$
12023.61 UZS
9.24
₽
145.54 UZS
-0.65
€
13236.79 UZS
-43.89
31° Kechasi 18°

Yangi O‘zbekistondagi yangicha saylovdan nimalar kutilyapti?

15:24 / 20.10.2024

2024-yil 27-oktyabr kuni O‘zbekistonda muhim parlament saylovlari bo‘lib o‘tadi. Bu jarayonda saylovchilar Oliy Majlisning Qonunchilik palatasiga va mahalliy kengashlarga deputatlarni saylaydi.

Ushbu saylovlar O‘zbekistonning siyosiy islohotlari doirasida o‘tkazilmoqda va ularda 30 mingdan ortiq nomzodlar ishtirok etishi kutilmoqda. Saylov jarayonini kuzatish uchun 70 mingdan ziyod mahalliy va xalqaro kuzatuvchilar jalb qilinadi.

Bu yilgi saylovlarning muhim yangiligi Oliy Majlis Qonunchilik palatasi saylovlari aralash, ya’ni majoritar-proporsional tizim asosida o‘tkaziladi. Deputatlarning 75 nafari saylovchilar tomonidan ovoz berish yo‘li bilan, qolgan 75 nafari esa siyosiy partiyalarga berilgan ovozlar asosida saylanadi.

Shuningdek, bu yilgi saylovlarning yana bir o‘ziga xos jihati shundaki, Qonunchilik palatasi deputatligiga siyosiy partiyalardan ko‘rsatilgan nomzodlar orasida ayollar soni 391 nafarni yoki 44,7 foizni tashkil etdi. Bu O‘zbekiston saylov tarixidagi eng yuqori ko‘rsatkich.

Bundan tashqari, avvalgi saylovlarga qaraganda nomzodlar ham ancha yoshargan.

Saylovlarga ajratilgan mablag‘lar va ularning qanday ishlatilishi bo‘yicha keng jamoatchilikda ko‘plab savollar tug‘ilmoqda. Lekin, bu pullarning qanchalik shaffof tarzda sarflanayotgani bo‘yicha ma’lumotlar kam.

Shu bois bu yilgi saylovlarni prezidentlik saylovlari bilan taqqoslab ko‘ramiz:

– 2023-yilgi prezidentlik saylovida  174,13 mlrd so‘m;

– 2021-yilgi saylovda esa 300 mlrd so‘m sarflangan.

Albatta, bu yilgi saylovlarga ham shunga yaqin mablag‘ sarflanadi. Biroq, ko‘pchilikda buncha pullar nimalarga ishlatiladi degan savol tug‘ilishi tabiiy?

Saylovga ajratiladigan mablag‘lar saylov uchastkalarini tashkil etish, saylov komissiyalarini shakllantirish, saylov byulletenlarini chop etish, texnik jihozlarni xarid qilish, reklama va axborot kampaniyalarini o‘tkazish kabi keng ko‘lamli tadbirlarni moliyalashtirishga ishlatiladi va bu xarajatlarning barchasi davlat byudjetidan sarflanadi.

Misol uchun, bu yilgi deputatlik saylovini o‘tkazish uchun 11 mingga yaqin saylov uchastkasi ochiladi. Shuningdek, 39 ta xorijiy davlatlarga ham xuddi shunday uchastkalar tashkil etiladi. Bu esa tabiiyki katta xarajatlarni talab etadi.

Xo‘sh, shuncha pullar sarflanayotgani bilan ham saylovlar shaffof va haqiqiy raqobatni namoyish qilyaptimi?

O‘zbekistonda 2019-yili o‘tkazilgan saylovda YeXHT (Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti)  300 kishidan iborat missiyasini yuborgan edi. Ular esa O‘zbekistonda o‘tkazilgan parlament saylovlari hali haqiqiy raqobat va jarayonlarga to‘liq rioya etilishini namoyon qilmadi deya fikr bildirishgan.

Umid qilamizki, 27-oktyabrda o‘tkaziladigan saylov shaffof va haqiqiy raqobat ostida o‘tadi. Bu uchun partiyalar qanday ishlar qilmoqda? Xalqqa nimalarni va’da bermoqda? Quyida shularni ko‘rib chiqamiz.

