$
12242.17 UZS
17.01
159.90 UZS
-2.11
14522.89 UZS
-37.28
31° Kechasi 18°

Navoiydagi "raqqosa" qizlarning ota-onalariga belgilangan jarima noqonuniy deb topildi

21:00 / 02.10.2022

Navoiy viloyatining Karmana tumani kasb-hunar maktabining faollar zalida bayramga tayyorgarlik jarayonida voyaga yetmagan o‘quvchi qizlarning raqsga tushgani videosi tarqalib, keng muhokamalarga sabab bo‘lgan, ularning ota-onalari jarimaga tortilgandi. Navoiy viloyat Adliya boshqarmasi qo‘llangan ma’muriy jarima noqonuniy ekanini va u bekor qilinganini ma’lum qildi.

Adliya boshqarmasi ushbu jarima qanday asoslarda bekor qilinganini izohladi. Unga ko‘ra:

Voyaga yetmagan o‘quvchi qizlarning ota-onalariga nisbatan Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 41-modda 1-qismida ko‘rsatilgan huquqbuzarlik sodir etilganligi aniqlanib, belgilangan tartibda jarimaga tortilandi. Voqeani aynan mana shu yeri tushunarsiz va shubhali bo'lib turgandi.

Sababi ushbu moddada — Haqorat qilish, ya’ni shaxsning sha’ni va qadr-qimmatini qasddan kamsitish qayd etilgan. Buning uchun bazaviy hisoblash miqdorining yigirma baravaridan qirq baravarigacha ya'ni 6 mln so'mdan 240 mln so'mgacha jarima solinadi. 

Ma’muriy huquqbuzarlik deganda ma’muriy javobgarlikka tortish nazarda tutilgan, shaxsga, fuqarolarning huquqlari va erkinliklariga, mulkchilikka, davlat va jamoat tartibiga, tabiiy muhitga tajovuz qiluvchi g‘ayrihuquqiy harakat yoki harakatsizlik tushuniladi (Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeks, 10-modda).

Shuningdek, MJTKning 47-moddasida ota-onalar yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar tomonidan voyaga yetmagan bolalarni tarbiyalash va ularga ta’lim berish borasidagi majburiyatlarni bajarmaslik, shu jumladan voyaga yetmagan bolalarning ma’muriy huquqbuzarlik sodir etishiga olib kelishi belgilangan tartibda jarima solishga sabab bo‘lishi nazarda tutilgan.
 
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan ushbu videorolikdagi xatti-harakatlar, xususan, alohida bir holatda qizlar davrasida raqs tushilishi “ota-onalarning bolalarni tarbiyalash va ularga ta’lim berish borasidagi majburiyatlarni bajarmasligi” deb noto‘g‘ri huquqiy kvalifikatsiya qilingan, ya’ni mazkur holatda ma’muriy huquqbuzarlik tarkibi mavjud emas.

Voyaga yetmagan o‘quvchi qizlarning raqs uslublari O‘zbekiston jamiyatidagi umumtarqalgan ma’naviy qadriyatlarga to‘la mos kelmasligi mumkin, lekin insonlarning axloqiy o‘lchamlari va qarashlari qonunlar bilan belgilangan normalardan noto‘g‘ri foydalanishga, ayniqsa javobgarlikka tortishga olib kelmasligi lozim.

Qaysi harakat yoki harakatsizlik uchun javobgarlik kelib chiqishi, qonunlarda aniq belgilab qo‘yilgan. Shu asosga ko‘ra, qo‘llangan jarima bekor qilindi.

O‘zbekistonning “Bola huquqlari kafolatlari to‘g‘risida” qonuniga asosan:

  • bolaning sha’ni va qadr-qimmatini himoya qilish davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi (4-modda);
  • har bir bola erkinlik va shaxsiy daxlsizlik huquqiga, o‘z sha’ni va qadr-qimmatiga qilingan tajovuzlardan, shaxsiy hayotiga g‘ayriqonuniy aralashuvlardan himoyalanish huquqiga ega (10-modda).
Xalqaro huquq normalariga to‘la mos keluvchi ushbu qonunda belgilangan kafolatlar har bir bola uchun maktab hududi bo‘ladimi, shaxsiy uy-joy bo‘ladimi, har qanday holatda ta’minlanishi shart.

Bundan tashqari, ota-onalarning bayon etishiga ko‘ra, lavha rasmiy manbalar va markaziy telekanallar orqali yoritilish jarayonida maktab o‘quvchilari hamda ota-onalar intervyu berish yuzasidan bosim ostida qolgan.

Natijada, voyaga yetmagan bolalar o‘z tengdoshlari, maktab ma’muriyati, ota-onalari va keng jamoatchilik oldida sazoyi qilingan.

Ushbu nomaqbul harakatlar voyaga yetmaganlarning sog‘lig‘i va salomatligiga, ruhiy barqarorligiga o‘ta jiddiy ta’sir qilgan va ularning sha’ni va qadr-qimmati tahqirlanishiga olib kelgan. Eng asosiysi voyaga yetmaganlarga nisbatan bunday harakatlar noqonuniydir.

