$
12178.85 UZS
49.84
146.54 UZS
-1.45
14053.18 UZS
84.2
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

48 nafar erkak 70 yoshdan keyin ota bo‘lgan – Milliy statistika qo‘mitasi

48 nafar erkak 70 yoshdan keyin ota bo‘lgan – Milliy statistika qo‘mitasi

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda O‘zbekistonda 879 599 ta tug‘ilish qayd etilgan.
15:50 / 20.03.2026
Davlat idoralarida qog‘ozdan foydalanish cheklanadi

Davlat idoralarida qog‘ozdan foydalanish cheklanadi

Bu borada 18-mart kuni “Respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatida ish jarayonlarini raqamlashtiris…
14:21 / 19.03.2026
23-mart kuni kutilayotgan ob-havo ma’lumoti

23-mart kuni kutilayotgan ob-havo ma’lumoti

Respublikaning tog‘oldi va tog‘li hududlarida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, ayrim joylarda yomg‘ir yog‘adi, baland tog‘larda yo…
22:22 / 22.03.2026
AQSh Eron neftiga qo‘yilgan sanksiyalarni vaqtincha bekor qildi

AQSh Eron neftiga qo‘yilgan sanksiyalarni vaqtincha bekor qildi

AQSh moliya vaziri Scott Bessentning aytishicha, allaqachon kemalarga yuklangan Eron nefti va neft mahsulotlarini yetkazib b…
14:14 / 21.03.2026
Eronda eng yirik 10 mln rial nominaldagi banknotalar muomalaga kiritildi

Eronda eng yirik 10 mln rial nominaldagi banknotalar muomalaga kiritildi

Endilikda bu Eronda muomalada bo‘lgan eng yirik nominalli banknota bo‘lib, fevral boshida chiqarilgan 5 million rial (3,8 do…
16:40 / 21.03.2026
Rossiyadagi vaqtinchalik saqlash markazidan bir guruh o‘zbekistonlik vatanga qaytariladi

Rossiyadagi vaqtinchalik saqlash markazidan bir guruh o‘zbekistonlik vatanga qaytariladi

Bu haqda “Dunyo” axborot agentligi xabar berdi.
15:06 / 22.03.2026
Imom Buxoriy majmuasi endilikda 65 ming nafar ziyoratchini qabul qiladi

Imom Buxoriy majmuasi endilikda 65 ming nafar ziyoratchini qabul qiladi

Prezidentimiz tashabbusi bilan barpo etilgan ushbu muhtasham majmua Ramazon Hayit bayrami arafasida xalqimiz va keng jamoatc…
21:09 / 20.03.2026
O‘zbekistonda muomaladagi bank kartalari soni 70 milliondan oshdi — Markaziy bank

O‘zbekistonda muomaladagi bank kartalari soni 70 milliondan oshdi — Markaziy bank

O‘zbekistonda 2026-yil 1-mart holatiga muomaladagi bank plastik kartalari soni 70 million 951 ming 598 donani tashkil etdi.
09:44 / 21.03.2026
Tailandda O‘zbekiston fuqarosi avtohalokat sabab halok bo‘ldi

Tailandda O‘zbekiston fuqarosi avtohalokat sabab halok bo‘ldi

“Bugun Bangkok shahrida avtobus ishtirokida yo‘l-transport hodisasi sodir bo‘ldi”, – deb xabar bermoqda “Dunyo” axborot agen…
14:31 / 19.03.2026
Ikki oyda 1 milliondan ortiq o‘zbekistonliklar chet elga safar qilgan

Ikki oyda 1 milliondan ortiq o‘zbekistonliklar chet elga safar qilgan

Bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davri bilan solishtirilganda qariyb 49,3 ming nafarga oshgan.
11:06 / 22.03.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!