$
12178.85 UZS
49.84
146.54 UZS
-1.45
14053.18 UZS
84.2
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

O‘zbekiston bir oyda 99,4 mln dollarlik meva-sabzavot eksportini amalga oshirdi

O‘zbekiston bir oyda 99,4 mln dollarlik meva-sabzavot eksportini amalga oshirdi

O‘zbekiston 2026 yil yanvar oyida xorijga 99,4 mln AQSH dollari qiymatidagi meva-sabzavot mahsulotlarini eksport qildi.
09:32 / 21.03.2026
O‘zbekiston MTJ FIFA kunlaridagi yig‘inida ishtirok etuvchi tarkibini e’lon qildi

O‘zbekiston MTJ FIFA kunlaridagi yig‘inida ishtirok etuvchi tarkibini e’lon qildi

O‘zbekiston milliy terma jamoasi bosh murabbiyi Fabio Kannavaro tomonidan mart oyida bo‘lib o‘tadigan yig‘inga jalb etilgan …
16:09 / 21.03.2026
FIFA Falastin shikoyati ortidan Isroilga sanksiya qo‘lladi

FIFA Falastin shikoyati ortidan Isroilga sanksiya qo‘lladi

Isroil futbol assotsiatsiyasiga (IFA) 150 ming shveysariya franki miqdorida jarimaga tortildi.
15:21 / 20.03.2026
Tailandda O‘zbekiston fuqarosi avtohalokat sabab halok bo‘ldi

Tailandda O‘zbekiston fuqarosi avtohalokat sabab halok bo‘ldi

“Bugun Bangkok shahrida avtobus ishtirokida yo‘l-transport hodisasi sodir bo‘ldi”, – deb xabar bermoqda “Dunyo” axborot agen…
14:31 / 19.03.2026
22-mart kuni kutilayotgan ob-havo ma’lumoti

22-mart kuni kutilayotgan ob-havo ma’lumoti

Respublikaning tog‘ oldi va tog‘li hududlarning ayrim joylarda yomg‘ir, baland tog‘larda qor yog‘ishi mumkin. Kechasi 3–8 da…
17:39 / 21.03.2026
JCh-2026 reklama bozori uchun 10,5 milliard dollar daromad keltirishi kutilmoqda

JCh-2026 reklama bozori uchun 10,5 milliard dollar daromad keltirishi kutilmoqda

Bu ko‘rsatkich 2022-yil Qatar chempionatiga nisbatan 1,1 foizga yuqori bo‘lsa-da, umumiy ta’sir dinamikasi pasayib borayotga…
18:04 / 21.03.2026
Isroil musulmonlarga Al-Aqso masjidida hayit namozini o‘qishga ruxsat bermadi

Isroil musulmonlarga Al-Aqso masjidida hayit namozini o‘qishga ruxsat bermadi

Isroil hukumati Ramazon oyi boshidan buyon Al-Aqso majmuasiga kirishni cheklab qo‘ygan.
14:26 / 20.03.2026
Eronda eng yirik 10 mln rial nominaldagi banknotalar muomalaga kiritildi

Eronda eng yirik 10 mln rial nominaldagi banknotalar muomalaga kiritildi

Endilikda bu Eronda muomalada bo‘lgan eng yirik nominalli banknota bo‘lib, fevral boshida chiqarilgan 5 million rial (3,8 do…
16:40 / 21.03.2026
Toshkent–Chorvoq yo‘nalishida avtobuslar qatnovi tiklanadi

Toshkent–Chorvoq yo‘nalishida avtobuslar qatnovi tiklanadi

23-martdan boshlab Toshkent–Chorvoq yo‘nalishidagi mavsumiy avtobus harakati qayta yo‘lga qo‘yiladi.
10:45 / 20.03.2026
Islom sivilizatsiyasi markaziga kirish narxi qancha?

Islom sivilizatsiyasi markaziga kirish narxi qancha?

Markaz har kuni soat 09:00 dan 22:00 gacha, dam olish kunlarisiz ishlaydi.
14:49 / 20.03.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!