$
11825.40 UZS
-5.47
₽
140.34 UZS
1.07
€
13483.32 UZS
32.8
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Олимлар коинотда сирли сигнални аниқлади

Олимлар коинотда сирли сигнални аниқлади

Хитойдаги улкан FAST радиотелескопи орқали олиб борилган кузатувлар давомида табиий космик жараёнлар билан изоҳлаш қийин бўл…
00:16 / 27.09.2026
Жаҳон савдо ташкилоти бош директори Нгози Оконжо-Ивеала билан учрашувимиз жуда мазмунли бўлди-Саида Мирзиёева

Жаҳон савдо ташкилоти бош директори Нгози Оконжо-Ивеала билан учрашувимиз жуда мазмунли бўлди-Саида Мирзиёева

Ўзбекистоннинг ЖСТга аъзо бўлиш жараёнида ортда қолган йўл ва олдимизда турган якуний вазифалар ҳақида атрофлича фикр алмашд…
10:14 / 25.09.2026
Қозоғистонда бугун — умумхалқ мотам куни

Қозоғистонда бугун — умумхалқ мотам куни

24-сентабр куни Қозоғистон Қуролли Кучлари Ҳарбий-денгиз кучларининг Каспий денгизидаги машғулоти вақтида об-ҳавонинг кескин…
12:07 / 25.09.2026
Тошкент метрополитенига 56 та янги вагон қўшилди

Тошкент метрополитенига 56 та янги вагон қўшилди

2026 йил давомида жами 14 та замонавий ҳаракат таркибларини харид қилиш режалаштирилган эди. Жорий йил янги ўқув йили бошлан…
14:26 / 26.09.2026
Саида Мирзиёева: Бундай жиноятлар учун жавобгарликни максимал даражада кучайтириш керак

Саида Мирзиёева: Бундай жиноятлар учун жавобгарликни максимал даражада кучайтириш керак

Саида Мирзиёева Наманганда юз берган фожиа юзасидан муносабат билдирди.
10:17 / 27.09.2026
26 сентябрь куни Ўзбекистон бўйлаб об-ҳаво кескин салқинлашиши ва ҳарорат пасайиши кутилмоқда.

26 сентябрь куни Ўзбекистон бўйлаб об-ҳаво кескин салқинлашиши ва ҳарорат пасайиши кутилмоқда.

26 сентябрь куни Ўзбекистон бўйлаб об-ҳаво кескин салқинлашиши ва ҳарорат пасайиши кутилмоқда.
16:27 / 25.09.2026
Марко Рубио Ўзбекистонга келади

Марко Рубио Ўзбекистонга келади

Жорий йилнинг октябрь ойи ўрталарида АҚШ Давлат котиби Марко Рубио Самарқандга келади. Бу ҳақда кеча, 24 сентябрь куни АҚШ П…
16:05 / 25.09.2026
Бугун Ўзбекистонда ҳаво қандай бўлади?

Бугун Ўзбекистонда ҳаво қандай бўлади?

25-сентабр куни Ўзбекистон ҳудудида бироз булутли об-ҳаво кузатилади. Айрим жойларда қисқа муддатли ёмғир ёғиши мумкин.
16:16 / 24.09.2026
Ғазодаги вайронагарчиликлар Исроилда сув танқислигини келтириб чиқарди

Ғазодаги вайронагарчиликлар Исроилда сув танқислигини келтириб чиқарди

The Guardian нашрининг хабар беришича, Ғазо секторидаги оқова сув инфратузилмасининг вайрон қилиниши оқибатида денгизга тоза…
11:02 / 25.09.2026
Муҳаммадалига Президент совғаси ва миннатдорлик мактуби топширилди

Муҳаммадалига Президент совғаси ва миннатдорлик мактуби топширилди

Президентимизнинг Қорақалпоғистонга ташрифи чоғида ижтимоий тармоқларда Муҳаммадали исмли боланинг самимий мурожаати ва Вата…
14:59 / 26.09.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!