$
12050.34 UZS
61.42
153.29 UZS
-0.2
13685.57 UZS
21.8
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Toshkent tumanida tabiiy gazdan noqonuniy foydalanish holati fosh etildi.

Toshkent tumanida tabiiy gazdan noqonuniy foydalanish holati fosh etildi.

Bosh prokuratura huzuridagi Departamentning Toshkent tumani bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda “Z.I.”
14:49 / 26.07.2026
O‘zbekistonda yarim yilda 2,3 mingga yaqin YTH sodir bo‘ldi

O‘zbekistonda yarim yilda 2,3 mingga yaqin YTH sodir bo‘ldi

2026-yilning yanvar–iyun oylarida O‘zbekistonda 2 286 ta yo‘l-transport hodisasi qayd etildi. Bu haqda Milliy statistika qo‘…
10:04 / 27.07.2026
Haydovchilarga ogohlantirish: jarima ballarini o‘chirib berishni va’da qilayotgan firibgarlarga ishonmang

Haydovchilarga ogohlantirish: jarima ballarini o‘chirib berishni va’da qilayotgan firibgarlarga ishonmang

Yo‘l harakati xavfsizligi bosh boshqarmasi (YHXB) haydovchilarni jarima ballarini ma’lum to‘lov evaziga bazadan o‘chirib ber…
12:43 / 28.07.2026
“Tashabbusli byudjet” bo‘yicha noqonuniy reklama tarqatgan vaynerlar ogohlantirildi

“Tashabbusli byudjet” bo‘yicha noqonuniy reklama tarqatgan vaynerlar ogohlantirildi

Raqobat qo‘mitasi fuqarolarni “Tashabbusli byudjet” loyihasi doirasida ovoz evaziga pul va’da qilayotgan norasmiy reklamalar…
11:46 / 28.07.2026
O‘zbekiston milliy terma jamoasi Janubiy Koreya bilan o‘rtoqlik o‘yini o‘tkazadi

O‘zbekiston milliy terma jamoasi Janubiy Koreya bilan o‘rtoqlik o‘yini o‘tkazadi

O‘zbekiston milliy terma jamoasi 2027-yilgi Osiyo kubogiga tayyorgarlik doirasida Janubiy Koreyaga qarshi o‘rtoqlik uchrashu…
15:12 / 28.07.2026
Bugun, 28-iyul kuni qanday ob-havo kuzatiladi?

Bugun, 28-iyul kuni qanday ob-havo kuzatiladi?

28-IYULGA OB-HAVO PROGNOZI27-iyul soat 20:00 dan 28-iyul soat 20:00 gacha
17:02 / 27.07.2026
O‘zbekistonda har kuni o‘rtacha 137 ta oila ajrashmoqda

O‘zbekistonda har kuni o‘rtacha 137 ta oila ajrashmoqda

2026-yilning yanvar—iyun oylarida O‘zbekistonda 24 815 ta nikoh bekor qilindi. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan qariyb…
14:09 / 27.07.2026
Yaponiyada 7,1 magnitudali zilzila yuz berdi, sunami xavfi e’lon qilindi

Yaponiyada 7,1 magnitudali zilzila yuz berdi, sunami xavfi e’lon qilindi

Bugun, 28-iyul kuni Yaponiyaning janubidagi Kumamoto prefekturasida 7,1 magnitudali zilzila sodir bo‘ldi. Shundan so‘ng Kyus…
15:23 / 28.07.2026
29-iyul kungi ob-havo ma’lumoti

29-iyul kungi ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo kam bulutli bo‘ladi, yog‘ingarchilik kutilmaydi. Shamol sharqdan 3-8 m/s tezlikda esadi. Harorat kech…
22:54 / 28.07.2026
Navoiyda 778 ta yo‘rg‘a tuvaloq tabiatga qo‘yib yuborildi

Navoiyda 778 ta yo‘rg‘a tuvaloq tabiatga qo‘yib yuborildi

Navoiy viloyatining Nurota va Navbahor tumanlaridagi cho‘l hududlariga 778 ta yo‘rg‘a tuvaloq (hubara) qo‘yib yuborildi.
15:15 / 28.07.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!