$
12073.42 UZS
-72.23
164.47 UZS
0.14
14134.35 UZS
-134.36
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Кореяга ишга юборишни ваъда қилган фирибгарлар ушланди

Кореяга ишга юборишни ваъда қилган фирибгарлар ушланди

Сурхондарёда фуқароларни Жанубий Кореяга ишга жўнатишни ваъда қилиб, 400 минг доллардан ортиқ маблағни қўлга киритган шахсла…
10:23 / 14.05.2026
Карталарга тушумлар Солиқ қўмитаси назоратида

Карталарга тушумлар Солиқ қўмитаси назоратида

Солиқ қўмитаси айрим тадбиркорлар фаолиятида пластик картадан пластик картага (P2P) ўтказмалар орқали амалга оширилаётган са…
09:57 / 13.05.2026
Етти пир юрти — Бухоро Media ҳафталик марказида

Етти пир юрти — Бухоро Media ҳафталик марказида

Бухорода Media ҳафталикка старт берилди.
02:45 / 13.05.2026
Судья катта ёрдамчиси 53 минг доллар билан ушланди

Судья катта ёрдамчиси 53 минг доллар билан ушланди

Сурхондарё вилояти судининг судья катта ёрдамчиси хизмат мавқеидан фойдаланган ҳолда бойлик орттирмоқчи бўлди.
17:48 / 12.05.2026
Ўзбекистон оилаларининг бахтлилик даражаси маълум қилинди

Ўзбекистон оилаларининг бахтлилик даражаси маълум қилинди

“Оила ва гендер” илмий-тадқиқот институти томонидан 2026 йил март–апрель ойларида ўтказилган социологик сўров натижаларига к…
11:27 / 14.05.2026
Си Цзинпин АҚШ ва Хитойни савдо низолари бўйича биргаликда ишлашга чақирди

Си Цзинпин АҚШ ва Хитойни савдо низолари бўйича биргаликда ишлашга чақирди

Кеча 13 май куни АҚШ президенти Доналд Трамп Хитойга ташриф буюрди.
09:51 / 14.05.2026
Тошкентдаги кўплаб ҳудудларни сув босганидан кейин қандай чоралар кўрилмоқда?

Тошкентдаги кўплаб ҳудудларни сув босганидан кейин қандай чоралар кўрилмоқда?

Тошкент шаҳар ҳокимлиги расмий муносабат билан чиқди.
10:04 / 12.05.2026
Бухорода аёл фирибгарларга 1 миллиард сўмдан ортиқ пул ўтказиб юборди

Бухорода аёл фирибгарларга 1 миллиард сўмдан ортиқ пул ўтказиб юборди

Бухорода аёл телефон фирибгарлиги оқибатида 1 миллиард 9 миллион сўмдан айрилди.
10:44 / 12.05.2026
Ўзбекистонда 175 млн сўмдан юқори пул ўтказмалар устидан назорат кучайтирилади

Ўзбекистонда 175 млн сўмдан юқори пул ўтказмалар устидан назорат кучайтирилади

Ўзбекистонда банк тизими орқали амалга ошириладиган йирик пул ўтказмалар устидан назорат кучайтирилмоқда.
15:07 / 12.05.2026
Бухорода 12 минг доллар пора олган ҳоким ўринбосари ушланди

Бухорода 12 минг доллар пора олган ҳоким ўринбосари ушланди

Бухоро вилояти Когон тумани ҳокими ўринбосари 12 минг АҚШ доллари миқдорида пора олаётган вақтида қўлга олинди.
11:06 / 12.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!