$
11909.66 UZS
-24.58
152.28 UZS
-0.7
13588.92 UZS
-2.99
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

FIFA World Cup–2026: Ўзбекистон ҳақидаги материаллар 1 миллиард мартадан ортиқ кўрилди

FIFA World Cup–2026: Ўзбекистон ҳақидаги материаллар 1 миллиард мартадан ортиқ кўрилди

FIFA World Cup–2026 доирасида Ўзбекистонни халқаро майдонда танитишга қаратилган ахборот кампанияси 1,07 миллиарддан ортиқ к…
10:34 / 01.07.2026
ЖЧ-2026. АҚШ плей-оффда ишончли қадам ташлади, энди Белгия билан тўқнаш келади

ЖЧ-2026. АҚШ плей-оффда ишончли қадам ташлади, энди Белгия билан тўқнаш келади

ЖЧ-2026 мезбонлари муваффақиятли иштирокини давом эттирмоқда.
09:53 / 02.07.2026
Покистонда мактаб томи қулаши оқибатида 14 нафар бола ҳалок бўлди

Покистонда мактаб томи қулаши оқибатида 14 нафар бола ҳалок бўлди

Покистоннинг Лаҳор шаҳрида хусусий ўқув маркази томининг қулаши оқибатида 14 нафар бола ҳалок бўлди. Бу ҳақда Панжоб вилояти…
10:43 / 01.07.2026
The Ring рейтинги янгиланди: Мадримов тўртинчи поғонада

The Ring рейтинги янгиланди: Мадримов тўртинчи поғонада

Янгиланган The Ring рейтингида Исроил Мадримов ўз ўрнини сақлаб қолди.
16:52 / 01.07.2026
Ўзбекистонда аёллар эркакларга қараганда ўртача 4,4 йил кўпроқ умр кўрмоқда

Ўзбекистонда аёллар эркакларга қараганда ўртача 4,4 йил кўпроқ умр кўрмоқда

Ўзбекистонда 2025 йил якунларига кўра, аҳолининг ўртача умр кўриш давомийлиги 75,4 ёшни ташкил этди.
11:49 / 03.07.2026
2 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

2 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, вақти-вақти билан қисқа муддатли ёмғир ёғиши, момақалдироқ бўлиши мумкин.
16:18 / 01.07.2026
Магистратурага қабул бошланди

Магистратурага қабул бошланди

2026/2027-ўқув йили учун давлат олий таълим муассасаларининг магистратура мутахассисликларига ҳужжатлар қабули бошланди.
15:41 / 01.07.2026
Бугун, 3 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Бугун, 3 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 5-10 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 18-20°, кундузи 31-33…
17:56 / 02.07.2026
Британия архивида АҚШ Мустақиллик декларациясининг ноёб нусхаси топилди

Британия архивида АҚШ Мустақиллик декларациясининг ноёб нусхаси топилди

Буюк Британиянинг Миллий архивида АҚШ Мустақиллик декларациясининг илк босма нусхаларидан бири тасодифан топилди.
09:39 / 03.07.2026
Энди судлар ва ота-оналар боланинг фикрини мажбурий эшитади.

Энди судлар ва ота-оналар боланинг фикрини мажбурий эшитади.

Янги қонун кучга кирди Мамлакатда тазйиқ ва зўравонликдан жабр кўрган аёллар ҳамда уларнинг фарзандларини ҳимоя қилиш тизими…
17:16 / 02.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!