$
12101.84 UZS
53
153.75 UZS
0.87
13811.83 UZS
70.13
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистондаги музейлардан 500 дан ортиқ экспонат йўқолди

Ўзбекистондаги музейлардан 500 дан ортиқ экспонат йўқолди

Фарғона ва Сирдарё вилоятларидаги давлат музейларида ўтказилган хатлов давомида 500 дан ортиқ экспонат етишмаётгани аниқланд…
09:59 / 24.07.2026
Шавкат Мирзиёев табрик йўллаганларга миннатдорлик билдирди

Шавкат Мирзиёев табрик йўллаганларга миннатдорлик билдирди

Президент Шавкат Мирзиёев таваллуд куни муносабати билан табрик йўллаган хорижий давлат ва ҳукумат раҳбарлари, халқаро ташки…
09:34 / 26.07.2026
Тошкентнинг Миробод туманидаги Шаҳрисабз кўчасида БРТ (тезкор автобус тизими) йўлагини қуриш ишлари бошланади.

Тошкентнинг Миробод туманидаги Шаҳрисабз кўчасида БРТ (тезкор автобус тизими) йўлагини қуриш ишлари бошланади.

24 июль соат 01:00 дан 9 август соат 23:00 гача Шаҳрисабз–Миробод–Шота Руставели айланма чорраҳасидан Амир Темур шоҳ кўчаси …
10:15 / 24.07.2026
Аномал иссиқда ёпилган боғча ходимларига иш ҳақи тўлиқ тўланади

Аномал иссиқда ёпилган боғча ходимларига иш ҳақи тўлиқ тўланади

Ўзбекистонда аномал иссиқ кунларда ёпилган боғча ходимларига иш ҳақи тўлиқ тўлаб берилади. Бу ҳақда Мактабгача ва мактаб таъ…
14:31 / 23.07.2026
Олимлар инсон умрининг биологик чегарасини аниқлади

Олимлар инсон умрининг биологик чегарасини аниқлади

Сколково Илм-фан ва технологиялар институти олимлари инсон умрининг биологик чегараси мавжуд деган хулосага келди. Уларнинг …
09:42 / 26.07.2026
Трамп АҚШ Украинага қурол сотмаслигини айтди

Трамп АҚШ Украинага қурол сотмаслигини айтди

АҚШ президенти Доналд Трамп Қўшма Штатлар Украинага қурол сотмаслигини айтди.
22:24 / 24.07.2026
Миграция агентлигидан 13,6 млрд сўм ундирилади

Миграция агентлигидан 13,6 млрд сўм ундирилади

Ижтимоий тармоқларда Ташқи меҳнат миграцияси агентлигининг собиқ ходимларини ишга тиклаш ва улар фойдасига пул ундириш чорал…
11:56 / 23.07.2026
2025 йилда Бирлашган Миллатлар Ташкилоти 25 июлни Халқаро судьялар ва суд тизими ходимлари фаровонлиги куни деб эълон қилди.

2025 йилда Бирлашган Миллатлар Ташкилоти 25 июлни Халқаро судьялар ва суд тизими ходимлари фаровонлиги куни деб эълон қилди.

“Суд тизими ходимлари ҳар куни инсонлар дарди, фожиавий тақдирлар ва мураккаб ҳаётий вазиятларга дуч келадилар. Судьялар инс…
19:11 / 25.07.2026
ОТМларга кириш тестлари якунланди: энди йўналиш танлаш бошланади

ОТМларга кириш тестлари якунланди: энди йўналиш танлаш бошланади

Давлат олий таълим ва касбий таълим муассасаларига ўқишга кириш учун ўтказилган 2026 йилги тест синовлари 23 июль куни тўлиқ…
14:01 / 24.07.2026
Марадонанинг афсонавий тўпи яна аукционга қўйилди

Марадонанинг афсонавий тўпи яна аукционга қўйилди

1986-йилги Жаҳон чемпионатида Диэго Марадона Англияга қарши баҳсда қўли билан гол урган ва “Аср голи”ни киритган афсонавий A…
11:46 / 26.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!