$
11937.89 UZS
-10.69
141.76 UZS
-2.53
13769.16 UZS
-24.28
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Qahramon qutqaruvchi Boburmirzo Pardayev halok bo‘ldi

Qahramon qutqaruvchi Boburmirzo Pardayev halok bo‘ldi

Toshkent shahri Uchtepa tumanida yuz bergan yong‘inni o‘chirish vaqtida Favqulodda vaziyatlar vazirligi Maxsus qutqaruv bata…
10:05 / 16.08.2026
Davlatimiz rahbariga tadbirkorlar bilan navbatdagi ochiq muloqotga tayyorgarlikning borishi yuzasidan axborot berildi

Davlatimiz rahbariga tadbirkorlar bilan navbatdagi ochiq muloqotga tayyorgarlikning borishi yuzasidan axborot berildi

Mamlakatimizda an’anaga aylangan ushbu muloqot tadbirkorlarni o‘ylantirayotgan dolzarb masalalarni bevosita o‘rganish, ularg…
14:41 / 15.08.2026
O‘zbekistonda tadbirkorlar 3 oy litsenziyasiz ishlashi mumkin bo‘ladi.

O‘zbekistonda tadbirkorlar 3 oy litsenziyasiz ishlashi mumkin bo‘ladi.

O‘zbekistonda tadbirkorlar ayrim faoliyat turlarini litsenziya yoki ruxsatnoma olmasdan turib 3 oy davomida amalga oshirishi…
17:37 / 14.08.2026
“Diniy ekstremizm” atamasi “ekstremizm” tushunchasiga almashtiriladi

“Diniy ekstremizm” atamasi “ekstremizm” tushunchasiga almashtiriladi

O‘zbekistonda ekstremizmga qarshi kurashishga oid qonunchilikka qator o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritilmoqda.
14:46 / 13.08.2026
O‘zbekistonda aholi qarzi 610 trln so‘mga yetdi: Markaziy bankni nima xavotirga solmoqda?

O‘zbekistonda aholi qarzi 610 trln so‘mga yetdi: Markaziy bankni nima xavotirga solmoqda?

O‘zbekistonda aholining banklar va boshqa moliyaviy tashkilotlar oldidagi qarzdorligi keskin oshmoqda.
09:27 / 14.08.2026
Boysunda yong‘in sodir bo‘ldi

Boysunda yong‘in sodir bo‘ldi

Boysun tumanidagi “Xomkon” o‘rmon bo‘limi hududida yuz bergan yong‘in yuzasidan rasmiy munosabat berildi.
13:16 / 15.08.2026
Ukraina Rossiyaga Qora dengizdagi janglarni to‘xtatishni taklif qildi

Ukraina Rossiyaga Qora dengizdagi janglarni to‘xtatishni taklif qildi

Ukraina Rossiyaga Qora dengizdagi fuqarolik obyektlariga qaratilgan hujumlarni o‘zaro to‘xtatishni taklif qildi. Bu haqda ma…
17:07 / 14.08.2026
Yevropada XXI asrda ilk bor to‘liq Quyosh tutilishi kuzatildi

Yevropada XXI asrda ilk bor to‘liq Quyosh tutilishi kuzatildi

12-avgust kuni Yerning shimoliy yarimsharida to‘liq Quyosh tutilishi kuzatildi.
09:28 / 13.08.2026
Terrorizmni moliyalashtirgan va Suriyaga borishga uringan o‘zbekistonlik 10 yilga qamaldi

Terrorizmni moliyalashtirgan va Suriyaga borishga uringan o‘zbekistonlik 10 yilga qamaldi

Suriyadagi terroristik tashkilotlar targ‘ibotiga berilib, ularning faoliyatini moliyalashtirgan hamda jangarilar safiga qo‘s…
09:32 / 14.08.2026
Belarusda 10-sinf o‘quvchilariga dron boshqarish va taktik tibbiyot o‘rgatiladi

Belarusda 10-sinf o‘quvchilariga dron boshqarish va taktik tibbiyot o‘rgatiladi

Belarusda 10-sinf o‘quvchilari uchun harbiy-amaliy tayyorgarlik dasturi kengaytirilmoqda.
14:33 / 14.08.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!