$
12048.04 UZS
-51.14
153.28 UZS
-0.54
14062.47 UZS
-71.79
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Tramp AQSh va Eron o‘rtasida muzokaralar o‘tkazilishini ma’lum qildi

Tramp AQSh va Eron o‘rtasida muzokaralar o‘tkazilishini ma’lum qildi

Donald Tramp Eron rahbariyati muzokaralar o‘tkazishni so‘rab, o‘ziga murojaat qilganini bildirdi. AQSh prezidenti bu haqda k…
11:32 / 12.01.2026
O‘zbekistonda ish joylarida yuz bergan baxtsiz hodisalar sabab bir yilda 248 kishi vafot etdi

O‘zbekistonda ish joylarida yuz bergan baxtsiz hodisalar sabab bir yilda 248 kishi vafot etdi

Shuningdek, jabrlanganlar soni 961 nafarni tashkil etgan.
17:43 / 12.01.2026
Tailanddagi kater halokatida 2 nafar O‘zbekiston fuqarosi jarohat oldi

Tailanddagi kater halokatida 2 nafar O‘zbekiston fuqarosi jarohat oldi

Ijtimoiy tarmoqlarda Tailand Qirolligining Pxuket orolida sodir bo‘lgan kater halokati va undagi O‘zbekiston Respublikasi fu…
14:47 / 13.01.2026
Toshkentda Porsche, Lacetti va Spark ishtirokida YTH sodir bo‘ldi

Toshkentda Porsche, Lacetti va Spark ishtirokida YTH sodir bo‘ldi

YTH natijasida Porsche rusumli avtomashinasining haydovchisiga shifokorlar tomonidan birinchi tibbiy yordam ko‘rsatilgan.
10:08 / 13.01.2026
Rizo Pahlaviy Eronda “milliy qo‘zg‘olonning yangi bosqichi” boshlanganini e’lon qildi

Rizo Pahlaviy Eronda “milliy qo‘zg‘olonning yangi bosqichi” boshlanganini e’lon qildi

Bundan tashqari, ommaviy norozilik namoyishlari fonida Eronga qaytishga tayyor ekanini bildirdi va AQSh rahbariyatini “hal q…
14:20 / 12.01.2026
Surxondaryoda ayol va chaqalog‘ini molxonada saqlaganlarga sud hukmi o‘qildi

Surxondaryoda ayol va chaqalog‘ini molxonada saqlaganlarga sud hukmi o‘qildi

Bu haqda Oliy sud matbuot kotibi Aziz Obidov xabar berdi.
12:50 / 12.01.2026
G‘azoda qariyb 95 000 bola to‘yib ovqatlanmaslik muammosiga duch kelmoqda – BMT

G‘azoda qariyb 95 000 bola to‘yib ovqatlanmaslik muammosiga duch kelmoqda – BMT

Birlashgan Millatlar Tashkiloti G‘azo sektorida bolalar o‘rtasida to‘yib ovqatlanmaslik darajasi xavfli bosqichga yetganidan…
17:47 / 13.01.2026
Gaz qazib olish hajmlarini oshirish va sohani transformatsiya qilish bo‘yicha rejalar ko‘rib chiqildi

Gaz qazib olish hajmlarini oshirish va sohani transformatsiya qilish bo‘yicha rejalar ko‘rib chiqildi

Prezident Shavkat Mirziyoyev “O‘zbekneftgaz” aksiyadorlik jamiyati faoliyatining kelgusidagi vazifalari va rejalari yuzasida…
17:49 / 12.01.2026
Samarqand tumani hududiy birlik sifatida tugatiladi

Samarqand tumani hududiy birlik sifatida tugatiladi

Oliy Majlis Qonunchilik palatasida 12-yanvar kuni O‘zbekiston Liberal-demokratik partiyasi fraksiyasi yig‘ilishi bo‘lib o‘td…
09:08 / 13.01.2026
Jizzaxda piyodalar yo‘lakchasidan o‘tayotgan qiz avtomobil urib yuborishi oqibatida vafot etdi

Jizzaxda piyodalar yo‘lakchasidan o‘tayotgan qiz avtomobil urib yuborishi oqibatida vafot etdi

Ijtimoiy tarmoqlarda holat aks etgan video tarqalgach, Jizzax viloyati YHXB matbuot xizmati ushbu YTH 2025-yil 7-dekabr kuni…
11:42 / 13.01.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!