$
12158.59 UZS
-39.69
157.88 UZS
1.31
14238.92 UZS
-2.57
31° Кечаси 18°

Навоийдаги "раққоса" қизларнинг ота-оналарига белгиланган жарима ноқонуний деб топилди

21:00 / 02.10.2022

Навоий вилоятининг Кармана тумани касб-ҳунар мактабининг фаоллар залида байрамга тайёргарлик жараёнида вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақсга тушгани видеоси тарқалиб, кенг муҳокамаларга сабаб бўлган, уларнинг ота-оналари жаримага тортилганди. Навоий вилоят Адлия бошқармаси қўлланган маъмурий жарима ноқонуний эканини ва у бекор қилинганини маълум қилди.

Адлия бошқармаси ушбу жарима қандай асосларда бекор қилинганини изоҳлади. Унга кўра:

Маъмурий ҳуқуқбузарлик деганда маъмурий жавобгарликка тортиш назарда тутилган, шахсга, фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларига, мулкчиликка, давлат ва жамоат тартибига, табиий муҳитга тажовуз қилувчи ғайриҳуқуқий ҳаракат ёки ҳаракатсизлик тушунилади (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс, 10-модда).

Шунингдек, МЖТКнинг 47-моддасида ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслик, шу жумладан вояга етмаган болаларнинг маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этишига олиб келиши белгиланган тартибда жарима солишга сабаб бўлиши назарда тутилган.

Ижтимоий тармоқларда тарқалган ушбу видеороликдаги хатти-ҳаракатлар, хусусан, алоҳида бир ҳолатда қизлар даврасида рақс тушилиши «ота-оналарнинг болаларни тарбиялаш ва уларга таълим бериш борасидаги мажбуриятларни бажармаслиги» деб нотўғри ҳуқуқий квалификация қилинган, яъни мазкур ҳолатда маъмурий ҳуқуқбузарлик таркиби мавжуд эмас.

Вояга етмаган ўқувчи қизларнинг рақс услублари Ўзбекистон жамиятидаги умумтарқалган маънавий қадриятларга тўла мос келмаслиги мумкин, лекин инсонларнинг ахлоқий ўлчамлари ва қарашлари қонунлар билан белгиланган нормалардан нотўғри фойдаланишга, айниқса жавобгарликка тортишга олиб келмаслиги лозим.

Қайси ҳаракат ёки ҳаракатсизлик учун жавобгарлик келиб чиқиши, қонунларда аниқ белгилаб қўйилган. Шу асосга кўра, қўлланган жарима бекор қилинди.

Ўзбекистоннинг "Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида" қонунига асосан:

  • боланинг шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади (4-модда);
  • ҳар бир бола эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига, ўз шаъни ва қадр-қимматига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига ғайриқонуний аралашувлардан ҳимояланиш ҳуқуқига эга (10-модда).
Халқаро ҳуқуқ нормаларига тўла мос келувчи ушбу қонунда белгиланган кафолатлар ҳар бир бола учун мактаб ҳудуди бўладими, шахсий уй-жой бўладими, ҳар қандай ҳолатда таъминланиши шарт.

Бундан ташқари, ота-оналарнинг баён этишига кўра, лавҳа расмий манбалар ва марказий телеканаллар орқали ёритилиш жараёнида мактаб ўқувчилари ҳамда ота-оналар интервью бериш юзасидан босим остида қолган.

Натижада, вояга етмаган болалар ўз тенгдошлари, мактаб маъмурияти, ота-оналари ва кенг жамоатчилик олдида сазойи қилинган.

Ушбу номақбул ҳаракатлар вояга етмаганларнинг соғлиғи ва саломатлигига, руҳий барқарорлигига ўта жиддий таъсир қилган ва уларнинг шаъни ва қадр-қиммати таҳқирланишига олиб келган. Энг асосийси вояга етмаганларга нисбатан бундай ҳаракатлар ноқонунийдир.

Юқоридаги қонунга асосан, бола фикрлаш эркинлиги ҳуқуқига эга (17-модда), инсон қадр-қимматини таҳқирловчи, болаларга зарарли таъсир кўрсатувчи оммавий ахборот воситаларидан фойдаланиш тақиқланади (16-модда).

Шунингдек, мазкур масалада баъзи бир ижтимоий тармоқлардаги хабарлар ҳамда телевидение орқали берилган интервьюларда мактаб маъмурияти раҳбари ва айрим ўқитувчиларига нисбатан ҳайфсан ва жарима интизомий жазо чораси қўлланганлиги ва улар эгаллаб турган лавозимидан озод этилганлиги баён этилган. Ушбу ҳолат ҳам адлия органлари томонидан ўрганилганда мактабнинг ҳеч бир ходими билан меҳнат шартномаси бекор қилинмаганлиги маълум бўлди.

