$
12158.59 UZS
-39.69
157.88 UZS
1.31
14238.92 UZS
-2.57
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

“Artemida-2” missiyasi muvaffaqiyatli yakunlandi

“Artemida-2” missiyasi muvaffaqiyatli yakunlandi

NASAning “Artemida-2” missiyasi muvaffaqiyatli yakunlanib, ekipaj Tinch okeaniga qo‘ndi. Kosmik kema 2026-yil 10-aprel kuni …
10:23 / 11.04.2026
Olmazor tumanida mansabdor lavozimidan ozod etildi

Olmazor tumanida mansabdor lavozimidan ozod etildi

Toshkent shahar Olmazor tumanida ichki ishlar tizimi xodimi profilaktika inspektorlariga “daydi” shaxslarni aniqlash va ular…
13:54 / 11.04.2026
13-aprel kuni O‘zbekistonda havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, yog‘ingarchilik kutilmaydi.Harorat kechasi 12-14 daraja, kunduzi 25-27 daraja bo‘ladi.

13-aprel kuni O‘zbekistonda havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, yog‘ingarchilik kutilmaydi.Harorat kechasi 12-14 daraja, kunduzi 25-27 daraja bo‘ladi.

Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Xorazm viloyatida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, yog‘ingarchilik kutilmaydi. Shamol sharqdan 7-12…
17:19 / 12.04.2026
Navoiyda noqonuniy oltin qazib oluvchilar aniqlandi

Navoiyda noqonuniy oltin qazib oluvchilar aniqlandi

Hozirda holat yuzasidan laboratoriya tahlillari tayinlanib, ekologiya va atrof-muhitga yetkazilgan zarar miqdori hisoblanmoq…
09:48 / 11.04.2026
Prezidentimiz Buxorodagi bunyodkorlik loyihalari bilan tanishdi

Prezidentimiz Buxorodagi bunyodkorlik loyihalari bilan tanishdi

Prezident Shavkat Mirziyoyev Buxoroga safari chogʻida shaharning yangi aeroportini barpo etish loyihasi bilan tanishdi.
09:35 / 11.04.2026
Toshkent shahri va viloyatidagi issiqxonalar bosqichma-bosqich Surxondaryoga ko‘chiriladi

Toshkent shahri va viloyatidagi issiqxonalar bosqichma-bosqich Surxondaryoga ko‘chiriladi

Toshkent shahri va Toshkent viloyatidagi issiqxonalar bosqichma-bosqich Surxondaryo viloyatidagi “Surxon-Agro” erkin iqtisod…
12:31 / 12.04.2026
Toshkentda ayollar uchun 1 milliard so‘mlik grant g‘oliblari e’lon qilindi

Toshkentda ayollar uchun 1 milliard so‘mlik grant g‘oliblari e’lon qilindi

Alisher Navoiy nomidagi Davlat akademik katta teatrida ayol tadbirkorlarni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan yirik grant dastu…
16:41 / 12.04.2026
Turkiyaning Xatay viloyatida “Buxoro” nomli masjid qurildi

Turkiyaning Xatay viloyatida “Buxoro” nomli masjid qurildi

Bu haqda “Dunyo” axborot agentligi xabar berdi.
10:04 / 13.04.2026
Orban Vengriya saylovlarida mag‘lubiyatga uchradi

Orban Vengriya saylovlarida mag‘lubiyatga uchradi

Vengriya Bosh vaziri Viktor Orban parlament saylovlarining dastlabki natijalarini o‘z partiyasi uchun og‘riqli deb atadi.
09:45 / 13.04.2026
To‘qayev “Artemis II” missiyasining muvaffaqiyati bilan Trampni tabrikladi

To‘qayev “Artemis II” missiyasining muvaffaqiyati bilan Trampni tabrikladi

Qozog‘iston prezidenti Qosim-Jo‘mart To‘qayev AQSh prezidenti Donald Trampga “Artemis II” kosmik missiyasi muvaffaqiyatli ya…
10:59 / 11.04.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!