$
11979.83 UZS
-1.98
164.99 UZS
-0.14
13904.99 UZS
25.26
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

9 та вилоятда сел хавфи эълон қилинди

9 та вилоятда сел хавфи эълон қилинди

Жорий йилнинг 16-19 июнь кунлари кутилаётган ёмғирлар ёғиши сабабли, республиканинг тоғ олди ва тоғли ҳудудларида сел келиши…
11:01 / 15.06.2026
Тез оқар каналда 100 метрга сузган эркак шох-шаббаларга илашиб қолди

Тез оқар каналда 100 метрга сузган эркак шох-шаббаларга илашиб қолди

Шаҳрисабз туманидан оқиб ўтувчи тез оқар каналда фожиавий якун топиши мумкин бўлган ҳодиса юз берди. Бир фуқаро ўз эҳтиётсиз…
12:28 / 14.06.2026
Швейсарияда аҳоли сонини чеклаш ташаббуси

Швейсарияда аҳоли сонини чеклаш ташаббуси

Швейсарияда ўтказилаётган референдум мамлакат сиёсий ҳаётида катта муҳокамага сабаб бўлмоқда. Таклифга кўра, мамлакат аҳолис…
15:45 / 14.06.2026
Албания ва Германия президентлари Ўзбекистонга келади

Албания ва Германия президентлари Ўзбекистонга келади

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг таклифига биноан Албания Республикаси Президенти Байрам Бегай рафиқас…
16:06 / 15.06.2026
Ўзбекистонда ОАВлар уч йилга фойда солиғидан озод этилиши мумкин

Ўзбекистонда ОАВлар уч йилга фойда солиғидан озод этилиши мумкин

Ўзбекистонда оммавий ахборот воситаларини қўллаб-қувватлашга қаратилган Президент қарори лойиҳаси жамоатчилик муҳокамасига т…
17:32 / 13.06.2026
16 июнь кунги об-ҳаво маълумоти

16 июнь кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли, вақти-вақти билан ўзгарувчан бўлади, кечга томон қисқа муддатли ёмғир ёғади, момақалдиро…
16:20 / 15.06.2026
Шавкат Мирзиёев Си Цзинпинга табрик йўллади

Шавкат Мирзиёев Си Цзинпинга табрик йўллади

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Хитой Халқ Республикаси Раиси Си Цзинпинга таваллуд куни муносабати билан…
12:11 / 15.06.2026
Шавкат Мирзиёев Владимир Путинни Россия куни билан табриклади

Шавкат Мирзиёев Владимир Путинни Россия куни билан табриклади

Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев Россия Президенти Владимир Путинга Россия куни муносабати билан табрик йўллади.
10:28 / 14.06.2026
5-Тошкент халқаро инвестиция форумида (ТИИФ-2026) Платинум ҳомий сифатида иштирок этмоқда

5-Тошкент халқаро инвестиция форумида (ТИИФ-2026) Платинум ҳомий сифатида иштирок этмоқда

Жаҳон миқёсида энергетика трансформацияси жадаллашаётган бир даврда дунё мамлакатлари энергия хавфсизлигини мустаҳкамлаш, иш…
18:00 / 15.06.2026
Тошкентга кириб келаётган 1 кг.дан ортиқ гиёҳвандлик воситаси тўхтатиб қолинди

Тошкентга кириб келаётган 1 кг.дан ортиқ гиёҳвандлик воситаси тўхтатиб қолинди

Ҳозирда унга нисбатан жиноят иши қўзғатилиб, “қамоқ” эҳтиёт чораси қўлланилди. Тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.
16:11 / 15.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!