$
12004.48 UZS
32.84
₽
146.56 UZS
0.23
€
13155.71 UZS
-4.71
31° Кечаси 18°

Болалар ва гажетлар: телефонга қарамликнинг фойда ва зарарлари

14:38 / 09.11.2023

Замонавий дунёда болаларнинг гажетларга қарамлиги борган сари ортиб бормоқда. Бу эса кўплаб ота-оналарни ташвишга солиши табиий ҳол.

Ушбу мақолада психологларнинг смартфонлар болаларга нима учун фойдали ёки зарарли экани, унга қарамликнинг олдини олиш йўллари ҳақида фикр-мулоҳазалари келтирилган.

Гажетлар аллақачон кундалик ҳаётимизнинг бир қисмига айланиб улгурган. Табиийки, болалар ҳаётида ҳам у мавжуд. Лекин кўплаб ота-оналар фарзандлари телефонлардан узоқ вақт фойдаланишидан хавотирланади.

Хўш, ота-она фарзандига қайси ёшда телефон ёки планшет бергани маъқул? Келинг, аввал шуни аниқлаштириб оламиз.

Болалар психологи Сусанна Баринованинг фикрича, гажетлар болалар учун кўп жиҳатдан фойдали: улар ривожланиш ва янги билимларни ўрганишга ёрдам беради, дунёқарашни кенгайтиради ва ҳоказо. Фарзандингизга улардан тўғри фойдаланишни ўргатиш керак холос.

“Беш ёшгача бўлган болаларда умуман гажетлар бўлмаслиги керак. Мактабгача ва бошланғич мактаб ўқувчиларига эса фақат ота-она назорати остидаги гаджетлардан фойдаланишга рухсат берилади. Бунда телефондаги иловалар боланинг хотираси ва бошқа ақлий қобилиятларини ривожлантиришга мослашган бўлиши керак”, дейди у.

Баринова ўсмирларга гажетлардан фойдаланишни тақиқлашга қарши эканини ёзади. Унинг фикрича, бу болани реал ҳаётдан бутунлай маҳрум қилиш билан баробар.

Умуман олганда, болалар учун замонавий дунёда гажетларсиз яшаш қийин, лекин ота-оналар улар нима билан машғул эканлигини назорат қилишлари муҳимдир.

Яна бир жиҳатга эътибор бериш лозим. Болаларнинг смартфонларга қарамлигига баъзи ҳолларда ота-оналар ҳам сабабчи бўлишади. Яъни, фарзандлар телефондан фойдаланиш бўйича кўпинча ота-онасидан ўрнак олади.

Болаларнинг телефондан кўп фойдаланишларининг яна бир сабаби уларнинг дўстлари билан мулоқот қилишларидир. Бунинг учун ижтимоий тармоқларда гуруҳлар мавжуд.

Шуни ҳам алоҳида таъкидлаш керакки, кўплаб болалар интернет ва ижтимоий тармоқлар туфайли муваффақиятга эришишга ва ўз имкониятларини оширишга ҳаракат қилмоқдалар.

Сиз болаларингиз ва уларнинг гажетлардан фойдаланишини назорат қилишингиздан қўрқмаслигингиз керак. Сиз шунчаки улар билан бу ишни уларнинг манфаати учун қилаётганингизни уқтиришингиз лозим.

Нейропсихолог Татяна Штайннинг фикрича, ота-оналар фарзандларига гажетларсиз бахтли яшашни ўргатишлари мумкин. Телефонлар, планшетлар ва компьютерларга қарамликни ривожлантирмаслик керак.

Мутахассиснинг фикрича, физиологик нуқтаи назардан гажетга қарамликнинг шаклланиш механизми гиёҳвандликнинг шаклланиши билан бир хил.


Лайфстайл


														
														22-октябрь —ТАРИХ ИЗЛАРИДА

22-октябрь —ТАРИХ ИЗЛАРИДА

Тарихдаги муҳим воқеалар
08:57 / 22.10.2026

														
														21 октябрь — ТАРИХ ИЗЛАРИДА

21 октябрь — ТАРИХ ИЗЛАРИДА

Тарихдаги муҳим воқеалар
08:34 / 21.10.2026

														
														20 октябрь — ТАРИХ ИЗЛАРИДА

20 октябрь — ТАРИХ ИЗЛАРИДА

Тарихдаги муҳим воқеалар
08:26 / 20.10.2026

														
														Қирғизистон ва Қозоғистонда Рамазон ойи 8-февралда бошланиши кутилмоқда

Қирғизистон ва Қозоғистонда Рамазон ойи 8-февралда бошланиши кутилмоқда

Қирғизистон ва Қозоғистон мусулмонлари диний идоралари 2027-йилги Рамазон ойи 8-февралда бошланишини прогноз қилди. Бу ҳақда…
15:31 / 19.10.2026

