$
12169.41 UZS
36.93
158.95 UZS
-0.14
14359.90 UZS
-0.1
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Qo‘qonda profilaktika inspektori 16 yoshli bola tomonidan pichoqlandi

Qo‘qonda profilaktika inspektori 16 yoshli bola tomonidan pichoqlandi

Bu haqda Bosh prokuratura matbuot kotibi Hayot Shamsutdinov Xabardor.uz’ga ma’lum qildi.
11:44 / 19.02.2026
O‘zbekistondagi shahar va tuman hokimlari Londonda malaka oshiradi

O‘zbekistondagi shahar va tuman hokimlari Londonda malaka oshiradi

Uchrashuv yakunida O‘zbekiston shahar va tumanlari hokimlari uchun qisqa muddatli malaka oshirish kurslarini tashkil etish, …
16:51 / 20.02.2026
O‘zbekistonga 422 ming tonnadan ziyod un import qilingan

O‘zbekistonga 422 ming tonnadan ziyod un import qilingan

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda O‘zbekistonga 8 ta xorijiy davlatdan qiymati 124,6 mln AQSh dol…
12:53 / 20.02.2026
Toshkentda taroveh namozi sababli qator ko‘chalar yopiladi

Toshkentda taroveh namozi sababli qator ko‘chalar yopiladi

18-fevral kunidan boshlab har kuni soat 18:00 dan 24:00 ga qadar masjidlar yaqinidagi yo‘llar transport vositalari harakati …
18:01 / 18.02.2026
Aksar mamlakatlarda 19-fevral Ramazon oyining birinchi kuni

Aksar mamlakatlarda 19-fevral Ramazon oyining birinchi kuni

2026-yil 17-fevral kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo markazi ulamolari hijriy 1447-yil Ramazon oyi hiloli ko‘rinma…
22:39 / 17.02.2026
20-fevral uchun ob-havo ma’lumoti

20-fevral uchun ob-havo ma’lumoti

O‘zbekiston Respublikasi Gidrometeorologiya xizmati agentligining xabar berishicha, 20-fevral kuni Toshkentda havo o‘zgarib …
16:35 / 19.02.2026
O‘zbekistonda oltin quymalari arzonlashdi

O‘zbekistonda oltin quymalari arzonlashdi

Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, bir gramm oltinning narxi 1 987 200 so‘mni tashkil etdi.
12:19 / 18.02.2026
Qirg‘izistonda prezidentlik saylovi qachon o‘tkaziladi?

Qirg‘izistonda prezidentlik saylovi qachon o‘tkaziladi?

Saylov sanasi rasman 2026-yil sentyabriga qadar belgilanishi kutilmoqda.
08:59 / 18.02.2026
Ilk o‘zbek kosmonavti ochiq tanlov orqali saralanadi

Ilk o‘zbek kosmonavti ochiq tanlov orqali saralanadi

Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi (O‘zbekkosmos) birinchi o‘zbek kosmonavtini tanlov asosida aniqlaydi.
09:53 / 20.02.2026
“Qizil kitob”ga kiritilgan tog‘ qo‘yini ovlagan shaxs qo‘lga olindi

“Qizil kitob”ga kiritilgan tog‘ qo‘yini ovlagan shaxs qo‘lga olindi

“Qizil kitob”ga kiritilgan ushbu jonivorning o‘ldirilishi oqibatida hayvonot dunyosiga 412 million so‘m miqdorida zarar yetk…
15:52 / 18.02.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!