$
11783.47 UZS
-14.45
139.70 UZS
1.7
13688.86 UZS
-51
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

“Шарафли йўл” — истеъдодлар эътирофи

“Шарафли йўл” — истеъдодлар эътирофи

Мамлакатимиз мустақиллигининг 35 йиллиги муносабати билан  Ўзбекистон Журналистлар уюшмаси томонидан Маданият вазирлиги била…
09:14 / 10.09.2026
Экополитсия ходими ўлими юзасидан 3 нафар шахсга жиноят иши қўзғатилди

Экополитсия ходими ўлими юзасидан 3 нафар шахсга жиноят иши қўзғатилди

Сирдарёда хизмат вазифасини бажариш вақтида ҳалок бўлган Экополитсия ходими Мирзо Ботировнинг ўлими юзасидан уч нафар шахсга…
11:37 / 11.09.2026
Швейсарияда нидерланд сайёҳлари бўлган автобус ағдарилиб, бир неча киши ҳалок бўлди

Швейсарияда нидерланд сайёҳлари бўлган автобус ағдарилиб, бир неча киши ҳалок бўлди

Швейсариянинг шарқий қисмидаги Алп тоғлари ҳудудида нидерланд сайёҳларини олиб кетаётган автобус ағдарилиши оқибатида бир не…
10:00 / 11.09.2026
12 сентябрда қандай об-ҳаво кузатилади?

12 сентябрда қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳри, Тошкент, Самарқанд, Жиззах ва Сирдарё вилоятлари: Ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол тезлиги…
18:04 / 11.09.2026
Эрон хорижий ёнилғи ташувчи кемалар учун 10 фоизлик йиғимни вақтинча бекор қилди

Эрон хорижий ёнилғи ташувчи кемалар учун 10 фоизлик йиғимни вақтинча бекор қилди

Эрон нефть, газ ва суюқ ёнилғи маҳсулотларини ташувчи хорижий кемалардан олинадиган 10 фоизлик йиғимни вақтинча бекор қилди.…
10:48 / 11.09.2026
Дунёда 739 миллион катта ёшли инсон саводсиз — ЮНЕСКО

Дунёда 739 миллион катта ёшли инсон саводсиз — ЮНЕСКО

Дунёда 739 миллион нафар вояга етган инсон оддий саводхонлик кўникмаларига эга эмас. Уларнинг қарийб учдан икки қисмини аёлл…
12:32 / 12.09.2026
Дунёда ҳар йили 727 минг киши ўз жонига қасд қилади

Дунёда ҳар йили 727 минг киши ўз жонига қасд қилади

Дунёда ҳар йили 727 мингга яқин киши ўз жонига қасд қилади. 15–29 ёшдаги ёшлар орасида суитсид 2021 йилда ўлим сабаблари бўй…
10:22 / 12.09.2026
Андижонда “Мини технологиялар ярмаркаси” ўтказилди.

Андижонда “Мини технологиялар ярмаркаси” ўтказилди.

"Бизнесни ривожлантириш банки" АТБ Хўжаобод туманида Кичик бизнесга кўмаклашиш маркази ва туман ҳокимлиги ҳамкорлигида "Мини…
17:40 / 11.09.2026
Конгода Эбола билан касалланганлар сони 7 мингдан ошди

Конгода Эбола билан касалланганлар сони 7 мингдан ошди

Конго Демократик Республикасида Эбола вируси билан тасдиқланган касалланиш ҳолатлари 7 022 тага етди. Вирус мамлакатнинг етт…
12:26 / 12.09.2026
Чорвоқда чўкиб кетган 3 кишидан 2 нафари топилди

Чорвоқда чўкиб кетган 3 кишидан 2 нафари топилди

Ҳозирда жасаднинг учинчисини қидириш ишлари давом этмоқда.
12:58 / 10.09.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!