$
12639.81 UZS
-4.1
146.96 UZS
-4.63
13556.20 UZS
-19.57
38° Kechasi 23°

Moldovada rumin tili davlat tiliga o‘zgartirildi

10:35 / 17.03.2023

2023-yil 16-martda Moldova parlamenti davlat tili nomini moldova tilidan rumin tiliga o‘zgartirishni ma’qulladi. Qaror hukmron Harakat va birdamlik partiyasi (PAS) deputatlarining oddiy ko‘pchilik ovozi (58 ovoz) tomonidan ma’qullandi.

Shu bilan birga, kommunistlar va sotsialistlarning muxolifatdagi fraksiyasi qonun loyihasiga qarshi chiqib, yig‘ilishda “Moldova Konstitutsiyasi: Moldova: Moldova, moldavanlar, moldavcha” va “Xalq suveren. PAS – zolim” degan yozuvlar tushirilgan bannerlarni ko‘tarib olgan. Biroq muxolifat qonun loyihasi bo‘yicha ovoz berishni kun tartibidan chiqarishga erisha olmadi.

Tarixan Moldova va rumin tillari roman tillarining Bolqon-roman kichik guruhiga kiradi va ular o‘zaro bog‘liqdir. Ba’zi zamonaviy tilshunoslarning fikricha, “moldova” va “rumin” nomlari bir xil tilning turli nomlari (lingvonimlari) bo‘lsa, ularning raqiblari moldavan tilini mustaqil Sharqiy roman tili, deb atashadi.

Oxirgi versiyaning isboti sifatida Moldaviya millati mustaqil Moldaviya knyazligi tashkil topgan XVI asrdayoq shakllana boshlaganligi fakti keltirilgan. Moldavan tilining yozuvi rus alifbosidan farq qilsa-da, kirill alifbosi asosiga qurilgan. XIX asr boshlariga kelib Moldaviya knyazligining sharqiy hududlari Rossiya imperiyasi tarkibiga kirdi. Adabiy moldavan tili kirill alifbosi asosida rivojlanishda davom etgan.

SSSR parchalanganidan keyin Moldova mustaqilligini e’lon qildi. 1991-yil 27-avgustda Respublika parlamenti Moldova Respublikasining Mustaqillik Deklaratsiyasini qabul qildi, unda lotin alifbosiga asoslangan rumin tili davlat tili sifatida belgilandi.

Moldova davlat tilining nomi masalasi 1996-yilda yana ko‘tarilgan. Keyin Moldova prezidenti Mircha Snegur (u 1990 – 1997-yillarda bu lavozimda ishlagan) konstitutsiyada davlat tilining rasmiy nomini moldova tilidan rumin tiliga o‘zgartirish tashabbusi bilan chiqdi. Biroq parlamentdagi ko‘pchilik (Agrar-demokratik partiya, “Birlik” harakati va Sotsialistlar bloki) vakillari “rumin ekspansionizmi”dan qo‘rqib, bu tashabbusni rad etishdi.



														
														Xorvatiya aholisi yorug‘lik yo‘qligi sababli liftlarga qamalib qolgan

Xorvatiya aholisi yorug‘lik yo‘qligi sababli liftlarga qamalib qolgan

Sarayevoda tramvay va trolleybus yo‘nalishlari ham ishlamaydi.
09:39 / 22.06.2024

														
														Kelajakda qozog‘istonliklar mahalliy messenjerdan foydalanishadi

Kelajakda qozog‘istonliklar mahalliy messenjerdan foydalanishadi

Bu haqda Raqamli rivojlanish, innovatsiyalar va aerokosmik sanoat vaziri Jaslan Madiyev xabar bergan.
17:40 / 21.06.2024

