$
12265.77 UZS
7.39
159.07 UZS
-0.42
14492.01 UZS
36.93
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Эрондаги жиддий вазиятлар фонида Уиткофф Нетаняху билан учрашди

Эрондаги жиддий вазиятлар фонида Уиткофф Нетаняху билан учрашди

АҚШ Президентининг махсус элчиси Стив Уиткофф сешанба куни Бош вазир Бенямин Нетаняху ва Эрон атрофида авж олиши мумкин бўлг…
17:49 / 03.02.2026
Саида Мирзиёева “Инсоний биродарлик мажлиси” форумида нутқ сўзлади

Саида Мирзиёева “Инсоний биродарлик мажлиси” форумида нутқ сўзлади

БАА пойтахтида Шайх Зоид номидаги “Инсоний биродарлик” халқаро мукофоти тақдирлаш маросими доирасида ўтказиладиган юқори дар…
10:26 / 04.02.2026
“Энергетик сулҳ”дан сўнг Россия Украинага кенг кўламли ракета ҳужумини амалга оширди

“Энергетик сулҳ”дан сўнг Россия Украинага кенг кўламли ракета ҳужумини амалга оширди

Ҳужумда тахминан 70 та ракета ва 450 та дрондан фойдаланилгани қайд этилмоқда.
17:55 / 03.02.2026
Ливияда Муаммар Қаззофийнинг ўғли Саиф отиб ўлдирилди

Ливияда Муаммар Қаззофийнинг ўғли Саиф отиб ўлдирилди

Ливия собиқ раҳбари Муаммар Қаззофийнинг ўғли Саиф ал-Ислом Қаззофий ўлдирилди. Бу ҳақда марҳумнинг оиласи, адвокати ва манб…
09:57 / 04.02.2026
Тошкент метрополитени 2025 йилда 286 миллиондан ортиқ йўловчига хизмат кўрсатган

Тошкент метрополитени 2025 йилда 286 миллиондан ортиқ йўловчига хизмат кўрсатган

Миллий статистика қўмитасининг дастлабки маълумотларига кўра, 2025 йилда метрополитен орқали жами 286,8 млн нафар йўловчи та…
09:32 / 04.02.2026
5 февраль учун об-ҳаво маълумоти

5 февраль учун об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, эрталаб бироз ёмғир ёғиши мумкин, кундузи ёғингарчилик кутилмайди, кечқурун вақти-ва…
16:04 / 04.02.2026
Олий судда 2025 йилги одил судлов фаолияти юзасидан матбуот анжумани бўлиб ўтди

Олий судда 2025 йилги одил судлов фаолияти юзасидан матбуот анжумани бўлиб ўтди

Тадбирда суд тизимида олиб борилаётган ислоҳотлар, фуқаролар ҳамда тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқ ва қонуний манфаатлари…
08:40 / 05.02.2026
Футзал. Ўзбекистон Осиё Кубогини тарк этди

Футзал. Ўзбекистон Осиё Кубогини тарк этди

Ўзбекистонга мусобақанинг чорак финалида Эрон жамоаси рақиб бўлди.
13:00 / 03.02.2026
Янги Жиззах шаҳри қурилади

Янги Жиззах шаҳри қурилади

Бу президентнинг 30 январдаги “2026−2027 йилларда Жиззах вилоятини ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришни жадаллаштириш бўйича қ…
16:47 / 04.02.2026
4 февраль учун об-ҳаво маълумоти

4 февраль учун об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3–8 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 5–7 да…
17:16 / 03.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!