$
12496.80 UZS
11.86
137.81 UZS
2.18
13560.28 UZS
76.54
Кечаси

Бетакрор Норвегия ҳақида сиз билмаган фактлар

16:48 / 27.03.2023

Норвегия бир неча йиллардан буён инсонларнинг ривожланиш индекси бўйича дунёдаги етакчи ўринда туради. Сиз ҳам ушбу мамлакат ҳақида кўпроқ маълумотга эга бўлишни истайсизми?

Норвегиянинг доимий аҳолиси 5 200 000  кишини ташкил қилади. Бир вақтлар бу ўлка ерларида балиқчилар ва фермерларнинг ночор мамлакати бўлган. 1969 йилда ҳудуддан нефт ва газ топилганидан кейин барчаси тубдан ўзгариб кетди.

Бугунги кунда мамлакат катта табиий захираларга эга. Айтгандай, бу ерлардаги табиий захиралардан олинадиган фойдани давлат шунчаки харж қилмайди. Ушбу пуллар келажак авлодлар фондига йўналтирилади. 2016 йилда ушбу фонд ҳисобидаги пул 817 миллиард долларни ташкил қилган. Бу каби аҳоли кўрсаткичлари учун 817 миллиард доллар жуда катта сумма. Норвегия мазкур кўрсаткич бўйича Саудия Арабистони, БАА ва Россияни ҳам ортда қолдиради. Табиат – Норвегиянинг энг қимматли хазинасидир. Тоғлар, кўллар, шаршаралар, Шимолий ёғду ва чексиз денгиз соҳиллари...

Камчиликлар қаторида эса бу ерда йилнинг 6 ойи давомида қуёш ва иссиқлик деярли бўлмаслигини айтиш мумкин. Бундай иқлим шароити инсонлар кайфиятига таъсир кўрсатмасдан қолмайди ва тушкунликка сабаб бўлади.  Ўлка аҳолиси сонидан келиб чиқадиган  бўлсак, табиатнинг каттагина қисмига инсон қўли тегмаган. Мамлакат Арктика яқинида жойлашган ва дунёдаги энг тоза жойлардан бири саналади. 

Бу ердаги кран сувлари бутилкада қадоқланган сувдан ҳам тоза, одамлар сувни қайнатиб ўтиришмайди. Норвегиядаги давлат тизими – бозор иқтисодиёти ва социализм аралашмаси саналади. Ҳукумат барчани тенглаштиришга ҳаракат қилади. Инсон қанчалар кўп пул ишлаб топса, шунча кўп солиқ тўлайди. Аксарият инсонлар ушбу мамлакатдаги ойлик кўрсаткичларининг қанчалар баланд эканлигини билишади. Ўқитувчиларнинг бошланғич ойлиги 3500 доллардан ҳисобланади. Мамлакатдаги ўртача ойлик эса 5200 долларга тенг. Одатда инсонлар тонги соат 8 дан кундузги 3-4 гача ишлашади. Бу ерда кун бўйи ишлаб юрган кишини учратмайсиз. Норвегияликлар ишдан кўра кўпроқ бўш вақтни қадрлаб яшайдилар. Меҳнат таътили бир йилда 5 ҳафта давом этади. Гарчи маошлар миқдори жуда катта бўлса ҳам, ўлкадаги нархлар шунга яраша.

Мисол учун, бензиннинг бир литри 1,8 доллар. Автобус чиптаси 11 доллар. Фаст-фуд шохобчасидан сотиб олинган картошка фри ва салқин ичимлик 15 долларга тушади. Талабалар севган қизларини ресторанга олиб киришни орзу ҳам қилишмайди. Сабаби ресторанда икки кишининг таомланиши учун 100 доллардан кўпроқ пул тўлаш керак бўлади.

Юқори нархлар сабаб бу ерда интернет-шоппинг жуда машҳур. Мисол учун, Норвегияда 18 доллар бўлган китобни одамлар интернет орқали Буюк Британиядан 7 долларга етказиб бериш хизмати билан бирга харид қиладилар. Норвегияликлар пулларини бошқа давлатларга бориб сарфлашади. Сабаби у ердаги нархлар нисбатан арзонроқ бўлади. Аксарият фуқаролар Швецияга бориб гўшт, ичимликлар, тамаки ва шоколад олиб келадилар.

