$
12114.97 UZS
40.69
162.07 UZS
1.21
14260.53 UZS
41.86
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

11 май куни юқори синф ўқувчилари учун дарслар ташкил этилади

11 май куни юқори синф ўқувчилари учун дарслар ташкил этилади

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги маълумотига кўра, 11 май куни умумтаълим мактабларининг юқори синф ўқувчилари учун ўқ…
06:18 / 08.05.2026
Бугун барча ходимлар 1 соат эрта кетишлари мумкин

Бугун барча ходимлар 1 соат эрта кетишлари мумкин

Меҳнат кодексига биноан, байрам (ишланмайдиган) кунлари арафасида кундалик иш (смена) муддати барча ходимлар учун камида бир…
10:02 / 08.05.2026
Эпштейн ўлимидан олдин ёзган мактуб ошкор қилинди

Эпштейн ўлимидан олдин ёзган мактуб ошкор қилинди

АҚШда Нью Йорк федерал суди марҳум молиячи ва жинсий жиноятларда айбланган Жеффри Эпштейн томонидан ёзилгани айтилган ўлим о…
10:45 / 07.05.2026
Ўзбекистонда Иккинчи жаҳон уруши қатнашчилари ва фахрийларидан 60 нафари қолган

Ўзбекистонда Иккинчи жаҳон уруши қатнашчилари ва фахрийларидан 60 нафари қолган

Ўзбекистонда айни пайтда Иккинчи жаҳон уруши қатнашчилари ҳамда уларга тенглаштирилган жами 60 нафар фахрий истиқомат қилмоқ…
11:07 / 07.05.2026
Шавкат Мирзиёев Австрия делегациясини қабул қилди

Шавкат Мирзиёев Австрия делегациясини қабул қилди

7 май куни Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев Австрия Республикасининг Европа ва ташқи ишлар федерал вазири Беате Майнл-Р…
16:59 / 07.05.2026
Жавоҳир Синдаровни Ян Непомняшийга қиёслашди

Жавоҳир Синдаровни Ян Непомняшийга қиёслашди

“Жавоҳирнинг Номзодлар турниридаги иштироки худди Непомняшийнинг Мадридда кўрсатган натижасига ўхшади”, – Алиреза Фиружа.
17:01 / 06.05.2026
Давлат мулки, электр ва ер билан боғлиқ коррупция ҳолатлари фош этилди

Давлат мулки, электр ва ер билан боғлиқ коррупция ҳолатлари фош этилди

Давлат хавфсизлик хизмати ҳамда Бош прокуратура ҳузуридаги Департамент ходимлари ҳамкорлигида ўтказилган тезкор тадбирлар да…
10:34 / 07.05.2026
1 килограмм палов тайёрлаш қанчага тушади?

1 килограмм палов тайёрлаш қанчага тушади?

Миллий статистика қўмитаси бир килограмм паловнинг ҳудудлар кесимида ҳисобланган қийматларини маълум қилди.
17:18 / 06.05.2026
8 май кунги об-ҳаво маълумоти

8 май кунги об-ҳаво маълумоти

Бугун республика ҳудудлари бўйича ҳаво асосан иссиқ ва қуруқ бўлади. Кўпчилик вилоятларда қуёшли об-ҳаво сақланиб туради, ай…
06:11 / 08.05.2026
Ким Чен Инга ядровий қуролдан фойдаланиш ҳуқуқи берилди

Ким Чен Инга ядровий қуролдан фойдаланиш ҳуқуқи берилди

Шимолий Кореяда конституцияга киритилган янги ўзгартишларга кўра, мамлакат етакчиси Ким Чен Ин давлат раҳбари сифатида қайта…
14:27 / 06.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!