$
12514.45 UZS
17.65
137.06 UZS
-0.75
13535.63 UZS
-24.65
Кечаси -2°

Ҳўл соч билан кўчага чиқманг

09:59 / 26.11.2023

Кунлар салқинлашиб, намгарчилик бошлангач биз ўзимизни табиий равишда салқин ва совуқ об-ҳавога мослашитиришимиз зарур. Бу айниқса одатларимизда акс эттиши керак. Ёшларда хўл соч билан шапкасиз кўчага чиқиб кетиш тез-тез кузатилади. Кони зарар бўлган бу одат нималарга олиб келишини тасаввур қилиш учун озроқ билимга эга бўлиш фойдадан ҳоли эмас. Масалан, орттирилган мигрень касаллиги. У оддий бош оғриғидан қандай фарқ қилади? Уни бутунлай даволаса бўладими? Об-ҳавонинг таъсирида оғриқнинг қўзғалиши ростми? “Новий очаг” нашри қуйида ушбу саволларга қизиқувчилар учун жавоб берди.


Мигренни оддий бош оғриғидан қандай ажратиш мумкин?

Бош оғриғининг кўплаб шакллари мавжуд ва уларнинг барчаси иккита асосий тоифага бўлинади: бирламчи бош оғриғи (неврологик касаллик ўзини бош оғриғи сифатида намоён қилади) ва бошқа касалликлардан (инфексия, ўсма, жароҳат, қон томирларининг шикастланиши ва бошқалар) иккиламчи бош оғриғи. Мигрень асосий бош оғриғидир. Қоида тариқасида, бу бир неча соат давом этадиган кучли оғриқ, кўнгил айниши, ёруғлик ва товушларга тоқат қилмаслик билан тавсифланади.


Нима учун мигрень пайдо бўлади?
Бу миядаги биокимёвий ва электр ҳодисалари каскадидир. Яъни мигренда қон томирлари ва миянинг тузилиши нормал ҳолатда бўлади. Хусусан, СГРП (калситонин гени билан боғлиқ пептид) мигрень пайтида мияда ортиқча миқдорда ажралиб чиқадиган оқсилдир ва бу бош оғриғига сабаб бўлади.

Бу ирсиятга боғлиқми?
Албатта, мигрень 60 фоиз генетик, 40 фоиз ташқи омилларга боғлиқ. Стресс, ташвиш, депрессия мигрен, уйқу бузилишининг энг кучли провокаторлари ҳисобланади. Аёлларда гормонал ўзгаришлар сабаб бўлади. Метеорологик қарамлик — бу баҳсли масала, чунки кўпчиликда мигрень об-ҳавонинг ўзгариши билан қўзғалишини инкор этиб бўлмайди. Бошқа томондан, атмосфера босимининг ўзгариши ҳеч қандай таъсир ўтказмайди. Шунинг учун бу масала ўрганилмоқда. Турли хил таркибга эга бўлган кислородли ҳаво массаларининг ҳаракати мигрень хуружини келтириб чиқаради, аммо босимнинг ўзи эмас, деган гипотеза мавжуд.

Спиртли ичимликлар мигренга олиб келиши мумкинми?
Бу ерда иккита вариант мавжуд. Агар спиртли ичимликларни истеъмол қилинса, токсик реаксия сифатида бош оғриғига дуч келади. Спиртли ичимликлар мигренни қўзғатувчи омил бўлиши ҳам мумкин ва бош оғриғининг кам учрайдиган тури — кластер бош оғриғиникелтириб чиқаради.

Мигрень қандай даволанади?
Икки хил ёндашув мавжуд — табақалаштирилган ва босқичма-босқич
Агар беморда енгил ёки ўртача бош оғриғи бўлса, унда биринчи ёндашувга кўра оддий ёки комбинацияланган анальгетикларни қўллаш мумкин. Агар хуружлар оғир бўлса, унда триптанлар ёки анальгетик ва триптаннинг комбинациясидан фойдаланиш мумкин. Аммо ҳеч қандай ҳолатда дори-дармонларни ҳафтада икки кундан ортиқ қабул қилиш керак эмас, акс ҳолда оғриқ қолдирувчи воситаларга қарамликни ривожланиш хавфи мавжуд.

