$
12236.13 UZS
23.34
159.10 UZS
-0.42
14439.86 UZS
28.77
31° Kechasi 18°

Navoiydagi "raqqosa" qizlarning ota-onalariga belgilangan jarima noqonuniy deb topildi

21:00 / 02.10.2022

Navoiy viloyatining Karmana tumani kasb-hunar maktabining faollar zalida bayramga tayyorgarlik jarayonida voyaga yetmagan o‘quvchi qizlarning raqsga tushgani videosi tarqalib, keng muhokamalarga sabab bo‘lgan, ularning ota-onalari jarimaga tortilgandi. Navoiy viloyat Adliya boshqarmasi qo‘llangan ma’muriy jarima noqonuniy ekanini va u bekor qilinganini ma’lum qildi.

Adliya boshqarmasi ushbu jarima qanday asoslarda bekor qilinganini izohladi. Unga ko‘ra:

Voyaga yetmagan o‘quvchi qizlarning ota-onalariga nisbatan Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 41-modda 1-qismida ko‘rsatilgan huquqbuzarlik sodir etilganligi aniqlanib, belgilangan tartibda jarimaga tortilandi. Voqeani aynan mana shu yeri tushunarsiz va shubhali bo'lib turgandi.

Sababi ushbu moddada — Haqorat qilish, ya’ni shaxsning sha’ni va qadr-qimmatini qasddan kamsitish qayd etilgan. Buning uchun bazaviy hisoblash miqdorining yigirma baravaridan qirq baravarigacha ya'ni 6 mln so'mdan 240 mln so'mgacha jarima solinadi. 

Ma’muriy huquqbuzarlik deganda ma’muriy javobgarlikka tortish nazarda tutilgan, shaxsga, fuqarolarning huquqlari va erkinliklariga, mulkchilikka, davlat va jamoat tartibiga, tabiiy muhitga tajovuz qiluvchi g‘ayrihuquqiy harakat yoki harakatsizlik tushuniladi (Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeks, 10-modda).

Shuningdek, MJTKning 47-moddasida ota-onalar yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar tomonidan voyaga yetmagan bolalarni tarbiyalash va ularga ta’lim berish borasidagi majburiyatlarni bajarmaslik, shu jumladan voyaga yetmagan bolalarning ma’muriy huquqbuzarlik sodir etishiga olib kelishi belgilangan tartibda jarima solishga sabab bo‘lishi nazarda tutilgan.
 
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan ushbu videorolikdagi xatti-harakatlar, xususan, alohida bir holatda qizlar davrasida raqs tushilishi “ota-onalarning bolalarni tarbiyalash va ularga ta’lim berish borasidagi majburiyatlarni bajarmasligi” deb noto‘g‘ri huquqiy kvalifikatsiya qilingan, ya’ni mazkur holatda ma’muriy huquqbuzarlik tarkibi mavjud emas.

Voyaga yetmagan o‘quvchi qizlarning raqs uslublari O‘zbekiston jamiyatidagi umumtarqalgan ma’naviy qadriyatlarga to‘la mos kelmasligi mumkin, lekin insonlarning axloqiy o‘lchamlari va qarashlari qonunlar bilan belgilangan normalardan noto‘g‘ri foydalanishga, ayniqsa javobgarlikka tortishga olib kelmasligi lozim.

Qaysi harakat yoki harakatsizlik uchun javobgarlik kelib chiqishi, qonunlarda aniq belgilab qo‘yilgan. Shu asosga ko‘ra, qo‘llangan jarima bekor qilindi.

O‘zbekistonning “Bola huquqlari kafolatlari to‘g‘risida” qonuniga asosan:

  • bolaning sha’ni va qadr-qimmatini himoya qilish davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi (4-modda);
  • har bir bola erkinlik va shaxsiy daxlsizlik huquqiga, o‘z sha’ni va qadr-qimmatiga qilingan tajovuzlardan, shaxsiy hayotiga g‘ayriqonuniy aralashuvlardan himoyalanish huquqiga ega (10-modda).
Xalqaro huquq normalariga to‘la mos keluvchi ushbu qonunda belgilangan kafolatlar har bir bola uchun maktab hududi bo‘ladimi, shaxsiy uy-joy bo‘ladimi, har qanday holatda ta’minlanishi shart.

Bundan tashqari, ota-onalarning bayon etishiga ko‘ra, lavha rasmiy manbalar va markaziy telekanallar orqali yoritilish jarayonida maktab o‘quvchilari hamda ota-onalar intervyu berish yuzasidan bosim ostida qolgan.

Natijada, voyaga yetmagan bolalar o‘z tengdoshlari, maktab ma’muriyati, ota-onalari va keng jamoatchilik oldida sazoyi qilingan.

Ushbu nomaqbul harakatlar voyaga yetmaganlarning sog‘lig‘i va salomatligiga, ruhiy barqarorligiga o‘ta jiddiy ta’sir qilgan va ularning sha’ni va qadr-qimmati tahqirlanishiga olib kelgan. Eng asosiysi voyaga yetmaganlarga nisbatan bunday harakatlar noqonuniydir.

Yuqoridagi qonunga asosan, bola fikrlash erkinligi huquqiga ega (17-modda), inson qadr-qimmatini tahqirlovchi, bolalarga zararli ta’sir ko‘rsatuvchi ommaviy axborot vositalaridan foydalanish taqiqlanadi (16-modda).

