$
12199.10 UZS
30.12
160.49 UZS
0.6
14585.24 UZS
-2.93
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

31-yanvar kungi ob-havo ma’lumoti

31-yanvar kungi ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, yomg‘ir yog‘ishi mumkin.
16:00 / 30.01.2026
Chet elliklar uchun o‘zbek tilidan imtihon joriy etiladi

Chet elliklar uchun o‘zbek tilidan imtihon joriy etiladi

Kamida B1 darajali sertifikatga ega shaxslar 2026-yil 1-apreldan boshlab O‘zbekiston fuqaroligini olishda davlat tili bo‘yic…
12:24 / 30.01.2026
O‘zbekistonliklar sog‘liqni saqlash xizmatlari uchun qariyb 20 trln so‘m mablag‘ sarfladi

O‘zbekistonliklar sog‘liqni saqlash xizmatlari uchun qariyb 20 trln so‘m mablag‘ sarfladi

Milliy statistika qo‘mitasining dastlabki ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekistonda 2025-yilda sog‘liqni saqlash sohasidagi xizmat…
09:51 / 31.01.2026
Prezident Shavkat Mirziyoyev Toshkent shahrida Islom Karimov haykali poyiga gulchambar qo‘ydi

Prezident Shavkat Mirziyoyev Toshkent shahrida Islom Karimov haykali poyiga gulchambar qo‘ydi

Marosim davomida Qur’on tilovat qilinib, duo o‘qildi. Birinchi Prezidentning Vatan manfaatlari yo‘lidagi faoliyati, insoniy …
13:54 / 30.01.2026
Eronda Isroil uchun josuslik qilgan erkak qatl etildi

Eronda Isroil uchun josuslik qilgan erkak qatl etildi

Eron Isroilning Mossad razvedka xizmati foydasiga josuslik qilganlikda ayblangan erkakni qatl etdi. Bu haqda Iran Internatio…
10:21 / 29.01.2026
Bojxona qo‘mitasi Raisi Mavlonov Jahon bojxona tashkiloti Bosh kotibi Yan Sonders bilan uchrashdi

Bojxona qo‘mitasi Raisi Mavlonov Jahon bojxona tashkiloti Bosh kotibi Yan Sonders bilan uchrashdi

Shu kunlarda Birlashgan Arab Amirliklarining Abu-Dabi shahrida Jahon bojxona tashkilotining Texnologik konferensiyasi bo‘lib…
16:42 / 30.01.2026
Farg‘onadagi ko‘p qavatli uyda 1,2 mlrd so‘mlik tabiiy gaz o‘marildi

Farg‘onadagi ko‘p qavatli uyda 1,2 mlrd so‘mlik tabiiy gaz o‘marildi

Ushbu qoidabuzarlik natijasida, gaz ta’minoti korxonasining dastlabki hisob-kitoblariga ko‘ra, 1 milliard 283 million so‘mli…
16:13 / 29.01.2026
Rekord darajadagi o‘sishdan so‘ng oltin va kumush narxlari pasaydi

Rekord darajadagi o‘sishdan so‘ng oltin va kumush narxlari pasaydi

Bloomberg xabariga ko‘ra, oltin narxi 30-yanvar kuni to‘rt foizdan ko‘proqqa arzonlashib, bir unsiyasi 5 208,93 dollar atrof…
14:54 / 30.01.2026
1-fevraldan Toshkent metrosining yana 19 ta bekatida kassalar yopiladi

1-fevraldan Toshkent metrosining yana 19 ta bekatida kassalar yopiladi

Kassalar o‘rniga bir martalik QR-chipta beruvchi infokioskalar o‘rnatilishi belgilangan.
17:54 / 30.01.2026
O‘zbekistonda 2025-yil 1,1 kvadrillion so‘mlik sanoat mahsulotlari ishlab chiqarildi

O‘zbekistonda 2025-yil 1,1 kvadrillion so‘mlik sanoat mahsulotlari ishlab chiqarildi

Milliy statistika qo‘mitasining dastlabki ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekistonda 2025-yilda 1,1 kvadrillion so‘mlik sanoat mahs…
10:08 / 29.01.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!