$
11806.97 UZS
-18.43
₽
139.86 UZS
-0.48
€
13430.43 UZS
-52.89
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Жиззахда тош даврига оид янги маконлар ва 30 га яқин петроглиф топилди

Жиззахда тош даврига оид янги маконлар ва 30 га яқин петроглиф топилди

Жиззах вилоятининг Зомин ва Шароф Рашидов туманларида олиб борилган археологик қидирувлар давомида тош даврига оид янги мако…
16:41 / 28.09.2026
2031 йилда халқаро конгресс Ўзбекистонда ўтказилади

2031 йилда халқаро конгресс Ўзбекистонда ўтказилади

Ўзбекистон 2031 йилда Жиноятчиликнинг олдини олиш ва жиноий одил судлов бўйича навбатдаги конгрессга мезбонлик қилади. Бу ҳа…
14:32 / 28.09.2026
Бугун Ўзбекистонда ҳаво қандай бўлади?

Бугун Ўзбекистонда ҳаво қандай бўлади?

Республика бўйлаб бироз булутли об-ҳаво кузатилади. Айрим ҳудудларда қисқа муддатли ёмғир ёғиши мумкин.
17:19 / 28.09.2026
Саида Мирзиёева Абу-Дабидаги халқаро конгрессда нутқ сўзлади

Саида Мирзиёева Абу-Дабидаги халқаро конгрессда нутқ сўзлади

Президент Администрацияси раҳбари Саида Мирзиёева Абу-Дабида Жиноятчиликнинг олдини олиш ва жиноий одил судлов бўйича 15-кон…
16:23 / 28.09.2026
Олимлар коинотда сирли сигнални аниқлади

Олимлар коинотда сирли сигнални аниқлади

Хитойдаги улкан FAST радиотелескопи орқали олиб борилган кузатувлар давомида табиий космик жараёнлар билан изоҳлаш қийин бўл…
00:16 / 27.09.2026
Farg‘ona va Namanganda 2,6 kg giyohvandlik moddasi musodara qilindi

Farg‘ona va Namanganda 2,6 kg giyohvandlik moddasi musodara qilindi

Farg‘ona va Namangan viloyatlarida o‘tkazilgan tezkor tadbirlar davomida jami 2 kg 643 gramm “gashish” moddasi ashyoviy dali…
10:27 / 28.09.2026
Тошкентда автобус ва метро йўлкираси 47 фоизга ошади

Тошкентда автобус ва метро йўлкираси 47 фоизга ошади

2026 йил 1 октябрдан Тошкент шаҳрида автобус ва метрода электрон тўлов орқали бир марталик йўл ҳақи 1 700 сўмдан 2 500 сўмга…
10:33 / 28.09.2026
Айрим шифохоналарда асоссиз ундирилган 125 млн сўмдан ортиқ маблағ қайтарилади

Айрим шифохоналарда асоссиз ундирилган 125 млн сўмдан ортиқ маблағ қайтарилади

Наманган, Самарқанд ва Навоий вилоятларидаги тиббиёт муассасаларида фуқаролардан асоссиз равишда 125 млн сўмдан ортиқ маблағ…
12:16 / 29.09.2026
ЎЗБЕКИСТОН — ИККИ КАРРА ШАХМАТ ОЛИМПИАДАСИ ЧЕМПИОНИ!

ЎЗБЕКИСТОН — ИККИ КАРРА ШАХМАТ ОЛИМПИАДАСИ ЧЕМПИОНИ!

Ўзбекистон терма жамоаси Самарқандда ўтказилган 46-Бутунжаҳон шахмат олимпиадасида олтин медални қўлга киритди.
17:44 / 27.09.2026
Саида Мирзиёева: Бундай жиноятлар учун жавобгарликни максимал даражада кучайтириш керак

Саида Мирзиёева: Бундай жиноятлар учун жавобгарликни максимал даражада кучайтириш керак

Саида Мирзиёева Наманганда юз берган фожиа юзасидан муносабат билдирди.
10:17 / 27.09.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!