$
12010.45 UZS
-13.16
₽
145.64 UZS
0.1
€
13200.69 UZS
-36.1
31° Kechasi 18°

“0%”, “bepul”, “barchaga mos” kabi chalg‘ituvchi iboralar taqiqlanadi

14:32 / 04.10.2025

Markaziy bank O‘zbekiston Respublikasi nasiya savdo bozori ishtirokchilarining munosabatlarini tartibga soluvchi Axloq kodeksi loyihasi jamoatchilik muhokamasiga taqdim etdi.

Loyiha asosida FinTex Assotsiatsiyasi orqali “Ishonch belgisi” tizimi joriy etiladi. Ushbu belgi nasiya xizmatlari qonunga muvofiq va shaffof yo‘lga qo‘yilganini anglatadi. Bu orqali mijozlar tashkilotlarning ishonchliligini osonroq aniqlay oladi.

Shartnomalarga oid talablarga ko‘ra, har bir tashkilot rasmiy veb-saytida mahsulot turlari, to‘lov tartibi, komissiya va jarimalar haqida to‘liq ma’lumot berishi shart. Mijozlar shartnoma tuzishdan oldin yillik foiz (APR), umumiy to‘lov miqdori va kechiktirish oqibatlari to‘g‘risida xabardor qilinadi. Shuningdek, reklamada “0%”, “bepul”, “barchaga mos” kabi chalg‘ituvchi iboralar taqiqlanadi.

Yangi qoidalarga ko‘ra, nasiya faqat 18 yoshdan oshgan fuqarolarga beriladi. Ilk limit 2 mln so‘m etib belgilangan. Agar mijoz limitni oshirishni istasa, uning qarz yuki 50 foizdan ziyod bo‘lmasligi kerak. Barcha foiz va yig‘imlar yiliga qarz summasining yarmidan oshmasligi belgilangan.

Qarzdorlikni undirishda tahdid yoki bosim o‘tkazish kabi noqonuniy usullar man etiladi. Shu bilan birga, firibgarlikka qarshi biometrik ro‘yxatdan o‘tkazish, axborot va kiberxavfsizlik bo‘limlari tashkil etish nazarda tutilgan. Kredit byurolari bilan ma’lumot almashish yo‘lga qo‘yiladi.

Biroq iqtisodchi Otabek Bakirovning fikricha, bu talab amalda bozordagi nazoratni xususiy nodavlat tashkilot qo‘liga topshirishi mumkin.

“Kodeks bilan nasiya savdo tashkilotlari uchun Ishonch belgisi olish talablari qo‘yilmoqda. Lekin Ishonch belgisini olish FinTex assotsiatsiyasiga a’zo bo‘lish majburiyati bilan bog‘lanmoqda (shu joyi juda bahsli va ancha e’tirozli). Nima uchun nasiya savdochilar Ishonch belgisiga ega bo‘lishi uchun FinTex assotsiatsiyasiga a’zosi bo‘lishi talabi (a’zolik uchun 12 mln.so‘m yoki 1 200 dollar to‘lash kerak va xulosalarni ham ayni shu NTTga topshirilishi tushunarsiz. Buyam yetmagandek FinTex assotsiatsiyasi insofsiz bozor ishtirokchilar reyestrini yuritadi” — deydi Bakirov.

Uning sayti hozircha faqat rus tilida faoliyat yuritmoqda va unda bor-yo‘g‘i to‘rtta a’zo mavjud, ulardan ikkitasi Uzcard va Uzinfocom.

Ekspertga ko‘ra, bunday mexanizm raqobat tamoyillariga zid bo‘lib, nasiya savdo bozorida sun’iy konsentratsiyaga olib kelishi mumkin. Agar nazorat xususiy tashkilot qo‘liga o‘tkazilsa, u qonunsiz regulyatorga aylanishi ehtimoli bor.

Bakirov taklif qilinayotgan kodeks matni to‘liq shaklda e’lon qilinmaganini ham tanqid qildi. Uningcha, agar FinTex Assotsiatsiyasiga majburiy a’zo bo‘lish talabi olib tashlansa, hujjat maqsadga muvofiq qabul qilinishi mumkin.

