$
12132.48 UZS
-5.38
159.09 UZS
0.96
14360.00 UZS
-19.72
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Isroil Ramazon oyida Al-Aqso masjidiga kirishni qisman cheklamoqchi

Isroil Ramazon oyida Al-Aqso masjidiga kirishni qisman cheklamoqchi

Bu holatni Falastin ma’muriyati “din erkinligini cheklashga urinish” deb baholamoqda.
17:37 / 17.02.2026
Shavkat Mirziyoyev rafiqasi hamrohligida amaliy tashrif bilan AQShga yetib bordi

Shavkat Mirziyoyev rafiqasi hamrohligida amaliy tashrif bilan AQShga yetib bordi

AQShga tashrif doirasida Prezidentimiz Tinchlik kengashining birinchi sammiti va bir qator ishbilarmonlik tadbirlarida ishti…
10:08 / 18.02.2026
Aksar mamlakatlarda 19-fevral Ramazon oyining birinchi kuni

Aksar mamlakatlarda 19-fevral Ramazon oyining birinchi kuni

2026-yil 17-fevral kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo markazi ulamolari hijriy 1447-yil Ramazon oyi hiloli ko‘rinma…
22:39 / 17.02.2026
Ramazon oyida O‘zbekistondagi 2000 dan ortiq masjidda tarovih namozi o‘qiladi

Ramazon oyida O‘zbekistondagi 2000 dan ortiq masjidda tarovih namozi o‘qiladi

Ertaga, 18-fevral kunidan boshlab respublika bo‘ylab 2000 dan ortiq masjidda tarovih namozlari o‘qiladi. Bu haqda IIV Jamoat…
10:53 / 17.02.2026
18-fevral uchun ob-havo prognozi

18-fevral uchun ob-havo prognozi

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, yog‘ingarchilik kutilmaydi. Shamol sharqdan 3-8 m/s tezlikda esadi.
17:18 / 17.02.2026
Qirg‘izistonda prezidentlik saylovi qachon o‘tkaziladi?

Qirg‘izistonda prezidentlik saylovi qachon o‘tkaziladi?

Saylov sanasi rasman 2026-yil sentyabriga qadar belgilanishi kutilmoqda.
08:59 / 18.02.2026
“Qizil kitob”ga kiritilgan tog‘ qo‘yini ovlagan shaxs qo‘lga olindi

“Qizil kitob”ga kiritilgan tog‘ qo‘yini ovlagan shaxs qo‘lga olindi

“Qizil kitob”ga kiritilgan ushbu jonivorning o‘ldirilishi oqibatida hayvonot dunyosiga 412 million so‘m miqdorida zarar yetk…
15:52 / 18.02.2026
2026-yil uchun zakot, fitr va fidya miqdori belgilandi

2026-yil uchun zakot, fitr va fidya miqdori belgilandi

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo markazining milodiy 2026/hijriy 1447-yilgi Ramazon oyi uchun zakot nisobi, fitr sadaq…
13:59 / 17.02.2026
Yuridik shaxslarga dronlardan foydalanishga ruxsat beriladi

Yuridik shaxslarga dronlardan foydalanishga ruxsat beriladi

Hujjatga ko‘ra, fuqaro aviatsiyasi sohasida uchuvchisiz uchish uskunalaridan foydalanish tartibi liberallashtiriladi.
15:04 / 19.02.2026
O‘zbekistonda 19-fevral kuni qanday ob-havo kutilmoqda?

O‘zbekistonda 19-fevral kuni qanday ob-havo kutilmoqda?

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, yog‘ingarchilik kutilmaydi.
16:08 / 18.02.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!