$
12009.27 UZS
-51.57
153.75 UZS
-1.25
13688.17 UZS
-66.01
31° Kechasi 18°

Navoiydagi "raqqosa" qizlarning ota-onalariga belgilangan jarima noqonuniy deb topildi

21:00 / 02.10.2022

Navoiy viloyatining Karmana tumani kasb-hunar maktabining faollar zalida bayramga tayyorgarlik jarayonida voyaga yetmagan o‘quvchi qizlarning raqsga tushgani videosi tarqalib, keng muhokamalarga sabab bo‘lgan, ularning ota-onalari jarimaga tortilgandi. Navoiy viloyat Adliya boshqarmasi qo‘llangan ma’muriy jarima noqonuniy ekanini va u bekor qilinganini ma’lum qildi.

Adliya boshqarmasi ushbu jarima qanday asoslarda bekor qilinganini izohladi. Unga ko‘ra:

Voyaga yetmagan o‘quvchi qizlarning ota-onalariga nisbatan Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 41-modda 1-qismida ko‘rsatilgan huquqbuzarlik sodir etilganligi aniqlanib, belgilangan tartibda jarimaga tortilandi. Voqeani aynan mana shu yeri tushunarsiz va shubhali bo'lib turgandi.

Sababi ushbu moddada — Haqorat qilish, ya’ni shaxsning sha’ni va qadr-qimmatini qasddan kamsitish qayd etilgan. Buning uchun bazaviy hisoblash miqdorining yigirma baravaridan qirq baravarigacha ya'ni 6 mln so'mdan 240 mln so'mgacha jarima solinadi. 

Ma’muriy huquqbuzarlik deganda ma’muriy javobgarlikka tortish nazarda tutilgan, shaxsga, fuqarolarning huquqlari va erkinliklariga, mulkchilikka, davlat va jamoat tartibiga, tabiiy muhitga tajovuz qiluvchi g‘ayrihuquqiy harakat yoki harakatsizlik tushuniladi (Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeks, 10-modda).

Shuningdek, MJTKning 47-moddasida ota-onalar yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar tomonidan voyaga yetmagan bolalarni tarbiyalash va ularga ta’lim berish borasidagi majburiyatlarni bajarmaslik, shu jumladan voyaga yetmagan bolalarning ma’muriy huquqbuzarlik sodir etishiga olib kelishi belgilangan tartibda jarima solishga sabab bo‘lishi nazarda tutilgan.
 
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan ushbu videorolikdagi xatti-harakatlar, xususan, alohida bir holatda qizlar davrasida raqs tushilishi “ota-onalarning bolalarni tarbiyalash va ularga ta’lim berish borasidagi majburiyatlarni bajarmasligi” deb noto‘g‘ri huquqiy kvalifikatsiya qilingan, ya’ni mazkur holatda ma’muriy huquqbuzarlik tarkibi mavjud emas.

Voyaga yetmagan o‘quvchi qizlarning raqs uslublari O‘zbekiston jamiyatidagi umumtarqalgan ma’naviy qadriyatlarga to‘la mos kelmasligi mumkin, lekin insonlarning axloqiy o‘lchamlari va qarashlari qonunlar bilan belgilangan normalardan noto‘g‘ri foydalanishga, ayniqsa javobgarlikka tortishga olib kelmasligi lozim.

Qaysi harakat yoki harakatsizlik uchun javobgarlik kelib chiqishi, qonunlarda aniq belgilab qo‘yilgan. Shu asosga ko‘ra, qo‘llangan jarima bekor qilindi.

O‘zbekistonning “Bola huquqlari kafolatlari to‘g‘risida” qonuniga asosan:

  • bolaning sha’ni va qadr-qimmatini himoya qilish davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi (4-modda);
  • har bir bola erkinlik va shaxsiy daxlsizlik huquqiga, o‘z sha’ni va qadr-qimmatiga qilingan tajovuzlardan, shaxsiy hayotiga g‘ayriqonuniy aralashuvlardan himoyalanish huquqiga ega (10-modda).
Xalqaro huquq normalariga to‘la mos keluvchi ushbu qonunda belgilangan kafolatlar har bir bola uchun maktab hududi bo‘ladimi, shaxsiy uy-joy bo‘ladimi, har qanday holatda ta’minlanishi shart.

Bundan tashqari, ota-onalarning bayon etishiga ko‘ra, lavha rasmiy manbalar va markaziy telekanallar orqali yoritilish jarayonida maktab o‘quvchilari hamda ota-onalar intervyu berish yuzasidan bosim ostida qolgan.

Natijada, voyaga yetmagan bolalar o‘z tengdoshlari, maktab ma’muriyati, ota-onalari va keng jamoatchilik oldida sazoyi qilingan.

Ushbu nomaqbul harakatlar voyaga yetmaganlarning sog‘lig‘i va salomatligiga, ruhiy barqarorligiga o‘ta jiddiy ta’sir qilgan va ularning sha’ni va qadr-qimmati tahqirlanishiga olib kelgan. Eng asosiysi voyaga yetmaganlarga nisbatan bunday harakatlar noqonuniydir.

Yuqoridagi qonunga asosan, bola fikrlash erkinligi huquqiga ega (17-modda), inson qadr-qimmatini tahqirlovchi, bolalarga zararli ta’sir ko‘rsatuvchi ommaviy axborot vositalaridan foydalanish taqiqlanadi (16-modda).

