$
11937.60 UZS
-37.19
159.47 UZS
-0.17
13961.02 UZS
-47.09
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Чирчиқда профилактика инспекторига нисбатан жиноят иши қўзғатилди

Чирчиқда профилактика инспекторига нисбатан жиноят иши қўзғатилди

Ҳозирда унга нисбатан жиноят иши қўзғатилиб, тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.
16:47 / 30.04.2026
Ўзбекистон терма жамоаси жамоавий рапид ва блиц бўйича жаҳон чемпионатида иштирок этади

Ўзбекистон терма жамоаси жамоавий рапид ва блиц бўйича жаҳон чемпионатида иштирок этади

Таркибдан Жавоҳир Синдаров ва Нодирбек Абдусатторов ҳам ўрин олган.
17:06 / 30.04.2026
Трамп Ҳормуз бўғозини “Трамп бўғози” деб ўзгартирмоқчи

Трамп Ҳормуз бўғозини “Трамп бўғози” деб ўзгартирмоқчи

Доналд Трамп Truth Social ижтимоий тармоғида Ҳормузни “Трамп бўғози” деб номлаш ғоясини илгари сурди.
11:33 / 30.04.2026
Апрелда сўм курси мустаҳкамланди

Апрелда сўм курси мустаҳкамланди

2026 йил апрель ойида АҚШ долларининг сўмга нисбатан расмий курси 1,9 фоизга пасайди. Ой давомида валюта курсининг ўртача ку…
14:22 / 30.04.2026
Зироат Маҳмудовна Мирзиёеванинг ижтимоий тармоқларда расмий саҳифалари очилди.

Зироат Маҳмудовна Мирзиёеванинг ижтимоий тармоқларда расмий саҳифалари очилди.

Ўзбекистон Республикасининг Биринчи хоними, "Замин" халқаро жамоат фонди Васийлик кенгаши раиси Зироат Маҳмудовна Мирзиёеван…
11:01 / 30.04.2026
Баҳодир Жалоловнинг навбатдаги рақиби маълум бўлди

Баҳодир Жалоловнинг навбатдаги рақиби маълум бўлди

Икки карра Олимпиада ва Жаҳон чемпиони Баҳодир Жалолов 9-май куни Буюк Британия пойтахти Лондон шаҳрида ўтказиладиган йирик …
10:44 / 30.04.2026
Ўзбекистонга ўқиш мақсадида келган хорижликлар сони 2,3 баробарга ошди

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида келган хорижликлар сони 2,3 баробарга ошди

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2026-йилнинг январь–март ойларида жами 15 124 нафар хорижий фуқаро Ўзбекисто…
10:50 / 01.05.2026
Ўзбекистон матбуот эркинлиги рейтингида 147-ўринни эгаллад

Ўзбекистон матбуот эркинлиги рейтингида 147-ўринни эгаллад

Reporters Without Borders томонидан эълон қилинган 2026-йилги Жаҳон матбуот эркинлиги индексига кўра, Ўзбекистон 180 давлат …
11:48 / 30.04.2026
30 апрель куни Ўзбекистон бўйлаб ҳаво асосан ўзгарувчан бўлади.

30 апрель куни Ўзбекистон бўйлаб ҳаво асосан ўзгарувчан бўлади.

Кўпчилик ҳудудларда ёғингарчилик кутилмайди, аммо айрим вилоятларда қисқа муддатли ёмғир ва момақалдироқ кузатилиши мумкин.
22:19 / 29.04.2026
Ўзбекистон ва Чехия ўртасида қатор муҳим битимлар имзоланди

Ўзбекистон ва Чехия ўртасида қатор муҳим битимлар имзоланди

30 апрель куни Тошкент шаҳрида ўтказилган музокаралар якунида Шавкат Мирзиёев ва Андрей Бабиш Кенгайтирилган ҳамкорликни илг…
14:16 / 30.04.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!