O‘zbekistonda bojxona organlari tomonidan bojxona to‘lovi dastlabki qarorning qabul qilinishi tartibi belgilandi. 

Ma’lum qilinishicha, Davlat bojxona qo‘mitasining “O‘zbekiston Respublikasiga olib kiriladigan tovarlarga to‘lanishi lozim bo‘lgan bojxona to‘lovlari miqdorini aniqlash bo‘yicha dastlabki qarorni qabul qilish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori qabul qilingan.

Qabul qilingan nizomda manfaatdor shaxsning dastlabki qarorni olish uchun murojaat qilish tartibi belgilangan. Buning uchun manfaatdor shaxs bojxona organiga tegishli arizani yozma shaklda topshirish yoxud Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali yoki Davlat bojxona qo‘mitasining rasmiy veb-sayti orqali elektron shaklda yuborish huquqiga ega.

Shuningdek, nizom dastlabki qarorni qabul qilish to‘g‘risidagi arizani ko‘rib chiqish va uni ko‘rib chiqishni rad etish tartibini o‘z ichiga oladi. Qabul qilingan barcha arizalar Davlat bojxona qo‘mitasining Yagona avtomatlashtirilgan axborot tizimida ro‘yxatga olinadi va ular ro‘yxatga olingan kundan boshlab 10 kun ichida ko‘rib chiqiladi. Nizom arizalar ko‘rib chiqilmaydigan holatlarni ham belgilaydi.
Bundan tashqari, hujjatda dastlabki qarorni qabul qilish tartibi va uni qabul qilishni rad etish uchun asoslar keltirilgan. Dastlabki qaror bojxona organi rahbari (o‘rinbosari) tomonidan Davlat bojxona qo‘mitasining Yagona avtomatlashtirilgan axborot tizimida elektron raqamli imzo orqali tasdiqlash yo‘li bilan qabul qilinadi.

Dastlabki qaror qabul qilinganidan so‘ng manfaatdor shaxsning telefon raqamiga dastlabki qaror qabul qilinganligi va bojxona yig‘imini to‘lash lozimligi haqida SMS-xabar yuboriladi.
Shu bilan birga, dastlabki qarorga o‘zgartirishlar kiritish va uni bekor qilish tartibi belgilangan. Agar bojxona organlari tomonidan qabul qilingan dastlabki qarorda bojxona qiymati va (yoki) bojxona to‘lovlari miqdoriga ta’sir etgan xatolar aniqlansa, shuningdek manfaatdor shaxsning arizasiga ko‘ra yoki qonunchilik hujjatlari o‘zgarishi munosabati bilan dastlabki qaror o‘zgartirilishi mumkin.

Ta’kidlanishicha, dastlabki qarorni olish manfaatdor shaxs uchun ixtiyoriy hisoblanadi. Bunda, bojxona organi tomonidan bojxona rasmiylashtiruvini amalga oshirishda manfaatdor shaxsdan dastlabki qarorni taqdim etishni talab qilishga, shuningdek dastlabki qarorning mavjud emasligini asos qilib, bojxona rasmiylashtiruvini amalga oshirishni rad etishga yo‘l qo‘yilmaydi.

Biroq, bojxona organlari uchun dastlabki qaror majburiy hisoblanadi. Dastlabki qaror qabul qilingan kundan boshlab 90 kalendar kun davomida amal qiladi. Hujjat qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasida e’lon qilingan va 2022-yil 1-yanvardan kuchga kiradi.

• Bojxona