Bir muddat oldin energetika vazirligi bayonot bilan chiqib aholining elektr energiyasi bilan bog‘liq uzilishlariga asosiy sabab sifatida GESlarda ishlab chiqarish darajasining keskin kamayganligini keltirib o‘tgan edi. 

Statistika qo‘mitasida chiqqan ma’lumotlarga ko‘ra esa joriy yilning 10 oyi davomida jami 57 mlrd kv soat elektr energiyasi ishlab chiqarilganligi ma’lum bo‘ldi. O‘tgan yilning mos davri bilan taqqoslaganda ishlab chiqarish hajmi 9,4 foizga oshgan. Bundan tashqari joriy yilning 10 oyi davomida ishlab chiqarilgan elektr energiyasining miqdori 2019-yilning 12 oyida ishlab chiqarilgan elektr energiyasi hajmining 90 foiziga teng. Ya’ni agar mos davr bilan taqqoslasak, joriy yilda ishlab chiqarilgan elektr energiyasi 2019-yilning mos davriga nisbatan sezilarli darajada oshgan (GESlardagi pasayish aynan 2019-yil bilan taqqoslangan edi). 

Bundan tashqari, joriy yildagi ishlab chiqarishda kuzatilayotgan o‘sish tempi oxirgi uch yoki to‘rt yilda umuman kuzatilmagan. Masalan, yangi davr boshlangandan buyon elektr energiyasini ishlab chiqarishning o‘sish tempi yillik 5 foizdan past bo‘lgan (joriy yilda esa hozircha 9,4 foiz, yil oxirigacha bu ko‘rsatkich saqlanib qolsa, bu yaqin tariximizdagi eng yaxshi ko‘rsatkich bo‘ladi).

Boshqacha aytganda, GESlardagi ishlab chiqarish hajmining keskin pasayganligi umumiy elektr energiyasi ishlab chiqarish hajmiga deyarli ta’sir qilmagan. Ya’ni boshqa energiya manbalaridan olinadigan elektr energiyasi GESlardagi pasayishning o‘rnini qoplashdan tashqari, oxirgi yillarda kuzatilmagan darajadagi yuqori o‘sishni ham taqdim etmoqda.

Mana endi savol: agar umumiy elektr energiyasini ishlab chiqarish darajasi ortayotgan bo‘lsa unda nega aholining elektr energiyasi bilan bog‘liq noroziliklari kun sayin ortib bormoqda?.

Albatta, ba’zilar odamlarni noshukrlik qilayotganlikda ayblashi mumkin. Ammo odamlar boshqa qiladigan ishi qolmaganligi uchun faqat elektr energiyasidagi uzilishlardan noliyotganligi yo‘q, balki ular yaxshi sezishmoqdaki, elektr ta’minoti bilan bog‘liq holat oldingi yillar bilan taqqoslaganda kundan-kunga yomonlashib bormoqda. Ularning har biri elektr energiyasi bilan bog‘liq holatning yomonlashib borayotganligini o‘zlarining tanasida his qilmoqda. 

Xulosa shuki, aholining elektrdan kun sayin ko‘proq uzib qo‘yilayotganligi elektr energiyasi ishlab chiqarishdagi qandaydir pasayishlar natijasi emas, balki qaror qabul qiluvchilarning shunday bo‘lishini xohlaganligining natijasi bo‘lishi mumkin. 
Qolgan sabablar esa aholiga elektr energiyasini bermaslik uchun o‘ylab topilgan bahonadan boshqa narsa emas. 

Mirkomil Xolboyev, Jeonbuk national university magistranti

Jeonju, Janubiy Korea

• Elektr energiyasi