O‘zbekiston Liberal-demokratik partiyasi

O‘zLiDeP saylov oldi dasturlarida “Erkin va farovon, Yangi O‘zbekistonni birga quramiz!” shiori ostida 5 ta maqsadni ilgarida surmoqda:

1. Barqaror iqtisodiy o‘sish orqali har bir inson, oila va jamiyat farovonligiga erishamiz;

2. Sifatli ta’lim, tibbiyot va kuchli ijtimoiy himoyani ta’minlaymiz;

3. Aholiga qulay atrof-muhit sharoitlarini yaratamiz;

4. Xalq xizmatidagi adolatli va zamonaviy davlatni barpo etamiz;

5. Mamlakatimiz suvereniteti va xavfsizligini kafolatlaymiz.

“Adolat” sotsial-demokratik partiyasi

“Adolat” sotsial-demokratik partiyasi saylovoldi dasturlarida “Teng imkoniyatlar va adolatli jamiyat sari!” shiori ostida sud-huquq sohasi, sog‘liqni saqlash, ta’lim va fan, ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish, tashqi va ichki siyosatga alohida e’tibor qaratilgan.

Shuningdek, sog‘liqni saqlash sohasiga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish, “Aqlli tibbiyot” tizimini shakllantirish, nodavlat tibbiyot tashkilotlarini “tijorat tashkilotlari” maqomidan notijorat tashkilotlarga o‘tkazish, farmatsevtika va tibbiyot xodimlari o‘rtasidagi yashirin til biriktirganligi uchun jinoiy javobgarlikni belgilash, joylarda aholiga malakali tibbiy yordam xizmatlarini ko‘rsatish, giyohvandlik vositalarining noqonuniy aylanishi ustidan nazoratni kuchaytirish, samarali qonunchilik mexanizmlarini ishlab chiqish kabi qator muhim tashabbuslar partiya dasturida aks ettirilgan.

“Milliy tiklanish” demokratik partiyasi

“Qadriyatlarga tayangan taraqqiyot” shiori ostida faoliyat yurituvchi partiyaning bosh maqsadi qudratli davlatga tayangan, qonunlari milliy va umuminsoniy qadriyatlarga uyg‘un, inson qadri baland jamiyat qurish.

Partiya iqtisodiy sohani milliy qadriyatlar orqali rivojlantirish, shuningdek, tarixiy-madaniy merosimizni asrab-avaylash, an’analarni saqlashni maqsad qilgan.

Shu bilan birga, partiya uchun eng muhim masalalardan biri yosh avlodni tarbiyalashdir. Saylovoldi dasturida maktabgacha va maktab ta’limini rivojlantirish va sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqishga alohida e’tibor qaratilgan. Muhimi, dasturda o‘zbek tilini rivojlantirish va ilmiy adabiyotlarni chet tillardan davlat tiliga tarjima qilish ishlariga ham alohida e’tibor qaratilgan.

Xalq demokratik partiyasi

Partiya o‘z dasturiy maqsadlarini ijtimoiy himoya, ijtimoiy tenglik va ijtimoiy adolat tamoyillarini yuzaga chiqarish orqali “O‘zbekiston — ijtimoiy davlat” tamoyilini va davlatning tegishli ijtimoiy majburiyatlarini samarali amalga oshirish kabi umummilliy manfaatlar ustuvorligiga asoslanib belgilashini qayd etgan.

XDP har bir inson uchun ijtimoiy tenglik va adolat tamoyillari asosida munosib yashash sharoitini yaratish, ijtimoiy tafovutlarni kamaytirish, muhtojlarga yordam berish, kambag‘allikni qisqartirish, aholini yangi ish o‘rinlari va kafolatli daromad manbai bilan ta’minlash bo‘yicha samarali siyosatni amalga oshirish g‘oyalarini targ‘ib qiladi.

Shuningdek, davlatning iqtisodiyotdagi faol ishtiroki, ijtimoiy ne’matlarning teng taqsimoti, ishlab chiqarishda umumiy mulk ustuvorligini ta’minlashdan iborat g‘oyalarini ilgari suradi.

Ekologik partiya

Partiya “Tabiat uchun birlashaylik” shiorini ilgari surmoqda. Partiyaning bosh maqsadi — mamlakatning barqaror rivojlanishiga, ekologik xavfsizligiga erishish, hozirgi va kelajak avlod uchun qulay atrof-muhitni yaratish hamda tabiiy resurslarni saqlashga yo‘naltirilgan davlat siyosatini ro‘yobga chiqarishni ta’minlash.