Markaziy bank ma’lumotiga ko‘ra, kodeks bo‘yicha taklif va e’tirozlar jamoatchilikdan qabul qilinmoqda.


O‘zbekiston


														
														Qarindoşi va hamkasbini soxta ayblovlar bilan sudlatgan erkak 9 yilga qamaldi

Qarindoşi va hamkasbini soxta ayblovlar bilan sudlatgan erkak 9 yilga qamaldi

Toşkent viloyatining Böka tumanida qarindoşi va hamkasbiga qarşi soxta ayblovlar uyuştirib, ularning sudlanişiga sabab bölga…
09:23 / 18.11.2026

														
														18-noyabr kungi ob-havo ma’lumoti

18-noyabr kungi ob-havo ma’lumoti

Ertaga respublika böylab havo özgaruvçan böladi, keçasi va ertalab ayrim joylarda biroz yomğir yoğişi mumkin.
17:56 / 17.11.2026

														
														Özbekiston Dubaydagi xalqaro kontent bozorida 300 dan ortiq filmni namoyiş etdi

Özbekiston Dubaydagi xalqaro kontent bozorida 300 dan ortiq filmni namoyiş etdi

10–11-noyabr kunlari Dubayda jahon kontent industriyasi vakillari iştirokida xalqaro kontent bozori bölib ötdi
15:05 / 17.11.2026

														
														Yaşnobod hokimligi mahalla raisi 900 dollar bilan uşlangani haqidagi xabarni rad etdi

Yaşnobod hokimligi mahalla raisi 900 dollar bilan uşlangani haqidagi xabarni rad etdi

Yaşnobod tumani hokimligi mahalla raisi tadbirkordan bino ajratib beriş va ijara şartnomasini rasmiylaştiriş evaziga 900 AQŞ…
10:38 / 17.11.2026

														
														Toşkentda Nexia-3 daraxtga urildi: uç kişi halok böldi

Toşkentda Nexia-3 daraxtga urildi: uç kişi halok böldi

Toşkent şahri Çilonzor tumanida Nexia-3 avtomobilining daraxtga urilişi oqibatida uç kişi halok böldi. Bu haqda poytaxt IIBB…
10:35 / 17.11.2026

														
														Surxondaryoda 20 sotix davlat yerini 500 mln sömga sotmoqçi bölgan şaxs uşlandi

Surxondaryoda 20 sotix davlat yerini 500 mln sömga sotmoqçi bölgan şaxs uşlandi

Surxondaryo viloyatining Denov tumanida davlat zaxirasidagi 20 sotix yaylov yerini 500 million sömga sotişni va’da qilgan fu…
10:16 / 17.11.2026

														
														Xorijlik velosport mutaxassislariga Özbekistonda viza va işlaş ruxsatnomasi bepul beriladi

Xorijlik velosport mutaxassislariga Özbekistonda viza va işlaş ruxsatnomasi bepul beriladi

Özbekistonga jalb etiladigan xorijlik velosport sportçilari, trenerlari va boşqa mutaxassislarga kiriş vizalari hamda işlaş …
10:13 / 17.11.2026

														
														Niderlandiyada qamoqxonalarda joy tugadi: mahbuslar muddatidan oldin ozod qilinadi

Niderlandiyada qamoqxonalarda joy tugadi: mahbuslar muddatidan oldin ozod qilinadi

Niderlandiyada qamoqxonalarda joy yetişmasligi sababli ayrim mahbuslarni muddatidan oldin ozod qiliş tartibi joriy etilmoqda…
10:05 / 17.11.2026

														
														Toşkentda mahalla raisi 900 dollar olayotganida uşlandi

Toşkentda mahalla raisi 900 dollar olayotganida uşlandi

Toşkent şahri Yaşnobod tumanida mahalla raisi tadbirkorga tuman tasarrufidagi binodan joy ajratib beriş va şartnoma rasmiyla…
09:30 / 17.11.2026

														
														Bugun Özbekistonda yoğingarçilik kutilmaydi

Bugun Özbekistonda yoğingarçilik kutilmaydi

17-noyabr kuni Özbekiston hududida havo özgaruvçan böladi. Respublikaning ayrim joylarida tuman tuşişi mumkin, yoğingarçilik…
15:46 / 16.11.2026

Bu ham qiziq

XVJ 2026-yil uçun davlat qarzi prognozlarini e’lon qildi: Özbekistonning körsatkiçi qança?

