$
12109.02 UZS
75.74
150.31 UZS
1.01
14139.70 UZS
78.81
31° Kechasi 18°

Navoiydagi "raqqosa" qizlarning ota-onalariga belgilangan jarima noqonuniy deb topildi

21:00 / 02.10.2022

Navoiy viloyatining Karmana tumani kasb-hunar maktabining faollar zalida bayramga tayyorgarlik jarayonida voyaga yetmagan o‘quvchi qizlarning raqsga tushgani videosi tarqalib, keng muhokamalarga sabab bo‘lgan, ularning ota-onalari jarimaga tortilgandi. Navoiy viloyat Adliya boshqarmasi qo‘llangan ma’muriy jarima noqonuniy ekanini va u bekor qilinganini ma’lum qildi.

Adliya boshqarmasi ushbu jarima qanday asoslarda bekor qilinganini izohladi. Unga ko‘ra:

Voyaga yetmagan o‘quvchi qizlarning ota-onalariga nisbatan Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 41-modda 1-qismida ko‘rsatilgan huquqbuzarlik sodir etilganligi aniqlanib, belgilangan tartibda jarimaga tortilandi. Voqeani aynan mana shu yeri tushunarsiz va shubhali bo'lib turgandi.

Sababi ushbu moddada — Haqorat qilish, ya’ni shaxsning sha’ni va qadr-qimmatini qasddan kamsitish qayd etilgan. Buning uchun bazaviy hisoblash miqdorining yigirma baravaridan qirq baravarigacha ya'ni 6 mln so'mdan 240 mln so'mgacha jarima solinadi. 

Ma’muriy huquqbuzarlik deganda ma’muriy javobgarlikka tortish nazarda tutilgan, shaxsga, fuqarolarning huquqlari va erkinliklariga, mulkchilikka, davlat va jamoat tartibiga, tabiiy muhitga tajovuz qiluvchi g‘ayrihuquqiy harakat yoki harakatsizlik tushuniladi (Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeks, 10-modda).

Shuningdek, MJTKning 47-moddasida ota-onalar yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar tomonidan voyaga yetmagan bolalarni tarbiyalash va ularga ta’lim berish borasidagi majburiyatlarni bajarmaslik, shu jumladan voyaga yetmagan bolalarning ma’muriy huquqbuzarlik sodir etishiga olib kelishi belgilangan tartibda jarima solishga sabab bo‘lishi nazarda tutilgan.
 
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan ushbu videorolikdagi xatti-harakatlar, xususan, alohida bir holatda qizlar davrasida raqs tushilishi “ota-onalarning bolalarni tarbiyalash va ularga ta’lim berish borasidagi majburiyatlarni bajarmasligi” deb noto‘g‘ri huquqiy kvalifikatsiya qilingan, ya’ni mazkur holatda ma’muriy huquqbuzarlik tarkibi mavjud emas.

Voyaga yetmagan o‘quvchi qizlarning raqs uslublari O‘zbekiston jamiyatidagi umumtarqalgan ma’naviy qadriyatlarga to‘la mos kelmasligi mumkin, lekin insonlarning axloqiy o‘lchamlari va qarashlari qonunlar bilan belgilangan normalardan noto‘g‘ri foydalanishga, ayniqsa javobgarlikka tortishga olib kelmasligi lozim.

Qaysi harakat yoki harakatsizlik uchun javobgarlik kelib chiqishi, qonunlarda aniq belgilab qo‘yilgan. Shu asosga ko‘ra, qo‘llangan jarima bekor qilindi.

O‘zbekistonning “Bola huquqlari kafolatlari to‘g‘risida” qonuniga asosan:

  • bolaning sha’ni va qadr-qimmatini himoya qilish davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi (4-modda);
  • har bir bola erkinlik va shaxsiy daxlsizlik huquqiga, o‘z sha’ni va qadr-qimmatiga qilingan tajovuzlardan, shaxsiy hayotiga g‘ayriqonuniy aralashuvlardan himoyalanish huquqiga ega (10-modda).
Xalqaro huquq normalariga to‘la mos keluvchi ushbu qonunda belgilangan kafolatlar har bir bola uchun maktab hududi bo‘ladimi, shaxsiy uy-joy bo‘ladimi, har qanday holatda ta’minlanishi shart.

Bundan tashqari, ota-onalarning bayon etishiga ko‘ra, lavha rasmiy manbalar va markaziy telekanallar orqali yoritilish jarayonida maktab o‘quvchilari hamda ota-onalar intervyu berish yuzasidan bosim ostida qolgan.

Natijada, voyaga yetmagan bolalar o‘z tengdoshlari, maktab ma’muriyati, ota-onalari va keng jamoatchilik oldida sazoyi qilingan.

Ushbu nomaqbul harakatlar voyaga yetmaganlarning sog‘lig‘i va salomatligiga, ruhiy barqarorligiga o‘ta jiddiy ta’sir qilgan va ularning sha’ni va qadr-qimmati tahqirlanishiga olib kelgan. Eng asosiysi voyaga yetmaganlarga nisbatan bunday harakatlar noqonuniydir.

Yuqoridagi qonunga asosan, bola fikrlash erkinligi huquqiga ega (17-modda), inson qadr-qimmatini tahqirlovchi, bolalarga zararli ta’sir ko‘rsatuvchi ommaviy axborot vositalaridan foydalanish taqiqlanadi (16-modda).