Shu bilan birga, ekologik partiyaning saylovoldi dasturidan avtomobil yo‘li qatnov qismida skuter va velosipedlar uchun alohida yo‘lak tashkil etish, tamaki mahsulotlariga qo‘shimcha soliq solish, Qizil kitobdagi o‘simliklardan foydalanish va yovvoyi hayvonlarni ovlashga muddatsiz moratoriy e’lon qilish va boshqalar o‘rin olgan.

Xo‘sh, barcha partiyalarning saylov dasturlari bilan tanishib chiqdik. Sizningcha, qaysi siyosiy partiyaning g‘oyalari yaxshiroq. Fikringizni izohlarda yozib qoldiring.

Muallif: Behruzbek Shoimqulov


O‘zbekiston


														
														18-noyabr kungi ob-havo ma’lumoti

18-noyabr kungi ob-havo ma’lumoti

Ertaga respublika böylab havo özgaruvçan böladi, keçasi va ertalab ayrim joylarda biroz yomğir yoğişi mumkin.
17:56 / 17.11.2026

														
														Özbekiston Dubaydagi xalqaro kontent bozorida 300 dan ortiq filmni namoyiş etdi

Özbekiston Dubaydagi xalqaro kontent bozorida 300 dan ortiq filmni namoyiş etdi

10–11-noyabr kunlari Dubayda jahon kontent industriyasi vakillari iştirokida xalqaro kontent bozori bölib ötdi
15:05 / 17.11.2026

														
														Yaşnobod hokimligi mahalla raisi 900 dollar bilan uşlangani haqidagi xabarni rad etdi

Yaşnobod hokimligi mahalla raisi 900 dollar bilan uşlangani haqidagi xabarni rad etdi

Yaşnobod tumani hokimligi mahalla raisi tadbirkordan bino ajratib beriş va ijara şartnomasini rasmiylaştiriş evaziga 900 AQŞ…
10:38 / 17.11.2026

														
														Toşkentda Nexia-3 daraxtga urildi: uç kişi halok böldi

Toşkentda Nexia-3 daraxtga urildi: uç kişi halok böldi

Toşkent şahri Çilonzor tumanida Nexia-3 avtomobilining daraxtga urilişi oqibatida uç kişi halok böldi. Bu haqda poytaxt IIBB…
10:35 / 17.11.2026

														
														Surxondaryoda 20 sotix davlat yerini 500 mln sömga sotmoqçi bölgan şaxs uşlandi

Surxondaryoda 20 sotix davlat yerini 500 mln sömga sotmoqçi bölgan şaxs uşlandi

Surxondaryo viloyatining Denov tumanida davlat zaxirasidagi 20 sotix yaylov yerini 500 million sömga sotişni va’da qilgan fu…
10:16 / 17.11.2026

														
														Xorijlik velosport mutaxassislariga Özbekistonda viza va işlaş ruxsatnomasi bepul beriladi

Xorijlik velosport mutaxassislariga Özbekistonda viza va işlaş ruxsatnomasi bepul beriladi

Özbekistonga jalb etiladigan xorijlik velosport sportçilari, trenerlari va boşqa mutaxassislarga kiriş vizalari hamda işlaş …
10:13 / 17.11.2026

														
														Niderlandiyada qamoqxonalarda joy tugadi: mahbuslar muddatidan oldin ozod qilinadi

Niderlandiyada qamoqxonalarda joy tugadi: mahbuslar muddatidan oldin ozod qilinadi

Niderlandiyada qamoqxonalarda joy yetişmasligi sababli ayrim mahbuslarni muddatidan oldin ozod qiliş tartibi joriy etilmoqda…
10:05 / 17.11.2026

														
														Toşkentda mahalla raisi 900 dollar olayotganida uşlandi

Toşkentda mahalla raisi 900 dollar olayotganida uşlandi

Toşkent şahri Yaşnobod tumanida mahalla raisi tadbirkorga tuman tasarrufidagi binodan joy ajratib beriş va şartnoma rasmiyla…
09:30 / 17.11.2026

														
														Bugun Özbekistonda yoğingarçilik kutilmaydi

Bugun Özbekistonda yoğingarçilik kutilmaydi

17-noyabr kuni Özbekiston hududida havo özgaruvçan böladi. Respublikaning ayrim joylarida tuman tuşişi mumkin, yoğingarçilik…
15:46 / 16.11.2026

