$
12050.34 UZS
61.42
153.29 UZS
-0.2
13685.57 UZS
21.8
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистон Президенти амалий ташриф билан Қозоғистонда бўлади

Ўзбекистон Президенти амалий ташриф билан Қозоғистонда бўлади

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Қозоғистон Республикаси Президенти Қaсим-Жомарт Тоқаевнинг таклифига бино…
20:20 / 28.07.2026
Япониядаги кучли зилзила қурбонлари сони 13 нафарга етди

Япониядаги кучли зилзила қурбонлари сони 13 нафарга етди

Япониянинг жанубида содир бўлган 7,1 магнитудали зилзила оқибатида ҳалок бўлганлар сони 13 нафарга етди. Қутқарувчилар вайро…
10:27 / 29.07.2026
Ҳайдовчиларга огоҳлантириш: жарима балларини ўчириб беришни ваъда қилаётган фирибгарларга ишонманг

Ҳайдовчиларга огоҳлантириш: жарима балларини ўчириб беришни ваъда қилаётган фирибгарларга ишонманг

Йўл ҳаракати хавфсизлиги бош бошқармаси (ЙҲХБ) ҳайдовчиларни жарима балларини маълум тўлов эвазига базадан ўчириб беришни та…
12:43 / 28.07.2026
Сурхондарёда ота 9 ёшли қизига ҳайвон тезагини мажбуран едирди

Сурхондарёда ота 9 ёшли қизига ҳайвон тезагини мажбуран едирди

Сурхондарё вилоятининг Қумқўрғон туманида 36 ёшли эркак 9 ёшли қизини жазолаш мақсадида унга ҳайвон тезагини олиб келишни бу…
09:34 / 28.07.2026
Ўзбекистонда ислом облигациялари — сукук муомалага киритилади

Ўзбекистонда ислом облигациялари — сукук муомалага киритилади

Олий Мажлис Қонунчилик палатаси “Капитал бозори тўғрисида”ги қонун лойиҳасини биринчи ўқишда қабул қилди. Ҳужжатга кўра, Ўзб…
10:22 / 29.07.2026
Ўзбекистонга янги энергетика вазири тайинланди

Ўзбекистонга янги энергетика вазири тайинланди

Ўзбекистон Республикаси Президентининг тегишли фармони билан Шерзод Хикматуллаевич Ходжаев Ўзбекистон Республикаси энергетик…
14:28 / 27.07.2026
Ўзбекистонда ҳар куни ўртача 137 та оила ажрашмоқда

Ўзбекистонда ҳар куни ўртача 137 та оила ажрашмоқда

2026 йилнинг январь—июнь ойларида Ўзбекистонда 24 815 та никоҳ бекор қилинди. Бу ўтган йилнинг мос даврига нисбатан қарийб 1…
14:09 / 27.07.2026
Шаффофлик ва молиявий барқарорлик: сув соҳасидаги иқтисодий ва институционал бурилиш

Шаффофлик ва молиявий барқарорлик: сув соҳасидаги иқтисодий ва институционал бурилиш

Корхоналар ўзини-ўзи молиялаштирмаса ва тизимда шаффофлик бўлмаса, ҳар қандай соҳанинг ривожланиши қийинлашади. Президентнин…
16:32 / 28.07.2026
Ўзбекистон миллий терма жамоаси Жанубий Корея билан ўртоқлик ўйини ўтказади

Ўзбекистон миллий терма жамоаси Жанубий Корея билан ўртоқлик ўйини ўтказади

Ўзбекистон миллий терма жамоаси 2027-йилги Осиё кубогига тайёргарлик доирасида Жанубий Кореяга қарши ўртоқлик учрашувида май…
15:12 / 28.07.2026
Бозоров президент танқидидан сўнг 150 га яқин тадбиркор билан Афғонистонга борди

Бозоров президент танқидидан сўнг 150 га яқин тадбиркор билан Афғонистонга борди

Фарғона вилояти ҳокими Хайрулло Бозоров президент танқидидан сўнг қарийб 150 нафар тадбиркор билан Афғонистонга ташриф буюрд…
14:14 / 27.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!