$
11934.24 UZS
-75.03
152.98 UZS
-0.77
13591.91 UZS
-96.26
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Anomal issiqlik tufayli Eyfel minorasi 10 santimetrga uzaydi

Anomal issiqlik tufayli Eyfel minorasi 10 santimetrga uzaydi

Fransiyada kuzatilayotgan anomal jazirama tufayli Parijdagi Eyfel minorasining balandligi taxminan 10 santimetrga oshdi.
16:45 / 30.06.2026
Braziliya so‘nggi daqiqalarda Yaponiyani mag‘lub etib, 1/8 finalga yo‘l oldi

Braziliya so‘nggi daqiqalarda Yaponiyani mag‘lub etib, 1/8 finalga yo‘l oldi

2026 yilgi Jahon chempionati 1/16 final bosqichida Braziliya terma jamoasi Yaponiyani 2:1 hisobida mag‘lub etib, musobaqanin…
10:21 / 30.06.2026
Marokash Niderlandiyani penaltilar seriyasida mag‘lub etib, nimchorak finalga yo‘l oldi

Marokash Niderlandiyani penaltilar seriyasida mag‘lub etib, nimchorak finalga yo‘l oldi

30-iyun kuni bo‘lib o‘tgan 2026 yilgi Jahon chempionati 1/16 final bahsida M
10:39 / 30.06.2026
Saida Mirziyoyeva Fransiya Prezidenti Emmanuel Makronga samimiy e’tibor va iliq qabul uchun minnatdorlik bildirdi.

Saida Mirziyoyeva Fransiya Prezidenti Emmanuel Makronga samimiy e’tibor va iliq qabul uchun minnatdorlik bildirdi.

U uchrashuv davomida O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning samimiy salomi va ezgu tilaklarini Fransiya rahbariga yet…
15:01 / 30.06.2026
Magistraturaga qabul boshlandi

Magistraturaga qabul boshlandi

2026/2027-o‘quv yili uchun davlat oliy ta’lim muassasalarining magistratura mutaxassisliklariga hujjatlar qabuli boshlandi.
15:41 / 01.07.2026
JCH–2026. Fransiya Shvetsiyani yirik hisobda mag‘lub etib, 1/8 finalga yo‘l oldi

JCH–2026. Fransiya Shvetsiyani yirik hisobda mag‘lub etib, 1/8 finalga yo‘l oldi

JCH–2026 1/16 final bosqichida Fransiya va Shvetsiya terma jamoalari o‘zaro bahs olib bordi. AQSHning Ist-Raterford shahrida…
10:17 / 01.07.2026
O‘zbekistonda aholiga tegishli avtomobillar soni 5 millionga yaqinlashdi

O‘zbekistonda aholiga tegishli avtomobillar soni 5 millionga yaqinlashdi

O‘zbekistonda jismoniy shaxslarga tegishli avtotransport vositalari soni qariyb 5 millionga yetdi. Bu haqda Milliy statistik…
15:36 / 01.07.2026
Pokistonda maktab tomi qulashi oqibatida 14 nafar bola halok bo‘ldi

Pokistonda maktab tomi qulashi oqibatida 14 nafar bola halok bo‘ldi

Pokistonning Lahor shahrida xususiy o‘quv markazi tomining qulashi oqibatida 14 nafar bola halok bo‘ldi. Bu haqda Panjob vil…
10:43 / 01.07.2026
2-iyul kuni qanday ob-havo kuzatiladi?

2-iyul kuni qanday ob-havo kuzatiladi?

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, vaqti-vaqti bilan qisqa muddatli yomg‘ir yog‘ishi, momaqaldiroq bo‘lishi mumkin.
16:18 / 01.07.2026
Saida Mirziyoyeva Fransiyaning Yevropa va tashqi ishlar vaziri bilan uchrashdi

Saida Mirziyoyeva Fransiyaning Yevropa va tashqi ishlar vaziri bilan uchrashdi

“Fransiyaning Yevropa va tashqi ishlar vaziri Jan-Noel Barro bilan o‘tgan mazmunli muloqotimizdan mamnunman”, – degan Saida …
09:43 / 30.06.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!