$
12025.33 UZS
-31.99
155.25 UZS
0.09
14162.23 UZS
-30.44
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

O‘zbekistonga nechta davlatdan turistlar tashrif buyurgan?

O‘zbekistonga nechta davlatdan turistlar tashrif buyurgan?

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilning yanvar-noyabr oylarida jami 10,7 mln nafar chet el fuqarolari…
10:47 / 30.12.2025
“Eronning yadroviy qurolga ega bo‘lishi mintaqada barqarorlikni ta’minlaydi”, – amerikalik siyosatchi

“Eronning yadroviy qurolga ega bo‘lishi mintaqada barqarorlikni ta’minlaydi”, – amerikalik siyosatchi

Taniqli amerikalik siyosatshunos Jon Mirshaymerning ta’kidlashicha, Eronning yadroviy qurolga ega bo‘lishi Yaqin Sharqqa bar…
09:19 / 02.01.2026
1-yanvar kungi ob-havo ma’lumoti

1-yanvar kungi ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi. Harorat kechasi 1-6 daraja va kunduzi 3-8 daraja iliq bo‘ladi.
19:10 / 31.12.2025
Yangi yilning birinchi sutkasida qancha chaqaloq dunyoga keldi?

Yangi yilning birinchi sutkasida qancha chaqaloq dunyoga keldi?

Yangi yilning birinchi sutkasida 1815 nafar chaqaloq dunyoga kelgan. Ularning 894 nafari qiz, 921 nafari esa o‘g‘il.
11:15 / 02.01.2026
O‘zbekistonda “Korrupsiyaga qarshi kurashishga qo‘shgan hissasi uchun” ko‘krak nishoni ta’sis etiladi

O‘zbekistonda “Korrupsiyaga qarshi kurashishga qo‘shgan hissasi uchun” ko‘krak nishoni ta’sis etiladi

Farmonga ko‘ra, quyidagi imkoniyatlarga ega “Raqamli komplayens” axborot dasturiy kompleksi 2026-yil 1-iyuldan sinov rejimid…
12:48 / 01.01.2026
O‘zbekistonda yanvar oyida qanday ob-havo sharoiti kutilmoqda?

O‘zbekistonda yanvar oyida qanday ob-havo sharoiti kutilmoqda?

1 – 2-yanvarda O‘zbekiston bo‘yicha quruq ob-havo bo‘lishi kutilmoqda.
16:20 / 31.12.2025
2025-yilda “svet” va gazdan noqonuniy foydalanish ortidan davlat manfaatlariga 1 trln 243 mlrd so‘m zarar yetkazildi

2025-yilda “svet” va gazdan noqonuniy foydalanish ortidan davlat manfaatlariga 1 trln 243 mlrd so‘m zarar yetkazildi

Mazkur holatlarga huquqiy baho berilishi uchun 2 696 ta hujjatlar to‘plami huquqni muhofaza qiluvchi organlarga taqdim etilg…
12:38 / 31.12.2025
Toshkentda YTHga uchragan Cobalt yonib ketdi

Toshkentda YTHga uchragan Cobalt yonib ketdi

Shunga ko‘ra, qutqaruv texnikalari aytilgan manzilga soat 02:08 da yetib borib, yong‘in soat 02:14 da o‘chirilgan.
10:25 / 01.01.2026
Qiyin vaziyatda qolgan yana ikki fuqaro O‘zbekistonga qaytarildi

Qiyin vaziyatda qolgan yana ikki fuqaro O‘zbekistonga qaytarildi

Polshada qiyin vaziyatga tushib qolgan ikki fuqaro elchixona ko‘magida O‘zbekistonga qaytarildi.
16:43 / 31.12.2025
Litva Belarus va Rossiya bilan chegaradagi ko‘priklarni portlatishga tayyorlanmoqda

Litva Belarus va Rossiya bilan chegaradagi ko‘priklarni portlatishga tayyorlanmoqda

Ko‘priklar va yo‘llar tabiiy to‘siqlarning joylashuvi hamda Litva mudofaa tizimi uchun strategik ahamiyatini inobatga olgan …
09:45 / 31.12.2025

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!