$
11975.36 UZS
-98.06
162.91 UZS
-1.56
14020.75 UZS
-113.6
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

OpenAI sun’iy intellektni (SI) global darajada boshqarish uchun xalqaro organ tuzishni taklif qildi.

OpenAI sun’iy intellektni (SI) global darajada boshqarish uchun xalqaro organ tuzishni taklif qildi.

Kompaniya vakili Kris Lixeynning aytishicha, SI texnologiyasi endi oddiy savdo yoki alohida davlatlar qoidalari bilan chekla…
17:05 / 14.05.2026
Lavrov matbuot anjumanida jurnalistga tanbeh berdi

Lavrov matbuot anjumanida jurnalistga tanbeh berdi

Rossiya tashqi ishlar vaziri Sergey Lavrov matbuot anjumani vaqtida unga xalaqit bergan jurnalistga tanbeh berdi.
17:35 / 15.05.2026
O‘zbekistonda har 1 000 nafar ayolga nechta erkak to‘g‘ri keladi?

O‘zbekistonda har 1 000 nafar ayolga nechta erkak to‘g‘ri keladi?

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil 1-yanvar holatiga O‘zbekistonda har 1 000 nafar ayolga 1 015 nafa…
17:42 / 15.05.2026
“Prezident hojisi” sifatida 100 nafar vatandosh Haj safariga bepul yuboriladi

“Prezident hojisi” sifatida 100 nafar vatandosh Haj safariga bepul yuboriladi

O‘zbekistonda “Prezident hojisi” dasturi doirasida 100 nafar fuqaro Haj safariga bepul yuborilmoqda. Yo‘llanmalarni topshiri…
07:23 / 15.05.2026
Farg‘onada yuk mashinasi g‘ildiraklari orasidan 20 kilo narkotik aniqlandi

Farg‘onada yuk mashinasi g‘ildiraklari orasidan 20 kilo narkotik aniqlandi

Farg‘ona viloyatida qo‘shni davlatdan kirib kelgan Volvo rusumli yuk mashinasi g‘ildiraklari orasidan qariyb 20 kilogramm na…
19:29 / 14.05.2026
O‘zbekiston oilalarining baxtlilik darajasi ma’lum qilindi

O‘zbekiston oilalarining baxtlilik darajasi ma’lum qilindi

“Oila va gender” ilmiy-tadqiqot instituti tomonidan 2026-yil mart–aprel oylarida o‘tkazilgan sotsiologik so‘rov natijalariga…
11:27 / 14.05.2026
Si Szinpin AQSh va Xitoyni savdo nizolari bo‘yicha birgalikda ishlashga chaqirdi

Si Szinpin AQSh va Xitoyni savdo nizolari bo‘yicha birgalikda ishlashga chaqirdi

Kecha 13-may kuni AQSh prezidenti Donald Tramp Xitoyga tashrif buyurdi.
09:51 / 14.05.2026
Majburiy talablarni maqbullashtirish bo‘yicha yangi tizim joriy etiladi

Majburiy talablarni maqbullashtirish bo‘yicha yangi tizim joriy etiladi

Taqdimotda tadbirkorlik sohasidagi majburiy talablarni qayta ko‘rib chiqish va ularni maqbullashtirish masalasi muhokama qil…
12:16 / 13.05.2026
Trampdan keyin Putin ham Xitoyga bormoqchi

Trampdan keyin Putin ham Xitoyga bormoqchi

Rossiya rahbarining 20-mayga mo‘ljallangan bir kunlik tashrifi AQSh prezidentining dabdabali tashrifidan so‘ng amalga oshiri…
12:27 / 15.05.2026
O‘zbekiston Prezidenti Turkistonga bordi

O‘zbekiston Prezidenti Turkistonga bordi

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev amaliy tashrif bilan Turkiston shahriga bordi.
12:11 / 15.05.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!