$
12029.20 UZS
-43.76
160.26 UZS
-0.91
14065.74 UZS
-111.54
31° Kechasi 18°

Navoiydagi "raqqosa" qizlarning ota-onalariga belgilangan jarima noqonuniy deb topildi

21:00 / 02.10.2022

Navoiy viloyatining Karmana tumani kasb-hunar maktabining faollar zalida bayramga tayyorgarlik jarayonida voyaga yetmagan o‘quvchi qizlarning raqsga tushgani videosi tarqalib, keng muhokamalarga sabab bo‘lgan, ularning ota-onalari jarimaga tortilgandi. Navoiy viloyat Adliya boshqarmasi qo‘llangan ma’muriy jarima noqonuniy ekanini va u bekor qilinganini ma’lum qildi.

Adliya boshqarmasi ushbu jarima qanday asoslarda bekor qilinganini izohladi. Unga ko‘ra:

Voyaga yetmagan o‘quvchi qizlarning ota-onalariga nisbatan Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 41-modda 1-qismida ko‘rsatilgan huquqbuzarlik sodir etilganligi aniqlanib, belgilangan tartibda jarimaga tortilandi. Voqeani aynan mana shu yeri tushunarsiz va shubhali bo'lib turgandi.

Sababi ushbu moddada — Haqorat qilish, ya’ni shaxsning sha’ni va qadr-qimmatini qasddan kamsitish qayd etilgan. Buning uchun bazaviy hisoblash miqdorining yigirma baravaridan qirq baravarigacha ya'ni 6 mln so'mdan 240 mln so'mgacha jarima solinadi. 

Ma’muriy huquqbuzarlik deganda ma’muriy javobgarlikka tortish nazarda tutilgan, shaxsga, fuqarolarning huquqlari va erkinliklariga, mulkchilikka, davlat va jamoat tartibiga, tabiiy muhitga tajovuz qiluvchi g‘ayrihuquqiy harakat yoki harakatsizlik tushuniladi (Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeks, 10-modda).

Shuningdek, MJTKning 47-moddasida ota-onalar yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar tomonidan voyaga yetmagan bolalarni tarbiyalash va ularga ta’lim berish borasidagi majburiyatlarni bajarmaslik, shu jumladan voyaga yetmagan bolalarning ma’muriy huquqbuzarlik sodir etishiga olib kelishi belgilangan tartibda jarima solishga sabab bo‘lishi nazarda tutilgan.
 
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan ushbu videorolikdagi xatti-harakatlar, xususan, alohida bir holatda qizlar davrasida raqs tushilishi “ota-onalarning bolalarni tarbiyalash va ularga ta’lim berish borasidagi majburiyatlarni bajarmasligi” deb noto‘g‘ri huquqiy kvalifikatsiya qilingan, ya’ni mazkur holatda ma’muriy huquqbuzarlik tarkibi mavjud emas.

Voyaga yetmagan o‘quvchi qizlarning raqs uslublari O‘zbekiston jamiyatidagi umumtarqalgan ma’naviy qadriyatlarga to‘la mos kelmasligi mumkin, lekin insonlarning axloqiy o‘lchamlari va qarashlari qonunlar bilan belgilangan normalardan noto‘g‘ri foydalanishga, ayniqsa javobgarlikka tortishga olib kelmasligi lozim.

Qaysi harakat yoki harakatsizlik uchun javobgarlik kelib chiqishi, qonunlarda aniq belgilab qo‘yilgan. Shu asosga ko‘ra, qo‘llangan jarima bekor qilindi.

O‘zbekistonning “Bola huquqlari kafolatlari to‘g‘risida” qonuniga asosan:

  • bolaning sha’ni va qadr-qimmatini himoya qilish davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi (4-modda);
  • har bir bola erkinlik va shaxsiy daxlsizlik huquqiga, o‘z sha’ni va qadr-qimmatiga qilingan tajovuzlardan, shaxsiy hayotiga g‘ayriqonuniy aralashuvlardan himoyalanish huquqiga ega (10-modda).
Xalqaro huquq normalariga to‘la mos keluvchi ushbu qonunda belgilangan kafolatlar har bir bola uchun maktab hududi bo‘ladimi, shaxsiy uy-joy bo‘ladimi, har qanday holatda ta’minlanishi shart.

Bundan tashqari, ota-onalarning bayon etishiga ko‘ra, lavha rasmiy manbalar va markaziy telekanallar orqali yoritilish jarayonida maktab o‘quvchilari hamda ota-onalar intervyu berish yuzasidan bosim ostida qolgan.

Natijada, voyaga yetmagan bolalar o‘z tengdoshlari, maktab ma’muriyati, ota-onalari va keng jamoatchilik oldida sazoyi qilingan.

Ushbu nomaqbul harakatlar voyaga yetmaganlarning sog‘lig‘i va salomatligiga, ruhiy barqarorligiga o‘ta jiddiy ta’sir qilgan va ularning sha’ni va qadr-qimmati tahqirlanishiga olib kelgan. Eng asosiysi voyaga yetmaganlarga nisbatan bunday harakatlar noqonuniydir.