XVJ 2026-yil uçun davlat qarzi prognozlarini e’lon qildi: Özbekistonning körsatkiçi qança?

Xalqaro valyuta jamğarmasi (XVJ) 2026-yilda dunyo mamlakatlarining davlat qarzi böyiça prognozlarini e’lon qildi. Taşkilotni…
13:47 / 16.11.2026
Toşkentda mahalla raisi 900 dollar olayotganida uşlandi

Toşkentda mahalla raisi 900 dollar olayotganida uşlandi

Toşkent şahri Yaşnobod tumanida mahalla raisi tadbirkorga tuman tasarrufidagi binodan joy ajratib beriş va şartnoma rasmiyla…
09:30 / 17.11.2026
Özbekistonda radarlar faoliyati ustidan nazorat kuçaytirildi

Özbekistonda radarlar faoliyati ustidan nazorat kuçaytirildi

Özbekistonda örnatilgan foto va video qayd etiş qurilmalari hamda radarlar faoliyati tekşirilmoqda. Yöl harakati xavfsizligi…
09:57 / 16.11.2026
Belgorodda dron hujumi oqibatida bir oilaning uç a’zosi halok böldi

Belgorodda dron hujumi oqibatida bir oilaning uç a’zosi halok böldi

Rossiyaning Belgorod viloyati Proletarskiy posyolkasida dron turar joyga hujum qilişi oqibatida bir oilaning uç a’zosi — erk…
14:31 / 14.11.2026
Jizzaxda tungi klublarning 500 ga yaqin reklamasi qonunga zid deb topildi

Jizzaxda tungi klublarning 500 ga yaqin reklamasi qonunga zid deb topildi

Jizzax şahridagi ikki tungi klubning Instagram sahifalarida joylaştirilgan 500 ga yaqin reklama roligida milliy va oilaviy q…
13:52 / 16.11.2026
Iordaniyada Telegram messenjeri bloklandi

Iordaniyada Telegram messenjeri bloklandi

Iordaniya hukumati 16-noyabr kuni Telegram messenjeriga kirişni çekladi. Uşbu çora raqamli xavfsizlikni kuçaytiriş, foydalan…
13:57 / 16.11.2026
Putin, Tramp va Si Szinpin uç tomonlama uçraşuv kun tartibini kelişa olmadi — FT

Putin, Tramp va Si Szinpin uç tomonlama uçraşuv kun tartibini kelişa olmadi — FT

Rossiya, AQŞ va Xitoy yetakçilari Vladimir Putin, Donald Tramp va Si Szinpinning 19-noyabr kuni Xitoyning Şençjen şahrida öt…
13:59 / 16.11.2026
Jizzaxda gaz hisoblagiç örnatiş uçun 8 million söm talab qilgan ikki kişi uşlandi

Jizzaxda gaz hisoblagiç örnatiş uçun 8 million söm talab qilgan ikki kişi uşlandi

Jizzax viloyatida fuqaroning xonadoniga gaz hisoblagiç örnatib beriş va hisob raqami oçişni va’da qilib, undan 8 million söm…
09:59 / 16.11.2026
Andijonda poyezd Damas bilan töqnaşdi

Andijonda poyezd Damas bilan töqnaşdi

Andijon viloyatining Asaka tumanida 16-noyabr kuni temiryöl kesişmasida Damas avtomobilini poyezd urib yubordi. Hodisa oqiba…
14:02 / 16.11.2026
Yaşnobod hokimligi mahalla raisi 900 dollar bilan uşlangani haqidagi xabarni rad etdi

Yaşnobod hokimligi mahalla raisi 900 dollar bilan uşlangani haqidagi xabarni rad etdi

Yaşnobod tumani hokimligi mahalla raisi tadbirkordan bino ajratib beriş va ijara şartnomasini rasmiylaştiriş evaziga 900 AQŞ…
10:38 / 17.11.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!