$
12023.61 UZS
9.24
₽
145.54 UZS
-0.65
€
13236.79 UZS
-43.89
31° Kechasi 18°

Kommunal to‘lovlar uchun xodimning maoshidan ushlab qolish mumkinmi?

10:13 / 17.12.2021

Aksariyat holatlarda xodimning oyligidan ularning roziligi bilan, ayrim holatlarda ularning roziligisiz kommunal to‘lovlar uchun pul ushlab qolinishiga guvohi bo‘lamiz. Bu borada qonunchilik nima deydi?

Mehnat kodeksining 164-moddasiga ko‘ra, umumiy qoidaga ko‘ra, xodimning yozma roziligi bilan, bunday rozilik bo‘lmagan taqdirda esa, sudning qaroriga asosan mehnat haqidan ushlab qolinishi mumkin.

Xodimning roziligisiz mehnat haqidan quyidagi hollarda ushlab qolinishi mumkin:

– belgilangan soliqlar va boshqa majburiy to‘lovlarni undirish uchun;
– sudning qarorlari va boshqa ijro hujjatlarini ijro etish uchun;
– oldindan berilgan maqsadli pullar (masalan, xizmat safarlari uchun berilgan va ishlatilmay qolingan avans) bo‘yicha hisob-kitob qilish hamda ortiqcha to‘langan summani qaytarib olish uchun;
– mehnat ta’tili bo‘yicha hisob-kitob qilish uchun;
– xodim tomonidan ish beruvchiga yetkazilgan zararni qoplash uchun;
– intizomiy jazo tariqasida tayinlangan jarimani undirish uchun.

Ko‘pchilik kommunal to‘lovlar boshqa majburiy to‘lovlar sirasiga kiradi shuning uchun xodimning roziligidan qat’i nazar ish haqidan ushlab qolinishi mumkin deb xato o‘ylaydilar. Aslida O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi 23-moddasida soliqlar va boshqa majburiy to‘lovlarning turlari keltirib o‘tilgan. Ushbu moddaga ko‘ra kommunal to‘lovlar na soliq, na boshqa majburiy to‘lovlar sirasiga kiradi.

Unda xodimning yozma roziligini olgan holda kommunal to‘lovlar uchun ish haqidan ushlab qolish mumkinmi degan tabiiy savol tug‘ilishi mumkin.

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi va Moliya vazirligining 2001-yil 4-maydagi 189-V, 41-son “Tashkilotlar va muassasalar tomonidan o‘z xodimlaridan kommunal xizmatlar uchun haqni ish haqidan ushlab qolish ko‘rinishida qabul qilish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarori (ro‘yxat raqami 1031, 2001-yil 15-may) bilan tasdiqlangan “Tashkilotlar va muassasalar tomonidan o‘z xodimlaridan kommunal xizmatlar uchun haqni ish haqidan ushlab qolish ko‘rinishida qabul qilish tartibi to‘g‘risida”gi nizomga barcha mulkchilik shakllaridagi korxonalar, tashkilotlar va muassasalar tomonidan kommunal xizmatlar uchun o‘z xodimlaridan ularning yozma roziligini olgan holda ish haqidan ushlanmalar ko‘rinishida to‘lovni qabul qilish qoidalarini belgilab berar edi.

Biroq, bu hujjat o‘ta darajada suiiste’mol qilingani uchun O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2019-yil 7-oktyabrdagi 453-mh-sonli “Idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarni davlat reyestridan chiqarish to‘g‘risida”gi buyrug‘iga (ro‘yxat raqami 1031-2, 07.10.2019 y.) asosan davlat reyestridan chiqarildi.

Demak, xodimning yozma roziligi olingan holda ham kommunal to‘lovlar uchun ish haqidan ushlab qolish mumkin emas.

Xulosa o‘rnida aytishimiz mumkinki, xodimning roziligi bor yoki yo‘qligidan qat’i nazar uning oyligidan kommunal xizmatlar uchun olib qolish mutlaqo mumkin emas. Agar bunday holat yuz bersa mansabdor shaxs O‘zbekiston Respublikasining “Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risida”gi Kodeksning 49-moddasi bilan ma’muriy javobgarlikka tortilib, bazaviy hisoblash miqdorining besh baravaridan o‘n baravari (2 million 270 ming so‘m) gacha miqdorda jarimaga tortilishi mumkin. Xuddi shunday huquqbuzarlik ma’muriy jazo chorasi qo‘llanilganidan keyin bir yil davomida takroran sodir etilgan bo‘lsa, bazaviy hisoblash miqdorining o‘n baravaridan o‘n besh baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo‘ladi.

