$
11997.21 UZS
26.53
161.52 UZS
-1.66
13949.16 UZS
46.41
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Самарқандда электромопед каналга қулаб тушди: 4 киши ҳалок бўлди

Самарқандда электромопед каналга қулаб тушди: 4 киши ҳалок бўлди

Самарқанд вилоятининг Пахтачи туманида 8 нафар фуқаро бўлган электромопед каналга қулаб тушиши оқибатида 4 киши ҳалок бўлди.
13:04 / 02.06.2026
Қурилиш объектларида камера ўрнатиш мажбурий бўлади

Қурилиш объектларида камера ўрнатиш мажбурий бўлади

2025 йил 1 сентябрдан бошлаб Ўзбекистонда айрим турдаги қурилиш объектларида видеокузатув камераларини ўрнатиш мажбурий этиб…
07:05 / 06.06.2026
50 йилдан ошган кўп қаватли уйларда қайта режалаштириш тақиқланди

50 йилдан ошган кўп қаватли уйларда қайта режалаштириш тақиқланди

Президент фармонига кўра, фойдаланиш муддати 50 йилдан ошган кўп квартирали уйларда қайта режалаштириш ишларини амалга ошири…
09:04 / 06.06.2026
Солиқ қўмитаси апрель ойи учун 143,6 миллиард сўмлик кешбекни тасдиқлади

Солиқ қўмитаси апрель ойи учун 143,6 миллиард сўмлик кешбекни тасдиқлади

Солиқ қўмитаси 2026 йил апрель ойида амалга оширилган харидлар бўйича кешбек тўловларининг асосий қисмини тасдиқлади. Расмий…
08:47 / 03.06.2026
“Ўзгидромет” сел хавфидан огоҳлантирди

“Ўзгидромет” сел хавфидан огоҳлантирди

“Ўзгидромет” 6–8 июнь кунлари ёмғир ёғиши кутилаётгани сабабли республиканинг тоғолди ва тоғли ҳудудларида сел-сув тошқини х…
17:59 / 05.06.2026
Велоспорт бўйича Ўзбекистон терма жамоаси аъзоси жиддий автофалокатга учради

Велоспорт бўйича Ўзбекистон терма жамоаси аъзоси жиддий автофалокатга учради

Хабар қилинишича, Владислав Жарковга ЙТҲ оқибатида умуртқа поғонаси синиши, орқа мия шикастланиши, қовурға синиши ва ўпка ла…
13:03 / 03.06.2026
Ўзбекистоннинг «яшил» ислоҳотлари халқаро эътироф этилмоқда

Ўзбекистоннинг «яшил» ислоҳотлари халқаро эътироф этилмоқда

Самарқанддаги Ассамблея доирасида БМТ Бош котиби ўринбосари, ЮНЕП ижрочи директори Ингер Андерсен ҳамда Глобал экологик жамғ…
14:01 / 05.06.2026
Қудуққа тушиб кетган 5 ёшли бола қутқарилди

Қудуққа тушиб кетган 5 ёшли бола қутқарилди

Шифокорларнинг маълум қилишича, боланинг аҳволи яхши.
17:48 / 02.06.2026
Сурхондарёда тунги пойга фожиа билан якунланди

Сурхондарёда тунги пойга фожиа билан якунланди

Сурхондарё вилоятининг Узун туманида Damas ва Nexia автомобиллари ўртасида уюштирилган тезлик пойгаси оқибатида икки киши ҳа…
13:10 / 03.06.2026
Энергия ресурсларидан ноқонуний фойдаланиш ҳолатлари фош этилмоқда

Энергия ресурсларидан ноқонуний фойдаланиш ҳолатлари фош этилмоқда

Бош прокуратура ҳузуридаги Департамент томонидан Сирдарё, Тошкент вилояти, Андижон, Сурхондарё, Жиззах ва Тошкент шаҳрида ўт…
02:18 / 06.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!