														
														Armaniston Falastinni davlat sifatida rasman tan oldi

Armaniston Falastinni davlat sifatida rasman tan oldi

Bu haqda mamlakat tashqi ishlar vazirligi xabar berdi.
16:18 / 21.06.2024

														
														Meksikada jazirama to‘lqini qurbonlari soni 155 kishiga yetdi

Meksikada jazirama to‘lqini qurbonlari soni 155 kishiga yetdi

O‘limlarning aksariyati Verakrus shtatida sodir bo‘lgan.
14:56 / 21.06.2024

														
														Hindistonda jazirama tufayli 100 dan ortiq odam halok bo‘ldi

Hindistonda jazirama tufayli 100 dan ortiq odam halok bo‘ldi

Bu haqda “Mir24” xabar berdi.
11:53 / 21.06.2024

														
														Issiqko‘lda zilzila qayd etildi

Issiqko‘lda zilzila qayd etildi

Zilzila intensivligi Qirg‘iziston Respublikasining aholi gavjum hududlarida sezilmagan.
09:45 / 21.06.2024

Bu ham qiziq

Olimlar yurish bel og‘rig‘ining oldini olishi mumkinligini isbotladilar

Olimlar yurish bel og‘rig‘ining oldini olishi mumkinligini isbotladilar

Mutaxassislar 700 dan ortiq kishi ishtirokida eksperiment o‘tkazishdi.
10:38 / 22.06.2024
Sud zalidan IIB binosiga olib ketilgan shaxs vafot etdi

Sud zalidan IIB binosiga olib ketilgan shaxs vafot etdi

Bu haqda Toshkent viloyati IIBB xabar berdi.
13:09 / 21.06.2024
Yoz mavsumida nega salmonellyozga chalinish ko‘payadi?

Yoz mavsumida nega salmonellyozga chalinish ko‘payadi?

Xo‘sh, bu xastalik qanday kelib chiqadi? Uning o‘ziga xos belgilari qanaqa? Oldini olish usullari nimalardan iborat?
12:27 / 21.06.2024
Dunyo haqida juda qo‘rqinchli faktlar

Dunyo haqida juda qo‘rqinchli faktlar

Ko‘pincha odamlar okeanda yashiringan narsalarning faqat kichik bir qismini o‘rganganligini eshitamiz.
11:15 / 22.06.2024
“Perevod” uchun qabul 15-iyuldan boshlanadi

“Perevod” uchun qabul 15-iyuldan boshlanadi

Bu haqda Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi matbuot kotibi ma’lum qildi.
15:31 / 21.06.2024
Meksikada jazirama to‘lqini qurbonlari soni 155 kishiga yetdi

Meksikada jazirama to‘lqini qurbonlari soni 155 kishiga yetdi

O‘limlarning aksariyati Verakrus shtatida sodir bo‘lgan.
14:56 / 21.06.2024
Messi Amerika kubogi rekordchisiga aylandi

Messi Amerika kubogi rekordchisiga aylandi

Amerika kubogi 15-iyul kuni yakunlanadi. Musobaqada to‘rt guruhga bo‘lingan 16 ta jamoa ishtirok etmoqda.
16:17 / 21.06.2024
O‘tkir Hoshimovning “Nur borki, soya bor” asari xitoy tiliga tarjima qilindi

O‘tkir Hoshimovning “Nur borki, soya bor” asari xitoy tiliga tarjima qilindi

Asar Xitoyda ilmiy faoliyat bilan shug‘ullanayotgan vatandosh Dildora Ismoilova tomonidan elchixona ko‘magida xitoy tiliga t…
09:26 / 22.06.2024
Dam olish kunlari yomg‘irli bo‘lishi mumkin

Dam olish kunlari yomg‘irli bo‘lishi mumkin

O‘zgidromet 21-23-iyun kunlari kuzatiladigan ob-havo ma’lumotlarini e’lon qildi.
17:54 / 21.06.2024
Hozirgi asr yoshlarida nimalar yo‘q?

Hozirgi asr yoshlarida nimalar yo‘q?

Biz hozirgi davrda nimalarni topa olmasligimizni aks ettiruvchi suratlar jamlanmasini tuzdik.
11:47 / 22.06.2024

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!