$
11765.21 UZS
-0.55
139.35 UZS
-0.36
13586.46 UZS
-52.41
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

20 ёшли талаба қиз ярим марафондан сўнг вафот этди

20 ёшли талаба қиз ярим марафондан сўнг вафот этди

Колумбияда 20 ёшли талаба қиз ярим марафонда иштирок этганидан сўнг вафот этди. Хулиана Авила Сауда мусобақа вақтида ҳушини …
17:10 / 14.09.2026
Президент Шавкат Мирзиёевнинг Сеулдаги Ўзбекистон – Корея бизнес форуми очилишидаги нутқидан асосий фикрлар:

Президент Шавкат Мирзиёевнинг Сеулдаги Ўзбекистон – Корея бизнес форуми очилишидаги нутқидан асосий фикрлар:

Корея – Ўзбекистоннинг вақт синовидан ўтган дўсти ва алоҳида стратегик шериги;
14:33 / 15.09.2026
Литва осмонида хавф: НАТО қирувчилари дронни уриб туширди

Литва осмонида хавф: НАТО қирувчилари дронни уриб туширди

15 сентябрь куни НАТО қирувчи самолётлари Литва ҳаво ҳудудига кирган дронни уриб туширди. Бу ҳақда Литва Президенти Гитанас …
11:06 / 15.09.2026
Тирик одам вафот этган деб расмийлаштирилса, хатони қандай тузатиш мумкин?

Тирик одам вафот этган деб расмийлаштирилса, хатони қандай тузатиш мумкин?

Фуқаро тирик бўлишига қарамай, унинг вафоти давлат томонидан расмий қайд этилиши жиддий ҳуқуқий ва маъмурий муаммоларга олиб…
10:56 / 14.09.2026
Жиззахда келин қайноқ сувдан куйган: ҳолат юзасидан жиноят иши қўзғатилди

Жиззахда келин қайноқ сувдан куйган: ҳолат юзасидан жиноят иши қўзғатилди

Жиззах вилоятининг Шароф Рашидов туманида фуқаро иссиқ сув сепилиши оқибатида куйиш жароҳатлари билан шифохонага ётқизилди. …
17:07 / 14.09.2026
Дунёда 739 миллион катта ёшли инсон саводсиз — ЮНЕСКО

Дунёда 739 миллион катта ёшли инсон саводсиз — ЮНЕСКО

Дунёда 739 миллион нафар вояга етган инсон оддий саводхонлик кўникмаларига эга эмас. Уларнинг қарийб учдан икки қисмини аёлл…
12:32 / 12.09.2026
Жасур Умиров катерда хавфсизлик қоидаларини бузгани учун огоҳлантирилди

Жасур Умиров катерда хавфсизлик қоидаларини бузгани учун огоҳлантирилди

Хонанда Жасур Умиров Чорвоқ сув омборида вояга етмаган ўғли билан катерда қутқарув нимчаларисиз ҳаракатланган. Ҳолат юзасида…
10:39 / 15.09.2026
Август дунё тарихидаги энг иссиқ ойлардан бири бўлди2026-yil avgust oyida Yer yuzida kuzatuvlar tarixidagi eng yuqori o‘rtacha haroratlardan biri qayd

Август дунё тарихидаги энг иссиқ ойлардан бири бўлди2026-yil avgust oyida Yer yuzida kuzatuvlar tarixidagi eng yuqori o‘rtacha haroratlardan biri qayd

2026 йил август ойида Ер юзида кузатувлар тарихидаги энг юқори ўртача ҳароратлардан бири қайд этилди. Европа Иттифоқининг Ко…
09:41 / 13.09.2026
Президент Шавкат Мирзиёевнинг Ўзбекистон ва Корея ҳамкорлигига бағишланган мақоласи эълон қилинди

Президент Шавкат Мирзиёевнинг Ўзбекистон ва Корея ҳамкорлигига бағишланган мақоласи эълон қилинди

Корея Республикасининг етакчи нашрларидан бири — The Chosun Dailyда Президент Шавкат Мирзиёевнинг “Ўзбекистон ва Корея Респу…
09:39 / 14.09.2026
Қашқадарёдаги қадимий Одирмон шаҳар ёдгорлигидан ноёб остодон ва алтар топилди

Қашқадарёдаги қадимий Одирмон шаҳар ёдгорлигидан ноёб остодон ва алтар топилди

Қашқадарё вилояти Қамаши туманидаги Одирмон шаҳар археологик ёдгорлигида олиб борилган қазишмалар давомида диний маросимлар …
11:01 / 15.09.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!