$
11774.92 UZS
9.71
139.17 UZS
-0.18
13588.26 UZS
1.8
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Литва осмонида хавф: НАТО қирувчилари дронни уриб туширди

Литва осмонида хавф: НАТО қирувчилари дронни уриб туширди

15 сентябрь куни НАТО қирувчи самолётлари Литва ҳаво ҳудудига кирган дронни уриб туширди. Бу ҳақда Литва Президенти Гитанас …
11:06 / 15.09.2026
АҚШда сайлов олдидан мусулмонларга қарши риторика кучаймоқда.

АҚШда сайлов олдидан мусулмонларга қарши риторика кучаймоқда.

АҚШда жорий йилнинг ноябрь ойидаги оралиқ сайловлар яқинлашар экан, айниқса Республика партияси вакиллари томонидан мусулмон…
16:23 / 13.09.2026
Фарғонада бувисини ўлдириб, уйига ўт қўйган йигит 17 йилга қамалди

Фарғонада бувисини ўлдириб, уйига ўт қўйган йигит 17 йилга қамалди

Фарғона вилоятининг Бағдод туманида 20 ёшли йигит бувисини ўлдириб, жиноят изларини яшириш мақсадида унинг жасади бўлган уйг…
09:38 / 13.09.2026
Зеленский учрашмоқчи бўлса, Москвага келсин

Зеленский учрашмоқчи бўлса, Москвага келсин

Россия Ташқи ишлар вазири Сергей Лавров Украина Президенти Владимир Зеленский билан музокара ўтказишга тайёрлигини, бироқ му…
11:51 / 13.09.2026
Туркияда икки ўзбекистонлик аёлни ўлдирган шахслар умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилинди

Туркияда икки ўзбекистонлик аёлни ўлдирган шахслар умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилинди

Туркиянинг Истанбул шаҳрида икки ўзбекистонлик аёлни ўлдириш ва уларнинг жасадларини бўлакларга ажратиш ишида суд ҳукми ўқил…
09:47 / 13.09.2026
Фарғонада ободонлаштириш мансабдорлари 158,7 млн сўм буджет маблағларини талон-торож қилгани аниқланди

Фарғонада ободонлаштириш мансабдорлари 158,7 млн сўм буджет маблағларини талон-торож қилгани аниқланди

Фарғона вилоятининг Қўштепа туманида Ободонлаштириш бошқармаси масъул шахслари томонидан 158,7 млн сўмлик буджет маблағлари …
14:45 / 15.09.2026
Суд ишларига аралашган мансабдорлар энди 5 йилгача қамоқ жазоси олиши мумкин

Суд ишларига аралашган мансабдорлар энди 5 йилгача қамоқ жазоси олиши мумкин

Ўзбекистонда суд ишларига аралашганлик учун жавобгарлик кучайтирилди. Тегишли қонун 12-сентабрдан кучга кирди.
17:15 / 14.09.2026
Аҳоли мурожаатлари билан ишлашда камчиликка йўл қўйган 151 нафар мансабдор лавозимидан озод этилди

Аҳоли мурожаатлари билан ишлашда камчиликка йўл қўйган 151 нафар мансабдор лавозимидан озод этилди

Ўзбекистонда 2026-йилнинг январь–август ойларида аҳоли мурожаатларини кўриб чиқишда камчиликка йўл қўйган 151 нафар давлат х…
10:35 / 14.09.2026
Август дунё тарихидаги энг иссиқ ойлардан бири бўлди2026-yil avgust oyida Yer yuzida kuzatuvlar tarixidagi eng yuqori o‘rtacha haroratlardan biri qayd

Август дунё тарихидаги энг иссиқ ойлардан бири бўлди2026-yil avgust oyida Yer yuzida kuzatuvlar tarixidagi eng yuqori o‘rtacha haroratlardan biri qayd

2026 йил август ойида Ер юзида кузатувлар тарихидаги энг юқори ўртача ҳароратлардан бири қайд этилди. Европа Иттифоқининг Ко…
09:41 / 13.09.2026
Тирик одам вафот этган деб расмийлаштирилса, хатони қандай тузатиш мумкин?

Тирик одам вафот этган деб расмийлаштирилса, хатони қандай тузатиш мумкин?

Фуқаро тирик бўлишига қарамай, унинг вафоти давлат томонидан расмий қайд этилиши жиддий ҳуқуқий ва маъмурий муаммоларга олиб…
10:56 / 14.09.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!