"Шу ўринда адлия органлари тарбия ва ахлоқ, халқимизнинг маънавий қадриятлари, ушбу қадриятларга мос равишда келажак авлодни тарбиялаш шубҳасиз, жамиятимизнинг муҳим бўғини эканлигини тўлиқ эътироф этади, шу билан бирга ахлоқий масалаларни ҳал этишда ҳуқуқ нормаларининг асоссиз қўлланиши ва бу орқали шахсларнинг Конституция ва қонунлар билан кафолатланган ҳуқуқ ва манфаатларига дахл этиш мумкин эмаслигини эслатиб ўтади", — дейилади Навоий вилояти Адлия бошқармаси хабарида.

 


Бу ҳам қизиқ

Пойтахт аэропортида 6,3 кг. “марихуана”ни олиб киришга уринган хорижий йўловчи тўхтатиб қолинди

Пойтахт аэропортида 6,3 кг. “марихуана”ни олиб киришга уринган хорижий йўловчи тўхтатиб қолинди

“Тошкент-Аэро” ИБКнинг “Тошкент халқаро аэропорти” чегара божхона пости ходимлари гиёҳвандлик воситаларини яширинча олиб ўти…
15:10 / 13.04.2026
WhatsApp Дуровнинг танқидига жавоб қайтарди

WhatsApp Дуровнинг танқидига жавоб қайтарди

Павел Дуров Telegram асосчиси WҳатсАппъни кескин танқид қилиб, мессенжер фойдаланувчиларни чалғитиши ва маълумотлар хавфсизл…
17:13 / 12.04.2026
Ўзбекистонда зилзила қайд этилди

Ўзбекистонда зилзила қайд этилди

12 апрель куни Ўзбекистонда магнитудаси 3 балл бўлган ер силкиниши содир бўлди.
15:20 / 12.04.2026
Фарғонада фуқаролар номига 1 миллиард сўмдан ортиқ кредит олган йигит ушланди

Фарғонада фуқаролар номига 1 миллиард сўмдан ортиқ кредит олган йигит ушланди

Фарғона вилоятида онлайн кредитлар орқали фуқаролар номига йирик миқдорда қарз расмийлаштириб, фирибгарлик йўли билан 1 милл…
14:39 / 12.04.2026
Қонундан устун бўлишга уринган инспектор ДХХ томонидан қўлга олинди

Қонундан устун бўлишга уринган инспектор ДХХ томонидан қўлга олинди

Мансабдор шахслар томонидан ноқонуний бойлик орттириш мақсадида хизмат мавқеини суиистеъмол қилиш – жамият ва давлат бошқару…
14:29 / 13.04.2026
“Уч мушкетёр” қаҳрамони прототипининг қабри топилди

“Уч мушкетёр” қаҳрамони прототипининг қабри топилди

Нидерландиянинг Маастрихт шаҳридаги Муқаддас Пётр ва Павел черковида машҳур француз мушкетёри дъАртанянга тегишли бўлиши мум…
17:27 / 12.04.2026
Хоразмда “Медиа ҳафталик” якунланди

Хоразмда “Медиа ҳафталик” якунланди

Хоразм вилоятида ўтказилган “Медиа ҳафталик” 5 кун давомида ёшлар учун амалий медиа тажриба майдонига айланди. Иштирокчилар …
12:18 / 11.04.2026
Туркияда Исроил консуллигига қилинган ҳужум ортидан 12 киши қўлга олинди

Туркияда Исроил консуллигига қилинган ҳужум ортидан 12 киши қўлга олинди

Туркия ҳуқуқ-тартибот идоралари 7 апрель куни Истанбулда Исроил консуллигига уюштирилган қуролли ҳужум юзасидан олиб борилаё…
11:23 / 13.04.2026
Тўқаев Ўзбекистонга келди

Тўқаев Ўзбекистонга келди

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг таклифига биноан Қозоғистон Республикаси Президенти Қасим-Жўмарт Тўқа…
14:10 / 11.04.2026
Тошкентда йўл талашган эркакка чора кўрилди

Тошкентда йўл талашган эркакка чора кўрилди

Яккасарой туманида эркак фуқаро аёл ҳайдовчининг йўлини тўсиб, унинг машинасини мажбуран тўхтатган ва кўчада жанжал келтириб…
17:11 / 11.04.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!