$
11969.66 UZS
-32.05
152.56 UZS
-0.31
13927.90 UZS
-56.49
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

BBC Трампнинг 10 млрд долларлик туҳмат даъвосини бекор қилишни сўрамоқда

BBC Трампнинг 10 млрд долларлик туҳмат даъвосини бекор қилишни сўрамоқда

Британиянинг BBC телерадиокомпанияси АҚШ президенти Доналд Трамп томонидан қўзғатилган 10 миллиард долларлик туҳмат даъвосин…
17:42 / 14.01.2026
Украина мудофаа вазири алмашди

Украина мудофаа вазири алмашди

Украина Олий радаси мамлакат мудофаа вазирлигига янги раҳбар тайинлади. Қонунчилар Михаил Фёдоров номзодини маъқуллади.
17:53 / 14.01.2026
Эрон ҳаво ҳудуди ёпилиши фонида Ўзбекистон рейслари жўнаш аэропортларига қайтди

Эрон ҳаво ҳудуди ёпилиши фонида Ўзбекистон рейслари жўнаш аэропортларига қайтди

Эрон ҳаво ҳудуди ёпилгани сабабли 15 январь куни Ўзбекистондан учган ва Ўзбекистонга учаётган бир қатор авиарейслар жўнаш аэ…
09:16 / 15.01.2026
Ўзбекистонликлар қайси суғурта туридан кўпроқ фойдаланмоқда?

Ўзбекистонликлар қайси суғурта туридан кўпроқ фойдаланмоқда?

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилнинг январь-ноябрь ойларида суғурта хизматлари ҳажми 10,9 трлн сўмни…
14:42 / 14.01.2026
Таиландда кран поезд устига қулаб тушиши оқибатида 22 киши ҳалок бўлди

Таиландда кран поезд устига қулаб тушиши оқибатида 22 киши ҳалок бўлди

Таиландда тезюрар темирйўл тармоғи қурилишида фойдаланилаётган кран поезд устига қулаб тушди. Ҳодиса оқибатида поезд рельсда…
13:07 / 14.01.2026
16 январь куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

16 январь куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

16 январь куни Тошкентда ҳаво ўзгариб туради, вақти-вақти билан ёмғир ёғади, кечқурун ёмғир қорга айланиши мумкин.
15:11 / 15.01.2026
Энди ChatGPT одамларга иш топишда кўмаклашади

Энди ChatGPT одамларга иш топишда кўмаклашади

Маълум бўлишича, янги функция ChatGPT'ни кундалик вазифаларни ҳал қилишда универсал иловага айлантиришга қаратилган навбатда…
17:22 / 14.01.2026
17 январь учун об-ҳаво маълумоти

17 январь учун об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, вақти-вақти билан ёмғир ёғади, туман тушиши мумкин. Ғарбий шамол йўналишини ўзгартир…
17:26 / 16.01.2026
1 февралдан бошлаб “Афросиёб”, “Шарқ”, “Насаф” ва “Ўзбекистон” поездлари чипталари нархи 15 фоизга оширилади

1 февралдан бошлаб “Афросиёб”, “Шарқ”, “Насаф” ва “Ўзбекистон” поездлари чипталари нархи 15 фоизга оширилади

Унга кўра, “Афросиёб” чипталари нархи қуйидагича этиб белгиланди:
17:42 / 16.01.2026
15 январь куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

15 январь куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, вақти-вақти билан ёмғир ёғади. Шамол ғарбдан 3-8 метр/секунд тезликда эсади, 10-12 м…
15:19 / 14.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!