$
12228.58 UZS
20.5
155.96 UZS
0.96
14282.98 UZS
166.78
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Qalbaki hujjatlar orqali 2 mlrd so‘m QQSni qaytarish sxemasi fosh etildi

Qalbaki hujjatlar orqali 2 mlrd so‘m QQSni qaytarish sxemasi fosh etildi

Davlat xavfsizlik xizmatining Navoiy, Toshkent va Andijon viloyatlari bo‘yicha boshqarmalari hamda Iqtisodiy jinoyatlarga qa…
11:25 / 08.04.2026
Shavkat Mirziyoyev Amir temur haykali poyiga gulchambar qo‘ydi

Shavkat Mirziyoyev Amir temur haykali poyiga gulchambar qo‘ydi

Shavkat Mirziyoyev Toshkent shahridagi Amir Temur xiyoboniga tashrif buyurib, buyuk sarkarda va davlat arbobi Amir Temur hay…
14:21 / 09.04.2026
Muddatli harbiy xizmatni o‘tayotgan yoshlarni qo‘llab-quvvatlash yanada kengaytiriladi

Muddatli harbiy xizmatni o‘tayotgan yoshlarni qo‘llab-quvvatlash yanada kengaytiriladi

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti, Qurolli Kuchlar Oliy Bosh Qo‘mondoni Shavkat Mirziyoyev 6-aprel kuni mamlakatimiz mudof…
09:42 / 07.04.2026
Ichki ishlar xodimlari malakasini oshirish – xalq ishonchini mustahkamlash yo‘lida muhim qadam

Ichki ishlar xodimlari malakasini oshirish – xalq ishonchini mustahkamlash yo‘lida muhim qadam

Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida o‘tkazilgan videoselektor yig‘ilishida berilgan topshiriqlar ijrosi doirasida Davlat…
09:35 / 07.04.2026
Saida Mirziyoyeva Marko Rubio bilan uchrashdi

Saida Mirziyoyeva Marko Rubio bilan uchrashdi

"Strategik sherikligimizni yanada rivojlantirishga qo‘shayotgan katta hissasi uchun janob Davlat kotibiga o‘z minnatdorligim…
09:17 / 08.04.2026
Toshkentda bolalarga noqonuniy diniy ta’lim berib kelayotganlar ushlandi

Toshkentda bolalarga noqonuniy diniy ta’lim berib kelayotganlar ushlandi

Tekshiruv jarayonida 49 dona turli diniy mazmundagi kitoblar, 24 dona diniy darsliklar yozilgan daftarlar hamda 1 dona noutb…
15:53 / 08.04.2026
Saida Mirziyoyeva АQSh savdo vakili bilan uchrashdi

Saida Mirziyoyeva АQSh savdo vakili bilan uchrashdi

"O‘zbekistonning Jahon savdo tashkilotiga a’zo bo‘lish yo‘lidagi intilishlarini qo‘llab-quvvatlagani uchun elchi janoblariga…
15:03 / 08.04.2026
Elmurod Najimov Madaniy meros agentligi direktorining birinchi o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi

Elmurod Najimov Madaniy meros agentligi direktorining birinchi o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining tegishli qaroriga muvofiq, Najimov Elmurod Iqboljon o‘g‘li O‘zbekiston Respu…
09:33 / 09.04.2026
Eronda AQSh va Isroil hujumlari oqibatida 3 mingdan ortiq kishi halok bo‘lgan

Eronda AQSh va Isroil hujumlari oqibatida 3 mingdan ortiq kishi halok bo‘lgan

AQSh, Isroil va Eron o‘rtasidagi keskinlik ortidan keng ko‘lamli talafotlar qayd etildi.
14:53 / 09.04.2026
Tramp Eron bilan kelishuv barbod bo‘lsa, yanada keng ko‘lamli janglar bilan tahdid qildi

Tramp Eron bilan kelishuv barbod bo‘lsa, yanada keng ko‘lamli janglar bilan tahdid qildi

“Agar biron sababga ko‘ra bu amalga oshmasa, bu juda kam ehtimolga ega bo‘lsa-da, zarbalar shiddati misli ko‘rilmagan daraja…
10:28 / 09.04.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!