$
11825.40 UZS
-5.47
₽
140.34 UZS
1.07
€
13483.32 UZS
32.8
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

ЎЗБЕКИСТОН — ИККИ КАРРА ШАХМАТ ОЛИМПИАДАСИ ЧЕМПИОНИ!

ЎЗБЕКИСТОН — ИККИ КАРРА ШАХМАТ ОЛИМПИАДАСИ ЧЕМПИОНИ!

Ўзбекистон терма жамоаси Самарқандда ўтказилган 46-Бутунжаҳон шахмат олимпиадасида олтин медални қўлга киритди.
17:44 / 27.09.2026
Қозоғистон президенти мудофаа вазирини лавозимидан олди

Қозоғистон президенти мудофаа вазирини лавозимидан олди

Қозоғистон президенти Қосим-Жўмарт Тўқаев 27 сентябрь куни мудофаа вазири Дау­рен Косановни лавозимидан озод этди. Бу ҳақда …
10:41 / 27.09.2026
Саида Мирзиёева БАА Президенти билан учрашди

Саида Мирзиёева БАА Президенти билан учрашди

Ўзбекистон Президенти ёрдамчиси Саида Мирзиёева Абу-Дабида Бирлашган Араб Амирликлари Президенти Шайх Муҳаммад бин Зоид Ол Н…
12:36 / 28.09.2026
Саида Мирзиёева: Бундай жиноятлар учун жавобгарликни максимал даражада кучайтириш керак

Саида Мирзиёева: Бундай жиноятлар учун жавобгарликни максимал даражада кучайтириш керак

Саида Мирзиёева Наманганда юз берган фожиа юзасидан муносабат билдирди.
10:17 / 27.09.2026
Қирғизистон собиқ ички ишлар вазири 2027 йилги президентлик сайловида қатнашишини эълон қилди

Қирғизистон собиқ ички ишлар вазири 2027 йилги президентлик сайловида қатнашишини эълон қилди

Қирғизистоннинг собиқ ички ишлар вазири, сиёсатчи Омурбек Сувоналиев мамлакатда 2027 йилда бўлиб ўтадиган президентлик сайло…
15:43 / 25.09.2026
Сингапур автобусларида баланд мусиқа учун катта жарима белгиланди

Сингапур автобусларида баланд мусиқа учун катта жарима белгиланди

Сингапур жамоат транспортида бошқа йўловчиларга халақит берувчи хатти-ҳаракатлар учун янги жарималар жорий этилди.
10:37 / 27.09.2026
2031 йилда халқаро конгресс Ўзбекистонда ўтказилади

2031 йилда халқаро конгресс Ўзбекистонда ўтказилади

Ўзбекистон 2031 йилда Жиноятчиликнинг олдини олиш ва жиноий одил судлов бўйича навбатдаги конгрессга мезбонлик қилади. Бу ҳа…
14:32 / 28.09.2026
Олимлар коинотда сирли сигнални аниқлади

Олимлар коинотда сирли сигнални аниқлади

Хитойдаги улкан FAST радиотелескопи орқали олиб борилган кузатувлар давомида табиий космик жараёнлар билан изоҳлаш қийин бўл…
00:16 / 27.09.2026
Бугун Ўзбекистонда ҳаво қандай бўлади?

Бугун Ўзбекистонда ҳаво қандай бўлади?

Республика бўйлаб бироз булутли об-ҳаво кузатилади. Айрим ҳудудларда қисқа муддатли ёмғир ёғиши мумкин.
17:19 / 28.09.2026
Марко Рубио Ўзбекистонга келади

Марко Рубио Ўзбекистонга келади

Жорий йилнинг октябрь ойи ўрталарида АҚШ Давлат котиби Марко Рубио Самарқандга келади. Бу ҳақда кеча, 24 сентябрь куни АҚШ П…
16:05 / 25.09.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!