билан бирга ракета синовини кузатди

Пхенян расмийлари бу синов нафақат техник имкониятларни текшириш, балки мамлакатнинг ядровий салоҳияти ва қатъиятини намойиш…
16:05 / 11.03.2026
Швейсарияда автобус ёниб кетиши оқибатида 6 киши ҳалок бўлди

Швейсарияда автобус ёниб кетиши оқибатида 6 киши ҳалок бўлди

Швейсариянинг ғарбий қисмидаги кичик шаҳарчада автобус ёнғинида камида 6 киши ҳалок бўлди. Бу ҳақда The Associated Press хаб…
11:01 / 11.03.2026
Қирғизистонга яширинча олиб кетилаётган 2,1 млрд сўмлик олтин қуймалар тўхтатиб қолинди

Қирғизистонга яширинча олиб кетилаётган 2,1 млрд сўмлик олтин қуймалар тўхтатиб қолинди

Экспертиза хулосасига кўра, уларнинг соф оғирлиги 1 кг 232 гр бўлиб, умумий баҳоси 2 млрд 182 млн 466 минг сўмни ташкил этга…
09:54 / 11.03.2026
Ўзбекистон экспортида қайси ҳудудлар етакчи?

Ўзбекистон экспортида қайси ҳудудлар етакчи?

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилда Ўзбекистоннинг умумий экспорт ҳажми 33,8 млрд АҚШ долларини ташки…
13:18 / 12.03.2026
Қувайтдан 42 нафар ўзбекистонлик ватанга қайтарилди

Қувайтдан 42 нафар ўзбекистонлик ватанга қайтарилди

“Яқин Шарқ минтақасида юзага келган нотинч вазият сабабли Ўзбекистон элчихонаси томонидан Қувайтдаги 42 нафар юртдошимиз авт…
15:57 / 11.03.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!