$
12076.18 UZS
20.37
169.47 UZS
0.41
13995.09 UZS
-13.76
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

19 май кунги об-ҳаво маълумоти

19 май кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёмғир ёғади, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шамол ғарбдан 3-8 м/с тезликда эсади, баъзи…
17:39 / 18.05.2026
Алишер Навоий номидаги халқаро ўзбек тили олимпиадаси ташкил этилади

Алишер Навоий номидаги халқаро ўзбек тили олимпиадаси ташкил этилади

Ҳукуматнинг 2026 йил 18 майдаги 250-сон қарори билан “Алишер Навоий номидаги халқаро ўзбек тили олимпиадасини ташкил этиш ва…
09:48 / 19.05.2026
Маркировка қоидалари онлайн назорат қилинади

Маркировка қоидалари онлайн назорат қилинади

Сенат товарларни мажбурий рақамли маркировка қилиш қоидаларига риоя этилишини масофавий солиқ текшируви орқали назорат қилиш…
09:50 / 21.05.2026
21 май куни қандай об-ҳаво кузатилади?

21 май куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, вақти-вақти билан ёмғир ёғади, момақалдироқ бўлиши мумкин.
15:55 / 20.05.2026
Қорақалпоғистондаги Устюрт текислигига 893 бош йўрға тувалоқ қўйиб юборилди

Қорақалпоғистондаги Устюрт текислигига 893 бош йўрға тувалоқ қўйиб юборилди

Ўзбекистон Қизил китобига киритилган ҳамда йўқолиб кетиш хавфи остидаги ёввойи фауна ва флора турлари билан халқаро савдо қи…
10:17 / 21.05.2026
«Бунёдкор» стадиони атрофидаги айрим йўллар вақтинча ёпилади

«Бунёдкор» стадиони атрофидаги айрим йўллар вақтинча ёпилади

22 май куни пойтахтда футбол бўйича миллий терма жамоани Жаҳон чемпионатига кузатиш маросими бўлиб ўтади.
15:32 / 21.05.2026
“Синдаров билан ўйин унчалик қониқарли бўлмади” – Алиреза Фирузжа

“Синдаров билан ўйин унчалик қониқарли бўлмади” – Алиреза Фирузжа

Франциялик гроссмейстер соғлиғидаги жиддий муаммоларга қарамай, Руминияда бўлиб ўтаётган “Grand Chess Tour” турниридаги ишти…
16:38 / 20.05.2026
Ўзбекистон Президенти шаҳарларни барқарор ривожлантириш борасида қатор ташаббусларни илгари сурди

Ўзбекистон Президенти шаҳарларни барқарор ривожлантириш борасида қатор ташаббусларни илгари сурди

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 18 май куни Бокудаги Бутунжаҳон урбанизация форумининг 13-сессияси доирас…
17:17 / 18.05.2026
АҚШдаги масжидда ўсмирлар теракт уюштирди. Қурбонлар бор

АҚШдаги масжидда ўсмирлар теракт уюштирди. Қурбонлар бор

АҚШнинг Калифорния штатидаги Сан-Диего округида жойлашган масжидда қуролли ҳужум содир этилди. NBC News хабарига кўра, воқеа…
09:36 / 19.05.2026
Наманганда медиа соҳаси вакиллари учун “Медиа ҳафталик” бошланди

Наманганда медиа соҳаси вакиллари учун “Медиа ҳафталик” бошланди

Бугун Наманган шаҳридаги “Маърифат маскани”да республиканинг турли ҳудудларидан ташриф буюрган медиа соҳаси вакиллари ва экс…
15:18 / 18.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!