$
11969.66 UZS
-32.05
152.56 UZS
-0.31
13927.90 UZS
-56.49
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

16-yanvar kuni kutilayotgan ob-havo ma’lumoti

16-yanvar kuni kutilayotgan ob-havo ma’lumoti

16-yanvar kuni Toshkentda havo o‘zgarib turadi, vaqti-vaqti bilan yomg‘ir yog‘adi, kechqurun yomg‘ir qorga aylanishi mumkin.
15:11 / 15.01.2026
Abduqodir Husanov Angliya Liga kubogi yarim finalining ramziy jamoasiga kiritildi

Abduqodir Husanov Angliya Liga kubogi yarim finalining ramziy jamoasiga kiritildi

Husanov “Sofascore” portali talqiniga ko‘ra Angliya Liga kubogi yarim final uchrashuvlarining ramziy jamoasidan joy oldi.
17:47 / 15.01.2026
“O‘zgidromet” 6 ta viloyatda qor ko‘chish xavfini e’lon qildi

“O‘zgidromet” 6 ta viloyatda qor ko‘chish xavfini e’lon qildi

Xabarda ma’lum qilinishicha, 16—19-yanvar kunlari kutilayotgan yog‘ingarchilik hamda havo haroratining o‘zgarishlari sababli…
11:35 / 15.01.2026
Avtohalokatga uchragan Adam Qodirov Moskvaga olib ketilgan

Avtohalokatga uchragan Adam Qodirov Moskvaga olib ketilgan

Kecha, 16-yanvar kuni Checheniston rahbari Ramzan Qodirovning o‘g‘li Adam Qodirovning korteji Grozniy shahrida yo‘l-transpor…
10:08 / 17.01.2026
Endi ChatGPT odamlarga ish topishda ko‘maklashadi

Endi ChatGPT odamlarga ish topishda ko‘maklashadi

Ma’lum bo‘lishicha, yangi funksiya ChatGPT’ni kundalik vazifalarni hal qilishda universal ilovaga aylantirishga qaratilgan n…
17:22 / 14.01.2026
Eron havo hududi yopilishi fonida O‘zbekiston reyslari jo‘nash aeroportlariga qaytdi

Eron havo hududi yopilishi fonida O‘zbekiston reyslari jo‘nash aeroportlariga qaytdi

Eron havo hududi yopilgani sababli 15-yanvar kuni O‘zbekistondan uchgan va O‘zbekistonga uchayotgan bir qator aviareyslar jo…
09:16 / 15.01.2026
1-fevraldan boshlab “Afrosiyob”, “Sharq”, “Nasaf” va “O‘zbekiston” poyezdlari chiptalari narxi 15 foizga oshiriladi

1-fevraldan boshlab “Afrosiyob”, “Sharq”, “Nasaf” va “O‘zbekiston” poyezdlari chiptalari narxi 15 foizga oshiriladi

Unga ko‘ra, “Afrosiyob” chiptalari narxi quyidagicha etib belgilandi:
17:42 / 16.01.2026
Xavfsizlik kamari taqishni cheklovchi kasalliklar ro‘yxati tasdiqlandi

Xavfsizlik kamari taqishni cheklovchi kasalliklar ro‘yxati tasdiqlandi

“Salomatligi xavfsizlik kamari taqish imkonini bermaydigan kasalliklar” ro‘yxati Adliya vazirligida davlat ro‘yxatidan o‘tka…
17:30 / 14.01.2026
17-yanvar uchun ob-havo ma’lumoti

17-yanvar uchun ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, vaqti-vaqti bilan yomg‘ir yog‘adi, tuman tushishi mumkin. G‘arbiy shamol yo‘nal…
17:26 / 16.01.2026
Sovuq antisiklon ta’sirida havo ifloslanishi kuchayishi mumkin – “O‘zgidromet”

Sovuq antisiklon ta’sirida havo ifloslanishi kuchayishi mumkin – “O‘zgidromet”

O‘zbekiston hududiga sovuq antisiklon bosqichma-bosqich kirib kelishi kutilmoqda. Ushbu jarayon davrida atmosferada havo alm…
15:30 / 14.01.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!