Yuqoridagi qonunga asosan, bola fikrlash erkinligi huquqiga ega (17-modda), inson qadr-qimmatini tahqirlovchi, bolalarga zararli ta’sir ko‘rsatuvchi ommaviy axborot vositalaridan foydalanish taqiqlanadi (16-modda).

Shuningdek, mazkur masalada ba’zi bir ijtimoiy tarmoqlardagi xabarlar hamda televideniye orqali berilgan intervyularda maktab ma’muriyati rahbari va ayrim o‘qituvchilariga nisbatan hayfsan va jarima intizomiy jazo chorasi qo‘llanganligi va ular egallab turgan lavozimidan ozod etilganligi bayon etilgan. Ushbu holat ham adliya organlari tomonidan o‘rganilganda maktabning hech bir xodimi bilan mehnat shartnomasi bekor qilinmaganligi ma’lum bo‘ldi.

“Shu o‘rinda adliya organlari tarbiya va axloq, xalqimizning ma’naviy qadriyatlari, ushbu qadriyatlarga mos ravishda kelajak avlodni tarbiyalash shubhasiz, jamiyatimizning muhim bo‘g‘ini ekanligini to‘liq e’tirof etadi, shu bilan birga axloqiy masalalarni hal etishda huquq normalarining asossiz qo‘llanishi va bu orqali shaxslarning Konstitutsiya va qonunlar bilan kafolatlangan huquq va manfaatlariga daxl etish mumkin emasligini eslatib o‘tadi”, — deyiladi Navoiy viloyati Adliya boshqarmasi xabarida.


Bu ham qiziq

Qozog‘iston ikkinchi AES qurilishini rejalashtirmoqda

Qozog‘iston ikkinchi AES qurilishini rejalashtirmoqda

Qozog‘iston hukumati ikkinchi atom elektr stansiyasini (AES) qurishga qaror qildi. Bu haqda Qozog‘iston ommaviy axborot vosi…
10:41 / 03.02.2026
3-fevral uchun ob-havo ma’lumoti

3-fevral uchun ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, kechasi va ertalab yomg‘ir yog‘adi. Kunduzi yog‘ingarchilik kutilmaydi.
16:49 / 02.02.2026
Australian Open. Karlos Alkaras finalda Novak Jokovichni mag‘lub etib, chempionga aylandi

Australian Open. Karlos Alkaras finalda Novak Jokovichni mag‘lub etib, chempionga aylandi

Ispaniyalik 22 yoshli tennischi Karlos Alkaras Avstraliya ochiq chempionati finalida serbiyalik Novak Jokovich ustidan g‘ala…
17:30 / 01.02.2026
FIFA Rossiya jamoalariga qo‘yilgan taqiqni bekor qilishi mumkin

FIFA Rossiya jamoalariga qo‘yilgan taqiqni bekor qilishi mumkin

U bu haqda Britaniyaning Sky telekanaliga bergan intervyusida ma’lum qildi.
09:06 / 03.02.2026
Andijonga 40 ta elektrobus olib kelindi

Andijonga 40 ta elektrobus olib kelindi

Andijon shahriga Xitoyning Cambellbrendi ostidagi 40 ta elektrobus olib kelindi. Bu haqda viloyat hokimligi xabar qildi.
13:00 / 02.02.2026
Turkiyada avtobus ag‘darilishi oqibatida 8 kishi halok bo‘ldi

Turkiyada avtobus ag‘darilishi oqibatida 8 kishi halok bo‘ldi

Mahalliy nashrlarga ko‘ra, hodisa oqibatida 8 kishi halok bo‘lib, 26 kishi jarohatlangan.
16:59 / 01.02.2026
Xitoyda mafiya oilasining to‘rt vakili qatl qilindi

Xitoyda mafiya oilasining to‘rt vakili qatl qilindi

Bu so‘nggi bir hafta ichida jinoiy sindikat a’zolariga nisbatan chiqarilgan ikkinchi o‘lim hukmi bo‘ldi.
08:36 / 03.02.2026
2025-yil O‘zbekistonda 879,6 mingta tug‘ilish qayd etildi

2025-yil O‘zbekistonda 879,6 mingta tug‘ilish qayd etildi

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda O‘zbekistonda 879 599 ta tirik tug‘ilish holatlari qayd etilgan.
10:26 / 02.02.2026
O‘zbek–Qirg‘iz chegarasida 1,3 mlrd so‘mlik kuchli ta’sir qiluvchi dori vositalari kontrabandasi fosh etildi

O‘zbek–Qirg‘iz chegarasida 1,3 mlrd so‘mlik kuchli ta’sir qiluvchi dori vositalari kontrabandasi fosh etildi

Xolislar ishtirokida tekshirilganda, uning yonida umumiy bahosi 1 mlrd 320 mln so‘mni tashkil etuvchi 9 542 dona “Zardeks” k…
08:29 / 02.02.2026
Toshkentda bank xodimi 120 000 AQSh dollari miqdorida kredit olib, qimorga tikib yubordi

Toshkentda bank xodimi 120 000 AQSh dollari miqdorida kredit olib, qimorga tikib yubordi

Mazkur holat yuzasidan Jinoyat kodeksining 167-moddasi va 228-moddasi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari o‘…
17:11 / 02.02.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!