$
12020.48 UZS
4.52
158.77 UZS
-1.53
14048.33 UZS
-3.13
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Eron g‘arbida maxsus operatsiyalar tafsiloti ochiqlandi

Eron g‘arbida maxsus operatsiyalar tafsiloti ochiqlandi

Eronning g‘arbiy hududlarida o‘tkazilgan maxsus operatsiyalar davomida jami 239 nafar shaxs qo‘lga olingani ma’lum qilindi.
19:54 / 25.04.2026
Yekaterinburgdagi dron hujumida 6 kishi jarohat oldi, evakuatsiya amalga oshirildi

Yekaterinburgdagi dron hujumida 6 kishi jarohat oldi, evakuatsiya amalga oshirildi

Yekaterinburgda turar joy majmuasiga dron hujumi oqibatida 6 kishi jabrlangan, 50 nafar aholi evakuatsiya qilingan.
12:20 / 25.04.2026
Ohangaronda ikki g‘isht zavodi faoliyati vaqtincha to‘xtatildi

Ohangaronda ikki g‘isht zavodi faoliyati vaqtincha to‘xtatildi

Ohangaron tumanida joylashgan ikki g‘isht ishlab chiqarish korxonasi faoliyati Ekologiya qo‘mitasi qaroriga ko‘ra vaqtincha …
11:09 / 25.04.2026
Samarqandda ikki nafar voyaga yetmagan qizga nisbatan zo‘ravonlik

Samarqandda ikki nafar voyaga yetmagan qizga nisbatan zo‘ravonlik

Toyloq tumanida voyaga yetmagan ikki nafar qizga nisbatan zo‘ravonlik holati yuzasidan tekshiruv ishlari olib borilmoqda.
13:40 / 26.04.2026
Toshkent shahar hokimiga ikki o‘rinbosar tayinlandi

Toshkent shahar hokimiga ikki o‘rinbosar tayinlandi

Toshkent shahar hokimi Shavkat Umrzoqovga yangi o‘rinbosarlar tayinlandi.
09:38 / 27.04.2026
Yevroittifoq uchta tojik bankini “qora ro‘yxat”dan chiqardi

Yevroittifoq uchta tojik bankini “qora ro‘yxat”dan chiqardi

Yevrokomissiya Tojikistonning uchta banki — «Spitamen Bank», «Dushanbe Siti Bank» va «Kommersbank Tadjikistana»ni sanksiyala…
16:07 / 26.04.2026
Tramp va rafiqasi ishtirok etayotgan yirik tadbirda otishma yuz berdi

Tramp va rafiqasi ishtirok etayotgan yirik tadbirda otishma yuz berdi

AQSh poytaxtida o‘tkazilgan nufuzli White House Correspondents’ Dinner vaqtida keskin holat yuz berdi. Tadbir Washington Hil…
09:58 / 26.04.2026
Prezident Qoʻqon shahrida barpo etilayotgan yangi massiv bilan tanishdi

Prezident Qoʻqon shahrida barpo etilayotgan yangi massiv bilan tanishdi

Prezident Shavkat Mirziyoyevning Fargʻona viloyatiga tashrifi Qoʻqon shahridagi “Yangi Oʻzbekiston” massivida amalga oshiril…
13:12 / 27.04.2026
Qashqadaryoda media yondashuv o‘zgardimi?

Qashqadaryoda media yondashuv o‘zgardimi?

Qashqadaryo viloyati media haftalik loyihasining to‘rtinchi manziliga aylandi va aynan shu bosqichda haftalik davomida o‘til…
21:10 / 25.04.2026
“Temur tuzuklari” ilk bor belarus tiliga tarjima qilindi

“Temur tuzuklari” ilk bor belarus tiliga tarjima qilindi

Temur tuzuklari asari ilk bor belarus tiliga tarjima qilinib, “Ulaženne Cjāmura” nomi ostida chop etildi.
12:08 / 25.04.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!