Shuningdek, mazkur masalada ba’zi bir ijtimoiy tarmoqlardagi xabarlar hamda televideniye orqali berilgan intervyularda maktab ma’muriyati rahbari va ayrim o‘qituvchilariga nisbatan hayfsan va jarima intizomiy jazo chorasi qo‘llanganligi va ular egallab turgan lavozimidan ozod etilganligi bayon etilgan. Ushbu holat ham adliya organlari tomonidan o‘rganilganda maktabning hech bir xodimi bilan mehnat shartnomasi bekor qilinmaganligi ma’lum bo‘ldi.

“Shu o‘rinda adliya organlari tarbiya va axloq, xalqimizning ma’naviy qadriyatlari, ushbu qadriyatlarga mos ravishda kelajak avlodni tarbiyalash shubhasiz, jamiyatimizning muhim bo‘g‘ini ekanligini to‘liq e’tirof etadi, shu bilan birga axloqiy masalalarni hal etishda huquq normalarining asossiz qo‘llanishi va bu orqali shaxslarning Konstitutsiya va qonunlar bilan kafolatlangan huquq va manfaatlariga daxl etish mumkin emasligini eslatib o‘tadi”, — deyiladi Navoiy viloyati Adliya boshqarmasi xabarida.


Bu ham qiziq

O‘zbekistonda 11-yanvar qanday ob-havo kuzatiladi?

O‘zbekistonda 11-yanvar qanday ob-havo kuzatiladi?

Dam olish kunlari O‘zbekiston hududining barcha mintaqalarida quruq va barqaror ob-havo kuzatilib, havo harorati asta-sekin …
17:54 / 10.01.2026
O‘zbekistonda norasmiy sektor qurilish ishlari hajmi 69,9 trln so‘mga yetdi

O‘zbekistonda norasmiy sektor qurilish ishlari hajmi 69,9 trln so‘mga yetdi

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilning yanvar—noyabr oylarida O‘zbekistonda norasmiy sektor tomonida…
16:05 / 11.01.2026
O‘zbekistonda mahalliy boshqaruv tizimi tubdan o‘zgaradi: hokim va Kengash vakolatlari ajratildi

O‘zbekistonda mahalliy boshqaruv tizimi tubdan o‘zgaradi: hokim va Kengash vakolatlari ajratildi

Yangi Qonun bilan O‘zbekistonda mahalliy boshqaruv tizimi tubdan o‘zgarmoqda. Eng asosiy yangilik — endi hokim va Kengash ra…
17:17 / 10.01.2026
Buyuk Britaniyada X bloklanishi mumkin

Buyuk Britaniyada X bloklanishi mumkin

Britaniya Fan, Innovatsiyalar va texnologiyalar vaziri Liz Kendallning aytishicha, mamlakat media regulyatori Ofcom X platfo…
18:01 / 10.01.2026
Farg‘onada O‘zbekiston–Xitoy qo‘shma ekspeditsiyasi qadimiy shahar qoldiqlarini topdi

Farg‘onada O‘zbekiston–Xitoy qo‘shma ekspeditsiyasi qadimiy shahar qoldiqlarini topdi

Farg‘ona vodiysida O‘zbekiston va Xitoy arxeologlari Kuva shahristoniga tegishli qadimiy mudofaa devorlarining parchalarini …
14:52 / 11.01.2026
Osiyo Kubogi U-23. Bugun O‘zbekiston pley-off masalasini hal qilishi mumkin

Osiyo Kubogi U-23. Bugun O‘zbekiston pley-off masalasini hal qilishi mumkin

Ravshan Haydarov boshchiligidagi jamoa Eron bilan o‘yinda ehtimoliy pley-off masalasini hal qiladi. Bahs “Prins Feysal bin F…
11:47 / 10.01.2026
Ertaga O‘zbekistonning ayrim hududlarida yomg‘ir yog‘ishi kutilmoqda

Ertaga O‘zbekistonning ayrim hududlarida yomg‘ir yog‘ishi kutilmoqda

“O‘zgidromet” 12-yanvar, dushanba kuni kutilayotgan ob-havo haqida ma’lumot berdi. Unga ko‘ra hafta boshida qator hududlarda…
14:03 / 11.01.2026
Mahkumadan pul undirmoqchi bo‘lgan inspektor ishdan olindi

Mahkumadan pul undirmoqchi bo‘lgan inspektor ishdan olindi

Ichki ishlar boshqarmasi probatsiya guruhi inspektori mahkum ayol bilan moddiy manfaatga qaratilgan noo‘rin munosabatga kiri…
16:59 / 11.01.2026
Toshkentda “GAI” xodimi Cobalt yo‘lovchisidan giyohvand modda aniqladi

Toshkentda “GAI” xodimi Cobalt yo‘lovchisidan giyohvand modda aniqladi

Holat yuzasidan tegishli hujjatlar rasmiylashtirilib Bektemir tumani IIO FMBga aniqlangan modda hamda fuqaro topshirilgan.
14:16 / 10.01.2026
Tramp Grenlandiyani nima uchun egallamoqchi?

Tramp Grenlandiyani nima uchun egallamoqchi?

Olimlarning fikricha, Grenlandiyada neft va gaz zaxiralari ham ko‘p bo‘lishi mumkin.
16:56 / 11.01.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!