$
11969.66 UZS
-32.05
152.56 UZS
-0.31
13927.90 UZS
-56.49
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Энди ChatGPT одамларга иш топишда кўмаклашади

Энди ChatGPT одамларга иш топишда кўмаклашади

Маълум бўлишича, янги функция ChatGPT'ни кундалик вазифаларни ҳал қилишда универсал иловага айлантиришга қаратилган навбатда…
17:22 / 14.01.2026
Тошкентдаги “дом”да ёнғин чиқди

Тошкентдаги “дом”да ёнғин чиқди

Пойтахт ФВБ хабарига кўра, ҳодиса оқибатида тан жароҳати олганлар бўлмаган.
10:11 / 14.01.2026
Ўзбекистон глобал тинчлик ва дипломатия марказларидан бирига айланиб боряпти – Президент

Ўзбекистон глобал тинчлик ва дипломатия марказларидан бирига айланиб боряпти – Президент

Президент Шавкат Мирзиёев раислигида видеоселектор йиғилиши бўлиб ўтмоқда.
17:28 / 15.01.2026
Арбелоа бошчилигидаги “Реал” Испания Кубогини тарк этди

Арбелоа бошчилигидаги “Реал” Испания Кубогини тарк этди

Испания Кубоги 1/8 финали доирасидаги “Албасете” — “Реал Мадрид” учрашуви бўлиб ўтди. “Карлос Белмонте” стадионида старт олг…
08:55 / 15.01.2026
Ўзбекистонда тоғ ва чўққилар номи ўзбек тилига мослаштирилади

Ўзбекистонда тоғ ва чўққилар номи ўзбек тилига мослаштирилади

Ўзбекистондаги айрим тоғ тизмалари, тоғ ва чўққилар номлари давлат тили қоида ва меъёрларига мувофиқлаштирилади. Бу Вазирлар…
12:13 / 15.01.2026
Совуқ антисиклон таъсирида ҳаво ифлосланиши кучайиши мумкин – “Ўзгидромет”

Совуқ антисиклон таъсирида ҳаво ифлосланиши кучайиши мумкин – “Ўзгидромет”

Ўзбекистон ҳудудига совуқ антисиклон босқичма-босқич кириб келиши кутилмоқда. Ушбу жараён даврида атмосферада ҳаво алмашинув…
15:30 / 14.01.2026
Ўзбекистонликлар қайси суғурта туридан кўпроқ фойдаланмоқда?

Ўзбекистонликлар қайси суғурта туридан кўпроқ фойдаланмоқда?

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилнинг январь-ноябрь ойларида суғурта хизматлари ҳажми 10,9 трлн сўмни…
14:42 / 14.01.2026
Ўзбекистонда Bayraktar дронлари билан таъминланган бўлинма ишга тушди

Ўзбекистонда Bayraktar дронлари билан таъминланган бўлинма ишга тушди

Бу ҳақда Давлат хавфсизлик хизмати раиси Баҳодир Қурбонов президент ҳузуридаги Хавфсизлик кенгашининг 13 январь куни ўтказил…
14:36 / 15.01.2026
2026 йилда дунёнинг энг бой инсонлари рўйхати эълон қилинди

2026 йилда дунёнинг энг бой инсонлари рўйхати эълон қилинди

Дунёнинг энг бой 20 нафар миллиардерининг жами сармояси тахминан 3,8 триллион долларни ташкил этди. Бу кўрсаткич дунёдаги ак…
15:45 / 15.01.2026
BBC Трампнинг 10 млрд долларлик туҳмат даъвосини бекор қилишни сўрамоқда

BBC Трампнинг 10 млрд долларлик туҳмат даъвосини бекор қилишни сўрамоқда

Британиянинг BBC телерадиокомпанияси АҚШ президенти Доналд Трамп томонидан қўзғатилган 10 миллиард долларлик туҳмат даъвосин…
17:42 / 14.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!