Qozog‘istonda xalq referendumida AES qurilishi ma’qullansa, ushbu loyihaga davlat byudjetidan 10-12 mlrd dollar ajratish rejalashtirilmoqda. Qozog‘iston prezidenti Qosim-Jo‘mart To‘qayev 2023-yilning sentyabr oyida AES qurish masalasini umumxalq referendumiga qo‘yishni taklif qilgan edi. AESning 2035-yilgacha foydalanishga topshirilishi aytilmoqda.

Qozog‘iston, agar AES qurish masalasi milliy referendumda ma’qullansa, inshoot qurilishiga 10-12 milliard dollar sarflashni kutmoqda. Bu haqda “Muqobil energiya manbalaridan foydalanish to‘g‘risida”gi qonun loyihasi bo‘yicha maslahat hujjatida aytilgan.

Normativ-huquqiy hujjatlar ma’lumotlar bazasida e’lon qilingan hujjatga ko‘ra, referendumda ma’qullansa, respublika byudjeti mablag‘lari hisobidan 2035-yilgacha atom elektr stansiyasini qurish rejalashtirilgan.

Hujjat chorshanba kuni e’lon qilingan va 27-iyulgacha jamoatchilik muhokamasi bosqichida bo‘ladi.

Mamlakat energetika vaziri o‘rinbosari Sungat Yesimxanov 6-iyun kuni Senat majlisida referendum muddati kuz oylarida e’lon qilinishi mumkinligini ma’lum qildi. Agarda referendumda ushbu masala ma’qullansa, AES 2035-yilgacha foydalanishga topshirilishi aytilmoqda.

Avvalroq o‘tkazilgan tadqiqotlar natijalariga ko‘ra, AES qurish uchun eng maqbul hudud sifatida Olmaota viloyatidagi Ulken qishlog‘i hududi tanlab olingan. Stansiyani sovitish uchun Balxash ko‘li suvidan foydalaniladi.

Ma’lumot uchun, Qozog‘istonda 1973-1999-yillar oralig‘ida Aktau shahrida 350 MVt quvvatga ega AES faoliyat ko‘rsatgan. MAGATE ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatdagi uran zaxiralari 900 ming tonnaga baholanganiga qaramasdan, ayni paytda atom quvvatidan foydalanilmaydi.

• AES
• Qozog‘iston