Shuningdek, mazkur masalada ba’zi bir ijtimoiy tarmoqlardagi xabarlar hamda televideniye orqali berilgan intervyularda maktab ma’muriyati rahbari va ayrim o‘qituvchilariga nisbatan hayfsan va jarima intizomiy jazo chorasi qo‘llanganligi va ular egallab turgan lavozimidan ozod etilganligi bayon etilgan. Ushbu holat ham adliya organlari tomonidan o‘rganilganda maktabning hech bir xodimi bilan mehnat shartnomasi bekor qilinmaganligi ma’lum bo‘ldi.

“Shu o‘rinda adliya organlari tarbiya va axloq, xalqimizning ma’naviy qadriyatlari, ushbu qadriyatlarga mos ravishda kelajak avlodni tarbiyalash shubhasiz, jamiyatimizning muhim bo‘g‘ini ekanligini to‘liq e’tirof etadi, shu bilan birga axloqiy masalalarni hal etishda huquq normalarining asossiz qo‘llanishi va bu orqali shaxslarning Konstitutsiya va qonunlar bilan kafolatlangan huquq va manfaatlariga daxl etish mumkin emasligini eslatib o‘tadi”, — deyiladi Navoiy viloyati Adliya boshqarmasi xabarida.


Bu ham qiziq

Pokistonda maktab tomi qulashi oqibatida 14 nafar bola halok bo‘ldi

Pokistonda maktab tomi qulashi oqibatida 14 nafar bola halok bo‘ldi

Pokistonning Lahor shahrida xususiy o‘quv markazi tomining qulashi oqibatida 14 nafar bola halok bo‘ldi. Bu haqda Panjob vil…
10:43 / 01.07.2026
Magistraturaga qabul boshlandi

Magistraturaga qabul boshlandi

2026/2027-o‘quv yili uchun davlat oliy ta’lim muassasalarining magistratura mutaxassisliklariga hujjatlar qabuli boshlandi.
15:41 / 01.07.2026
Shavkat Mirziyoyev JCHda ishtirok etgan futbolchilardan ayb qidirmaslikka chaqirdi

Shavkat Mirziyoyev JCHda ishtirok etgan futbolchilardan ayb qidirmaslikka chaqirdi

Prezident Shavkat Mirziyoyev 30-iyun kuni yoshlar bilan uchrashuvda O‘zbekiston milliy terma jamoasining futbol bo‘yicha Jah…
14:36 / 30.06.2026
JCH–2026. Fransiya Shvetsiyani yirik hisobda mag‘lub etib, 1/8 finalga yo‘l oldi

JCH–2026. Fransiya Shvetsiyani yirik hisobda mag‘lub etib, 1/8 finalga yo‘l oldi

JCH–2026 1/16 final bosqichida Fransiya va Shvetsiya terma jamoalari o‘zaro bahs olib bordi. AQSHning Ist-Raterford shahrida…
10:17 / 01.07.2026
Isroil AQSh va Turkiya o‘rtasidagi F-35 bo‘yicha kelishuvdan xavotirda

Isroil AQSh va Turkiya o‘rtasidagi F-35 bo‘yicha kelishuvdan xavotirda

Avvalroq Tramp Turkiyaga F-35 qiruvchi samolyotlarini yetkazib berish ehtimoli haqidagi savolga javob berar ekan, NATO sammi…
17:52 / 30.06.2026
Tashiyev va Qirg‘izistonning O‘zbekistondagi sobiq elchisiga 9 yillik qamoq jazosi so‘raldi

Tashiyev va Qirg‘izistonning O‘zbekistondagi sobiq elchisiga 9 yillik qamoq jazosi so‘raldi

Qirg‘izistonda prokurorlar “75 maktub” ishi bo‘yicha barcha ayblanuvchilarga 9 yillik qamoq jazosi tayinlashni so‘radi. Aybl…
12:36 / 30.06.2026
Ro‘yxatga olish natijalariga ko‘ra, O‘zbekiston aholisi soni 39 mln nafardan oshdi

Ro‘yxatga olish natijalariga ko‘ra, O‘zbekiston aholisi soni 39 mln nafardan oshdi

Ayni vaqtda aholi va qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olish tadbirining dastlabki natijalariga bag‘ishlangan matbuot anjumani b…
10:46 / 30.06.2026
Marokash Niderlandiyani penaltilar seriyasida mag‘lub etib, nimchorak finalga yo‘l oldi

Marokash Niderlandiyani penaltilar seriyasida mag‘lub etib, nimchorak finalga yo‘l oldi

30-iyun kuni bo‘lib o‘tgan 2026 yilgi Jahon chempionati 1/16 final bahsida M
10:39 / 30.06.2026
O‘zbekiston milliy terma jamoasi Toshkentda tantanali kutib olindi

O‘zbekiston milliy terma jamoasi Toshkentda tantanali kutib olindi

Bugun, 1-iyul kuni futbol bo‘yicha Jahon chempionatida tarixda ilk bor ishtirok etgan O‘zbekiston milliy terma jamoasi yurti…
15:27 / 01.07.2026
Gaz ta’minoti va kadastr tizimidagi korrupsiya holatlari fosh etildi

Gaz ta’minoti va kadastr tizimidagi korrupsiya holatlari fosh etildi

Samarqand va Qashqadaryo viloyatlarida davlat tashkilotlari mansabdor shaxslari ishtirokidagi korrupsiya holatlariga chek qo…
08:50 / 01.07.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!