$
11934.64 UZS
-14.39
164.14 UZS
-2.14
13896.69 UZS
-25.12
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Сурхондарёда тунги пойга фожиа билан якунланди

Сурхондарёда тунги пойга фожиа билан якунланди

Сурхондарё вилоятининг Узун туманида Damas ва Nexia автомобиллари ўртасида уюштирилган тезлик пойгаси оқибатида икки киши ҳа…
13:10 / 03.06.2026
Эрон денгиз флоти кемаларни душман давлатлар билан ҳамкорлик қилишдан огоҳлантирди

Эрон денгиз флоти кемаларни душман давлатлар билан ҳамкорлик қилишдан огоҳлантирди

Эрон Ислом инқилоби қўриқчилари корпуси (ИРГC) денгиз флоти савдо кемалари ва нефть танкерларини Ҳормуз бўғозидаги “душман” …
17:56 / 01.06.2026
Венада тарихий кун: Глобал кун тартибини Ўзбекистон бошлаб берди

Венада тарихий кун: Глобал кун тартибини Ўзбекистон бошлаб берди

Бугун Венада глобал хавфсизлик ва ҳуқуқ-тартиботни белгиловчи энг йирик платформа — БМТ Жиноятчиликнинг олдини олиш ва жинои…
20:34 / 01.06.2026
Қозоғистон Эрон уранини қабул қилиши мумкин

Қозоғистон Эрон уранини қабул қилиши мумкин

Қозоғистон Эрон ядро дастури бўйича АҚШ ва Эрон ўртасида келишувга эришилган тақдирда, Эроннинг уран захираларини қабул қили…
14:12 / 30.05.2026
4 июнь куни Ўзбекистоннинг баъзи ҳудудларида ёмғир ёғиши кутилмоқда

4 июнь куни Ўзбекистоннинг баъзи ҳудудларида ёмғир ёғиши кутилмоқда

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, куннинг иккинчи ярмида қисқа муддатли ёмғир ёғиши, момақалдироқ бўлиши мумкин.
12:36 / 03.06.2026
Нетаняху САХАЛга Ливандаги ҳарбий амалиётларни янада кенгайтириш бўйича кўрсатма берганини маълум қилди

Нетаняху САХАЛга Ливандаги ҳарбий амалиётларни янада кенгайтириш бўйича кўрсатма берганини маълум қилди

Унинг сўзларига кўра, Исроил кучлари кучли мудофаа чизиқларини ёриб ўтган, стратегик аҳамиятга эга ҳудудларни назорат остига…
17:38 / 31.05.2026
Солиқ қўмитаси апрель ойи учун 143,6 миллиард сўмлик кешбекни тасдиқлади

Солиқ қўмитаси апрель ойи учун 143,6 миллиард сўмлик кешбекни тасдиқлади

Солиқ қўмитаси 2026 йил апрель ойида амалга оширилган харидлар бўйича кешбек тўловларининг асосий қисмини тасдиқлади. Расмий…
08:47 / 03.06.2026
Ўзбекистоннинг халқаро майдондаги ишончи янада мустаҳкамланди

Ўзбекистоннинг халқаро майдондаги ишончи янада мустаҳкамланди

Халқаро рейтинг агентлиги Fitch Ratings Ўзбекистоннинг суверен кредит рейтинги прогнозини “Барқарор” (Stable) даражасидан “И…
19:11 / 03.06.2026
Кафе ва ресторанларда ишга олиш тартиби соддалаштирилади

Кафе ва ресторанларда ишга олиш тартиби соддалаштирилади

Ўзбекистонда жорий йилнинг 1 июнидан эътиборан кафе, ресторан ва умумий овқатланиш соҳасида фаолият юритувчи тадбиркорларга …
14:19 / 30.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!