$
12048.84 UZS
62.28
152.88 UZS
0.79
13741.70 UZS
50.05
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

KIDS CAPITAL — ота-оналарнинг фарзандлари келажагидаги имкониятлар учун сармояси

KIDS CAPITAL — ота-оналарнинг фарзандлари келажагидаги имкониятлар учун сармояси

Ҳар бир ота-она ўз фарзандига ўзида бўлганидан кўра кўпроқ имкониятлар беришни орзу қилади.
10:42 / 22.07.2026
Афғонистондаги чўлда Эронга қочиб ўтмоқчи бўлганлар сувсизликдан вафот этди

Афғонистондаги чўлда Эронга қочиб ўтмоқчи бўлганлар сувсизликдан вафот этди

Афғонистоннинг Нимрўз вилояти саҳросида Эронга ноқонуний йўллар билан ўтмоқчи бўлган 19 нафар ёш йигитдан беш нафарининг жас…
10:49 / 21.07.2026
Ўзбекистонда ҳар икки қарздордан бири даромадининг ярмидан кўпини қарзга сарфламоқда

Ўзбекистонда ҳар икки қарздордан бири даромадининг ярмидан кўпини қарзга сарфламоқда

Марказий банк ўтказган сўровнома Ўзбекистонда қарз юки аҳолининг катта қисми учун долзарб муаммога айланганини кўрсатди. Қар…
15:13 / 23.07.2026
22 июль кунги об-ҳаво маълумоти

22 июль кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли, вақти-вақти билан ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.
20:04 / 21.07.2026
Сўнгги уч йилда экспортбоп маҳсулот чиқарадиган 509 та янги қувват ишга туширилган. Ушбу лойиҳалар қиймати 11 миллиард долларни ташкил этади.

Сўнгги уч йилда экспортбоп маҳсулот чиқарадиган 509 та янги қувват ишга туширилган. Ушбу лойиҳалар қиймати 11 миллиард долларни ташкил этади.

Лекин бу корхоналарнинг 208 таси ҳалигача экспортга чиқмаган. Агар улар маҳсулотининг камида 30-40 фоизини экспортга чиқарса…
16:25 / 21.07.2026
Жиззахда 3 қиз сунъий ҳовузда чўкиб, вафот этди

Жиззахда 3 қиз сунъий ҳовузда чўкиб, вафот этди

Жиззах вилоятининг Мирзачўл туманида сунъий ҳовузга чўмилишга тушган 3 нафар вояга етмаган қиз чўкиб кетиб, вафот этди. Бу ҳ…
10:33 / 21.07.2026
Сўнгги йилларда олий даражадаги 52 та ташриф доирасида 213 миллиард долларлик 1 минг 617 та инвеститсия лойиҳаси бўйича келишувларга эришилган. Лекин

Сўнгги йилларда олий даражадаги 52 та ташриф доирасида 213 миллиард долларлик 1 минг 617 та инвеститсия лойиҳаси бўйича келишувларга эришилган. Лекин

Эндиликда “йўл хариталари” Ҳисоб палатаси ва Ташқи ишлар вазирлиги томонидан юритилиши белгиланди.
16:41 / 21.07.2026
Шавкат Мирзиёев: 40 миллион аҳолининг ҳаёт сифатини яхшилаш учун иқтисодиёт 9–10 фоиз ўсиши керак

Шавкат Мирзиёев: 40 миллион аҳолининг ҳаёт сифатини яхшилаш учун иқтисодиёт 9–10 фоиз ўсиши керак

Бу гапларни Президент Шавкат Мирзиёев ўзи раислигида ҳудуд ва тармоқларда иқтисодий ўсиш суръатлари ҳамда йил якунига қадар …
16:06 / 21.07.2026
Ўзбекистоннинг Беларусдаги элчиси ишдан олинди

Ўзбекистоннинг Беларусдаги элчиси ишдан олинди

Ўзбекистоннинг Беларусдаги элчиси Раҳматулла Назаров инвеститсия ва ташқи савдо масалаларига бефарқлиги учун лавозимидан озо…
17:35 / 21.07.2026
ЖЧдан кейин икки ўзбекистонлик футболчининг нархи кескин ошди

ЖЧдан кейин икки ўзбекистонлик футболчининг нархи кескин ошди

Жаҳон чемпионатидаги муваффақиятли иштирок Ўзбекистон миллий терма жамоасининг икки футболчиси — Беҳруз Каримов ва Жаҳонгир …
11:34 / 23.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!