$
12058.45 UZS
-27.11
164.04 UZS
-0.48
13818.98 UZS
-51.62
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Боливияда фавқулодда ҳолат эълон қилинди

Боливияда фавқулодда ҳолат эълон қилинди

Бугун, 20 июнь куни Боливия президенти Родриго Пас мамлакатда давом этаётган оммавий норозилик намойишлари фонида фавқулодда…
15:59 / 20.06.2026
Сирдарё вилоятида ўзининг танишига қалбаки АҚШ долларини ўтказмоқчи бўлган шахс фош этилди

Сирдарё вилоятида ўзининг танишига қалбаки АҚШ долларини ўтказмоқчи бўлган шахс фош этилди

Бош прокуратура ҳузуридаги Департаментининг Боёвут тумани бўлими томонидан ўтказилган терговга қадар текширувда фуқаро А.Т. …
11:02 / 20.06.2026
Тошкентда автобус пиёдани уриб юборди

Тошкентда автобус пиёдани уриб юборди

Тошкент шаҳрининг Яккасарой туманида автобус ва пиёда иштирокида йўл-транспорт ҳодисаси содир бўлди. “Тошшаҳартрансхизмат” А…
09:48 / 22.06.2026
23 июнь кунги об-ҳаво маълумоти

23 июнь кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3-8 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 23-25 …
16:47 / 22.06.2026
Тошкентда яна кучли ёмғир ва шамол кутилмоқда

Тошкентда яна кучли ёмғир ва шамол кутилмоқда

“Ўзгидромет” маълумотига кўра, бугун тушдан кейин Тошкент шаҳрида об-ҳаво кескин ўзгариши мумкин.
14:13 / 20.06.2026
Эртага йилнинг энг узун куни бўлади

Эртага йилнинг энг узун куни бўлади

Эртага, 21 июнь куни Шимолий яримшарда йилнинг энг узун куни кузатилади. Бу астрономик ҳодиса ёзги «Қуёш туриши» деб аталади.
14:05 / 20.06.2026
Саида Мирзиёева Қозоғистон Президенти администрацияси раҳбари Роман Скляр билан учрашди

Саида Мирзиёева Қозоғистон Президенти администрацияси раҳбари Роман Скляр билан учрашди

Остона шаҳрига ташриф доирасида Ўзбекистон Президент Администрацияси раҳбари Саида Мирзиёева Қозоғистон Президенти администр…
11:00 / 22.06.2026
Мундиални тарк этиши аниқ бўлган Туркия етакчиси Арда Гулер халқидан узр сўради

Мундиални тарк этиши аниқ бўлган Туркия етакчиси Арда Гулер халқидан узр сўради

Парагвай билан бўлган муросасиз ўйинда (1:0) мағлубиятга учрагач, Туркия терма жамоаси Жаҳон чемпионатидаги иккинчи мағлубия…
13:26 / 20.06.2026
22 июнь куни қандай об-ҳаво кутилмоқда?

22 июнь куни қандай об-ҳаво кутилмоқда?

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, куннинг иккинчи ярмида қисқа муддатли ёмғир ёғиши, момақалдироқ бўлиши мумкин.
15:38 / 21.06.2026
Ўзбекистондаги автотранспорт воситалари сони қарийб 5 миллионга етди

Ўзбекистондаги автотранспорт воситалари сони қарийб 5 миллионга етди

2026 йил 1 апрель ҳолатига кўра, Ўзбекистонда жисмоний шахсларга тегишли автотранспорт воситалари сони 4 миллион 903,1 мингт…
16:41 / 22.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!