$
11937.60 UZS
-37.19
159.47 UZS
-0.17
13961.02 UZS
-47.09
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Germaniya AQSh qo‘shinlarining olib chiqilishi haqidagi qarorga munosabat bildirdi

Germaniya AQSh qo‘shinlarining olib chiqilishi haqidagi qarorga munosabat bildirdi

Germaniya Mudofaa vaziri Boris Pistorius AQSh Prezidenti Donald Trampning Germaniyadan qariyb 5 ming nafar amerikalik harbi…
12:50 / 03.05.2026
Chexiya bosh vaziri: “Shavkat Mirziyoyev — buyuk yetakchi”

Chexiya bosh vaziri: “Shavkat Mirziyoyev — buyuk yetakchi”

O‘zbekistonga rasmiy tashrif bilan kelgan Andrey Babiš jurnalistlarga bergan intervyusida mamlakat va Prezident Shavkat Mirz…
10:33 / 01.05.2026
BAA o‘z fuqarolariga uchta davlatga borishni man qildi

BAA o‘z fuqarolariga uchta davlatga borishni man qildi

Mamlakat Tashqi ishlar vazirligi ma’lumotiga ko‘ra, BAA fuqarolarining Eron, Livan va Iroqqa sayohat qilishiga taqiq e’lon q…
15:01 / 01.05.2026
Xersond portlashlar sodir bo‘ldi

Xersond portlashlar sodir bo‘ldi

Shanba kuni Ukraina Qurolli kuchlari nazoratidagi Xersonda yangi portlashlar sodir bo‘ldi, deb xabar beradi Ukrainaga tegish…
17:31 / 02.05.2026
O‘zbekistonga o‘qish maqsadida kelgan xorijliklar soni 2,3 barobarga oshdi

O‘zbekistonga o‘qish maqsadida kelgan xorijliklar soni 2,3 barobarga oshdi

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning yanvar–mart oylarida jami 15 124 nafar xorijiy fuqaro O‘zbeki…
10:50 / 01.05.2026
Toshkentda profilaktika inspektori pul olayotganda qo‘lga olindi

Toshkentda profilaktika inspektori pul olayotganda qo‘lga olindi

Toshkent shahrida Uchtepa tumani IIO FMB Huquqbuzarliklar profilaktikasi bo‘limi katta inspektori 10 ming AQSh dollarini olg…
12:03 / 02.05.2026
EU–Tabassum: media yanada ochiq va yaqin bo‘ldi

EU–Tabassum: media yanada ochiq va yaqin bo‘ldi

Toshkentda Yevropa Ittifoqi tomonidan moliyalashtirilgan “EU–Tabassum” loyihasining ikki yillik yakunlari sarhisob qilindi.
08:37 / 02.05.2026
Boysunda sel oqibatida neft aralash suyuqlik sizib chiqdi

Boysunda sel oqibatida neft aralash suyuqlik sizib chiqdi

Boysun tumani hududida kuchli sel kelishi oqibatida yana neft aralash suyuqlik sizib chiqish holati qayd etildi.
15:04 / 02.05.2026
Samarqandda media haftalik

Samarqandda media haftalik

Samarqand shahrida o‘tkazilgan media haftalik muhim natijalar bilan yakunlandi.
15:06 / 02.05.2026
AQSh Germaniyadagi qo‘shinlari sonini 5000 nafarga qisqartiradi

AQSh Germaniyadagi qo‘shinlari sonini 5000 nafarga qisqartiradi

Qo‘shma Shtatlar Eron bilan urushda yordam berishdan bosh tortgani uchun Germaniyadan ba’zi qo‘shinlarini olib chiqadi, deb …
16:48 / 02.05.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!