$
12171.61 UZS
-24.39
149.80 UZS
-1.94
14117.85 UZS
-23.41
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Bugun kunduzi yog‘ingarchilik kutilmaydi

Bugun kunduzi yog‘ingarchilik kutilmaydi

“O‘zgidromet” 24-mart uchun ob-havo ma’lumotini e’lon qildi.
09:16 / 24.03.2026
“Italiya – Markaziy Osiyo (C5) + Ozarbayjon” biznes- forumining yakuniy kommyunikesi qabul qilindi

“Italiya – Markaziy Osiyo (C5) + Ozarbayjon” biznes- forumining yakuniy kommyunikesi qabul qilindi

Toshkentda “Italiya – Markaziy Osiyo (C5) + Ozarbayjon” biznes-forumi bo‘lib o‘tmoqda.
17:55 / 23.03.2026
9 ta viloyatda sel-suv toshqin hodisasi yuzaga kelishi mumkin

9 ta viloyatda sel-suv toshqin hodisasi yuzaga kelishi mumkin

26 va 28–30-mart kunlari kutilayotgan yomg‘irlar yog‘ishi sababli, respublikaning tog‘oldi va tog‘li hududlarida sel-suv tos…
17:35 / 25.03.2026
“Qamchiq” dovonida yuk avtomobili ag‘darilib ketdi

“Qamchiq” dovonida yuk avtomobili ag‘darilib ketdi

Kuni kecha, taxminan soat 11:30 lar atrofida “Qamchiq” dovonida yuk avtomobili haydovchisi boshqaruv yo‘qotishi oqibatida yu…
14:40 / 23.03.2026
“Sirdaryo” chegara posti orqali Qozog‘istonga o‘tish tiklandi

“Sirdaryo” chegara posti orqali Qozog‘istonga o‘tish tiklandi

Endilikda fuqarolar uchun chegaradan o‘tish jarayonlari yanada yengillashtirilib, qulay va tezkor harakatlanish imkoniyati y…
15:18 / 24.03.2026
O‘rtachirchiqda uch kishi is gazidan zaharlanib vafot etdi

O‘rtachirchiqda uch kishi is gazidan zaharlanib vafot etdi

Vafot etganlar orasida 2008-yilda tug‘ilgan bola ham bor.
09:51 / 25.03.2026
Pokiston terrorizm markaziga aylanmoqdami?

Pokiston terrorizm markaziga aylanmoqdami?

Global terrorizm indeksi e’lon qilindi.
15:50 / 22.03.2026
Oʻzbekiston va Rossiya yetakchilari ikki tomonlama kun tartibining dolzarb masalalarini muhokama qildilar

Oʻzbekiston va Rossiya yetakchilari ikki tomonlama kun tartibining dolzarb masalalarini muhokama qildilar

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 24-mart kuni Rossiya Federatsiyasi Prezidenti Vladimir Putin bilan te…
18:06 / 24.03.2026
Kartoshka ko‘rinishida niqoblangan 72 kg narkotik modda fosh qilindi

Kartoshka ko‘rinishida niqoblangan 72 kg narkotik modda fosh qilindi

Hozirda holat yuzasidan surishtiruv ishlari olib borilmoqda.
11:46 / 24.03.2026
26-mart kuni O‘zbekistonda qanday ob-havo kuzatiladi?

26-mart kuni O‘zbekistonda qanday ob-havo kuzatiladi?

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, yog‘ingarchilik kutilmaydi.
16:58 / 25.03.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!