$
11969.66 UZS
-32.05
152.56 UZS
-0.31
13927.90 UZS
-56.49
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонда тоғ ва чўққилар номи ўзбек тилига мослаштирилади

Ўзбекистонда тоғ ва чўққилар номи ўзбек тилига мослаштирилади

Ўзбекистондаги айрим тоғ тизмалари, тоғ ва чўққилар номлари давлат тили қоида ва меъёрларига мувофиқлаштирилади. Бу Вазирлар…
12:13 / 15.01.2026
Ўзбекистонда пиротехника воситаларининг ноқонуний савдоси учун жарималар оширилади

Ўзбекистонда пиротехника воситаларининг ноқонуний савдоси учун жарималар оширилади

Ўзбекистонда пиротехника буюмларининг ноқонуний савдосига қарши чоралар кучайтирилмоқда. Янги қонунга кўра, бундай ҳуқуқбуза…
16:44 / 14.01.2026
Таиландда кран поезд устига қулаб тушиши оқибатида 22 киши ҳалок бўлди

Таиландда кран поезд устига қулаб тушиши оқибатида 22 киши ҳалок бўлди

Таиландда тезюрар темирйўл тармоғи қурилишида фойдаланилаётган кран поезд устига қулаб тушди. Ҳодиса оқибатида поезд рельсда…
13:07 / 14.01.2026
Хавфсизлик камари тақишни чекловчи касалликлар рўйхати тасдиқланди

Хавфсизлик камари тақишни чекловчи касалликлар рўйхати тасдиқланди

“Саломатлиги хавфсизлик камари тақиш имконини бермайдиган касалликлар” рўйхати Адлия вазирлигида давлат рўйхатидан ўтказилди.
17:30 / 14.01.2026
Арбелоа бошчилигидаги “Реал” Испания Кубогини тарк этди

Арбелоа бошчилигидаги “Реал” Испания Кубогини тарк этди

Испания Кубоги 1/8 финали доирасидаги “Албасете” — “Реал Мадрид” учрашуви бўлиб ўтди. “Карлос Белмонте” стадионида старт олг…
08:55 / 15.01.2026
1 февралдан бошлаб “Афросиёб”, “Шарқ”, “Насаф” ва “Ўзбекистон” поездлари чипталари нархи 15 фоизга оширилади

1 февралдан бошлаб “Афросиёб”, “Шарқ”, “Насаф” ва “Ўзбекистон” поездлари чипталари нархи 15 фоизга оширилади

Унга кўра, “Афросиёб” чипталари нархи қуйидагича этиб белгиланди:
17:42 / 16.01.2026
Чиқиндидан қарзи борлар огоҳлантирилди

Чиқиндидан қарзи борлар огоҳлантирилди

15 январь куни республика бўйича чиқинди хизматидан юзага келган 9,3 млрд сўм қарздорлик учун жами 118 минг 646 та абонентга…
12:18 / 16.01.2026
2026 йилда дунёнинг энг бой инсонлари рўйхати эълон қилинди

2026 йилда дунёнинг энг бой инсонлари рўйхати эълон қилинди

Дунёнинг энг бой 20 нафар миллиардерининг жами сармояси тахминан 3,8 триллион долларни ташкил этди. Бу кўрсаткич дунёдаги ак…
15:45 / 15.01.2026
Совуқ антисиклон таъсирида ҳаво ифлосланиши кучайиши мумкин – “Ўзгидромет”

Совуқ антисиклон таъсирида ҳаво ифлосланиши кучайиши мумкин – “Ўзгидромет”

Ўзбекистон ҳудудига совуқ антисиклон босқичма-босқич кириб келиши кутилмоқда. Ушбу жараён даврида атмосферада ҳаво алмашинув…
15:30 / 14.01.2026
Энди ChatGPT одамларга иш топишда кўмаклашади

Энди ChatGPT одамларга иш топишда кўмаклашади

Маълум бўлишича, янги функция ChatGPT'ни кундалик вазифаларни ҳал қилишда универсал иловага айлантиришга қаратилган навбатда…
17:22 / 14.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!