$
12009.29 UZS
-4.23
154.74 UZS
-5.21
13699.00 UZS
49.24
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Husanov eng ko‘p daromad topuvchi futbolchilar reytingiga kirdi

Husanov eng ko‘p daromad topuvchi futbolchilar reytingiga kirdi

O‘zbekiston milliy terma jamoasi va Angliyaning «Manchester Siti» klubi himoyachisi Abduqodir Husanov JCH–2026 ishtirokchisi…
12:48 / 27.06.2026
Neft narxi urushdan oldingi darajaga qaytdi

Neft narxi urushdan oldingi darajaga qaytdi

Jahon neft bozorida narxlar pasayishda davom etmoqda. Yaqin Sharqdan neft yetkazib berish hajmi oshishi kutilayotgani hamda …
07:10 / 26.06.2026
Debyut mundial: na zavq oldik, na natija

Debyut mundial: na zavq oldik, na natija

2026 yilgi Jahon chempionatida guruh bosqichi bahslari yakunlandi va endi turnirning eng qiziqarli qismi — pley-off bosqichi…
15:48 / 28.06.2026
JCH-2026. Argentina Iordaniyani mag‘lub etdi, Avstriya va Jazoir pley-off yo‘llanmasini qo‘lga kiritdi

JCH-2026. Argentina Iordaniyani mag‘lub etdi, Avstriya va Jazoir pley-off yo‘llanmasini qo‘lga kiritdi

Jahon chempionatida guruh bosqichi bahslari yakunlandi va 1/16 finalning barcha juftliklari ma’lum bo‘ldi.
10:23 / 28.06.2026
Xabardor.uz Bosh muharriri Ilyos Boltayev maxsus sertifikat bilan taqdirlandi

Xabardor.uz Bosh muharriri Ilyos Boltayev maxsus sertifikat bilan taqdirlandi

Xabardor.uz Bosh muharriri Ilyos Boltayev maxsus sertifikat bilan taqdirlandi O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Adminis…
21:56 / 25.06.2026
Andijon turkiy dunyo madaniyati markaziga aylandi

Andijon turkiy dunyo madaniyati markaziga aylandi

Turkiy xalqlarning asrlar davomida saqlanib kelayotgan do‘stligi va hamjihatligi mushtarak tarix, til, madaniyat hamda qadri…
08:14 / 26.06.2026
Paxtaqanddan ham yengil bo‘lgan ulkan sayyoralar aniqlandi

Paxtaqanddan ham yengil bo‘lgan ulkan sayyoralar aniqlandi

Astronomlar hajmi jihatidan deyarli Yupiterga teng, ammo zichligi paxtaqanddan ham past bo‘lgan ikkita noyob sayyorani kashf…
10:05 / 27.06.2026
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti matbuot kotibi Sherzod Asadov Matbuot va ommaviy axborot vositalari xodimlari kuni munosabati bilan tashkil etilga

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti matbuot kotibi Sherzod Asadov Matbuot va ommaviy axborot vositalari xodimlari kuni munosabati bilan tashkil etilga

Forumda jurnalistlar, blogerlar, matbuot kotiblari, media ekspertlari hamda soha vakillari bilan ochiq muloqot bo‘lib o‘tdi.…
10:20 / 27.06.2026
Kannavaro: "Bosimsiz o‘ynaymiz, maqsad — JCHdagi ilk g‘alaba"

Kannavaro: "Bosimsiz o‘ynaymiz, maqsad — JCHdagi ilk g‘alaba"

O‘zbekiston milliy jamoasi Kongo DRga qarshi bahs oldidan Atlanta shahridagi Mercedes-Benz Stadiumda tashkil etilgan matbuot…
17:34 / 27.06.2026
O‘zbekiston xorijdan eng ko‘p qaysi mahsulotlarni import qilmoqda?

O‘zbekiston xorijdan eng ko‘p qaysi mahsulotlarni import qilmoqda?

2026-yilning yanvar–aprel oylarida O‘zbekistonning umumiy import hajmi 16,4 milliard AQSH dollarini tashkil etdi. Bu haqda M…
16:14 / 27.06.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!