$
12015.96 UZS
-26.53
160.30 UZS
-0.25
14051.46 UZS
-96.06
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Ozarbayjon maktablarida ommaviy tekshiruvlar boshlandi

Ozarbayjon maktablarida ommaviy tekshiruvlar boshlandi

Ozarbayjonning bir qator hududlarida yuqori sinf o‘quvchilari o‘rtasida ommaviy tekshiruvlar o‘tkazilmoqda. Bu haqda “Minval…
19:13 / 23.04.2026
Taftish.uz tergovini Harbiy prokuratura davom ettirmoqda

Taftish.uz tergovini Harbiy prokuratura davom ettirmoqda

Bu haqda, Abdurahmon Tashanov ma’lum qildi.
15:26 / 23.04.2026
Namanganda qurilish sohasida korrupsiya holati fosh etildi

Namanganda qurilish sohasida korrupsiya holati fosh etildi

Namangan viloyati Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi bosh boshqarmasining ikki nafar bosh mutaxassisi o‘zaro til biriktir…
09:33 / 23.04.2026
Mirziyoyev Ostona ekologik sammitida milliy pavilyonlar bilan tanishdi

Mirziyoyev Ostona ekologik sammitida milliy pavilyonlar bilan tanishdi

Shavkat Mirziyoyev Qozog‘istonga tashrifi doirasida Ostona shahrida o‘tkazilgan Mintaqaviy ekologik sammit (MES-2026) ko‘rga…
12:07 / 22.04.2026
Saida Mirziyoyeva Xalqaro narkotiklarni nazorat qilish qo‘mitasi Bosh kotibi bilan uchrashdi

Saida Mirziyoyeva Xalqaro narkotiklarni nazorat qilish qo‘mitasi Bosh kotibi bilan uchrashdi

Saida Mirziyoyeva shuningdek, Xalqaro narkotiklarni nazorat qilish qo‘mitasi Bosh kotibi Stefano Berterame bilan uchrashdi.
15:46 / 21.04.2026
Andijonda 24 kg dan ortiq giyohvand modda kontrabandasiga chek qo‘yildi

Andijonda 24 kg dan ortiq giyohvand modda kontrabandasiga chek qo‘yildi

Hozirda tergov harakatlari doirasida uning jinoiy sheriklarining shaxsiga aniqlik kiritilmoqda.
16:39 / 22.04.2026
Maldivga sayyohatga borgan erkakga akula hujim qildi

Maldivga sayyohatga borgan erkakga akula hujim qildi

Maldiv orollarida asal oyini o‘tkazish uchun borgan ispaniyalik sayyoh akula hujumiga uchradi. Bu haqda “Daily Mail” xabar b…
14:08 / 22.04.2026
22-aprel kungi ob-havo ma’lumoti

22-aprel kungi ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, kunning ikkinchi yarmida yomg‘ir yog‘ishi, momaqaldiroq bo‘lishi mumkin. Sharqi…
17:31 / 21.04.2026
Eron bilan sulh uzaytiriladi, ammo blokada saqlanadi

Eron bilan sulh uzaytiriladi, ammo blokada saqlanadi

AQShning prezidenti Donald Tramp Eron bilan bog‘liq vaziyat yuzasidan bayonot berib, o‘t ochishni to‘xtatish rejimi uzaytiri…
10:02 / 22.04.2026
Termizda maktab direktori pora sabab 4 yilga qamaldi

Termizda maktab direktori pora sabab 4 yilga qamaldi

Surxondaryo viloyati Termiz tumanida maktab direktori 2 million so‘m pora olganlikda aybdor deb topilib, sud hukmi bilan 4 y…
10:16 / 22.04.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!