$
11986.56 UZS
26.47
152.09 UZS
-0.44
13691.65 UZS
21.27
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонда электр истеъмоли саккизинчи кун тарихий рекорд ўрнатди

Ўзбекистонда электр истеъмоли саккизинчи кун тарихий рекорд ўрнатди

Аномал иссиқ туфайли Ўзбекистонда электр энергиясига талаб тарихда илк бор 300 млн кWҳдан ошди.
17:31 / 21.07.2026
Ҳозир банклар балансида 9 триллион 300 миллиард сўмлик 2 минг 411 та мол-мулк сотилмай турибди.

Ҳозир банклар балансида 9 триллион 300 миллиард сўмлик 2 минг 411 та мол-мулк сотилмай турибди.

Ҳар бир обектнинг банк балансида асосли тургани таҳлил қилинади. Харидори бор, лекин сунъий ушлаб турилган обектлар бўйича қ…
16:09 / 21.07.2026
Афғонистондаги чўлда Эронга қочиб ўтмоқчи бўлганлар сувсизликдан вафот этди

Афғонистондаги чўлда Эронга қочиб ўтмоқчи бўлганлар сувсизликдан вафот этди

Афғонистоннинг Нимрўз вилояти саҳросида Эронга ноқонуний йўллар билан ўтмоқчи бўлган 19 нафар ёш йигитдан беш нафарининг жас…
10:49 / 21.07.2026
Трамп ЖЧ тугаши биланоқ Эронни бомбардимон қилишни буюрди

Трамп ЖЧ тугаши биланоқ Эронни бомбардимон қилишни буюрди

АҚШ президенти Дональд Трамп 2026 йилги футбол бўйича Жаҳон чемпионати финали бўлиб ўтган стадионни тарк этганидан бир неча …
10:26 / 20.07.2026
Сўнгги уч йилда экспортбоп маҳсулот чиқарадиган 509 та янги қувват ишга туширилган. Ушбу лойиҳалар қиймати 11 миллиард долларни ташкил этади.

Сўнгги уч йилда экспортбоп маҳсулот чиқарадиган 509 та янги қувват ишга туширилган. Ушбу лойиҳалар қиймати 11 миллиард долларни ташкил этади.

Лекин бу корхоналарнинг 208 таси ҳалигача экспортга чиқмаган. Агар улар маҳсулотининг камида 30-40 фоизини экспортга чиқарса…
16:25 / 21.07.2026
Жазирама сабаб 10:00–17:00 оралиғида очиқ ҳаводаги айрим ишлар тўхтатилади

Жазирама сабаб 10:00–17:00 оралиғида очиқ ҳаводаги айрим ишлар тўхтатилади

Ўзбекистонда аномал иссиқ сабаб соат 10:00 дан 17:00 гача очиқ ҳавода ходимлар ҳаёти ва соғлиғига хавф туғдириши мумкин бўлг…
10:14 / 20.07.2026
2026-йилги мундиал ФИФА учун рекорд даромад келтирди

2026-йилги мундиал ФИФА учун рекорд даромад келтирди

АҚШ, Канада ва Мексика мезбонлик қилган футбол бўйича Жаҳон чемпионати ФИФА тарихидаги энг даромадли турнирга айланди.
12:07 / 21.07.2026
22 июль кунги об-ҳаво маълумоти

22 июль кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли, вақти-вақти билан ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.
20:04 / 21.07.2026
Ўзбекистонга эркак туристлар кўпроқ келмоқдами ёки аёллар?

Ўзбекистонга эркак туристлар кўпроқ келмоқдами ёки аёллар?

Ярим йилда Ўзбекистонга 6,5 миллиондан ортиқ турист ташриф буюрди.
16:11 / 19.07.2026
Келгуси ўн йилда энергетика инфратузилмаси учун 8 миллиард доллар талаб этилади.

Келгуси ўн йилда энергетика инфратузилмаси учун 8 миллиард доллар талаб этилади.

Шу билан бирга, тармоқлардаги йўқотишларни камайтириш орқали даромадни ошириш бўйича етарли иш олиб борилмаяпти. Олти ойда э…
16:12 / 21.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!