$
12013.52 UZS
-10.88
159.95 UZS
-0.46
13649.76 UZS
6.88
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Трамп Венесуэлага ёрдам таклиф қилди

Трамп Венесуэлага ёрдам таклиф қилди

АҚШ президенти Дональд Трамп Венесуэлада юз берган кучли зилзилалардан сўнг мамлакатга ёрдам кўрсатишга тайёр эканини маълум…
13:51 / 25.06.2026
11 кунлик “шодлик”: Илон Маск тарихдаги илк триллионер мақомини йўқотди

11 кунлик “шодлик”: Илон Маск тарихдаги илк триллионер мақомини йўқотди

Америкалик тадбиркор Илон Маск тарихдаги илк триллионер сифатидаги мақомини йўқотди.
14:10 / 24.06.2026
25 июнь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

25 июнь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.
16:40 / 24.06.2026
Ишга киритиш билан боғлиқ фирибгарлик ҳолатлари фош этилди

Ишга киритиш билан боғлиқ фирибгарлик ҳолатлари фош этилди

Тошкент вилояти ва Қашқадарё вилоятида фуқароларни ишга жойлаштириш эвазига пул олган шахслар қўлга олинди.
15:52 / 25.06.2026
Тошкент медиа майдонининг марказига айланди

Тошкент медиа майдонининг марказига айланди

27 июнь — Матбуот ва оммавий ахборот воситалари ходимлари куни муносабати билан Тошкент шаҳрида йилнинг энг йирик медиа фору…
15:29 / 26.06.2026
Xabardor.uz Бош муҳаррири Илёс Болтаев махсус сертификат билан тақдирланди

Xabardor.uz Бош муҳаррири Илёс Болтаев махсус сертификат билан тақдирланди

Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Оммавий ахборот воситалари учун контент тайёрлаш маркази томон…
21:56 / 25.06.2026
Россияда коррупция учун ўлим жазосини жорий этиш таклиф қилинди

Россияда коррупция учун ўлим жазосини жорий этиш таклиф қилинди

Россия Федерацияси Давлат думасида коррупция учун мансабдор шахсларга нисбатан ўлим жазосини қўллаш таклифи илгари сурилди.
10:11 / 27.06.2026
Солиқ қўмитаси банк карталаридаги йирик пул тушумлари бўйича изоҳ берди

Солиқ қўмитаси банк карталаридаги йирик пул тушумлари бўйича изоҳ берди

Солиқ қўмитаси банк карталарига келиб тушаётган йирик маблағлар ҳақидаги маълумотлар юзасидан жамоатчилик орасида пайдо бўлг…
14:06 / 24.06.2026
27 июнь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

27 июнь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, қисқа муддатли ёмғир ёғиши, момақалдироқ бўлиши мумкин.
15:12 / 26.06.2026
Нефт нархи урушдан олдинги даражага қайтди

Нефт нархи урушдан олдинги даражага қайтди

Жаҳон нефть бозорида нархлар пасайишда давом этмоқда. Яқин Шарқдан нефть етказиб бериш ҳажми ошиши кутилаётгани ҳамда бозорд…
07:10 / 26.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!