$
11823.69 UZS
45.17
139.74 UZS
0.78
13797.06 UZS
63.31
31° Kechasi 18°

Navoiydagi "raqqosa" qizlarning ota-onalariga belgilangan jarima noqonuniy deb topildi

21:00 / 02.10.2022

Navoiy viloyatining Karmana tumani kasb-hunar maktabining faollar zalida bayramga tayyorgarlik jarayonida voyaga yetmagan o‘quvchi qizlarning raqsga tushgani videosi tarqalib, keng muhokamalarga sabab bo‘lgan, ularning ota-onalari jarimaga tortilgandi. Navoiy viloyat Adliya boshqarmasi qo‘llangan ma’muriy jarima noqonuniy ekanini va u bekor qilinganini ma’lum qildi.

Adliya boshqarmasi ushbu jarima qanday asoslarda bekor qilinganini izohladi. Unga ko‘ra:

Voyaga yetmagan o‘quvchi qizlarning ota-onalariga nisbatan Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 41-modda 1-qismida ko‘rsatilgan huquqbuzarlik sodir etilganligi aniqlanib, belgilangan tartibda jarimaga tortilandi. Voqeani aynan mana shu yeri tushunarsiz va shubhali bo'lib turgandi.

Sababi ushbu moddada — Haqorat qilish, ya’ni shaxsning sha’ni va qadr-qimmatini qasddan kamsitish qayd etilgan. Buning uchun bazaviy hisoblash miqdorining yigirma baravaridan qirq baravarigacha ya'ni 6 mln so'mdan 240 mln so'mgacha jarima solinadi. 

Ma’muriy huquqbuzarlik deganda ma’muriy javobgarlikka tortish nazarda tutilgan, shaxsga, fuqarolarning huquqlari va erkinliklariga, mulkchilikka, davlat va jamoat tartibiga, tabiiy muhitga tajovuz qiluvchi g‘ayrihuquqiy harakat yoki harakatsizlik tushuniladi (Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeks, 10-modda).

Shuningdek, MJTKning 47-moddasida ota-onalar yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar tomonidan voyaga yetmagan bolalarni tarbiyalash va ularga ta’lim berish borasidagi majburiyatlarni bajarmaslik, shu jumladan voyaga yetmagan bolalarning ma’muriy huquqbuzarlik sodir etishiga olib kelishi belgilangan tartibda jarima solishga sabab bo‘lishi nazarda tutilgan.
 
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan ushbu videorolikdagi xatti-harakatlar, xususan, alohida bir holatda qizlar davrasida raqs tushilishi “ota-onalarning bolalarni tarbiyalash va ularga ta’lim berish borasidagi majburiyatlarni bajarmasligi” deb noto‘g‘ri huquqiy kvalifikatsiya qilingan, ya’ni mazkur holatda ma’muriy huquqbuzarlik tarkibi mavjud emas.

Voyaga yetmagan o‘quvchi qizlarning raqs uslublari O‘zbekiston jamiyatidagi umumtarqalgan ma’naviy qadriyatlarga to‘la mos kelmasligi mumkin, lekin insonlarning axloqiy o‘lchamlari va qarashlari qonunlar bilan belgilangan normalardan noto‘g‘ri foydalanishga, ayniqsa javobgarlikka tortishga olib kelmasligi lozim.

Qaysi harakat yoki harakatsizlik uchun javobgarlik kelib chiqishi, qonunlarda aniq belgilab qo‘yilgan. Shu asosga ko‘ra, qo‘llangan jarima bekor qilindi.

O‘zbekistonning “Bola huquqlari kafolatlari to‘g‘risida” qonuniga asosan:

  • bolaning sha’ni va qadr-qimmatini himoya qilish davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi (4-modda);
  • har bir bola erkinlik va shaxsiy daxlsizlik huquqiga, o‘z sha’ni va qadr-qimmatiga qilingan tajovuzlardan, shaxsiy hayotiga g‘ayriqonuniy aralashuvlardan himoyalanish huquqiga ega (10-modda).
Xalqaro huquq normalariga to‘la mos keluvchi ushbu qonunda belgilangan kafolatlar har bir bola uchun maktab hududi bo‘ladimi, shaxsiy uy-joy bo‘ladimi, har qanday holatda ta’minlanishi shart.

Bundan tashqari, ota-onalarning bayon etishiga ko‘ra, lavha rasmiy manbalar va markaziy telekanallar orqali yoritilish jarayonida maktab o‘quvchilari hamda ota-onalar intervyu berish yuzasidan bosim ostida qolgan.

Natijada, voyaga yetmagan bolalar o‘z tengdoshlari, maktab ma’muriyati, ota-onalari va keng jamoatchilik oldida sazoyi qilingan.

Ushbu nomaqbul harakatlar voyaga yetmaganlarning sog‘lig‘i va salomatligiga, ruhiy barqarorligiga o‘ta jiddiy ta’sir qilgan va ularning sha’ni va qadr-qimmati tahqirlanishiga olib kelgan. Eng asosiysi voyaga yetmaganlarga nisbatan bunday harakatlar noqonuniydir.

Yuqoridagi qonunga asosan, bola fikrlash erkinligi huquqiga ega (17-modda), inson qadr-qimmatini tahqirlovchi, bolalarga zararli ta’sir ko‘rsatuvchi ommaviy axborot vositalaridan foydalanish taqiqlanadi (16-modda).