Дори-дармонларни ҳафтасига икки мартадан кўпроқ қабул қилишда резистентлик пайдо бўладими?
Ҳа, дорилар таъсир қилишни тўхтатади, бош оғриғи деярли ҳар куни кузатилади. Уни мақбул даражада ушлаб туриш учун дорилар қабул қилинаверади. Бу даҳшатли ҳолат, чунки уни даволаш қийинлашади ва бу беморнинг ҳаётига хавф солади.

Хуружнинг олдини олиш усуллари борми?

Қон босимини пасайтириш, депрессия, эпилепсияни даволаш учун баъзи дорилар мигрень хуружининг частотасини камайтириши илмий жиҳатдан исботланган. Бу эпилепсия ёки босим билан ҳеч қандай алоқаси йўқ, лекин бу дорилар ҳали ҳам шундай таъсирга эга. Шунингдек, мигренга нисбатан аниқроқ таъсир кўрсатадиган янги дорилар мавжуд. Улар мигрень оғриғига олиб келадиган СГРП (калситонин генига боғлиқ пептид) оқсилини тўхтатади.
Қаттиқ хуруж инсультга олиб келиши ҳақиқатми?
Йўқ. Мигрень ёқимсиз оғриқдир, аммо инсульт ривожланиш эҳтимоли жуда кам. Дарҳол эътибор бериш керак бўлган ягона бош оғриғи — бу тўсатдан кузатиладиган бош оғриғи. Бир неча сония ичида у ўзининг максимал интенсивлигига етади. Бу оғриқлар қон томир фалокатнинг намоён бўлиши билан боғлиқ бўлиши мумкин, шунинг учун бундай вақтда шошилинч ёрдам сўраш керак.


Агар оғриқ бошланган бўлса, нима қилиш керак?
Биринчидан дори инъекция сифатида ёки суюқлик шаклида олиниши керак, шунда у тезроқ таъсир қилади. Ва бироз ухлаб олишга ҳаракат қилиш лозим, бу ҳам ёрдам бериши мумкин.
Мигренни бутунлай даволаш мумкинми?

Ёмон хабар шундаки, мигрень ирсий касалликдир. Агар у билан туғилган бўлса, даволаб бўлмайди. Аммо оғриқни жуда камдан-кам ҳолларда ҳис қилиш мумкин улар ҳаёт сифатига таъсир қилмайди.

Оғриқнинг олдини олиш мумкинми?
Бемор одатда қайси аломатлар учун таблетка қабул қилиш вақти келганини билади. Ёруғликка қараш, кўнгил айниши — мигрень ҳужуми яқинлашаётганини айтадиган турли хил аломатлар мавжуд. Бундай вазиятда тезда ҳаракат қилиш керак, чунки препарат қанчалик тез қабул қилинса, у шунча самарали бўлади. Айтганча, бўйин оғриғи ҳам яқинлашиб келаётган хуружнинг аломати бўлиши мумкин. Кўпчилик буни остеохондроз деб тахмин қилади ва кераксиз текширувларга вақт сарфлайди.


Фойдали


														
														Қозоғистонда суррогат оналикдан кимлар фойдалана олади ва қанча туради?

Қозоғистонда суррогат оналикдан кимлар фойдалана олади ва қанча туради?

Суррогат онани топишнинг иккинчи варианти - репродуктив тиббиёт клиникалари.
15:13 / 03.03.2024

														
														Гаджетлар болалар саломатлигига салбий таъсир кўрсатади

Гаджетлар болалар саломатлигига салбий таъсир кўрсатади

Смартфондаги турли ўйинлар эса болаларнинг руҳиятига жиддий таъсир қиляпти.
10:25 / 29.02.2024

														
														Мана нима учун кофени кўп ичиш тавсия этилмайди

Мана нима учун кофени кўп ичиш тавсия этилмайди

Кофени ортиқча истеъмол қилиш тиш ва суякларга салбий таъсир кўрсатиши мумкин.
11:19 / 28.02.2024

														
														Нима учун баҳорда касалликлар “қўзғалади?”

Нима учун баҳорда касалликлар “қўзғалади?”

