$
12093.35 UZS
4.37
155.22 UZS
0.75
13867.44 UZS
65.45
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida mahallalarga yangi muhit olib kirish hamda “mahalla yettiligi” faoliyatini yangicha tashkil qilish bo‘yicha vi

Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida mahallalarga yangi muhit olib kirish hamda “mahalla yettiligi” faoliyatini yangicha tashkil qilish bo‘yicha vi

Davlatimiz rahbari bu yil infratuzilmani yaxshilash, odamlar va tadbirkorlar uchun sharoit yaratish maqsadida tumanlarga o‘r…
16:25 / 16.07.2026
Navoiydagi ayrim bog‘chalar anomal issiq sabab vaqtincha yopildi

Navoiydagi ayrim bog‘chalar anomal issiq sabab vaqtincha yopildi

Navoiy viloyatining ayrim davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlari anomal issiq sabab 4 kunga o‘z faoliyatini to‘xtatdi. Bu h…
15:57 / 14.07.2026
IChO 2026: Xalqaro kimyo olimpiadasining amaliy bosqichi boshlandi

IChO 2026: Xalqaro kimyo olimpiadasining amaliy bosqichi boshlandi

58-Xalqaro kimyo olimpiadasi (IChO 2026)ning eng muhim bosqichlaridan biri — amaliy imtihon rasman boshlandi.
10:52 / 15.07.2026
Dam olish kunlari issiq yanada kuchayadi

Dam olish kunlari issiq yanada kuchayadi

Seshanbadan harorat 6−9 darajaga pasayishi va issiq chekinishi kutilmoqda.
14:21 / 17.07.2026
Qashqadaryoda ham og‘ir yuk mashinalari harakati vaqtincha cheklandi

Qashqadaryoda ham og‘ir yuk mashinalari harakati vaqtincha cheklandi

Qashqadaryo viloyatida anomal issiq sabab og‘ir yuk avtomobillari harakatiga vaqtinchalik cheklov joriy etildi. Bu haqda vil…
11:08 / 15.07.2026
Bugun, 15-iyul kuni qanday ob-havo kuzatiladi?

Bugun, 15-iyul kuni qanday ob-havo kuzatiladi?

15-IYULGA OB-HAVO PROGNOZI 14-iyul soat 20:00 dan 15-iyul soat 20:00 gacha
16:28 / 14.07.2026
Jaziramada ish beruvchilar uchun majburiy talablar e’lon qilindi

Jaziramada ish beruvchilar uchun majburiy talablar e’lon qilindi

O‘zbekistonda kuzatilayotgan anomal issiq munosabati bilan Mehnat inspeksiyasi ochiq havoda ishlovchi xodimlarni himoya qili…
11:29 / 15.07.2026
Angliya va Argentina muxlislari o‘rtasida ommaviy mushtlashuv yuz berdi

Angliya va Argentina muxlislari o‘rtasida ommaviy mushtlashuv yuz berdi

AQShning Jorjiya shtati, Atlanta shahrida bo‘lib o‘tgan Jahon chempionati yarim finalidan so‘ng Angliya va Argentina terma j…
10:21 / 16.07.2026
Bogdan Guskov UFC sobiq chempioni Magomed Ankalayevga qarshi jang qiladi

Bogdan Guskov UFC sobiq chempioni Magomed Ankalayevga qarshi jang qiladi

O‘zbekistonlik UFC jangchisi Bogdan Guskov navbatdagi jangini yarim og‘ir vazn toifasining sobiq chempioni Magomed Ankalayev…
15:20 / 14.07.2026
Toshkent va Qashqadaryoda korrupsion holatlar fosh etildi

Toshkent va Qashqadaryoda korrupsion holatlar fosh etildi

Toshkent shahri va Qashqadaryo viloyatida o‘tkazilgan tezkor tadbirlarda korrupsiyaga oid ikki holatga chek qo‘yildi.
11:20 / 15.07.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!