$
12093.35 UZS
4.37
155.22 UZS
0.75
13867.44 UZS
65.45
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

“Опен буджет” лойиҳасининг иккинчи мавсуми бошланди

“Опен буджет” лойиҳасининг иккинчи мавсуми бошланди

Ўзбекистонда “Ташаббусли буджет” жараёнининг 2026-йилдаги иккинчи мавсумига старт берилди. Бу ҳақда Иқтисодиёт ва молия вази…
11:02 / 15.07.2026
Дам олиш кунлари иссиқ янада кучаяди

Дам олиш кунлари иссиқ янада кучаяди

Сешанбадан ҳарорат 6−9 даражага пасайиши ва иссиқ чекиниши кутилмоқда.
14:21 / 17.07.2026
Қашқадарёда ҳам оғир юк машиналари ҳаракати вақтинча чекланди

Қашқадарёда ҳам оғир юк машиналари ҳаракати вақтинча чекланди

Қашқадарё вилоятида аномал иссиқ сабаб оғир юк автомобиллари ҳаракатига вақтинчалик чеклов жорий этилди. Бу ҳақда вилоят ҳок…
11:08 / 15.07.2026
Ўзбекистонда кутубхоналар сони нечта?

Ўзбекистонда кутубхоналар сони нечта?

Ўзбекистонда 2026 йил 1 январь ҳолатига 17 763 та кутубхона фаолият юритмоқда. Уларда 89,2 млн нусхада китоб ва журналлар ма…
17:22 / 16.07.2026
Бухорода ёнғин чиққан хонадондан уч киши қутқарилди

Бухорода ёнғин чиққан хонадондан уч киши қутқарилди

Бухоро вилояти Когон шаҳридаги кўп қаватли уйда содир бўлган ёнғин вақтида 3 нафар фуқаро қутқарилди. Бу ҳақда Фавқулодда ва…
16:51 / 15.07.2026
Жазирамада иш берувчилар учун мажбурий талаблар эълон қилинди

Жазирамада иш берувчилар учун мажбурий талаблар эълон қилинди

Ўзбекистонда кузатилаётган аномал иссиқ муносабати билан Меҳнат инспекцияси очиқ ҳавода ишловчи ходимларни ҳимоя қилиш бўйич…
11:29 / 15.07.2026
Бугун, 16-июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Бугун, 16-июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

16-ИЮЛГА ОБ-ҲАВО ПРОГНОЗИ 15 июль соат 20:00 дан 16 -июль соат 20:00 гача
17:06 / 15.07.2026
Бухорода ҳам боғчалар вақтинча ёпилди

Бухорода ҳам боғчалар вақтинча ёпилди

Бухоро вилоятида ҳаво ҳарорати 44–45 даражагача кўтарилиши кутилаётгани сабабли барча мактабгача таълим ташкилотлари фаолият…
16:37 / 15.07.2026
ИЧО 2026: Халқаро кимё олимпиадасининг амалий босқичи бошланди

ИЧО 2026: Халқаро кимё олимпиадасининг амалий босқичи бошланди

58-Халқаро кимё олимпиадаси (ИЧО 2026)нинг энг муҳим босқичларидан бири — амалий имтиҳон расман бошланди.
10:52 / 15.07.2026
18 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

18 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво кам булутли бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.
16:10 / 17.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!