$
11823.69 UZS
45.17
139.74 UZS
0.78
13797.06 UZS
63.31
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Шавкат Мирзиёев: 35 йил — тарих учун жуда қисқа давр

Шавкат Мирзиёев: 35 йил — тарих учун жуда қисқа давр

Президент Шавкат Мирзиёев иштирокида Ўзбекистон мустақиллигининг 35 йиллиги муносабати билан давлат мукофотларини топшириш м…
12:54 / 26.08.2026
26 август куни қандай об-ҳаво кузатилади?

26 август куни қандай об-ҳаво кузатилади?

26 август куни республика бўйлаб бироз булутли об-ҳаво кузатилади. Ёғингарчилик кутилмайди.
17:07 / 25.08.2026
Қорақалпоғистонда 5,11 миллиард долларлик майнинг ва дата-марказ лойиҳалари амалга оширилмоқда

Қорақалпоғистонда 5,11 миллиард долларлик майнинг ва дата-марказ лойиҳалари амалга оширилмоқда

Қорақалпоғистон Республикасида умумий қиймати 5,11 миллиард доллар бўлган учта майнинг ва учта дата-марказ қурилмоқда. Бу ҳа…
10:33 / 27.08.2026
Мустақиллик байрами арафасида 163 та янги объект ишга туширилди

Мустақиллик байрами арафасида 163 та янги объект ишга туширилди

Президент Шавкат Мирзиёев иштирокида мамлакатимиз мустақиллигининг 35 йиллиги муносабати билан ҳудудларда янги объектларни и…
09:10 / 26.08.2026
Президент давлат мукофотлари соҳибларини табриклади

Президент давлат мукофотлари соҳибларини табриклади

Президент Шавкат Мирзиёев давлат мукофотлари билан тақдирланган ҳар бир инсоннинг меҳнати, фидойилиги ва кўрсатган жасорати …
14:32 / 26.08.2026
Мустақиллик байрами арафасида фидойи ватандошларимиз юксак давлат мукофотлари билан тақдирланди

Мустақиллик байрами арафасида фидойи ватандошларимиз юксак давлат мукофотлари билан тақдирланди

Президент Шавкат Мирзиёев иштирокида мамлакатимиз мустақиллигининг 35 йиллиги муносабати билан юксак давлат мукофотларига са…
20:03 / 26.08.2026
ОТМга кириш имтиҳонларида максимал балл олган битирувчилар сони 8 бараварга ошди

ОТМга кириш имтиҳонларида максимал балл олган битирувчилар сони 8 бараварга ошди

Ўзбекистонда олий таълим муассасаларига кириш тестларида энг юқори натижани қайд этган мактаб битирувчилари сони йилдан-йилг…
12:13 / 26.08.2026
Қуйи Чирчиқда ҳоким ёрдамчиси фуқароларга ажратилган 130 млн сўмлик имтиёзли кредитни ўзлаштиргани айтилмоқда

Қуйи Чирчиқда ҳоким ёрдамчиси фуқароларга ажратилган 130 млн сўмлик имтиёзли кредитни ўзлаштиргани айтилмоқда

ошкент вилояти Қуйи Чирчиқ туманида ҳоким ёрдамчиси фуқароларга ажратилган имтиёзли кредит маблағларини ўз шахсий эҳтиёжлари…
12:09 / 26.08.2026
Ўзбекистонда тўлиқ иш стажига эга бўлмаган янги пенсионерлар улуши 61 фоизга етди

Ўзбекистонда тўлиқ иш стажига эга бўлмаган янги пенсионерлар улуши 61 фоизга етди

Ўзбекистонда янги тайинланган пенсиялар таркибида тўлиқ иш стажига эга бўлмаган фуқаролар улуши 61 фоизга етди. Яъни, бугунг…
09:45 / 25.08.2026
Шерзод Асадов халқаро медиафорум очилишида иштирок этди

Шерзод Асадов халқаро медиафорум очилишида иштирок этди

Ўзбекистон Президенти матбуот котиби Шерзод Асадов Тошкент ва Самарқандда ўтказилаётган “Ислом сивилизатсияси: янги нигоҳ — …
14:08 / 25.08.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!