Совуқ иқлим шароитларига қарамасдан бу ерликлар ўз вақтларини табиат қўйнида ўтказадилар, қайиқда сузишади, тоғга чиқишади, велосипед учишади. Спорт турлари, балиқ ови, чанғи учиш ва қор машинаси ҳайдаш ҳам кенг тарқалган машғулотлардан бири.

Одамлар буғу ва кийик овлаш ишқибози. Улар ҳафта ўртасида бир марта бассейн ва сауналарга бориб дам оладилар. Пляжларда барбекю пиширишади ва волейбол ўйнашади. Мамлакат одамларининг аксарият қисми қишлоқ ҳудудларида яшайди.

Катта шаҳарлар аҳолиси сони ҳам 100 кишидан ортмайди. Норвегияда китоб ўқиш, уйингизни бўяш ва сайрга чиқиш учун албатта, вақт топа оласиз. Бу Лондон ёки Москвадаги жўшқин ҳаётдан безган инсонлар учун айни муддаодир.

Дўконлар якшанба куни ишламайди. Ҳафта ўртасида эса соат 15:00 да ёпилади. Аксарият компаниялар 16:00 га қадар ишлайди.

Фақатгина айрим супермаркетларни соат 20:00 ёки 22:00 гача ишлаётган ҳолатда кўриш мумкин. Кўп уйлар шундоққина ўрмон ёки сув ҳавзалари ёнида жойлашган. Норвегияликлар табиат билан ёлғиз қолишга қўрқмайдилар. Уйларнинг нархи баланд, совуқ иқлим шароитлари сабабли уйларга сифатли иситиш тизими ҳам керак бўлади. Уйлар ҳашаматли эмас, аммо жуда қулайдир. Уларнинг кўпчилигида полни иситиш тизими ҳамда каминларни кўриш мумкин.

Битта ётоқхонали уйни Ослодан ижарага олиш 1160 долларга тушади. Қишда эса иситиш тизими харажатлари сабаб тўлов 20 фоизга кўтарилади.

Норвегияликлар қаҳва истеъмол қилиш борасида Финляндиядан кейинги иккинчи ўринда туради. Истеъмол кўрсаткичлари киши бошига йил давомида 7 килограммдан тўғри келади.  Бу кунига икки финжон қаҳва дегани. Норвегияликлар уйда таом пиширишни хуш кўрадилар. Улар кўпроқ картошка, сабзи, денгиз маҳсулотлари ва сэндвич ейишади. Маҳаллий таомлар экзотик турга мансуб бўлиб, аксарияти янги буғу ва кит гўштидан тайёрланган бўлади.

Жамоат транспортлари ҳам жуда яхши ривожланган. Маҳаллий одамлар трамвай, автобус ва метро ёрдамида ҳаракатланадилар. Аҳоли сони ярим миллион кишига тенг Осло шаҳрида метро линияси 5 та, бекатлар сони эса 101 та. Норвегия ичида самолётда сафар қилиш жуда қулай. Норвегиядаги автомобиллар нархи Европанинг бошқа мамлакатларига нисбатан қимматроқдир.

Норвегияликлар табиатан соғлом одамлар бўлишади. Улар аксарият вақтларини табиат қўйнида ўтказадилар. Айрим болалар мактабга қадар чанғи учиб етиб олишади. Ёзда тонг пайти туриб югуришади, ролик учишади. Кўпчилик соғлом турмуш тарзига амал қилади, кўп миқдорда балиқ тановул қилади. Бундан ташқари, мамлакат экологияси жуда тоза. Норвегияликлар бир қарашда совуққон ва қўпол кўринсалар ҳам, танишиб олсангиз уларнинг гапдон ва меҳрибон эканликларини билиб оласиз. Бегона инсонни кўчада гапга солиш имконсиз. Замонавий авлод вакиллари бу борада истисно ҳисобланади. Бу ерликлар пул билан мақтанишни аҳмоқлик деб ҳисоблашади.

Аксарият оилалардаги фарзандлар сони 1-2 тадан ошмайди. Норвегияликлар хорижда дам олишни яхши кўришади. Кўпчилик нафақахўрлар эса Испаниянинг иссиқроқ ўлкаларига кўчиб келишади. Ахир нафақадаги одамга иссиққина уйдан бошқа яна нима керак? Бу ердаги нафақа миқдори ўртача 2300 долларни ташкил қилади.

Норвегиянинг йўллари жуда яхши. Аммо барча йўллар бир чизиқлидир. йўлларнинг умумий узунлиги 94 минг километрни ташкил қилади. Ҳудуд тоғли бўлгани сабаб ўлкадаги тоннеллар сони 900 тадан ошади.

