$
12190.43 UZS
49.05
162.09 UZS
1.83
14362.76 UZS
49.29
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Россия АЗАЛ самолёти ҳалокати учун товон тўлайди

Россия АЗАЛ самолёти ҳалокати учун товон тўлайди

Озарбайжон ва Россия ташқи ишлар вазирликлари қўшма баёнот билан чиқиб, 2024-йил декабр ойида юз берган Озарбайжон ҳаво йўлл…
11:26 / 16.04.2026
Бюджетга 550 миллиард сўм қўшимча тушум бой берилган

Бюджетга 550 миллиард сўм қўшимча тушум бой берилган

Бош режаси йўқ деган баҳона билан 2025 йилда ерни хусусийлаштириш бўйича 112 минг аризанинг 14 фоизи рад этилган.
17:08 / 14.04.2026
Сўнгги 9 йилда 10 мингга яқин янги қурилиш корхоналари иш бошлади

Сўнгги 9 йилда 10 мингга яқин янги қурилиш корхоналари иш бошлади

Президент Шавкат Мирзиёев раислигида видеоселектор йиғилиши бошланди. Республика ва вилоят студияларидан йиғилишда 500 дан з…
16:56 / 14.04.2026
Сурхондарёда мансабдор шахс қўлга олинди

Сурхондарёда мансабдор шахс қўлга олинди

Сурхондарё вилоятининг Термиз шаҳрида Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш бўлими мансабдор ходимига нисбатан жиноят иш…
09:28 / 16.04.2026
15 апрель куни қандай об-ҳаво кузатилади?

15 апрель куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёмғир ёғади, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шамол ғарбдан 5-10 м/с тезликда эсади. Ҳаро…
17:18 / 14.04.2026
Қирғизистонда қишлоқ номлари қирғиз тилига ўзгартирилади

Қирғизистонда қишлоқ номлари қирғиз тилига ўзгартирилади

Садыр Жапаров Қирғизистонда қишлоқ номларини ўзгартириш ташаббусини илгари сурди. Унга кўра, мамлакатдаги рус тилидаги аҳоли…
11:02 / 15.04.2026
Қурилиш чиқиндилари бўйича ўрганиш ишлари бошланди

Қурилиш чиқиндилари бўйича ўрганиш ишлари бошланди

Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва чиқиндиларни тўғри бошқариш экологик барқарорликнинг муҳим шартларидан биридир.
10:35 / 16.04.2026
Ўзбек санъати вакили Доно Бобохонова вафот этди

Ўзбек санъати вакили Доно Бобохонова вафот этди

Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист, таниқли актриса Доно Бобохонова 80 ёшида вафот этди. У миллий саҳна санъати ривожига у…
15:16 / 15.04.2026
Спорт озуқаси капсулалари ичидан синтетик наркотиклар аниқланди

Спорт озуқаси капсулалари ичидан синтетик наркотиклар аниқланди

Спорт озуқаси сифатида кўрсатилган қўшимчалар ичидан қиймати 350 минг долларга тенг синтетик наркотик модда фош этилди.
17:52 / 15.04.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!