$
12275.58 UZS
-11.73
159.09 UZS
0.26
14591.98 UZS
-52.04
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Эндиликда техникумларнинг айрим ўқитувчи ва ходимларига 200 фоизгача устама тўланади

Эндиликда техникумларнинг айрим ўқитувчи ва ходимларига 200 фоизгача устама тўланади

Мазкур харажатлар 2026 йилда вазирликка ажратилган маблағлар, 2027 йилдан бошлаб эса Давлат бюджети ҳисобидан қопланади.
17:49 / 11.02.2026
Россияда даромади яшаш минимумидан паст мигрантларга патент берилмайди

Россияда даромади яшаш минимумидан паст мигрантларга патент берилмайди

Россия ҳукуматнинг қонун лойиҳалари бўйича комиссияси 9 февраль куни Молия вазирлиги томонидан ишлаб чиқилган чора-тадбирлар…
09:00 / 11.02.2026
1 июлдан мажбурий тўловларни ойнинг 15-санасигача тўламаган уй эгаларидан электр энергияси учун тўловларни қабул қилиш тўхтатилади

1 июлдан мажбурий тўловларни ойнинг 15-санасигача тўламаган уй эгаларидан электр энергияси учун тўловларни қабул қилиш тўхтатилади

Кечиктирилган ҳар бир кун учун пеня ҳисобланади: жисмоний шахсларга — 0,1 фоиз, юридик шахсларга — 0,4 фоиз. квартира тўлови…
17:22 / 10.02.2026
Demokrat.uz раҳбари ва блогерга нисбатан жиноят иши қўзғатилди

Demokrat.uz раҳбари ва блогерга нисбатан жиноят иши қўзғатилди

“Demokrat.uz интернет нашри раҳбари Фазлидинхон Меҳмонов ва блогер Азиз Ғоипназаровга нисбатан жиноят иши қўзғатилди”, – дея…
09:36 / 12.02.2026
Тошкент ва Андижонда йирик нарколаборатория фош этилди

Тошкент ва Андижонда йирик нарколаборатория фош этилди

Ўтказилган кенг қамровли тезкор-қидирув тадбирлари давомида дастлаб Тошкент вилоятининг Зангиота туманида олдиндан кузатувга…
16:54 / 12.02.2026
Тошкентда нарколаборатория ташкил қилган талабалар ушланди

Тошкентда нарколаборатория ташкил қилган талабалар ушланди

Тошкент шаҳрининг Мирзо Улуғбек туманида 18 ёшли қиз ва 22 ёшли йигит уйини нарколаборатория айлантирганлиги аниқланди. Бу ҳ…
13:03 / 11.02.2026
Президент Шавкат Мирзиёев Осиё инфратузилмавий инвестициялар банки президенти Сзоу Сзяи бошчилигидаги делегацияни қабул қилди

Президент Шавкат Мирзиёев Осиё инфратузилмавий инвестициялар банки президенти Сзоу Сзяи бошчилигидаги делегацияни қабул қилди

Ўзбекистоннинг Осиё инфратузилмавий инвестициялар банки билан стратегик шериклигини кенгайтиришнинг амалий масалалари атрофл…
17:13 / 10.02.2026
Ўзбекистонда 1 июлдан “квартплата” ўз вақтида тўланмаса, электр тўлови қабул қилинмайди

Ўзбекистонда 1 июлдан “квартплата” ўз вақтида тўланмаса, электр тўлови қабул қилинмайди

Ҳужжатда белгиланишича, кўп квартирали уйнинг банк ҳисобварағида жамланган маблағлар ҳар ой биринчи навбатда умумий уй эҳтиё…
15:18 / 12.02.2026
12 февраль ўзбекистонликларни қандай об-ҳаво кутмоқда?

12 февраль ўзбекистонликларни қандай об-ҳаво кутмоқда?

12 февраль куни Тошкентда ҳаво ўзгариб туради, ёмғир ёғади.
14:12 / 11.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!