$
12042.49 UZS
-18.06
160.55 UZS
-0.77
14147.52 UZS
-35.69
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Термизда мактаб директори пора сабаб 4 йилга қамалди

Термизда мактаб директори пора сабаб 4 йилга қамалди

Сурхондарё вилояти Термиз туманида мактаб директори 2 миллион сўм пора олганликда айбдор деб топилиб, суд ҳукми билан 4 йилг…
10:16 / 22.04.2026
Андижонда банк мансабдори 40 минг доллар пора билан ушланди

Андижонда банк мансабдори 40 минг доллар пора билан ушланди

Республикадаги банклардан бирининг Андижон вилояти бош бошқармаси бошлиғи ўринбосари хизмат ваколатидан фойдаланиб, ноқонуни…
09:42 / 22.04.2026
Мирзиёев Остона экологик саммитида миллий павилёнлар билан танишди

Мирзиёев Остона экологик саммитида миллий павилёнлар билан танишди

Шавкат Мирзиёев Қозоғистонга ташрифи доирасида Остона шаҳрида ўтказилган Минтақавий экологик саммит (МЕС-2026) кўргазмасида …
12:07 / 22.04.2026
Андижонда 24 кг дан ортиқ гиёҳванд модда контрабандасига чек қўйилди

Андижонда 24 кг дан ортиқ гиёҳванд модда контрабандасига чек қўйилди

Ҳозирда тергов ҳаракатлари доирасида унинг жиноий шерикларининг шахсига аниқлик киритилмоқда.
16:39 / 22.04.2026
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Минтақавий экологик саммитдаги нутқи

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Минтақавий экологик саммитдаги нутқи

Аввало, Қозоғистон Республикаси Президенти ҳурматли Қасим-Жомарт Кемелевич Тоқаевга Минтақавий экологик саммитни ўтказиш бор…
14:00 / 22.04.2026
Саида Мирзиёева Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти Бош директори билан учрашди

Саида Мирзиёева Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти Бош директори билан учрашди

Учрашув давомида гиёҳвандликка чалинганларни даволаш ва реабилитация қилиш йўналишида Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти билан …
12:17 / 21.04.2026
22 апрель кунги об-ҳаво маълумоти

22 апрель кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, куннинг иккинчи ярмида ёмғир ёғиши, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шарқий шамол йўналиш…
17:31 / 21.04.2026
Ўзбекистон БМТ комиссиясига сайланди

Ўзбекистон БМТ комиссиясига сайланди

Нью-Йоркда ЭКОСОС сессияси доирасида ўтказилган сайловлар якунига кўра, Ўзбекистон 2027–2029 йиллар учун БМТнинг Жиноятчилик…
17:51 / 20.04.2026
Италия Соловёвнинг ҳақоратлари ортидан Россия элчисини чақиртирди

Италия Соловёвнинг ҳақоратлари ортидан Россия элчисини чақиртирди

Россиянинг Римдаги элчиси Алексий Парамонов телебошловчи Владимир Соловёвнинг Италия Бош вазири Жоржа Мелони ҳақидаги кескин…
11:29 / 22.04.2026
Малдивга сайёҳатга борган эркакга акула ҳужим қилди

Малдивга сайёҳатга борган эркакга акула ҳужим қилди

Малдив оролларида асал ойини ўтказиш учун борган испаниялик сайёҳ акула ҳужумига учради. Бу ҳақда “Даилй Mail” хабар берди.
14:08 / 22.04.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!