$
12220.98 UZS
-54.6
158.38 UZS
-0.71
14495.30 UZS
-96.68
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Rossiya Ozarbayjon elchixonasiga uch bor qasddan hujum qildi — Aliyev

Rossiya Ozarbayjon elchixonasiga uch bor qasddan hujum qildi — Aliyev

Bundan tashqari, Ilhom Aliyev Kiyevdagi Ozarbayjon elchixonasiga uchta hujum bo‘lganini ta’kidladi.
15:48 / 15.02.2026
AQSh Maduro va rafiqasini qo‘lga olish uchun 3 mlrd dollar sarflagan

AQSh Maduro va rafiqasini qo‘lga olish uchun 3 mlrd dollar sarflagan

Biroq mintaqada AQSh Harbiy-dengiz kuchlarining 6 oylik harbiy ishtiroki uchun umumiy xarajatlar 2,9 mlrd dollardan osh
09:49 / 16.02.2026
Toshkent viloyatida Lada va Damas to‘qnashib ketdi

Toshkent viloyatida Lada va Damas to‘qnashib ketdi

“Natijada, transport vositasida bo‘lgan yo‘lovchi tan jarohati olib, tuman markaziy shifoxonasiga yotqizilgan”, – deyiladi x…
12:51 / 14.02.2026
O‘zbekistonda hafta davomida harorat 25 darajagacha ko‘tariladi

O‘zbekistonda hafta davomida harorat 25 darajagacha ko‘tariladi

O‘zbekistonda havo harorati 25 darajagacha ko‘tarilishi kutilmoqda. Bu haqda “O‘zgidromet” xabar berdi.
12:48 / 16.02.2026
15-fevral kuni kutilayotgan ob-havo ma’lumoti

15-fevral kuni kutilayotgan ob-havo ma’lumoti

15-fevral kuni Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Xorazm viloyatida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, yog‘ingarchilik kutilmaydi. Sha…
17:57 / 14.02.2026
AQSh 10 kun ichida IShIDning 30 ta obyektini nishonga oldi

AQSh 10 kun ichida IShIDning 30 ta obyektini nishonga oldi

Amerika Qo‘shma Shtatlari harbiylari 3–12-fevral kunlari davomida IShIDning 30 ta nishoniga zarba berdi. Bu haqda CBS News x…
09:24 / 15.02.2026
Ramazon arafasida savdo tarmoqlariga narxlarni oshirmaslik bo‘yicha ogohlantirish berildi

Ramazon arafasida savdo tarmoqlariga narxlarni oshirmaslik bo‘yicha ogohlantirish berildi

Raqobat qo‘mitasi yirik savdo tarmoqlari va respublikamiz hududlardagi savdo komplekslarini Ramazon oyida narxlari barqarorl…
11:52 / 16.02.2026
AQSh Eronda katta operatsiyaga tayyorlanmoqda

AQSh Eronda katta operatsiyaga tayyorlanmoqda

AQSh harbiylari Prezident Donald Tramp Eronga zarba berish haqida buyruq chiqargan taqdirda, bir necha hafta davom etishi mu…
14:12 / 14.02.2026
Messi Jahon chempionatida qatnashmaydimi?

Messi Jahon chempionatida qatnashmaydimi?

AQShning “Inter Mayami” klubi va Argentina terma jamoasi hujumchisi Lionel Messi 2026-yilgi Jahon chempionatida ishtirok eti…
17:23 / 14.02.2026
17-fevral uchun ob-havo ma’lumoti

17-fevral uchun ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, kechasi va ertalab yomg‘ir yog‘adi, tuman tushishi mumkin.
16:57 / 16.02.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!