$
12073.29 UZS
21.58
155.16 UZS
0.47
14158.35 UZS
149.44
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

21 январь учун об-ҳаво маълумоти

21 январь учун об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, кечаси бироз қор ёғиши мумкин. Кундузи ёғингарчилик кутилмайди.
17:12 / 20.01.2026
Ўзбекистонда бир грамм олтин нархи 1 848 800 сўмни ташкил этди

Ўзбекистонда бир грамм олтин нархи 1 848 800 сўмни ташкил этди

20 январь куни олтин қуймалар нархи яна рекорд даражада ошди.
15:45 / 20.01.2026
Шавкат Мирзиёевга Трампдан хат келди

Шавкат Мирзиёевга Трампдан хат келди

Мактубда қайд этилишича, Трамп Яқин Шарқда тинчликни мустаҳкамлаш ва можароларни ҳал этиш бўйича халқаро ташаббусга қўшилиш …
16:39 / 19.01.2026
Фарғоналик журналист 4 йилга қамалди

Фарғоналик журналист 4 йилга қамалди

Фарғонада “Антикоррупсия” сайти мухбири Жиноят кодексининг 6 та моддаси бўйича айбли деб топилди.
17:34 / 20.01.2026
Сурияда курд кучлари тинч аҳолини ўлдиришда айбланмоқда

Сурияда курд кучлари тинч аҳолини ўлдиришда айбланмоқда

Суриянинг шимоли-шарқида жойлашган Ҳасака вилоятида Сурия Демократик Кучлари (СДК) тинч аҳолига қарши оммавий қотилликларда …
11:03 / 19.01.2026
Спорт соҳасидаги ишлар сарҳисоби ва устувор вазифалар муҳокама қилинди

Спорт соҳасидаги ишлар сарҳисоби ва устувор вазифалар муҳокама қилинди

Президент Шавкат Мирзиёев 20 январь куни спорт соҳасида 2025 йилда амалга оширилган ишлар, йирик мусобақалар натижалари ҳамд…
18:02 / 20.01.2026
Албания ҳам Трампнинг Ғазо бўйича “Тинчлик кенгаши”га қўшилиш таклифини қабул қилди

Албания ҳам Трампнинг Ғазо бўйича “Тинчлик кенгаши”га қўшилиш таклифини қабул қилди

Албания бош вазири Трампнинг Ғазо бўйича “Тинчлик кенгаши”га қўшилиш таклифини қабул қилди.
17:38 / 20.01.2026
Макрон Трампнинг Гренландия билан боғлиқ тариф таҳдидларини “қабул қилиб бўлмас” деб атади

Макрон Трампнинг Гренландия билан боғлиқ тариф таҳдидларини “қабул қилиб бўлмас” деб атади

Франция президенти Эммануэл Макрон АҚШ президенти Доналд Трампнинг Гренландиядаги вазият туфайли тарифларни жорий қилиш таҳд…
15:58 / 18.01.2026
“Суверен Ўзбекистоннинг мавжудлигини қабул қилиб бўлмайди” – Дугин

“Суверен Ўзбекистоннинг мавжудлигини қабул қилиб бўлмайди” – Дугин

“Ёки улар бизнинг ягона иттифоқимиз таркибига киради, ёки АҚШ ва Европа Иттифоқи учун плацдармга айланади. Ҳаммаси тугади. С…
09:13 / 19.01.2026
Ўзбекистонда метан “заправка”лар фаолиятига вақтинча чеклов киритилди

Ўзбекистонда метан “заправка”лар фаолиятига вақтинча чеклов киритилди

Ўзбекистонда ҳаво ҳарорати пасайиши сабабли метан заправкалар фаолиятига вақтинча чеклов киритилди. Бу ҳақда Энергетика вази…
08:35 / 20.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!