$
12179.87 UZS
8.26
148.52 UZS
-1.28
14079.93 UZS
-37.92
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

KHAYda yo‘l ta’mirlash ishlarining ikkinchi bosqichi boshlandi

KHAYda yo‘l ta’mirlash ishlarining ikkinchi bosqichi boshlandi

Yo‘l infratuzilmasini modernizatsiya qilish ishlarining davomi sifatida, Kichik halqa avtomobil yo‘lida frezalash, asfaltlas…
10:59 / 28.03.2026
1-apreldan kameralar orqali ham jarima balli yoziladi

1-apreldan kameralar orqali ham jarima balli yoziladi

2026-yil 1-apreldan boshlab yo‘l harakati qoidabuzarliklari uchun jarima ballari nafaqat YHX xodimlari tomonidan, balki avto…
14:27 / 27.03.2026
28-mart kungi ob-havo ma’lumoti

28-mart kungi ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, yog‘ingarchilik kutilmaydi.
16:12 / 27.03.2026
“Husiylar” Isroilga qarshi raketa zarbasini berganini ma’lum qildi

“Husiylar” Isroilga qarshi raketa zarbasini berganini ma’lum qildi

“Husiylar” AQSh va Isroil tomonidan zarbalarga uchrayotgan Eronni qo‘llab-quvvatlash maqsadida Isroilga raketa zarbalari ber…
14:30 / 28.03.2026
“Media haftalik”: mamlakatimizda yilning eng yirik media loyihasi start olmoqda

“Media haftalik”: mamlakatimizda yilning eng yirik media loyihasi start olmoqda

Kontent markazi tomonidan hamkor tashkilotlar bilan birgalikda yo‘lga qo‘yilayotgan mazkur loyiha butun respublikadan qariyb…
16:26 / 27.03.2026
AQSh maxfiy ravishda yer operatsiyasini rejalashtirmoqda – Eron parlamenti spikeri

AQSh maxfiy ravishda yer operatsiyasini rejalashtirmoqda – Eron parlamenti spikeri

Muhammad Bog‘ir G‘olibafning aytishicha, AQSh muzokaralar haqida ochiq xabarlar tarqatmoqda, lekin yashirincha yer operatsiy…
15:01 / 29.03.2026
Toshkentda 8 ta avtomobil ishtirokida YTH sodir bo‘ldi

Toshkentda 8 ta avtomobil ishtirokida YTH sodir bo‘ldi

YTH oqibatida Cobalt avtomashinasining 1 nafar yo‘lovchisiga shifokorlar tomonidan birinchi tez tibbiy yordam ko‘rsatilgan.
16:39 / 29.03.2026
Dollar kupyuralariga Tramp imzosi tushiriladi

Dollar kupyuralariga Tramp imzosi tushiriladi

Yangi imzo tushirilgan dastlabki 100 dollarlik kupyuralar joriy yilning iyun oyida bosib chiqarila boshlanadi.
17:13 / 27.03.2026
Shvetsiya markaziy masjidida O‘zbekistondagi yangilanishlar yuqori baholandi

Shvetsiya markaziy masjidida O‘zbekistondagi yangilanishlar yuqori baholandi

Shvetsiya poytaxti Stokgolm shahri markazidagi “Zayd ibn Sulton al-Nahayyon” masjid-majmuasida O‘zbekiston delegatsiyasi va …
15:44 / 28.03.2026
Tramp Hormuz bo‘g‘ozini “Tramp bo‘g‘ozi” deb atadi

Tramp Hormuz bo‘g‘ozini “Tramp bo‘g‘ozi” deb atadi

AQSh Prezidenti Donald Tramp “Kelajak investitsiyalari tashabbusi” tadbirida nutq so‘zlar ekan, Hormuz bo‘g‘ozini adashib “T…
09:43 / 28.03.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!