$
11997.83 UZS
18.19
167.31 UZS
-0.21
13967.87 UZS
66.7
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Қозоғистон Эрон уранини қабул қилиши мумкин

Қозоғистон Эрон уранини қабул қилиши мумкин

Қозоғистон Эрон ядро дастури бўйича АҚШ ва Эрон ўртасида келишувга эришилган тақдирда, Эроннинг уран захираларини қабул қили…
14:12 / 30.05.2026
АҚШда Трамп сурати туширилган 250 долларлик банкнота чиқарилиши мумкин

АҚШда Трамп сурати туширилган 250 долларлик банкнота чиқарилиши мумкин

АҚШда мамлакат мустақиллигининг 250 йиллиги муносабати билан Дональд Трамп тасвири туширилган 250 долларлик янги банкнота чи…
10:30 / 29.05.2026
Фарғонанинг унутилган пойтахти

Фарғонанинг унутилган пойтахти

Наманган вилоятининг Тўрақўрғон туманида, Сирдарё бўйида жойлашган қадимий Аҳсикент бугун ҳам минг йиллик тарих нафаси билан…
12:22 / 26.05.2026
Рақобат қўмитаси Қурбон ҳайити арафасида озиқ-овқат нархларини асоссиз оширмасликка чақирди

Рақобат қўмитаси Қурбон ҳайити арафасида озиқ-овқат нархларини асоссиз оширмасликка чақирди

Рақобат қўмитаси йирик савдо тармоқлари ҳамда республика ҳудудларидаги савдо комплексларига Қурбон ҳайити арафасида нархлар …
11:13 / 26.05.2026
Фарғона ва Наманганда 2 миллиард сўмдан ортиқ ноқонуний дори воситалари аниқланди

Фарғона ва Наманганда 2 миллиард сўмдан ортиқ ноқонуний дори воситалари аниқланди

Давлат хавфсизлик хизмати ва ҳамкор ташкилотлар томонидан ўтказилган тезкор тадбирлар давомида Фарғона ва Наманган вилоятлар…
07:39 / 30.05.2026
Тошкентда янги пуллик ҳалқа йўли ва аэропорт магистрали қурилиши мумкин

Тошкентда янги пуллик ҳалқа йўли ва аэропорт магистрали қурилиши мумкин

Пойтахтда транспорт тирбандлигини камайтириш мақсадида узунлиги қарийб 100 километр бўлган пуллик ҳалқа йўли қурилиши муҳока…
12:39 / 26.05.2026
Афғонистонга Ўзбекистон халқининг инсонпарварлик ёрдами етказилди

Афғонистонга Ўзбекистон халқининг инсонпарварлик ёрдами етказилди

Афғонистон расмийлари Ўзбекистон Президенти ва халқига кўрсатаётган инсонпарварлик ёрдами учун миннатдорчилик билдириб, Қурб…
17:26 / 25.05.2026
27 июнь кунги об-ҳаво маълумоти

27 июнь кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, қисқа муддатли ёмғир ёғиши, момақалдироқ бўлиши мумкин.
16:39 / 26.05.2026
Ўзбекистонда докторантлар стипендияси 1,7 баробарга оширилади

Ўзбекистонда докторантлар стипендияси 1,7 баробарга оширилади

Ўзбекистонда устувор йўналишларда таҳсил олаётган докторантлар стипендияси 1,7 баробарга оширилади.
08:27 / 26.05.2026
Тошкентда эртага қисқа муддатли чанг-тўзон ва ёмғир кузатилиши мумкин

Тошкентда эртага қисқа муддатли чанг-тўзон ва ёмғир кузатилиши мумкин

Жаҳон метеорология ташкилоти ҳамда “Ўзгидромет” прогнозларига кўра, эртага Тошкент шаҳрида ғарбий нам ҳаво оқимлари кириб ке…
17:18 / 26.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!