$
12158.59 UZS
-39.69
157.88 UZS
1.31
14238.92 UZS
-2.57
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Xorazmda “Media haftalik” yakunlandi

Xorazmda “Media haftalik” yakunlandi

Xorazm viloyatida o‘tkazilgan “Media haftalik” 5 kun davomida yoshlar uchun amaliy media tajriba maydoniga aylandi. Ishtirok…
12:18 / 11.04.2026
Toshkentda qimorxona tashkil qilgan shaxsga jinoyat ishi qo‘zg‘atildi

Toshkentda qimorxona tashkil qilgan shaxsga jinoyat ishi qo‘zg‘atildi

1998-yilda tug‘ilgan shaxs Toshkent shahar Olmazor tumani Dilsaroy ko‘chasida joylashgan xonadonlarning birida tavakkalchili…
17:06 / 10.04.2026
Toshkentda ayollar uchun 1 milliard so‘mlik grant g‘oliblari e’lon qilindi

Toshkentda ayollar uchun 1 milliard so‘mlik grant g‘oliblari e’lon qilindi

Alisher Navoiy nomidagi Davlat akademik katta teatrida ayol tadbirkorlarni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan yirik grant dastu…
16:41 / 12.04.2026
Toshkentda BYD haydovchisi 16 yoshli qizni urib yubordi

Toshkentda BYD haydovchisi 16 yoshli qizni urib yubordi

10-aprel kuni Toshkent shahrining Sergeli tumanida BYD va Spark avtomobillari ishtirokida yo‘l-transport hodisasi sodir bo‘l…
10:06 / 11.04.2026
O‘zbekistonda zilzila qayd etildi

O‘zbekistonda zilzila qayd etildi

12-aprel kuni O‘zbekistonda magnitudasi 3 ball bo‘lgan yer silkinishi sodir bo‘ldi.
15:20 / 12.04.2026
Toshkent shahri va viloyatidagi issiqxonalar bosqichma-bosqich Surxondaryoga ko‘chiriladi

Toshkent shahri va viloyatidagi issiqxonalar bosqichma-bosqich Surxondaryoga ko‘chiriladi

Toshkent shahri va Toshkent viloyatidagi issiqxonalar bosqichma-bosqich Surxondaryo viloyatidagi “Surxon-Agro” erkin iqtisod…
12:31 / 12.04.2026
Prezidentimiz Buxorodagi bunyodkorlik loyihalari bilan tanishdi

Prezidentimiz Buxorodagi bunyodkorlik loyihalari bilan tanishdi

Prezident Shavkat Mirziyoyev Buxoroga safari chogʻida shaharning yangi aeroportini barpo etish loyihasi bilan tanishdi.
09:35 / 11.04.2026
Farg‘onada fuqarolar nomiga 1 milliard so‘mdan ortiq kredit olgan yigit ushlandi

Farg‘onada fuqarolar nomiga 1 milliard so‘mdan ortiq kredit olgan yigit ushlandi

Farg‘ona viloyatida onlayn kreditlar orqali fuqarolar nomiga yirik miqdorda qarz rasmiylashtirib, firibgarlik yo‘li bilan 1 …
14:39 / 12.04.2026
2026/2027-o‘quv yili uchun 1-sinfga qabul tartibi tasdiqlandi

2026/2027-o‘quv yili uchun 1-sinfga qabul tartibi tasdiqlandi

Yangi tartibga ko‘ra, 1-sinfga qabul qilish bo‘yicha davlat xizmati joriy etiladigan tuman (shahar)lar soni 64 tadan 135 tag…
11:33 / 11.04.2026
To‘qayev O‘zbekistonga keldi

To‘qayev O‘zbekistonga keldi

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning taklifiga binoan Qozog‘iston Respublikasi Prezidenti Qasim-Jo‘mar…
14:10 / 11.04.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!