$
12055.81 UZS
36.54
169.06 UZS
3.41
14008.85 UZS
24.43
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Марказий банк банкоматлар ишини яхшилашга чақирди

Марказий банк банкоматлар ишини яхшилашга чақирди

Марказий банк тижорат банклари ва тўлов тизимлари операторларига банкоматлар билан боғлиқ муаммоларни тезкор ҳал қилиш бўйич…
14:18 / 17.05.2026
Хоразм ва Қорақалпоғистонда кучли шамол батутларни учириб юборди

Хоразм ва Қорақалпоғистонда кучли шамол батутларни учириб юборди

Кеча Хоразм ва Қорақалпоғистон ҳудудларида кузатилган кучли шамол оқибатида турли фавқулодда ҳолатлар юзага келгани айтилмоқ…
10:09 / 18.05.2026
Фарғона ва Наманганда наркотик моддалар савдосига чек қўйилди

Фарғона ва Наманганда наркотик моддалар савдосига чек қўйилди

Фарғона ва Наманган вилоятларида наркотик моддаларнинг ноқонуний айланмасига чек қўйилди. Бу ҳақда Давлат хавфсизлик хизмати…
09:43 / 20.05.2026
“Биз Ўзбекистон тарихидаги илк халқаро акциялар таклифини муваффақиятли амалга оширганимиздан жуда фахрланамиз”, — “Templeton Templeton” раҳбари

“Биз Ўзбекистон тарихидаги илк халқаро акциялар таклифини муваффақиятли амалга оширганимиздан жуда фахрланамиз”, — “Templeton Templeton” раҳбари

“Ушбу ютуқ Ўзбекистон учун ҳал қилувчи ҳамда тарихий марра ҳисобланади”, — деди “Templeton Templeton” раҳбари.
16:26 / 18.05.2026
Ўзбекистонда тирик балиқ, қўй, сигир, эчки ва асалариларга солиқ имтиёзи берилади

Ўзбекистонда тирик балиқ, қўй, сигир, эчки ва асалариларга солиқ имтиёзи берилади

Ўзбекистонда қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг айрим турлари учун қўшилган қиймат солиғи (ҚҚС) бўйича имтиёзлар кенгайтирилди.
15:26 / 18.05.2026
Президент ёш киноижодкорларни тақдирлади

Президент ёш киноижодкорларни тақдирлади

Бу эътибор ва ғамхўрлик натижасида ўзбек киноижодкорлари халқаро майдонларда юксак натижаларга эришиб, мамлакатимиз нуфузини…
09:37 / 20.05.2026
Машина “пробеги”ни сохталаштириб сотувчиларга жавобгарлик белгиланади

Машина “пробеги”ни сохталаштириб сотувчиларга жавобгарлик белгиланади

Ўзбекистонда автомобиль одометри кўрсаткичини ўзгартириб ёки қурилмани алмаштириб, бу ҳақда харидорга маълум қилмаган сотувч…
16:44 / 19.05.2026
Алишер Навоий номидаги халқаро ўзбек тили олимпиадаси ташкил этилади

Алишер Навоий номидаги халқаро ўзбек тили олимпиадаси ташкил этилади

Ҳукуматнинг 2026 йил 18 майдаги 250-сон қарори билан “Алишер Навоий номидаги халқаро ўзбек тили олимпиадасини ташкил этиш ва…
09:48 / 19.05.2026
Ўзбекистонда тураржой қурилиши 6,6 фоизга ошди

Ўзбекистонда тураржой қурилиши 6,6 фоизга ошди

2026 йил январь–март ойларида Ўзбекистонда тураржой қурилиши ўсишда давом этди. Уч ой давомида фойдаланишга топширилган уй-ж…
14:39 / 17.05.2026
Кореяга ишга юборишни ваъда қилган шахслар ушланди

Кореяга ишга юборишни ваъда қилган шахслар ушланди

Бош прокуратура ҳузуридаги Департаментнинг Урганч шаҳри бўлими ҳамда бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ҳамкорлигида ўт…
11:44 / 18.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!