$
11993.53 UZS
40.8
158.52 UZS
-0.96
14054.02 UZS
32.27
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Samsung rekord darajadagi meros solig‘i to‘ladi

Samsung rekord darajadagi meros solig‘i to‘ladi

Janubiy Koreyada meros solig‘i stavkasi 50 foizgacha yetadi va bu dunyodagi eng yuqori ko‘rsatkichlardan biri hisoblanadi.
15:09 / 05.05.2026
Farg‘onada 100 ga yaqin xonadonni suv bosdi

Farg‘onada 100 ga yaqin xonadonni suv bosdi

Farg‘ona viloyatining Beshariq tumanida kuchli yog‘ingarchilik oqibatida 90 dan ortiq xonadon tomorqalarini suv bosdi. Bu ha…
18:15 / 03.05.2026
Toshkent xalqaro aeroporti yopiladi. Yangi aeroport quriladi

Toshkent xalqaro aeroporti yopiladi. Yangi aeroport quriladi

Poytaxtda yangi xalqaro aeroport qurilishi rejalashtirilmoqda.
15:17 / 05.05.2026
Sizning axborotingiz media maydonini “yorib kirishi” mumkin – Media haftalik ishtirokchisi bo‘ling!

Sizning axborotingiz media maydonini “yorib kirishi” mumkin – Media haftalik ishtirokchisi bo‘ling!

Navoiy viloyatida media sohasini yangi bosqichga olib chiqishga qaratilgan Media haftalik boshlandi.
11:36 / 04.05.2026
Ro‘ziboyev UFC bilan nechta jangga shartnoma qilganini ochiqladi

Ro‘ziboyev UFC bilan nechta jangga shartnoma qilganini ochiqladi

O‘zbekistonlik MMA jangchisi Nursulton Ro‘ziboyev UFC bilan nechta jangga mo‘ljallangan shartnomaga ega ekanini ma’lum qildi.
09:05 / 05.05.2026
Kattaqo‘rg‘onda iste’molga yaroqsiz yog‘ ishlab chiqarish holati fosh etildi

Kattaqo‘rg‘onda iste’molga yaroqsiz yog‘ ishlab chiqarish holati fosh etildi

Bosh prokuratura huzuridagi Departamentning Kattaqo‘rg‘on shahar bo‘limi va huquqni muhofaza qiluvchi organlar hamkorligida …
15:44 / 05.05.2026
5-may kungi ob-havo ma’lumoti

5-may kungi ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, yog‘ingarchilik kutilmaydi. Shamol sharqdan 3-8 m/s tezlikda esadi. Harorat kec…
15:52 / 04.05.2026
Ekologiya sohasidagi huquqbuzarliklarni sodir etganlik uchun moliyaviy sanksiyalar joriy etiladi

Ekologiya sohasidagi huquqbuzarliklarni sodir etganlik uchun moliyaviy sanksiyalar joriy etiladi

Qonun (O‘RQ–1143-son, 04.05.2026-yil) bilan ayrim qonun hujjatlariga qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritildi.
17:11 / 04.05.2026
6-may kungi ob-havo ma’lumoti

6-may kungi ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo biroz bulutli bo‘ladi, yog‘ingarchilik kutilmaydi. Shamol sharqdan 3-8 m/s tezlikda esadi. Harorat ke…
17:00 / 05.05.2026
BAA OPEKdan so‘ng yana bir xalqaro tashkilotni tark etdi

BAA OPEKdan so‘ng yana bir xalqaro tashkilotni tark etdi

Birlashgan Arab Amirliklari (BAA) Arab neft eksport qiluvchi mamlakatlar tashkiloti (OAPEK) safidan chiqdi. Bu haqda tashkil…
09:17 / 05.05.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!