$
12021.22 UZS
-54.96
169.53 UZS
0.06
13978.27 UZS
-16.82
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

Фарғона ва Наманганда наркотик моддалар савдосига чек қўйилди

Фарғона ва Наманганда наркотик моддалар савдосига чек қўйилди

Фарғона ва Наманган вилоятларида наркотик моддаларнинг ноқонуний айланмасига чек қўйилди. Бу ҳақда Давлат хавфсизлик хизмати…
09:43 / 20.05.2026
Қўқонда фожиали йўл-транспорт ҳодисаси: вояга етмаган қиз вафот этди

Қўқонда фожиали йўл-транспорт ҳодисаси: вояга етмаган қиз вафот этди

Қўқон шаҳрида содир бўлган ўлим билан боғлиқ йўл-транспорт ҳодисаси юзасидан жиноят иши қўзғатилди
12:32 / 21.05.2026
Ўзбекистон дунёдаги энг йирик олтин қазиб олувчи давлатлар ТОП-10 талигига кирди

Ўзбекистон дунёдаги энг йирик олтин қазиб олувчи давлатлар ТОП-10 талигига кирди

Хитой дунёда энг йирик олтин қазиб олувчи давлат бўлиб қолмоқда. Visual Capitalist маълумотларига кўра, мамлакат йилига 380,…
14:39 / 22.05.2026
Украина ҳужуми Россиядаги йирик нефть заводининг ярим қувватини ишдан чиқарди

Украина ҳужуми Россиядаги йирик нефть заводининг ярим қувватини ишдан чиқарди

Россиядаги энг йирик нефтьни қайта ишлаш заводларидан бири — “Лукойл-Нижегороднефтеоргсинтез” Украина дронлари ҳужумидан сўн…
14:14 / 22.05.2026
Курбон ҳайити муносабати билан эҳтиёжманд аҳолини қўллаб-қувватлаш чоралари муҳокама қилинди

Курбон ҳайити муносабати билан эҳтиёжманд аҳолини қўллаб-қувватлаш чоралари муҳокама қилинди

Президент Шавкат Мирзиёев Қурбон ҳайити муносабати билан эҳтиёжманд аҳолини ижтимоий-иқтисодий жиҳатдан қўллаб-қувватлаш юза…
07:22 / 22.05.2026
Кучли таъсир қилувчи дори воситалари савдоси билан шуғулланиб келган шахслар ушланди

Кучли таъсир қилувчи дори воситалари савдоси билан шуғулланиб келган шахслар ушланди

Бош прокуратура ҳузуридаги Департаментнинг Тошкент шаҳар бошқармаси ҳамда бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ҳамкорлиги…
13:49 / 22.05.2026
Қорақалпоғистондаги Устюрт текислигига 893 бош йўрға тувалоқ қўйиб юборилди

Қорақалпоғистондаги Устюрт текислигига 893 бош йўрға тувалоқ қўйиб юборилди

Ўзбекистон Қизил китобига киритилган ҳамда йўқолиб кетиш хавфи остидаги ёввойи фауна ва флора турлари билан халқаро савдо қи…
10:17 / 21.05.2026
Дубайга олиб кетилаётган салкам 2 кг олтин тўхтатиб қолинди

Дубайга олиб кетилаётган салкам 2 кг олтин тўхтатиб қолинди

Давлат хавфсизлик хизмати ҳамда “Тошкент-Аэро” ихтисослаштирилган божхона комплекси ходимлари ҳамкорлигида Тошкент халқаро а…
14:55 / 21.05.2026
Наманганда трансформаторда ток урган бола вафот этд

Наманганда трансформаторда ток урган бола вафот этд

Ҳолат юзасидан Болалар омбудсмани расмий муносабат билдирди.
10:22 / 21.05.2026
Муқаддам судланган наркосавдогарлар узоқ муддатга қамалди

Муқаддам судланган наркосавдогарлар узоқ муддатга қамалди

Гиёҳвандлик жамият хавфсизлиги ва ёшлар келажагига жиддий таҳдид солувчи энг хавфли иллатлардан биридир.
07:13 / 22.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!