Танадаги заҳираларнинг камайиши туфайли витаминлар етишмаслиги-гиповитаминозга олиб келади.
11:16 / 28.02.2024

														
														Араб хурмосини тез-тез истеъмол қилишга 10 та сабаб:

Араб хурмосини тез-тез истеъмол қилишга 10 та сабаб:

Узоқ давом этган касалликдан тезроқ соғайиб, тикланишга ёрдам беради.
09:30 / 27.02.2024

														
														Оддийгина карамдан мазали таом рецепти

Оддийгина карамдан мазали таом рецепти

Айниқса, парҳез тутувчи аёллар кечки дастурхон учун ҳам тўйимли, ҳам калориялик таом рецептини излашади.
16:54 / 12.02.2024

														
														Картошка фри сигаретдек зарарли

Картошка фри сигаретдек зарарли

150 гр қовурилган картошка қаламчасининг зарари 2,5 қути сигаретнинг салбий оқибатига тенг.
17:20 / 09.02.2024

														
														95 ёшли отахон университетни тамомлади

95 ёшли отахон университетни тамомлади

95 ёшли Девид Маржот Британиянинг Кингстон университетининг энг кекса битирувчисига айланди.
17:33 / 07.02.2024

														
														Ҳайвонларни галлюцинация қиладиган қўзиқорин тури

Ҳайвонларни галлюцинация қиладиган қўзиқорин тури

Аммо яқинда олимлар табиатан гўштхўр бўлган тулки бу турдаги қўзиқоринларни танoвул қилишини аниқлашди.
16:57 / 05.02.2024

														
														Ўлмайдиган бактериялар организмда йиллар давомида яшайди

Ўлмайдиган бактериялар организмда йиллар давомида яшайди

Ушбу инфекциялар тезда мослашади ва кейин илдиз
17:15 / 04.02.2024

Бу ҳам қизиқ

Титаникдаги эшик 40 минг АҚШ долларига сотувга қўйилди

Титаникдаги эшик 40 минг АҚШ долларига сотувга қўйилди

Бу аслида безакли эшик рамкасининг бир қисми ҳисобланади.
14:47 / 03.03.2024
Қозоғистоннинг янги бош вазири Ўзбекистонга келади

Қозоғистоннинг янги бош вазири Ўзбекистонга келади

Қозоғистоннинг янги бош вазири Олжас Бектенов март ойида Москва ва Тошкентга ташриф буюриб, икки давлат ҳукумат раҳбарлари б…
08:49 / 04.03.2024
Дунёдаги 3-энг катта масжид қурилди

Дунёдаги 3-энг катта масжид қурилди

2020 йил октябрь ойида масжид COVID-19 пандемияси фонида тўлақонли ишга туша олмаган.
17:12 / 04.03.2024
Суғурта полисларини қоғоз шаклида расмийлаштириш амалиёти бекор қилинади

Суғурта полисларини қоғоз шаклида расмийлаштириш амалиёти бекор қилинади

“Суғурта хизматлари бозорини янада ривожлантиришнинг комплекс чора-тадбирлари тўғрисида”ги Президент қарори қабул қилинди.
15:43 / 04.03.2024
Хуснора Шодиева ўғлининг миллати ҳақида маълумот берди

Хуснора Шодиева ўғлининг миллати ҳақида маълумот берди

Хонанда собиқ турмуш ўртоғининг келиб чиқиши ҳақида ҳам гапирди.
16:28 / 04.03.2024
Бермуд учбурчагида ғойиб бўлган кема

Бермуд учбурчагида ғойиб бўлган кема

Tранзит муддати 9 кун давом этиши ва 13 март куни кема белгиланган манзилга етиб бориши кутилганди.
09:25 / 04.03.2024
Бандлик вазирлиги: Ўзбекистонда ишсизлик даражаси камайди

Бандлик вазирлиги: Ўзбекистонда ишсизлик даражаси камайди

2023 йилнинг шу даврига нисбатан 207 минг 400 кишига (1,1 фоизга) ошган.
15:44 / 04.03.2024
5 март куни қандай об-ҳаво кузатилади?

5 март куни қандай об-ҳаво кузатилади?

5-7 март кунлари республиканинг тоғли ҳудудларида қор кўчиши хавфи бор.
12:59 / 04.03.2024
Илон Маск НАТОни тарқатиб юбориш зарурлиги ҳақидаги ғояни қўллаб-қувватлади

Илон Маск НАТОни тарқатиб юбориш зарурлиги ҳақидаги ғояни қўллаб-қувватлади

Бу ҳақда у Х ижтимоий тармоғидаги саҳифасида ёзган.
16:46 / 03.03.2024

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!