$
12158.13 UZS
-33.12
153.98 UZS
-0.22
14166.65 UZS
55.28
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Qatardan bugun 202 nafar o‘zbekistonlik vatanga qaytarildi

Qatardan bugun 202 nafar o‘zbekistonlik vatanga qaytarildi

“Yaqin Sharqdagi keskin vaziyat va qator davlatlar havo hududining yopilishi munosabati bilan Qatardan O‘zbekiston fuqarolar…
16:53 / 08.03.2026
Samarqandda Zulfiya mukofoti sovrindori Latofat Amirovaga uy topshirildi

Samarqandda Zulfiya mukofoti sovrindori Latofat Amirovaga uy topshirildi

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Zulfiya nomidagi Davlat mukofoti bilan taqdirlash to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq, …
21:09 / 08.03.2026
11-mart uchun ob-havo ma’lumoti

11-mart uchun ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, kechasi biroz qor yog‘ishi mumkin.
16:16 / 10.03.2026
O‘zbekiston hududiga “kislotali bulutlar” kelishi haqidagi xabarlar rad etildi

O‘zbekiston hududiga “kislotali bulutlar” kelishi haqidagi xabarlar rad etildi

“O‘zgidromet” ijtimoiy tarmoqlarda Eron hududida go‘yoki “kislotali bulutlar” shakllanib, ular yog‘inlar bilan Markaziy Osiy…
14:06 / 09.03.2026
O‘zbekiston TIV rahbari Erdo‘g‘an bilan uchrashdi

O‘zbekiston TIV rahbari Erdo‘g‘an bilan uchrashdi

Bu haqda vazir o‘zining Telegram kanalida ma’lum qildi.
09:15 / 08.03.2026
Turkiya Shimoliy Kipr hududiga F-16 qiruvchi samolyotlari va havo hujumidan mudofaa tizimlarini joylashtirdi

Turkiya Shimoliy Kipr hududiga F-16 qiruvchi samolyotlari va havo hujumidan mudofaa tizimlarini joylashtirdi

Avvalroq, Eron Turkiyaga ballistik raketa uchirgani haqida xabarlar tarqalgan edi.
18:00 / 09.03.2026
Yaqin Sharqdan 21 700 dan ziyod o‘zbekistonliklar vatanga qaytarildi

Yaqin Sharqdan 21 700 dan ziyod o‘zbekistonliklar vatanga qaytarildi

“9-mart soat 07:00 holatiga ko‘ra, O‘zbekistonga jami 21 712 nafar fuqaromiz qaytarildi”, – deya xabar bermoqda Tashqi ishla…
13:18 / 09.03.2026
Tarixda ilk bor ikki o‘zbek shaxmatchisi Top-10 reytingga kirdi

Tarixda ilk bor ikki o‘zbek shaxmatchisi Top-10 reytingga kirdi

Klassik shaxmat bo‘yicha live reytingida ikki o‘zbekistonlik grossmeyster dunyoning Top-10’taligiga kirdi.
09:51 / 09.03.2026
Mo‘jtabo Xomanaiy Eronning yangi oliy rahbar deb e’lon qildi

Mo‘jtabo Xomanaiy Eronning yangi oliy rahbar deb e’lon qildi

Eronning rahbar organi — ekspertlar kengashi o‘ldirilgan Ali Xomanaiyning o‘g‘li Mo‘jtabo Xomanaiyni mamlakatning yangi oliy…
09:42 / 09.03.2026
Toshkent aeroporti va Surxondaryoda narkotik moddalar savdosi fosh qilindi

Toshkent aeroporti va Surxondaryoda narkotik moddalar savdosi fosh qilindi

“Toshkent-Aero” ixtisoslashtirilgan bojxona kompleksi tezkor tuzilmalari tomonidan giyohvandlik vositalarining noqonuniy oli…
16:19 / 10.03.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!