$
11969.66 UZS
-32.05
152.56 UZS
-0.31
13927.90 UZS
-56.49
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

“O‘zgidromet” 6 ta viloyatda qor ko‘chish xavfini e’lon qildi

“O‘zgidromet” 6 ta viloyatda qor ko‘chish xavfini e’lon qildi

Xabarda ma’lum qilinishicha, 16—19-yanvar kunlari kutilayotgan yog‘ingarchilik hamda havo haroratining o‘zgarishlari sababli…
11:35 / 15.01.2026
Toshkentdagi “dom”da yong‘in chiqdi

Toshkentdagi “dom”da yong‘in chiqdi

Poytaxt FVB xabariga ko‘ra, hodisa oqibatida tan jarohati olganlar bo‘lmagan.
10:11 / 14.01.2026
Erondagi namoyishlarda o‘zbekistonliklar jabrlanmagan — TIV

Erondagi namoyishlarda o‘zbekistonliklar jabrlanmagan — TIV

Burxonov, shuningdek, Eronda bo‘lib turgan O‘zbekiston fuqarolaridan miting va namoyishlarda ishtirok etmaslikni, odamlar ko…
10:33 / 14.01.2026
O‘zbekistonda Bayraktar dronlari bilan ta’minlangan bo‘linma ishga tushdi

O‘zbekistonda Bayraktar dronlari bilan ta’minlangan bo‘linma ishga tushdi

O‘zbekistonda Bayraktar dronlari bilan butlangan yangi maxsus bo‘linmaning jangovar navbatchiligi yo‘lga qo‘yildi. Bu haqda …
14:36 / 15.01.2026
O‘zbekistonliklar qaysi sug‘urta turidan ko‘proq foydalanmoqda?

O‘zbekistonliklar qaysi sug‘urta turidan ko‘proq foydalanmoqda?

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilning yanvar-noyabr oylarida sug‘urta xizmatlari hajmi 10,9 trln so…
14:42 / 14.01.2026
Eron havo hududini yopdi

Eron havo hududini yopdi

Eron rasmiylari fuqaro aviatsiyasi uchun mamlakat havo hududini yopish haqida rasmiy bildirishnoma (NOTAM) e’lon qildi.
08:26 / 15.01.2026
O‘zbekistonda tog‘ va cho‘qqilar nomi o‘zbek tiliga moslashtiriladi

O‘zbekistonda tog‘ va cho‘qqilar nomi o‘zbek tiliga moslashtiriladi

O‘zbekistondagi ayrim tog‘ tizmalari, tog‘ va cho‘qqilar nomlari davlat tili qoida va me’yorlariga muvofiqlashtiriladi. Bu V…
12:13 / 15.01.2026
Tailandda kran poyezd ustiga qulab tushishi oqibatida 22 kishi halok bo‘ldi

Tailandda kran poyezd ustiga qulab tushishi oqibatida 22 kishi halok bo‘ldi

Tailandda tezyurar temiryo‘l tarmog‘i qurilishida foydalanilayotgan kran poyezd ustiga qulab tushdi. Hodisa oqibatida poyezd…
13:07 / 14.01.2026
Misr gepatit “S” ga qarshi dori vositasini O‘zbekistonda ishlab chiqarishni rejalashtirmoqda

Misr gepatit “S” ga qarshi dori vositasini O‘zbekistonda ishlab chiqarishni rejalashtirmoqda

Prezident ishtirokidagi videoselektorda mutasaddilarga ushbu loyihalarni boshlash topshirildi.
18:02 / 15.01.2026
O‘zbekiston global tinchlik va diplomatiya markazlaridan biriga aylanib boryapti – Prezident

O‘zbekiston global tinchlik va diplomatiya markazlaridan biriga aylanib boryapti – Prezident

Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida videoselektor yig‘ilishi bo‘lib o‘tmoqda.
17:28 / 15.01.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!