$
12129.01 UZS
37.79
147.99 UZS
-1.17
13968.98 UZS
124.53
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Markaziy bank asosiy stavkani 14 foiz darajasida o‘zgarishsiz qoldirdi

Markaziy bank asosiy stavkani 14 foiz darajasida o‘zgarishsiz qoldirdi

O‘zbekiston Markaziy banki boshqaruvi 2026-yil 18-mart kuni bo‘lib o‘tgan yig‘ilishda asosiy stavkani yillik 14 foiz darajas…
11:53 / 18.03.2026
Ertaga O‘zbekistonning ayrim hududlarida yomg‘ir yog‘ishi kutilmoqda

Ertaga O‘zbekistonning ayrim hududlarida yomg‘ir yog‘ishi kutilmoqda

“O‘zgidromet” 18-mart, chorshanba kuni qanday ob-havo kutilayotganini ma’lum qildi. Unga ko‘ra, ayrim joylarda yomg‘ir yog‘i…
13:08 / 17.03.2026
Toshkentda uylarni qalbaki hujjatlar bilan sotgan jinoiy guruh qo‘lga olindi

Toshkentda uylarni qalbaki hujjatlar bilan sotgan jinoiy guruh qo‘lga olindi

Toshkent shahrida ijaraga olingan uylarni qalbaki hujjatlar orqali sotish bilan shug‘ullangan jinoiy guruh fosh etildi.
15:51 / 18.03.2026
O‘zbekistonliklar Ramazon hayiti va Navro‘z bayrami munosabati bilan necha kun dam oladi?

O‘zbekistonliklar Ramazon hayiti va Navro‘z bayrami munosabati bilan necha kun dam oladi?

Bayramlar munosabati bilan quyidagi kunlar dam olinadi:
09:40 / 18.03.2026
Islom sivilizatsiyasi markazi so‘z go‘zalligining oliy ifodasi

Islom sivilizatsiyasi markazi so‘z go‘zalligining oliy ifodasi

Toshkentga yangicha ko‘rkamlik berib, poytaxtimizning markazida qad rostlagan Islom sivilizatsiyasi markazi nafaqat ilm-fan …
20:26 / 17.03.2026
O‘zbekistonlik ayollar asosan necha yoshda ona bo‘lmoqda?

O‘zbekistonlik ayollar asosan necha yoshda ona bo‘lmoqda?

O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda O‘zbekistonda 879 599 ta tirik tug‘ili…
10:42 / 16.03.2026
18-mart uchun ob-havo ma’lumoti

18-mart uchun ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, yog‘ingarchilik kutilmaydi. Shamol sharqdan 3-8 m/s tezlikda esadi.
16:16 / 17.03.2026
Davlat granti bitiruvchilari uchun “kamida uch yil” ishlash sharti bekor qilinishi mumkin

Davlat granti bitiruvchilari uchun “kamida uch yil” ishlash sharti bekor qilinishi mumkin

Amaldagi qaror bilan 2005-yildan beri davlat granti asosida bakalavriat va magistraturaga qabul qilinganlarga kamida uch yil…
12:42 / 18.03.2026
19-mart kuni kutilayotgan ob-havo ma’lumoti

19-mart kuni kutilayotgan ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, vaqti-vaqti bilan yomg‘ir yog‘adi.
13:47 / 18.03.2026
O‘zbekiston Afg‘onistonga Ramazon hayiti munosabati bilan insonparvarlik yordami jo‘natdi

O‘zbekiston Afg‘onistonga Ramazon hayiti munosabati bilan insonparvarlik yordami jo‘natdi

Bugun, 18-mart kuni O‘zbekiston Afg‘onistonga insonparvarlik yordami yubordi. Bu haqda mamlakat Tashqi ishlar vazirligi ma’l…
14:59 / 18.03.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!