Savollarga huquqshunos Muhammadamin Karimjonov javob berdi


Bu ham qiziq

Jizzaxda gaz hisoblagiç örnatiş uçun 8 million söm talab qilgan ikki kişi uşlandi

Jizzaxda gaz hisoblagiç örnatiş uçun 8 million söm talab qilgan ikki kişi uşlandi

Jizzax viloyatida fuqaroning xonadoniga gaz hisoblagiç örnatib beriş va hisob raqami oçişni va’da qilib, undan 8 million söm…
09:59 / 16.11.2026
Kuz-qiş mavsumida tabiiy gaz ta’minoti: aholi va ijtimoiy soha obyektlariga ustuvorlik beriladi

Kuz-qiş mavsumida tabiiy gaz ta’minoti: aholi va ijtimoiy soha obyektlariga ustuvorlik beriladi

Vazirlar Mahkamasining tegişli qarori bilan 2026–2027-yillar kuz-qiş mavsumida aholi, ijtimoiy soha obyektlari va strategik …
16:45 / 14.11.2026
Toşkentda qariyb 23 ming yölovçi yöl haqini tölamagani uçun kamida ikki marta jarimaga tortildi

Toşkentda qariyb 23 ming yölovçi yöl haqini tölamagani uçun kamida ikki marta jarimaga tortildi

Toşkent şahridagi avtobuslarda yöl haqini tölamasdan harakatlangan 22 929 nafar yölovçi kamida ikki marta ma’muriy javobgarl…
09:58 / 14.11.2026
Buxoroda maktab öquvçilari majburiy mehnatga jalb qilingani haqidagi xabarlar rad etildi

Buxoroda maktab öquvçilari majburiy mehnatga jalb qilingani haqidagi xabarlar rad etildi

Ijtimoiy tarmoqlarda Buxoro şahridagi 42-sonli umumta’lim maktabi öquvçilari dars vaqtida majburiy mehnatga jalb etilayotgan…
13:44 / 16.11.2026
Jizzaxda tungi klublarning 500 ga yaqin reklamasi qonunga zid deb topildi

Jizzaxda tungi klublarning 500 ga yaqin reklamasi qonunga zid deb topildi

Jizzax şahridagi ikki tungi klubning Instagram sahifalarida joylaştirilgan 500 ga yaqin reklama roligida milliy va oilaviy q…
13:52 / 16.11.2026
Qaşqadaryoda 36 gektar yerni 18,5 ming dollarga sotmoqçi bölgan şaxs uşlandi

Qaşqadaryoda 36 gektar yerni 18,5 ming dollarga sotmoqçi bölgan şaxs uşlandi

Qaşqadaryo viloyatining Yakkaboğ tumanida 36 gektar davlat zaxirasidagi yer maydonini 18,5 ming AQŞ dollariga boşqa şaxs nom…
14:05 / 16.11.2026
Andijonda poyezd Damas bilan töqnaşdi

Andijonda poyezd Damas bilan töqnaşdi

Andijon viloyatining Asaka tumanida 16-noyabr kuni temiryöl kesişmasida Damas avtomobilini poyezd urib yubordi. Hodisa oqiba…
14:02 / 16.11.2026
18 yoşli futbolçi boşiga töp tegişi oqibatida vafot etdi

18 yoşli futbolçi boşiga töp tegişi oqibatida vafot etdi

Argentinalik 18 yoşli futbolçi Abel Nunes yoşlar örtasidagi futbol uçraşuvida boşiga töp tegişi oqibatida olgan miya jarohat…
10:10 / 17.11.2026
XVJ 2026-yil uçun davlat qarzi prognozlarini e’lon qildi: Özbekistonning körsatkiçi qança?

XVJ 2026-yil uçun davlat qarzi prognozlarini e’lon qildi: Özbekistonning körsatkiçi qança?

Xalqaro valyuta jamğarmasi (XVJ) 2026-yilda dunyo mamlakatlarining davlat qarzi böyiça prognozlarini e’lon qildi. Taşkilotni…
13:47 / 16.11.2026
Toşkentda ikki yigit 40 ming söm uçun fuqaroga piçoq öqtaldi

Toşkentda ikki yigit 40 ming söm uçun fuqaroga piçoq öqtaldi

Toşkent şahridagi Olmazor metro bekati yaqinida ikki nafar yigit fuqaroni piçoq bilan qörqitib, undan 40 ming söm pulni tort…
13:50 / 16.11.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!