$
11818.07 UZS
-35.48
141.69 UZS
-0.17
13788.14 UZS
-81.7
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Mashhur bloger narkotik savdosida gumonlanib qo‘lga olind

Mashhur bloger narkotik savdosida gumonlanib qo‘lga olind

TikTok’da “Doctor Food” nomi bilan tanilgan, 8 milliondan ortiq obunachiga ega bloger Jorj Dib Livanda qo‘lga olindi. Bu haq…
11:10 / 24.08.2026
Qashqadaryoda IIB xodimi fuqaroni qiynoqqa solib, kaltaklagani aytilmoqda

Qashqadaryoda IIB xodimi fuqaroni qiynoqqa solib, kaltaklagani aytilmoqda

Qashqadaryo viloyatining Yakkabog‘ tumanida Ichki ishlar bo‘limi xodimi mahalliy fuqaroni qiynoqqa solib, kaltaklagani haqid…
12:00 / 22.08.2026
Bugun O‘zbekistonda havo harorati 40 darajagacha ko‘tariladi

Bugun O‘zbekistonda havo harorati 40 darajagacha ko‘tariladi

25 avgust kuni O‘zbekiston hududlarida asosan biroz bulutli ob-havo kuzatiladi. Aksariyat joylarda yog‘ingarchilik kutilmayd…
17:28 / 24.08.2026
Toshkent viloyatida uchta avtomobil to‘qnashib, yong‘in chiqdi

Toshkent viloyatida uchta avtomobil to‘qnashib, yong‘in chiqdi

Toshkent viloyatining O‘rta Chirchiq tumanida uchta avtomobil — Labo, Lacetti va Tracker ishtirokida yo‘l-transport hodisasi…
10:00 / 24.08.2026
O‘zbekistonda to‘liq ish stajiga ega bo‘lmagan yangi pensionerlar ulushi 61 foizga yetdi

O‘zbekistonda to‘liq ish stajiga ega bo‘lmagan yangi pensionerlar ulushi 61 foizga yetdi

O‘zbekistonda yangi tayinlangan pensiyalar tarkibida to‘liq ish stajiga ega bo‘lmagan fuqarolar ulushi 61 foizga yetdi. Ya’n…
09:45 / 25.08.2026
Qozog‘istonda xavfli kasallik: o‘zbekistonliklar ham kasallangan

Qozog‘istonda xavfli kasallik: o‘zbekistonliklar ham kasallangan

Qozog‘istonning Turkiston viloyatida yil boshidan buyon sakkiz kishida Kongo-Qrim gemorragik isitmasi aniqlangan. Ular orasi…
12:03 / 22.08.2026
O‘zbekiston va Ozarbayjon Birinchi xonimlari "Oxun Guzar" shourumiga tashrif buyurdilar

O‘zbekiston va Ozarbayjon Birinchi xonimlari "Oxun Guzar" shourumiga tashrif buyurdilar

O‘zbekiston va Ozarbayjon Birinchi xonimlari poytaxtimizdagi “Oxun Guzar” shourumiga tashrif buyurdilar.
09:19 / 24.08.2026
“Open budget”da pul va’da qilayotganlardan ogoh bo‘ling

“Open budget”da pul va’da qilayotganlardan ogoh bo‘ling

So‘nggi vaqtlarda ijtimoiy tarmoqlarda norasmiy Telegram-botlar orqali “Tashabbusli budjet” jarayonida ovoz berish evaziga p…
10:34 / 23.08.2026
Qashqadaryoda YPX xizmat mashinasini urib ketgan haydovchi 15 sutkaga qamaldi

Qashqadaryoda YPX xizmat mashinasini urib ketgan haydovchi 15 sutkaga qamaldi

Chiroqchi tumanida YPX xodimlarining to‘xtash ishorasiga bo‘ysunmay, patrul avtomobiliga urilgan Nexia 2 haydovchisi 15 sutk…
16:19 / 23.08.2026
Britaniyada piton saratondan noyob usul yordamida davolandi

Britaniyada piton saratondan noyob usul yordamida davolandi

Buyuk Britaniyaning Kent grafligidagi hayvonot bog‘ida veterinarlar 18 yoshli, besh metr uzunlikdagi Jodi Foster laqabli to‘…
11:53 / 22.08.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!