Норвегия яшаш учун дунёдаги энг хавфсиз мамлакат сифатида тан олинган. Бу ернинг полициячилари кўчада қурол билан юришмайди. Турмалар эса дам олиш масканларини ёдга солади. 1999 йилда aмерикалик фуқаролардан бири Норвегия турмаларини АҚШ турмалари билан солиштириб ҳам кўрганди.

Охирги йилларда ўлкада Африка ва Яқин Шарқдан келган қочоқлар кўпайиб кетган. Улар бу ерга давлат уларни ижтимоий дастурлар билан ҳимоя қилиши умидида келадилар, шу ерда фарзанд кўрадилар, улар учун нафақа оладилар. Кейин эса ўзларини номуносиб тутишни бошлашади. Муҳожирлар жиноят содир этиш борасида маҳаллий аҳоли вакилларидан 45 фоизга олдинда.

Шу тариқа норвегияликлар бу ҳолатдан норози бўлишни бошлашди ва давлатдан иммиграция талабларини кучайтиришни сўрашди. Оқибатда 2014 йили 7200 та муҳожир ўлкадан депорт қилинди. 2015 йилда эса уларнинг сони 7800 тага етди. Қарангки, кутилганидек жиноятчилик даражаси ҳам бир йил давомида 31 фоизга камайди.

Норвег тилини билиш орқали швед ва дат тилларини ҳам тушуниш мумкин. Норвегияликлар инглиз тилида бемалол гапира олишади. Бунинг сабабларидан бири шундаки, телеэкрандаги кўрсатувлар ва мултьфильмлар дубляж қилинган ҳолатда эмас, оригинал вариантда, субтитрлари билан бирга эфирга узатилади.

Армияда хизмат қилиш барча эркаклар учун мажбурийдир. 2015 йилдан уларнинг сафига аёллар ҳам қўшилган. Инсонлар армияга бажонидил боришади, сабаби улар кўпроқ ажойиб таомлар бериладиган спорт лагерларини ёдга солади. Бироқ қуролли кучлар сафига ҳаммани ҳам қабул қилаверишмайди, бунинг учун маълум талабларга жавоб бериш ва айрим тестлардан ўтиш керак.

Норвегия бетакрор манзараларга эга бўлган сайёрамиздаги энг ажойиб жойлардан биридир. Агар салқин ҳаводан қўрқмасангиз, табиат ва сокин ҳаёт тарзини яхши кўрсангиз, ушбу мамлакат сизга ҳам ёқиб қолади.  

 

 


Қизиқарли


														
														Rolls-Royce’дан янги автомобиль тақдимоти

Rolls-Royce’дан янги автомобиль тақдимоти

rcadia Droptail автомобилининг тахминий нархи 30 млн долларни ташкил қилади.
11:20 / 02.03.2024

														
														Дмитрий Менделеев элементлар даврий системасини тузган кун

Дмитрий Менделеев элементлар даврий системасини тузган кун

Менделеевнинг даврий қонунни кашф этиши 19-аср кимё тарихидаги йирик воқеалардан бири.
09:26 / 01.03.2024

														
														Telegram мессенжери Telegram канали эгаларига реклама учун пул тўлашни бошлайди

Telegram мессенжери Telegram канали эгаларига реклама учун пул тўлашни бошлайди

Инқилобий янгиланиш март ойида тақдим этилади, деди Павел Дуров.
19:02 / 28.02.2024

														
														Apple автомобиль ишлаб чиқаришдан воз кечиб, SI’га эътибор қаратади

Apple автомобиль ишлаб чиқаришдан воз кечиб, SI’га эътибор қаратади

27 февраль куни компания раҳбарияти автомобиль ишлаб чиқиш билан шуғулланиб келган 2 минг ходимга ўз қарорини маълум қилган.
16:31 / 28.02.2024

														
														Нафақахўрдан 7 ярим минг АҚШ доллари ўғирлаб, гулдаста билан сийлашди

Нафақахўрдан 7 ярим минг АҚШ доллари ўғирлаб, гулдаста билан сийлашди

Аёлга қўнғироқ қилиб, бир хусусий шифокор унинг касалманд синглисини даволай олишини айтиб ишончига кирган.
16:28 / 28.02.2024

														
														Лабдаги учуқни уй шароитида кетказиш усули

Лабдаги учуқни уй шароитида кетказиш усули

Олма циркаси айрим бактерия ва вирусларга қарши курашишда ёрдам бериши мумкин.
11:35 / 28.02.2024

														
														Олимлар нутқи равон бўлмаганлар тез стрессга тушишини аниқлашди

Олимлар нутқи равон бўлмаганлар тез стрессга тушишини аниқлашди

Чунки улар ўз фикрларини тўлиқ баён қила олмайдилар.
12:04 / 26.02.2024

														
														Кўп видео кўрган болаларнинг тили секин чиқадими?

