$
12014.48 UZS
-39.55
166.61 UZS
-0.44
13858.70 UZS
-73.35
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

JCH–2026 boshlandi: chetlatishlarga boy ochilish uchrashuvida Meksika JARni mag‘lub etdi

JCH–2026 boshlandi: chetlatishlarga boy ochilish uchrashuvida Meksika JARni mag‘lub etdi

11-iyun kuni Mexiko shahrida futbol bo‘yicha 2026-yilgi Jahon chempionatiga rasman start berildi.
08:12 / 12.06.2026
Surxondaryoda 3 nafar yigit suvga cho‘kib halok bo‘ldi

Surxondaryoda 3 nafar yigit suvga cho‘kib halok bo‘ldi

Surxondaryo viloyati Jarqo‘rg‘on tumanida Surxon daryosiga cho‘milish uchun borgan 6 nafar yigitdan 3 nafari suvga cho‘kib, …
12:27 / 13.06.2026
YouTube shaxsiy chatlar funksiyasini qayta ishga tushirmoqda

YouTube shaxsiy chatlar funksiyasini qayta ishga tushirmoqda

YouTube foydalanuvchilar uchun shaxsiy xabar almashish imkoniyatini bosqichma-bosqich qayta joriy etmoqda.
14:56 / 11.06.2026
So‘nggi uch kun ichida Turkiyada 4 nafar O‘zbekiston fuqarosi vafot etdi

So‘nggi uch kun ichida Turkiyada 4 nafar O‘zbekiston fuqarosi vafot etdi

Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, so‘nggi uch kun davomida Turkiyada to‘rt nafar O‘zbekiston fuqarosining vafot etgani qayd etildi.
15:31 / 13.06.2026
Jurnalistlar surishtiruvlari ortidan 159 milliard so‘mlik qonunbuzilishlar fosh etildi

Jurnalistlar surishtiruvlari ortidan 159 milliard so‘mlik qonunbuzilishlar fosh etildi

O‘zbekistonda jurnalistlar va blogerlar tomonidan e’lon qilingan materiallar asosida 2026-yilning dastlabki besh oyida qiyma…
12:05 / 11.06.2026
Yun Sok Yol 30 yilga qamaldi

Yun Sok Yol 30 yilga qamaldi

Prokuratura uning harakatlari mintaqada keskinlikni kuchaytirgani va davlat xavfsizligiga tahdid solganini bildirdi.
11:49 / 12.06.2026
Dam olish kunlari havo harorati 42 darajagacha ko‘tariladi

Dam olish kunlari havo harorati 42 darajagacha ko‘tariladi

Dam olish kunlari respublika hududining katta qismida quruq va asosan kam bulutli ob-havo saqlanib turadi.
15:34 / 12.06.2026
Namangan tumanida 155,5 million so‘mlik sifati kafolatlanmagan dori vositalari musodara qilindi

Namangan tumanida 155,5 million so‘mlik sifati kafolatlanmagan dori vositalari musodara qilindi

Namangan tumanida o‘tkazilgan tezkor tadbir davomida muomalaga kiritilishi rejalashtirilgan 155,5 million so‘mlik sifati kaf…
10:41 / 13.06.2026
Jizzaxda 20 million so‘mdan ortiq aliment qarzdorligi bor ota mehmonxonada topildi

Jizzaxda 20 million so‘mdan ortiq aliment qarzdorligi bor ota mehmonxonada topildi

Jizzax viloyatida aliment to‘lovlaridan 20 million so‘mdan ortiq qarzdorligi bo‘lgan fuqaro mehmonxonada yashiringan vaqtida…
12:41 / 13.06.2026
34 kilogrammdan ortiq giyohvandlik vositalari musodara qilindi

34 kilogrammdan ortiq giyohvandlik vositalari musodara qilindi

Davlat xavfsizlik xizmati va Ichki ishlar organlari xodimlari hamkorligida o‘tkazilgan tezkor tadbir davomida 34 kilogrammda…
11:57 / 12.06.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!