$
12169.41 UZS
36.93
158.95 UZS
-0.14
14359.90 UZS
-0.1
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Janubiy Koreya sobiq prezidenti Yun Sok Yol umrbodga qamaldi

Janubiy Koreya sobiq prezidenti Yun Sok Yol umrbodga qamaldi

Bu haqda Yonhap xabar berdi.
12:22 / 19.02.2026
Tramp o‘zga sayyoraliklar haqidagi ma’lumotlarni ochiqlashga va’da berdi

Tramp o‘zga sayyoraliklar haqidagi ma’lumotlarni ochiqlashga va’da berdi

Tramp federal idoralarga o‘zga sayyoraliklar, noma’lum uchar jismlar va hodisalar bilan bog‘liq hukumat fayllarini oshkor qi…
15:26 / 20.02.2026
Qo‘qonda profilaktika inspektori 16 yoshli bola tomonidan pichoqlandi

Qo‘qonda profilaktika inspektori 16 yoshli bola tomonidan pichoqlandi

Bu haqda Bosh prokuratura matbuot kotibi Hayot Shamsutdinov Xabardor.uz’ga ma’lum qildi.
11:44 / 19.02.2026
21-fevral kuni O‘zbekistonda qanday ob-havo kuzatiladi?

21-fevral kuni O‘zbekistonda qanday ob-havo kuzatiladi?

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, kechasi va ertalab yomg‘ir yog‘adi, momaqaldiroq bo‘lishi mumkin.
13:32 / 20.02.2026
Ramazon oyida taroveh namozlari o‘qiladigan masjidlarga navbatchi energetiklar biriktirildi

Ramazon oyida taroveh namozlari o‘qiladigan masjidlarga navbatchi energetiklar biriktirildi

Shuningdek, mazkur masjidlarda 2547 nafar muhandis-texnik xodimdan iborat navbatchilik tashkil etildi. 210 ta tezkor avariya…
14:38 / 18.02.2026
Toshkentda taroveh namozi sababli qator ko‘chalar yopiladi

Toshkentda taroveh namozi sababli qator ko‘chalar yopiladi

18-fevral kunidan boshlab har kuni soat 18:00 dan 24:00 ga qadar masjidlar yaqinidagi yo‘llar transport vositalari harakati …
18:01 / 18.02.2026
O‘zbekistondagi shahar va tuman hokimlari Londonda malaka oshiradi

O‘zbekistondagi shahar va tuman hokimlari Londonda malaka oshiradi

Uchrashuv yakunida O‘zbekiston shahar va tumanlari hokimlari uchun qisqa muddatli malaka oshirish kurslarini tashkil etish, …
16:51 / 20.02.2026
O‘zbekistonda 19-fevral kuni qanday ob-havo kutilmoqda?

O‘zbekistonda 19-fevral kuni qanday ob-havo kutilmoqda?

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, yog‘ingarchilik kutilmaydi.
16:08 / 18.02.2026
“Qizil kitob”ga kiritilgan tog‘ qo‘yini ovlagan shaxs qo‘lga olindi

“Qizil kitob”ga kiritilgan tog‘ qo‘yini ovlagan shaxs qo‘lga olindi

“Qizil kitob”ga kiritilgan ushbu jonivorning o‘ldirilishi oqibatida hayvonot dunyosiga 412 million so‘m miqdorida zarar yetk…
15:52 / 18.02.2026
50 yoshli Chusovitina Jahon kubogi finaliga yo‘llanma oldi

50 yoshli Chusovitina Jahon kubogi finaliga yo‘llanma oldi

Oksana Chusovitina Germaniyaning Cottbus shahrida o‘tayotgan sport gimnastikasi bo‘yicha Jahon kubogi bosqichida saralash ba…
16:29 / 20.02.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!