$
12004.75 UZS
-16.57
157.11 UZS
-0.53
13691.42 UZS
-42.94
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

8 июль кунги об-ҳаво маълумоти

8 июль кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли, вақти-вақти билан ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3–8 м/с тезл…
17:31 / 07.07.2026
Европада кондитсионерлар сиёсий баҳс марказига айланди

Европада кондитсионерлар сиёсий баҳс марказига айланди

Европада кузатилаётган рекорд даражадаги жазирама фонида кондитсионерлар атрофидаги сиёсий баҳслар кучаймоқда.
14:45 / 07.07.2026
Тўқаев яна президент бўлиши мумкин.

Тўқаев яна президент бўлиши мумкин.

Унинг президентлик муддати ноллаштирилди
17:02 / 07.07.2026
9 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

9 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли, вақти-вақти билан ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.
16:22 / 08.07.2026
Ўқишни кўчириш учун ўтиш баллари тасдиқланди

Ўқишни кўчириш учун ўтиш баллари тасдиқланди

2026/2027-ўқув йили учун хорижий ва нодавлат олий таълим муассасаларидан Ўзбекистон давлат ОТМларига ўқишни кўчириш бўйича м…
14:52 / 09.07.2026
Болаларга зўравонлик қилган боғча педагогларига 1 йил ишлаш тақиқланади

Болаларга зўравонлик қилган боғча педагогларига 1 йил ишлаш тақиқланади

Ўзбекистонда болаларга нисбатан жисмоний ёки руҳий зўравонлик содир этган педагоглар бир йил давомида мактабгача таълим ташк…
14:48 / 09.07.2026
БМТ, Финляндия ва Нидерландия Ўзбекистоннинг сув сиёсатидаги ислоҳотларини юқори баҳолади

БМТ, Финляндия ва Нидерландия Ўзбекистоннинг сув сиёсатидаги ислоҳотларини юқори баҳолади

Ўзбекистоннинг сув ресурсларини бошқариш соҳасида амалга ошираётган ислоҳотлари ва халқаро ташаббуслари яна бир бор эътироф …
14:31 / 08.07.2026
10 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

10 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.
15:22 / 09.07.2026
Макрон Анқарада тонгни югуриш билан бошлади

Макрон Анқарада тонгни югуриш билан бошлади

Франсия президенти Эммануэл Макрон НАТО саммити доирасида Туркияда бўлиб турибди. У бугун, 8-июль куни Анқарадаги тонгни югу…
16:22 / 08.07.2026
“Ё келишамиз, ё ишни охирига етказамиз”. Трамп Эронга яна таҳдид қилди

“Ё келишамиз, ё ишни охирига етказамиз”. Трамп Эронга яна таҳдид қилди

АҚШ президенти Доналд Трамп 6-июль куни Оқ уйда журналистлар билан суҳбатда Эрон билан музокаралар борасида кескин баёнот бе…
12:35 / 07.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!