$
12074.28 UZS
37.07
160.86 UZS
1.24
14218.67 UZS
147.17
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

O‘zbekistonda gaz, neft va ko‘mir qazib olish hajmi kamaydi

O‘zbekistonda gaz, neft va ko‘mir qazib olish hajmi kamaydi

Ko‘mir qazib olish 1,1 mln tonnagacha qisqardi — bu o‘tgan yilga (1,2 mln tonna) nisbatan 8,3 foizga kam.
11:49 / 06.05.2026
Tramp Janubiy Koreyani Hormuz bo‘g‘ozidagi AQSH missiyasiga qo‘shilishga chaqirdi

Tramp Janubiy Koreyani Hormuz bo‘g‘ozidagi AQSH missiyasiga qo‘shilishga chaqirdi

AQSH prezidenti Donald Tramp Janubiy Koreyani Hormuz bo‘g‘ozida AQSH boshchiligida olib borilayotgan “Ozodlik missiyasi”ga q…
09:53 / 05.05.2026
6-may kungi ob-havo ma’lumoti

6-may kungi ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo biroz bulutli bo‘ladi, yog‘ingarchilik kutilmaydi. Shamol sharqdan 3-8 m/s tezlikda esadi. Harorat ke…
17:00 / 05.05.2026
1 kilogramm palov tayyorlash qanchaga tushadi?

1 kilogramm palov tayyorlash qanchaga tushadi?

Milliy statistika qo‘mitasi bir kilogramm palovning hududlar kesimida hisoblangan qiymatlarini ma’lum qildi.
17:18 / 06.05.2026
Korxonalarning barqaror faoliyatini qo‘llab-quvvatlash choralari ko‘rib chiqildi

Korxonalarning barqaror faoliyatini qo‘llab-quvvatlash choralari ko‘rib chiqildi

Prezident Shavkat Mirziyoyev ishlab chiqarish korxonalari faoliyatini barqarorlashtirish hamda tadbirkorlarni oʻylantirayotg…
17:24 / 05.05.2026
Toshkentda 15 ta avtomobil ishtirokida YTH sodir bo‘ldi

Toshkentda 15 ta avtomobil ishtirokida YTH sodir bo‘ldi

5-may kuni soat 16:25 atrofida Toshkent shahri Mirzo Ulug‘bek tumanida yirik yo‘l-transport hodisasi yuz berdi.
10:09 / 06.05.2026
O‘zbekistonda xususiy klinikalar davlat hisobidan bemor davolaydi

O‘zbekistonda xususiy klinikalar davlat hisobidan bemor davolaydi

2026-yil 1-iyuldan boshlab O‘zbekistonda nodavlat tibbiyot muassasalariga davlat budjeti hisobidan bemorlarga xizmat ko‘rsat…
15:07 / 06.05.2026
Pesh lavhalar reklama hisoblanmasligi mumkin — yangi tartib taklif qilindi

Pesh lavhalar reklama hisoblanmasligi mumkin — yangi tartib taklif qilindi

O‘zbekistonda tashqi reklama va yozuvlarni joylashtirish tartibi qayta ko‘rib chiqilmoqda.
15:22 / 06.05.2026
O‘zbekistonda 086-shakldagi tibbiy ma’lumotnomani onlayn yuklab olish imkoniyati yo‘lga qo‘yildi

O‘zbekistonda 086-shakldagi tibbiy ma’lumotnomani onlayn yuklab olish imkoniyati yo‘lga qo‘yildi

O‘zbekistonda 086-shakldagi tibbiy ma’lumotnomani endi my.gov.uz portali orqali onlayn yuklab olish mumkin bo‘ldi.
10:27 / 05.05.2026
Eron Hormuz bo‘g‘ozida BAA tankeriga zarba bergani aytilmoqda

Eron Hormuz bo‘g‘ozida BAA tankeriga zarba bergani aytilmoqda

Birlashgan Arab Amirliklari (BAA) Eronni Hormuz bo‘g‘ozida neft tankeriga hujum uyushtirishda aybladi. Bu haqda mamlakat Tas…
09:27 / 05.05.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!