$
12179.81 UZS
-30.05
156.73 UZS
-0.8
14139.54 UZS
-31.22
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

“Тирик китоб” жаримага тортилди

“Тирик китоб” жаримага тортилди

Ижтимоий тармоқларда “тирик китоб” сифатида танилган машҳур китоб сотувчи Хайрулла Асадов ноқонуний тадбиркорлик фаолияти уч…
13:41 / 04.03.2026
Ҳаво ҳарорати пасайиши сабабли 4 март куни соат 19:00 дан 5 март куни соат 10:00 гача "метан заправкалар" фаолиятига вақтинча чеклов киритилади

Ҳаво ҳарорати пасайиши сабабли 4 март куни соат 19:00 дан 5 март куни соат 10:00 гача "метан заправкалар" фаолиятига вақтинча чеклов киритилади

Республикамиз ҳудудларига совуқ ва нам ҳаво массалари кириб келиши натижасида табиий газга бўлган талаб ошди.
19:41 / 04.03.2026
Тошкент яна бир нуфузли мусобақага мезбонлик қилади

Тошкент яна бир нуфузли мусобақага мезбонлик қилади

27–29 март кунлари Тошкент сабля йўналишида қиличбозлик бўйича Жаҳон кубоги босқичини қабул қилади.
14:58 / 04.03.2026
Навоийда автоҳалокат сабаб 4 киши вафот этди

Навоийда автоҳалокат сабаб 4 киши вафот этди

Навоий вилоятининг Конимех туманида содир бўлган йўл-транспорт ҳодисаси оқибатида 4 киши вафот этди. Бу ҳақда “Миллар” дасту…
14:53 / 04.03.2026
Самарқандда майнинг ферма 2,2 млрд сўмлик электрни ўмарди

Самарқандда майнинг ферма 2,2 млрд сўмлик электрни ўмарди

“Ўзенергоинспексия” Самарқанд вилоят ҳудудий бошқармаси, ИИБ ва Бош прокуратура ҳузуридаги Департамент ҳамкорлигида ўтказилг…
14:47 / 04.03.2026
Озарбайжонга Эрон дронлари қулаши оқибатида икки киши жароҳатланган

Озарбайжонга Эрон дронлари қулаши оқибатида икки киши жароҳатланган

Озарбайжон Ташқи ишлар вазирлиги хабарига кўра, Эроннинг бир дрони Нахичеван автоном республикаси аэропорти терминали биноси…
14:14 / 05.03.2026
Қатарда 11 ёшли ўзбекистонлик ЙТҲ қурбони бўлди

Қатарда 11 ёшли ўзбекистонлик ЙТҲ қурбони бўлди

“Ўзбекистоннинг Қатардаги элчихонаси томонидан йўл-транспорт бахтсиз ҳодисаси оқибатида вафот этган юртдошимизнинг дафн маро…
09:47 / 04.03.2026
6 март куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

6 март куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

Қорақалпоғистон Республикаси, Хоразм вилоятида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7–12 м/с тезли…
16:53 / 05.03.2026
Яқин Шарқдан Ўзбекистонга 9361 нафар фуқаролар эвакуация қилинди

Яқин Шарқдан Ўзбекистонга 9361 нафар фуқаролар эвакуация қилинди

Яқин Шарқ давлатларидан эвакуация қилинган ўзбекистонликлар сони 5 март куни 9 361 нафарга етди. Бу ҳақда ТИВ матбуот хизмат…
14:56 / 05.03.2026
Хоманаийнинг ўлдирилишига оид жосуслик ишининг тафсилотлари ошкор этилди

Хоманаийнинг ўлдирилишига оид жосуслик ишининг тафсилотлари ошкор этилди

“Хоманаийнинг ўлдирилиши Исроил разведкаси жосуслари томонидан Теҳрондаги йўл камералари кўп йиллар давомида кузатилиши нати…
12:16 / 04.03.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!