$
12265.77 UZS
7.39
159.07 UZS
-0.42
14492.01 UZS
36.93
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Futzal. O‘zbekiston Osiyo Kubogini tark etdi

Futzal. O‘zbekiston Osiyo Kubogini tark etdi

O‘zbekistonga musobaqaning chorak finalida Eron jamoasi raqib bo‘ldi.
13:00 / 03.02.2026
Abdusattorov va Sindarov O‘zbekistonga qaytishdi

Abdusattorov va Sindarov O‘zbekistonga qaytishdi

Joriy yilning, 16-yanvar – 1-fevral kunlari Niderlandiyaning Veyk-an-Zee shahrida shaxmat bo‘yicha nufuzli “Tata Steel Chess…
09:19 / 03.02.2026
Eronda qiyin ahvolda qolgan o‘zbekistonlik vatanga qaytarildi

Eronda qiyin ahvolda qolgan o‘zbekistonlik vatanga qaytarildi

“O‘zbekiston elchixonasi diplomatlari ko‘magida Eron hududida og‘ir hayotiy vaziyatga tushib qolgan hamyurtimiz vatanga qayt…
15:53 / 03.02.2026
Liviyada Muammar Qazzofiyning o‘g‘li Saif otib o‘ldirildi

Liviyada Muammar Qazzofiyning o‘g‘li Saif otib o‘ldirildi

Liviya sobiq rahbari Muammar Qazzofiyning o‘g‘li Saif al-Islom Qazzofiy o‘ldirildi. Bu haqda marhumning oilasi, advokati va …
09:57 / 04.02.2026
Shomurodov “Fenerbahche”ga o‘tishi mumkin

Shomurodov “Fenerbahche”ga o‘tishi mumkin

Futbol bo‘yicha O‘zbekiston milliy terma jamoasi va Turkiyaning “Bashakshehir” klubi hujumchisi Eldor Shomurodov faoliyatini…
13:03 / 04.02.2026
5-fevral uchun ob-havo ma’lumoti

5-fevral uchun ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, ertalab biroz yomg‘ir yog‘ishi mumkin, kunduzi yog‘ingarchilik kutilmaydi, kech…
16:04 / 04.02.2026
Erondagi jiddiy vaziyatlar fonida Uitkoff Netanyaxu bilan uchrashdi

Erondagi jiddiy vaziyatlar fonida Uitkoff Netanyaxu bilan uchrashdi

AQSh Prezidentining maxsus elchisi Stiv Uitkoff seshanba kuni Bosh vazir Benyamin Netanyaxu va Eron atrofida avj olishi mumk…
17:49 / 03.02.2026
Yangi Jizzax shahri quriladi

Yangi Jizzax shahri quriladi

Bu prezidentning 30-yanvardagi “2026−2027-yillarda Jizzax viloyatini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishni jadallashtirish bo‘…
16:47 / 04.02.2026
FIFA Rossiya jamoalariga qo‘yilgan taqiqni bekor qilishi mumkin

FIFA Rossiya jamoalariga qo‘yilgan taqiqni bekor qilishi mumkin

U bu haqda Britaniyaning Sky telekanaliga bergan intervyusida ma’lum qildi.
09:06 / 03.02.2026
Toshkent metropoliteni 2025-yilda 286 milliondan ortiq yo‘lovchiga xizmat ko‘rsatgan

Toshkent metropoliteni 2025-yilda 286 milliondan ortiq yo‘lovchiga xizmat ko‘rsatgan

Milliy statistika qo‘mitasining dastlabki ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda metropoliten orqali jami 286,8 mln nafar yo‘lovch…
09:32 / 04.02.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!