Yuqoridagi qonunga asosan, bola fikrlash erkinligi huquqiga ega (17-modda), inson qadr-qimmatini tahqirlovchi, bolalarga zararli ta’sir ko‘rsatuvchi ommaviy axborot vositalaridan foydalanish taqiqlanadi (16-modda).

Shuningdek, mazkur masalada ba’zi bir ijtimoiy tarmoqlardagi xabarlar hamda televideniye orqali berilgan intervyularda maktab ma’muriyati rahbari va ayrim o‘qituvchilariga nisbatan hayfsan va jarima intizomiy jazo chorasi qo‘llanganligi va ular egallab turgan lavozimidan ozod etilganligi bayon etilgan. Ushbu holat ham adliya organlari tomonidan o‘rganilganda maktabning hech bir xodimi bilan mehnat shartnomasi bekor qilinmaganligi ma’lum bo‘ldi.

“Shu o‘rinda adliya organlari tarbiya va axloq, xalqimizning ma’naviy qadriyatlari, ushbu qadriyatlarga mos ravishda kelajak avlodni tarbiyalash shubhasiz, jamiyatimizning muhim bo‘g‘ini ekanligini to‘liq e’tirof etadi, shu bilan birga axloqiy masalalarni hal etishda huquq normalarining asossiz qo‘llanishi va bu orqali shaxslarning Konstitutsiya va qonunlar bilan kafolatlangan huquq va manfaatlariga daxl etish mumkin emasligini eslatib o‘tadi”, — deyiladi Navoiy viloyati Adliya boshqarmasi xabarida.


Bu ham qiziq

Samarqandda Media haftalikka start berildi

Samarqandda Media haftalikka start berildi

Samarqandda Media haftalik rasman boshlandi. Loyihaning beshinchi hududi sifatida tanlangan shaharda tadbir yuqori saviyada …
09:15 / 28.04.2026
Saida Mirziyoyeva Xivadagi Ichan-qal’ada bo‘ldi

Saida Mirziyoyeva Xivadagi Ichan-qal’ada bo‘ldi

Xivada Ichan-qal’a hududidagi asosiy tarixiy obektlar — “Toshhovli” saroyi, Muhammad Amin inoq va Muhammad Aminxon madrasala…
11:46 / 28.04.2026
Prezident Farg‘onada investitsiya markazi va yirik loyihalar bilan tanishdi

Prezident Farg‘onada investitsiya markazi va yirik loyihalar bilan tanishdi

Prezident Shavkat Mirziyoyev tashrifining ikkinchi kuni Farg‘ona shahrida Investorlarga xizmat ko‘rsatish markazi faoliyati …
11:55 / 28.04.2026
Xivada “Lazgi” III xalqaro raqs festivali ochildi

Xivada “Lazgi” III xalqaro raqs festivali ochildi

Kecha Xivaning qadimiy Ichan-qal’a hududida “Lazgi” III xalqaro raqs festivali ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi.
12:40 / 28.04.2026
29-aprel kungi ob-havo ma’lumoti

29-aprel kungi ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, yog‘ingarchilik kutilmaydi. Shamol sharqdan 3-8 m/s tezlikda esadi. Harorat kec…
16:36 / 28.04.2026
Navoiyda maktab o‘quvchilari ishtirokida YTH sodir bo‘ldi1 nafar o‘quvchi vafot etdi

Navoiyda maktab o‘quvchilari ishtirokida YTH sodir bo‘ldi1 nafar o‘quvchi vafot etdi

Navoiy viloyatining Karmana tumanida maktab o‘quvchisi boshqaruvidagi avtomobil yo‘l-transport hodisasiga uchradi. Bu haqda …
14:21 / 28.04.2026
Zelenskiyning ta’kidlashicha, Isroil Rossiyaning yangi hududlaridan don import qilgan

Zelenskiyning ta’kidlashicha, Isroil Rossiyaning yangi hududlaridan don import qilgan

Shu sababli Ukraina prezidenti ularga sanksiyalar bilan tahdid qildi.
17:32 / 28.04.2026
Ohangaronda PPX xodimi 14 yoshli qizlarga tegajog‘likda gumon qilinmoqda

Ohangaronda PPX xodimi 14 yoshli qizlarga tegajog‘likda gumon qilinmoqda

Ijtimoiy tarmoqlarda Ohangaron shahrida patrul-post xizmati (PPX) xodimi ikki nafar voyaga yetmagan qizga nisbatan noqonuniy…
10:49 / 29.04.2026
Markaziy bank asosiy stavkani 14 foiz darajasida o‘zgarishsiz qoldirdi

Markaziy bank asosiy stavkani 14 foiz darajasida o‘zgarishsiz qoldirdi

Markaziy bank boshqaruvi 2026-yil 29-aprel kuni bo‘lib o‘tgan yig‘ilishida asosiy stavkani 14 foiz darajasida o‘zgarishsiz s…
11:29 / 29.04.2026
Saida Mirziyoyeva Xorazmda ijtimoiy obyektlar holatini o‘rgandi

Saida Mirziyoyeva Xorazmda ijtimoiy obyektlar holatini o‘rgandi

Xorazm viloyatida Prezident qarorlari asosida amalga oshirilayotgan ijtimoiy rivojlanish ishlari o‘rganilmoqda.
10:10 / 28.04.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!