Shuningdek, mazkur masalada ba’zi bir ijtimoiy tarmoqlardagi xabarlar hamda televideniye orqali berilgan intervyularda maktab ma’muriyati rahbari va ayrim o‘qituvchilariga nisbatan hayfsan va jarima intizomiy jazo chorasi qo‘llanganligi va ular egallab turgan lavozimidan ozod etilganligi bayon etilgan. Ushbu holat ham adliya organlari tomonidan o‘rganilganda maktabning hech bir xodimi bilan mehnat shartnomasi bekor qilinmaganligi ma’lum bo‘ldi.

“Shu o‘rinda adliya organlari tarbiya va axloq, xalqimizning ma’naviy qadriyatlari, ushbu qadriyatlarga mos ravishda kelajak avlodni tarbiyalash shubhasiz, jamiyatimizning muhim bo‘g‘ini ekanligini to‘liq e’tirof etadi, shu bilan birga axloqiy masalalarni hal etishda huquq normalarining asossiz qo‘llanishi va bu orqali shaxslarning Konstitutsiya va qonunlar bilan kafolatlangan huquq va manfaatlariga daxl etish mumkin emasligini eslatib o‘tadi”, — deyiladi Navoiy viloyati Adliya boshqarmasi xabarida.


Bu ham qiziq

Toshkent va Jizzax viloyatlarida bolalar pornografiyasini tarqatgan shaxslar ushlandi

Toshkent va Jizzax viloyatlarida bolalar pornografiyasini tarqatgan shaxslar ushlandi

Jizzax viloyati IIB tomonidan o‘tkazilgan tezkor tadbirda Telegram messenjerida voyaga yetmaganlar ishtirokidagi axloqsiz va…
12:41 / 24.02.2026
Rossiyada o‘zbekistonlik erkak 7 yoshli bolani qutqardi

Rossiyada o‘zbekistonlik erkak 7 yoshli bolani qutqardi

Sankt-Peterburg shahridagi Petrozavodskaya ko‘chasida yetti yoshli bola uyning yettinchi qavati karniziga chiqib qolgan. Qo‘…
10:54 / 23.02.2026
Ertaga O‘zbekistonning ayrim hududlarida yog‘ingarchilik kutilmoqda

Ertaga O‘zbekistonning ayrim hududlarida yog‘ingarchilik kutilmoqda

“O‘zgidromet” 24-fevral kuni O‘zbekiston bo‘ylab kuzatiladigan ob-havo ma’lumotlarini e’lon qildi.
15:26 / 23.02.2026
Toshkent va Praga o‘rtasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri aviaqatnovlar yo‘lga qo‘yilishi mumkin

Toshkent va Praga o‘rtasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri aviaqatnovlar yo‘lga qo‘yilishi mumkin

O‘zbekiston diplomatlari Vaslav Gavel nomidagi Praga xalqaro aeroportining yo‘nalishlarni rivojlantirish bo‘yicha menejeri M…
15:56 / 22.02.2026
Polshada mushkul vaziyatga tushib qolgan bir guruh o‘zbekistonliklar vatanga qaytarildi

Polshada mushkul vaziyatga tushib qolgan bir guruh o‘zbekistonliklar vatanga qaytarildi

“O‘zbekiston elchixonasi va Migratsiya agentligi hamkorligida og‘ir moddiy qiyinchilikka tushib qolgan bir guruh hamyurtlari…
16:05 / 23.02.2026
24-fevral uchun ob-havo ma’lumoti

24-fevral uchun ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, kunning ikkinchi yarmida biroz yomg‘ir yog‘ishi mumkin. Shamol sharqdan 3-8 m/s…
15:53 / 23.02.2026
Otabek Umarov Xalqaro avtomobil federatsiyasi (FIA) Senati tarkibiga kirdi

Otabek Umarov Xalqaro avtomobil federatsiyasi (FIA) Senati tarkibiga kirdi

Mazkur tayinlov tufayli Otabek Umarov tashkilotning oliy boshqaruv organi faoliyatida ishtirok etadi.
16:15 / 22.02.2026
Meksikada mashhur narkobaron “El Mencho” yo‘q qilinishi ortidan mamlakatda ommaviy tartibsizliklar boshlandi

Meksikada mashhur narkobaron “El Mencho” yo‘q qilinishi ortidan mamlakatda ommaviy tartibsizliklar boshlandi

Mahalliy ommaviy axborot vositalarining xabar berishicha, CJNG karteli yetakchisining o‘limi haqidagi xabardan so‘ng jangari…
09:32 / 23.02.2026
Oltiariqda ko‘chat saqlash ombori yonib ketdi

Oltiariqda ko‘chat saqlash ombori yonib ketdi

Yong‘in joyiga Farg‘ona viloyati FVBdan 7 ta qutqaruv bo‘linmasi texnikasi soat 13:30 da yetib borib, soat 13:42 da o‘rab ol…
14:49 / 23.02.2026
Ukrainani tiklash uchun 588 mlrd dollar kerak – Jahon banki

Ukrainani tiklash uchun 588 mlrd dollar kerak – Jahon banki

Bu haqda Ukraina, Jahon banki, Yevrokomissiya va Birlashgan millatlar tashkiloti tomonidan tayyorlangan hisobotda keltirilga…
14:11 / 24.02.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!