$
12179.87 UZS
8.26
148.52 UZS
-1.28
14079.93 UZS
-37.92
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

1-apreldan kameralar orqali ham jarima balli yoziladi

1-apreldan kameralar orqali ham jarima balli yoziladi

2026-yil 1-apreldan boshlab yo‘l harakati qoidabuzarliklari uchun jarima ballari nafaqat YHX xodimlari tomonidan, balki avto…
14:27 / 27.03.2026
“Media haftalik”: mamlakatimizda yilning eng yirik media loyihasi start olmoqda

“Media haftalik”: mamlakatimizda yilning eng yirik media loyihasi start olmoqda

Kontent markazi tomonidan hamkor tashkilotlar bilan birgalikda yo‘lga qo‘yilayotgan mazkur loyiha butun respublikadan qariyb…
16:26 / 27.03.2026
Tramp Shavkat Mirziyoyevni Tinchlik kengashining navbatdagi yig‘ilishiga taklif etdi

Tramp Shavkat Mirziyoyevni Tinchlik kengashining navbatdagi yig‘ilishiga taklif etdi

Donald Tramp davlatimiz rahbarini Tinchlik kengashining navbatdagi yig‘ilishiga, shuningdek, Mayamida o‘tadigan G20 sammitig…
14:08 / 26.03.2026
Tojikiston Prezidenti 26-27-mart kunlari davlat tashrifi bilan O‘zbekistonda bo‘ladi

Tojikiston Prezidenti 26-27-mart kunlari davlat tashrifi bilan O‘zbekistonda bo‘ladi

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning taklifiga binoan Tojikiston Respublikasi Prezidenti Emomali Rahmo…
15:46 / 25.03.2026
Neft-gaz tarmogʻidagi ishlar koʻrib chiqildi

Neft-gaz tarmogʻidagi ishlar koʻrib chiqildi

Prezident Shavkat Mirziyoyevga neft-gaz tarmogʻida qazib chiqarish hajmini barqarorlashtirish va yangi zaxiralarni oʻzlashti…
09:13 / 26.03.2026
Dollar kupyuralariga Tramp imzosi tushiriladi

Dollar kupyuralariga Tramp imzosi tushiriladi

Yangi imzo tushirilgan dastlabki 100 dollarlik kupyuralar joriy yilning iyun oyida bosib chiqarila boshlanadi.
17:13 / 27.03.2026
Eron o‘ziga do‘st mamlakatlar uchun Hormuz bo‘g‘ozini ochdi

Eron o‘ziga do‘st mamlakatlar uchun Hormuz bo‘g‘ozini ochdi

Eron Tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi payshanba kuni do‘st davlatlar, jumladan Hindiston kemalarining Hormuz bo‘g‘ozi orqa…
09:39 / 26.03.2026
28-mart kungi ob-havo ma’lumoti

28-mart kungi ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, yog‘ingarchilik kutilmaydi.
16:12 / 27.03.2026
Toshkentda Tracker haydovchisi qasddan odamlarni urib yubordi

Toshkentda Tracker haydovchisi qasddan odamlarni urib yubordi

Ma’lum bo‘lishicha, erkak xotini bilan janjallashib qolgan va uning yonidagi odamlarni ham urib yuborgan.
16:44 / 26.03.2026
2030-yilga kelib, oʻzaro savdoni 2 milliard dollarga yetkazish imkoniyatlari koʻrib chiqildi

2030-yilga kelib, oʻzaro savdoni 2 milliard dollarga yetkazish imkoniyatlari koʻrib chiqildi

26-mart kuni Koʻksaroy qarorgohida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev va Tojikiston Respublikasi Prezide…
16:51 / 26.03.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!