														
														19 октябрь — ТАРИХ ИЗЛАРИДА

19 октябрь — ТАРИХ ИЗЛАРИДА

Тарихдаги муҳим воқеалар
08:51 / 19.10.2026

														
														13 октябрь — ТАРИХ ИЗЛАРИДА

13 октябрь — ТАРИХ ИЗЛАРИДА

Муҳим тарихий воқеалар
08:35 / 13.10.2026

														
														4 октябрь — ТАРИХ ИЗЛАРИДА

4 октябрь — ТАРИХ ИЗЛАРИДА

Муҳим тарихий воқеалар
08:21 / 04.10.2026

														
														2 октябрь — ТАРИХ ИЗЛАРИДА

2 октябрь — ТАРИХ ИЗЛАРИДА

Муҳим воқеалар
08:50 / 02.10.2026

														
														30-СЕНТЯБРЬ: ТАРИХ ИЗЛАРИДА

30-СЕНТЯБРЬ: ТАРИХ ИЗЛАРИДА

Муҳим воқеалар
09:58 / 30.09.2026

														
														«Дарс» филми кинотеатрларда намойиш этила бошланди

«Дарс» филми кинотеатрларда намойиш этила бошланди

Кечча, 24-сентябрь куни Ўзбекистон Миллий кино санъати саройида «Дарс» бадиий филмининг премьераси бўлиб ўтди, бугундан бошл…
13:40 / 25.09.2026

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонда қарийб 30 минг педагог касбий сертификатлаш синовидан ўта олмади

Ўзбекистонда қарийб 30 минг педагог касбий сертификатлаш синовидан ўта олмади

2024–2026 йилларда Ўзбекистонда ўтказилган олтита касбий сертификатлаш синовида жами 47 936 нафар педагог иштирок этди. Улар…
11:33 / 20.11.2026
Паркентда 47 гектарлик “Олтин бел” туристик мажмуаси барпо этилди

Паркентда 47 гектарлик “Олтин бел” туристик мажмуаси барпо этилди

Президент Шавкат Мирзиёев Паркент туманида қурилиш материаллари саноати ва туризмни ривожлантириш масалалари юзасидан инвест…
15:04 / 20.11.2026
Ўзбекистонда инвесторларга 10 йилгача солиқ ва божхона имтиёзлари берилмоқда

Ўзбекистонда инвесторларга 10 йилгача солиқ ва божхона имтиёзлари берилмоқда

Президент Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон – Туркия бизнесни қўллаб-қувватлаш бўйича юқори даражадаги кенгаш йиғилишида мамлакатда…
14:56 / 19.11.2026
АИ-80 бензини биржа савдоларига чиқарилди: уни “заправка”ларда сотиш мумкинми?

АИ-80 бензини биржа савдоларига чиқарилди: уни “заправка”ларда сотиш мумкинми?

Ўзбекистонда АИ-80 маркали бензин биржа савдоларига чиқарилди. Бироқ ушбу маҳсулот автомобилларга ёқилғи сифатида қуйиш шохо…
14:50 / 20.11.2026
Ўзбекистонда қурилиш материаллари импорти 780 миллион долларни ташкил этмоқда

Ўзбекистонда қурилиш материаллари импорти 780 миллион долларни ташкил этмоқда

Ўзбекистонда керамик плита, базальт қоплама, қурилиш ойнаси ва газоблок каби 161 турдаги маҳсулотни ишлаб чиқариш қувватлари…
15:23 / 20.11.2026
Ўзбекистонда 10 ойда коррупцияга алоқадор 1 565 нафар ходим ишдан бўшатилди

Ўзбекистонда 10 ойда коррупцияга алоқадор 1 565 нафар ходим ишдан бўшатилди

Ўзбекистонда 2026 йилнинг январь-октабр ойларида коррупцияга алоқадор 1 565 нафар ходим билан меҳнат шартномаси бекор қилинд…
09:49 / 20.11.2026
Ўзбекистонда пардозбоп тош конлари учун “ноль чиқинди” талаби жорий этилади

Ўзбекистонда пардозбоп тош конлари учун “ноль чиқинди” талаби жорий этилади

Ўзбекистонда пардозбоп тош саноатида хомашёдан тўлиқ фойдаланиш ва ишлаб чиқариш чиқиндиларини қайта ишлаш бўйича янги талаб…
15:38 / 20.11.2026
Тошкентда маҳкум қамоқхонадан туриб наркосавдони бошқаргани аниқланди

Тошкентда маҳкум қамоқхонадан туриб наркосавдони бошқаргани аниқланди

Тошкентда жазони ижро этиш колониясида ўтириб, уяли телефон орқали онлайн наркодўкон фаолиятини бошқарган маҳкум ва унинг ше…
16:10 / 19.11.2026
Ўзбекистонда бугун ҳаво ўзгарувчан бўлади: айрим ҳудудларда ёмғир ва қор ёғиши мумкин

Ўзбекистонда бугун ҳаво ўзгарувчан бўлади: айрим ҳудудларда ёмғир ва қор ёғиши мумкин

Бугун, республиканинг аксарият ҳудудларида ҳаво ўзгарувчан бўлиши кутилмоқда. Айрим жойларда бироз ёмғир ёғиши мумкин. Тоғли…
17:51 / 19.11.2026
АҚШда маҳкумнинг қатл этилиши бир соатдан ортиқ давом этди

АҚШда маҳкумнинг қатл этилиши бир соатдан ортиқ давом этди

1996 йилда олмос сотувчисини ўлдирганликда айбланиб, ўлим жазосига ҳукм қилинган Рейналдо Деннеснинг қатл этилиши бир соатда…
14:46 / 20.11.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!