Кўп видео кўрган болаларнинг тили секин чиқадими?

Болалар ўртасида видео томоша қилиш бўйича тадқиқот ўтказилди.
11:25 / 26.02.2024

														
														Омонатдор дўкончи қиссаси

Омонатдор дўкончи қиссаси

Ҳикматлар дурдонасидан.
11:22 / 26.02.2024

														
														Коинотда қора туйнук каттармоқда

Коинотда қора туйнук каттармоқда

Тадқиқотчилар дунёдаги энг тез ўсаётган қора туйнукдан қувват оладиган квазарни топдилар.
10:30 / 26.02.2024

Бу ҳам қизиқ

БМТдаги овоз беришда биргина давлат Исроил тарафини олди

БМТдаги овоз беришда биргина давлат Исроил тарафини олди

Биргина АҚШ яна бир марта Исроилни ҳимоя қилган ҳолда ҳужжатга вето қўйган.
14:57 / 02.03.2024
Афғонистонда совуқдан мингдан ортиқ чорва нобуд бўлди

Афғонистонда совуқдан мингдан ортиқ чорва нобуд бўлди

Республикада кучли қор ёғиб, ҳаво кескин совиб кетган.
16:45 / 01.03.2024
Мирзиёев Хивадаги "Истиқлол" маҳалласига ташриф буюрди

Мирзиёев Хивадаги "Истиқлол" маҳалласига ташриф буюрди

Президент Шавкат Мирзиёев Хоразм вилояти Хива туманидаги  Истиқлол маҳалласида бўлиб, аҳолининг яшаш шароити билан яқиндан т…
21:50 / 29.02.2024
Техас штат тарихидаги иккинчи йирик ёнғинга дучор бўлди

Техас штат тарихидаги иккинчи йирик ёнғинга дучор бўлди

Ёнғин 200 минг гектардан ортиқ майдонни қамраб олган.
09:47 / 01.03.2024
Тошкентда жамоат транспортларида бир кунда қанча йўловчи ташилгани маълум бўлди

Тошкентда жамоат транспортларида бир кунда қанча йўловчи ташилгани маълум бўлди

Кўрсаткич ўтган йилга нисбатан 160 фоизга ўсган.
11:06 / 01.03.2024
Гурбангули Бердимуҳамедов дунё давлатларини БМТга ёрдам беришга чақирди

Гурбангули Бердимуҳамедов дунё давлатларини БМТга ёрдам беришга чақирди

Туркманистоннинг собиқ президенти, ҳозирги давлат раҳбарининг отаси ва халқ маслаҳати (халқ кенгаши) раиси Гурбангули Бердим…
10:11 / 02.03.2024
Дмитрий Менделеев элементлар даврий системасини тузган кун

Дмитрий Менделеев элементлар даврий системасини тузган кун

Менделеевнинг даврий қонунни кашф этиши 19-аср кимё тарихидаги йирик воқеалардан бири.
09:26 / 01.03.2024
Туркиядаги университет шифохонасида отишма содир бўлди

Туркиядаги университет шифохонасида отишма содир бўлди

Бу ҳақда Туркиянинг “NTV” телеканали хабар берди.
15:01 / 02.03.2024
“Хитой – Қирғизистон – Ўзбекистон” темир йўл линиясини қуриш учун қўшма корхона ташкил этилади

“Хитой – Қирғизистон – Ўзбекистон” темир йўл линиясини қуриш учун қўшма корхона ташкил этилади

Жорий йилнинг 1 март куни Хитой Халқ Республикасининг Қашғар шаҳрида Ўзбекистон – Хитой – Қирғизистон ҳукуматлари делегациял…
09:30 / 02.03.2024
Фарғонада зилзила содир бўлди

Фарғонада зилзила содир бўлди

ФВВ Сейсмопрогностик мониторинг Республика маркази хабар қилади: Ўзбекистон Республикаси ҳудудида маҳаллий вақт билан 01.03.…
08:21 / 01.03.2024

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!