														
														Qaşqadaryoda 36 gektar yerni 18,5 ming dollarga sotmoqçi bölgan şaxs uşlandi

Qaşqadaryoda 36 gektar yerni 18,5 ming dollarga sotmoqçi bölgan şaxs uşlandi

Qaşqadaryo viloyatining Yakkaboğ tumanida 36 gektar davlat zaxirasidagi yer maydonini 18,5 ming AQŞ dollariga boşqa şaxs nom…
14:05 / 16.11.2026

Bu ham qiziq

Toşkentda Nexia-3 daraxtga urildi: uç kişi halok böldi

Toşkentda Nexia-3 daraxtga urildi: uç kişi halok böldi

Toşkent şahri Çilonzor tumanida Nexia-3 avtomobilining daraxtga urilişi oqibatida uç kişi halok böldi. Bu haqda poytaxt IIBB…
10:35 / 17.11.2026
Toşkentda mahalla raisi 900 dollar olayotganida uşlandi

Toşkentda mahalla raisi 900 dollar olayotganida uşlandi

Toşkent şahri Yaşnobod tumanida mahalla raisi tadbirkorga tuman tasarrufidagi binodan joy ajratib beriş va şartnoma rasmiyla…
09:30 / 17.11.2026
Niderlandiyada qamoqxonalarda joy tugadi: mahbuslar muddatidan oldin ozod qilinadi

Niderlandiyada qamoqxonalarda joy tugadi: mahbuslar muddatidan oldin ozod qilinadi

Niderlandiyada qamoqxonalarda joy yetişmasligi sababli ayrim mahbuslarni muddatidan oldin ozod qiliş tartibi joriy etilmoqda…
10:05 / 17.11.2026
Toşkentda “Omad şou” va “Soliq” nomidan soxta havolalar tarqatgan kiberjinoyatçilar uşlandi

Toşkentda “Omad şou” va “Soliq” nomidan soxta havolalar tarqatgan kiberjinoyatçilar uşlandi

Toşkent şahrida zararli APK fayllari va fişing havolalari orqali fuqarolarning şaxsiy ma’lumotlari hamda bank kartalariga oi…
10:11 / 16.11.2026
Toşkentda qariyb 23 ming yölovçi yöl haqini tölamagani uçun kamida ikki marta jarimaga tortildi

Toşkentda qariyb 23 ming yölovçi yöl haqini tölamagani uçun kamida ikki marta jarimaga tortildi

Toşkent şahridagi avtobuslarda yöl haqini tölamasdan harakatlangan 22 929 nafar yölovçi kamida ikki marta ma’muriy javobgarl…
09:58 / 14.11.2026
Özbekiston Dubaydagi xalqaro kontent bozorida 300 dan ortiq filmni namoyiş etdi

Özbekiston Dubaydagi xalqaro kontent bozorida 300 dan ortiq filmni namoyiş etdi

10–11-noyabr kunlari Dubayda jahon kontent industriyasi vakillari iştirokida xalqaro kontent bozori bölib ötdi
15:05 / 17.11.2026
Andijonda poyezd Damas bilan töqnaşdi

Andijonda poyezd Damas bilan töqnaşdi

Andijon viloyatining Asaka tumanida 16-noyabr kuni temiryöl kesişmasida Damas avtomobilini poyezd urib yubordi. Hodisa oqiba…
14:02 / 16.11.2026
XVJ 2026-yil uçun davlat qarzi prognozlarini e’lon qildi: Özbekistonning körsatkiçi qança?

XVJ 2026-yil uçun davlat qarzi prognozlarini e’lon qildi: Özbekistonning körsatkiçi qança?

Xalqaro valyuta jamğarmasi (XVJ) 2026-yilda dunyo mamlakatlarining davlat qarzi böyiça prognozlarini e’lon qildi. Taşkilotni…
13:47 / 16.11.2026
Sobiq vazir işi: Vengriyada örmon va omborlardan 19,5 mln dollar topildi.

Sobiq vazir işi: Vengriyada örmon va omborlardan 19,5 mln dollar topildi.

Vengriyada sobiq boş vazir Viktor Orban hukumatida işlagan vazirga nisbatan korrupsiya işi böyiça ötkazilgan tintuvlarda örm…
17:37 / 15.11.2026
Polşa Ukraina uçun AQŞ qurollarini xarid qilişni moliyalaştirmaydi

Polşa Ukraina uçun AQŞ qurollarini xarid qilişni moliyalaştirmaydi

Polşa Ukraina uçun AQŞda işlab çiqarilgan qurol-yaroğ va harbiy texnikalarni xarid qilişga hozirça mablağ ajratmaydi. Boş va…
10:17 / 14.11.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!