$
11806.97 UZS
-18.43
₽
139.86 UZS
-0.48
€
13430.43 UZS
-52.89
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Болаларга нисбатан зўравонлик учун жавобгарликни кучайтириш таклиф қилинмоқда

Болаларга нисбатан зўравонлик учун жавобгарликни кучайтириш таклиф қилинмоқда

Ўзбекистонда болаларга нисбатан зўравонлик ва жинсий тажовузлар учун жавобгарликни кучайтиришга қаратилган қонун лойиҳаси Қо…
14:37 / 29.09.2026
Туркияда Эрдўғанни танқид қилган комик суд қилинади

Туркияда Эрдўғанни танқид қилган комик суд қилинади

Туркияда комик Дениз Кўктош президентни ҳақорат қилиш ва диний қадриятларни очиқчасига ҳақорат қилишда айбланиб, суд қилинад…
12:50 / 28.09.2026
Таълим тизимида янги дарсликлар ва дуал таълимни кенгайтириш вазифалари белгиланди

Таълим тизимида янги дарсликлар ва дуал таълимни кенгайтириш вазифалари белгиланди

Президент Шавкат Мирзиёев мактаб ва олий таълим тизимидаги ислоҳотларнинг навбатдаги вазифаларига оид тақдимотлар билан тани…
10:28 / 29.09.2026
Рухсатсиз кўп квартирали уй қурганлик учун жазо кучайтирилди

Рухсатсиз кўп квартирали уй қурганлик учун жазо кучайтирилди

Ўзбекистонда кўп квартирали уйларни тегишли рухсатномасиз қуриш учун жавобгарлик кучайтирилди. Такроран содир этилган бундай…
11:50 / 29.09.2026
Саида Мирзиёева БАА Президенти билан учрашди

Саида Мирзиёева БАА Президенти билан учрашди

Ўзбекистон Президенти ёрдамчиси Саида Мирзиёева Абу-Дабида Бирлашган Араб Амирликлари Президенти Шайх Муҳаммад бин Зоид Ол Н…
12:36 / 28.09.2026
Бугун Ўзбекистонда ҳаво қандай бўлади?

Бугун Ўзбекистонда ҳаво қандай бўлади?

Республика бўйлаб бироз булутли об-ҳаво кузатилади. Айрим ҳудудларда қисқа муддатли ёмғир ёғиши мумкин.
17:19 / 28.09.2026
Жиззахда тош даврига оид янги маконлар ва 30 га яқин петроглиф топилди

Жиззахда тош даврига оид янги маконлар ва 30 га яқин петроглиф топилди

Жиззах вилоятининг Зомин ва Шароф Рашидов туманларида олиб борилган археологик қидирувлар давомида тош даврига оид янги мако…
16:45 / 28.09.2026
30 сентябрь кунги об-ҳаво маълумоти

30 сентябрь кунги об-ҳаво маълумоти

Республика бўйлаб бироз булутли об-ҳаво кузатилади, қисқа муддатли ёғингарчилик кузатилади.
17:06 / 29.09.2026
Ҳиндистонда 600 йиллик масжиднинг бир қисмини бузишга қарши намойиш бўлди

Ҳиндистонда 600 йиллик масжиднинг бир қисмини бузишга қарши намойиш бўлди

Ҳиндистоннинг Ужжайн шаҳрида қарийб 600 йиллик Шаҳи масжидининг бир қисмини бузиш режасига қарши мусулмонлар намойишга чиқди…
15:21 / 29.09.2026
2031 йилда халқаро конгресс Ўзбекистонда ўтказилади

2031 йилда халқаро конгресс Ўзбекистонда ўтказилади

Ўзбекистон 2031 йилда Жиноятчиликнинг олдини олиш ва жиноий одил судлов бўйича навбатдаги конгрессга мезбонлик қилади. Бу ҳа…
14:32 / 28.09.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!