Shuningdek, mazkur masalada ba’zi bir ijtimoiy tarmoqlardagi xabarlar hamda televideniye orqali berilgan intervyularda maktab ma’muriyati rahbari va ayrim o‘qituvchilariga nisbatan hayfsan va jarima intizomiy jazo chorasi qo‘llanganligi va ular egallab turgan lavozimidan ozod etilganligi bayon etilgan. Ushbu holat ham adliya organlari tomonidan o‘rganilganda maktabning hech bir xodimi bilan mehnat shartnomasi bekor qilinmaganligi ma’lum bo‘ldi.

“Shu o‘rinda adliya organlari tarbiya va axloq, xalqimizning ma’naviy qadriyatlari, ushbu qadriyatlarga mos ravishda kelajak avlodni tarbiyalash shubhasiz, jamiyatimizning muhim bo‘g‘ini ekanligini to‘liq e’tirof etadi, shu bilan birga axloqiy masalalarni hal etishda huquq normalarining asossiz qo‘llanishi va bu orqali shaxslarning Konstitutsiya va qonunlar bilan kafolatlangan huquq va manfaatlariga daxl etish mumkin emasligini eslatib o‘tadi”, — deyiladi Navoiy viloyati Adliya boshqarmasi xabarida.


Bu ham qiziq

Turli soha vakillarining mehnati davlat darajasida e’tirof etildi

Turli soha vakillarining mehnati davlat darajasida e’tirof etildi

Mustaqillikning 35 yilligi munosabati bilan mamlakatning turli hududlarida samarali mehnat qilib, o‘z sohasiga munosib hissa…
14:28 / 26.08.2026
O‘zbekiston va Ozarbayjonda ishlagan fuqarolar uchun pensiya hisoblash tartibi o‘zgaradi

O‘zbekiston va Ozarbayjonda ishlagan fuqarolar uchun pensiya hisoblash tartibi o‘zgaradi

O‘zbekiston va Ozarbayjon fuqarolarining pensiya huquqlarini ta’minlashga qaratilgan yangi kelishuv imzolandi. Unga ko‘ra, i…
14:50 / 24.08.2026
Mustaqillik bayrami arafasida fidoyi vatandoshlarimiz yuksak davlat mukofotlari bilan taqdirlandi

Mustaqillik bayrami arafasida fidoyi vatandoshlarimiz yuksak davlat mukofotlari bilan taqdirlandi

Prezident Shavkat Mirziyoyev ishtirokida mamlakatimiz mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan yuksak davlat mukofotlari…
20:03 / 26.08.2026
Netanyaxu: Eron o‘g‘illarimdan birini o‘ldirishga uringan

Netanyaxu: Eron o‘g‘illarimdan birini o‘ldirishga uringan

Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxu Eron uning o‘g‘illaridan birini o‘ldirishga uringanini ma’lum qildi. Biroq u voqea qac…
09:31 / 25.08.2026
1-sinflardan ortib qolgan o‘quv qurollari bog‘chalarga bepul tarqatiladi

1-sinflardan ortib qolgan o‘quv qurollari bog‘chalarga bepul tarqatiladi

O‘zbekistonda 1-sinf o‘quvchilari uchun xarid qilingan o‘quv qurollaridan ortib qolgan qismi maktabgacha ta’lim tashkilotlar…
11:05 / 26.08.2026
Ta’lim kreditini qanday olish mumkin?

Ta’lim kreditini qanday olish mumkin?

O‘zbekistonda to‘lov-kontrakt asosida tahsil olayotgan talabalar uchun ta’lim kreditini olish imkoniyati mavjud. Ayni paytda…
11:36 / 25.08.2026
Namanganda gaz tarmog‘ini tortib berishni va’da qilgan shaxslar 2 100 dollar talab qilgani aniqlandi

Namanganda gaz tarmog‘ini tortib berishni va’da qilgan shaxslar 2 100 dollar talab qilgani aniqlandi

Namangan viloyatining Pop tumanida fuqarolarga gaz tarmog‘ini tortib berish va tegishli ruxsatnomalarni rasmiylashtirishda y…
10:54 / 26.08.2026
Jizzaxda 13,6 kg opiy moddasi aniqlandi

Jizzaxda 13,6 kg opiy moddasi aniqlandi

DXX Toshkent viloyati bo‘yicha boshqarmasi tomonidan Sirdaryo va Jizzax viloyatlarida giyohvandlik vositalarining noqonuniy …
12:20 / 26.08.2026
26-avgust kuni qanday ob-havo kuzatiladi?

26-avgust kuni qanday ob-havo kuzatiladi?

26-avgust kuni respublika bo‘ylab biroz bulutli ob-havo kuzatiladi. Yog‘ingarchilik kutilmaydi.
17:07 / 25.08.2026
“Mamlakatlarimiz o‘zgacha birodarlik rishtalari bilan bog‘langan” – Saida Mirziyoyeva

“Mamlakatlarimiz o‘zgacha birodarlik rishtalari bilan bog‘langan” – Saida Mirziyoyeva

Prezident Administratsiyasi rahbari Ilhom Aliyev boshchiligidagi mehmonlar va ularning oila a’zolari bilan uchrashdi.
09:28 / 26.08.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!