$
12137.86 UZS
-53.44
158.13 UZS
-0.38
14379.72 UZS
-85.26
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Ҳилола Умарова Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ректори этиб тайинланди

Ҳилола Умарова Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ректори этиб тайинланди

Шавкат Мирзиёевнинг 16 февраль кунги фармони билан ўзгаришлар амалга оширилди. Бу ҳақда президент матбуот хизмати хабар берд…
09:34 / 17.02.2026
Президент Шавкат Мирзиёев амалий ташриф билан АҚШда бўлади

Президент Шавкат Мирзиёев амалий ташриф билан АҚШда бўлади

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Америка Қўшма Штатлари Президенти Доналд Трампнинг таклифига биноан 17-19…
08:41 / 17.02.2026
“Қизил китоб”га киритилган тоғ қўйини овлаган шахс қўлга олинди

“Қизил китоб”га киритилган тоғ қўйини овлаган шахс қўлга олинди

“Қизил китоб”га киритилган ушбу жониворнинг ўлдирилиши оқибатида ҳайвонот дунёсига 412 миллион сўм миқдорида зарар етказилга…
15:52 / 18.02.2026
Президент педофилия учун умрбод озодликдан маҳрум этиш жазосини жорий қилишни маъқуллади

Президент педофилия учун умрбод озодликдан маҳрум этиш жазосини жорий қилишни маъқуллади

Президент Шавкат Мирзиёевга энг устувор ислоҳотлар дастурлари ҳамда “Ўзбекистон – 2030” стратегиясини 2026 йилда амалга ошир…
17:56 / 16.02.2026
Рамазон ойида таровеҳ намозлари ўқиладиган масжидларга навбатчи энергетиклар бириктирилди

Рамазон ойида таровеҳ намозлари ўқиладиган масжидларга навбатчи энергетиклар бириктирилди

Шунингдек, мазкур масжидларда 2547 нафар муҳандис-техник ходимдан иборат навбатчилик ташкил этилди. 210 та тезкор авариявий …
14:38 / 18.02.2026
Тошкент шаҳрида одам органлари савдоси билан шуғулланиб келган шахслар қўлга олинди

Тошкент шаҳрида одам органлари савдоси билан шуғулланиб келган шахслар қўлга олинди

Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги Тезкор-қидирув департаменти ҳамда Давлат хавфсизлик хизмати ходимлари томонидан…
11:00 / 18.02.2026
Жапаров уч нафар вазирни ишдан олди

Жапаров уч нафар вазирни ишдан олди

Хабар берилишича, табиий ресурслар, экология ва техник назорат вазири Медер Машиев, фавқулодда вазиятлар вазири Бообек Ажике…
14:48 / 16.02.2026
Қўқондаги “дом”да ёнғин чиқиб, бир киши ҳалок бўлди

Қўқондаги “дом”да ёнғин чиқиб, бир киши ҳалок бўлди

Кеча, 16 февраль соат 21:18 да Қўқон шаҳар, Муқимий кўчасида кўп қаватли уй ёнаётганлиги тўғрисида “112” тизими орқали Фарғо…
08:58 / 17.02.2026
Telegram тармоғида янги фирибгарлик тури оммалашмоқда

Telegram тармоғида янги фирибгарлик тури оммалашмоқда

Бугунги рақамли дунёда хавфсизлик — энг олий вазифа. Видеода Telegram мессенжери орқали амалга оширилаётган янги турдаги киб…
11:48 / 17.02.2026
Рақобат қўмитаси овқатланиш корхоналарини Рамазонда “акция сетлар”ни мажбурлаб сотмасликка чақирди

Рақобат қўмитаси овқатланиш корхоналарини Рамазонда “акция сетлар”ни мажбурлаб сотмасликка чақирди

Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси умумий овқатланиш корхоналарини Рамазон ойида мижо…
15:51 / 17.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!