$
11997.21 UZS
26.53
161.52 UZS
-1.66
13949.16 UZS
46.41
31° Кечаси 18°

Ернинг ички ядроси айланиши тўхтади

20:43 / 26.01.2023

Шу кунларда Ернинг ички ядроси сиртга нисбатан айланишни тўхтатган бўлиши мумкин. Таъкидланишича, бунда ғайриоддий кутилма йўқ, олимлар тўхташ ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган циклнинг бир қисми, деб ҳисоблашади.

Пекин университетининг геологлари 2009 йилда “Nature” (“Табиат”) журналида чоп этилган янги тадқиқот туфайли Ернинг ядроси сиртга нисбатан ҳаракатини “тўхтатиб қўйган” деган тахминий хулосага келишди. Бунинг сабаби, ички ядро суюқ ташқи ядрода сузувчи қаттиқ темир шар бўлиши мумкин, шунинг учун унинг ҳаракати сайёрамизнинг қолган қисми айланиши билан мутлақо боғлиқ эмас.

Ушбу ҳодисанинг сабаби иккита асосий қарама-қарши куч бўлиши мумкин. Ташқи ядро томонидан ҳосил қилинган магнит майдон ички қисмнинг айланишини тезлаштиради. Шу билан бирга, мантиянинг улкан тортишиш таъсири уни секинлаштиради. Шу сабабли, турли вақтларда у сиртдан ўтиб кетиши ёки орқада қолиши мумкин. Бундан ташқари, баъзида ернинг маркази тескари йўналишда айланиши мумкин.

Аммо бу энди ядро умуман айланмайди дегани эмас. Олимларнинг фикрига кўра, бу ҳодиса Ернинг ўз ўқи атрофида айланиши билан бир хил тезликда содир бўлади.

Тадқиқотчиларнинг фикрича, буларнинг барчаси 70 йиллик циклнинг бир қисмидир. Олдинги ўзгаришлар 1970 йилларнинг бошларида содир бўлган. Бу ҳатто куннинг узунлиги каби Ер циклларида кузатилган бошқа ўзгаришларга ҳам тўғри келиши мумкин. Мисол учун, илгари олимлар ядронинг ўзгарувчан тезлиги ҳар 6 йилда кун узунлигини ўзгартиради, деган хулосага келишган.

Бироқ, барча геофизиклар янги тадқиқот натижаларига қўшилмайди, чунки олимлар учун Ер марказини кузатиш жуда қийин. Минглаб километр қалинликдаги тоғ жинслари туфайли уни магнит майдон, қадимги кристаллар ёки зилзилалар натижасида пайдо бўлган сейсмик тўлқинларнинг сайёрамиз турли қатламларида қандай тарқалишини таҳлил қилиш орқали билвосита ўрганиш керак.


Бу ҳам қизиқ

6 июнь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

6 июнь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.
18:25 / 05.06.2026
Путин: «Москванинг Ереванга фақат битта илтимоси бор»

Путин: «Москванинг Ереванга фақат битта илтимоси бор»

Россия президенти Владимир Путин Арманистоннинг Европа Иттифоқига қўшилиши масаласида Еревандан имкон қадар тезроқ аниқ қаро…
02:01 / 06.06.2026
Путин тасвирланган махсус жетон намойиш этилди

Путин тасвирланган махсус жетон намойиш этилди

Санкт-Петербург халқаро иқтисодий форумида Россия президенти Владимир Путин тасвири туширилган кумуш эсдалик жетони тақдим э…
14:07 / 04.06.2026
Қашқадарё вилоятида истеъмолга яроқсиз ёғ ишлаб чиқариш цехи фош этилди

Қашқадарё вилоятида истеъмолга яроқсиз ёғ ишлаб чиқариш цехи фош этилди

Бош прокуратура ҳузуридаги Департаментнинг Қарши шаҳри бўлими ходимлари томонидан ўтказилган тезкор тадбирда фуқаро С.Ғ. “Чи…
12:42 / 06.06.2026
Қурилиш объектларида камера ўрнатиш мажбурий бўлади

Қурилиш объектларида камера ўрнатиш мажбурий бўлади

2025 йил 1 сентябрдан бошлаб Ўзбекистонда айрим турдаги қурилиш объектларида видеокузатув камераларини ўрнатиш мажбурий этиб…
07:05 / 06.06.2026
Сайёҳлар хавфсизлиги ва туристик суғурта тизимини такомиллаштириш масалалари муҳокама қилинди

Сайёҳлар хавфсизлиги ва туристик суғурта тизимини такомиллаштириш масалалари муҳокама қилинди

Туризм қўмитаси раиси Азиз Аққулов раҳбарлигида туризм соҳасида фаолият юритувчи тадбиркорлар иштирокида очиқ мулоқот ўткази…
15:25 / 06.06.2026
6 мингдан ортиқ кучли таъсир қилувчи дори воситалари мусодара қилинди

6 мингдан ортиқ кучли таъсир қилувчи дори воситалари мусодара қилинди

Давлат хавфсизлик хизмати ходимлари томонидан Ички ишлар ва Божхона органлари билан ҳамкорликда ўтказилган тезкор-қидирув та…
07:14 / 06.06.2026
АҚШ Давлат котиби Марко Рубио Марказий Осиёга ташриф буюради

АҚШ Давлат котиби Марко Рубио Марказий Осиёга ташриф буюради

АҚШ Давлат котиби Марко Рубио 2026-йил охирида Марказий Осиё мамлакатларига ташриф буюришини маълум қилди.
12:18 / 04.06.2026
Ўзбекистоннинг халқаро майдондаги ишончи янада мустаҳкамланди

Ўзбекистоннинг халқаро майдондаги ишончи янада мустаҳкамланди

Халқаро рейтинг агентлиги Fitch Ratings Ўзбекистоннинг суверен кредит рейтинги прогнозини “Барқарор” (Stable) даражасидан “И…
19:11 / 03.06.2026
Сурхондарёда тунги пойга фожиа билан якунланди

Сурхондарёда тунги пойга фожиа билан якунланди

Сурхондарё вилоятининг Узун туманида Damas ва Nexia автомобиллари ўртасида уюштирилган тезлик пойгаси оқибатида икки киши ҳа…
13:10 / 03.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!