$
12074.28 UZS
37.07
160.86 UZS
1.24
14218.67 UZS
147.17
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Kuchli ta’sir qiluvchi dori vositalarini noqonuniy sotgan shaxslar ushlandi

Kuchli ta’sir qiluvchi dori vositalarini noqonuniy sotgan shaxslar ushlandi

Bosh prokuratura huzuridagi Departamentning bir nechta hududiy bo‘limlari va huquqni muhofaza qiluvchi organlar hamkorligida…
15:45 / 05.05.2026
Erondan 41 nafar o‘zbekistonlik vatanga qaytarildi

Erondan 41 nafar o‘zbekistonlik vatanga qaytarildi

Erondan 41 nafar O‘zbekiston fuqarosi Turkmaniston orqali tranzit yo‘li bilan vatanga qaytarildi. Bu haqda “Dunyo” axborot a…
13:44 / 06.05.2026
6-may kungi ob-havo ma’lumoti

6-may kungi ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo biroz bulutli bo‘ladi, yog‘ingarchilik kutilmaydi. Shamol sharqdan 3-8 m/s tezlikda esadi. Harorat ke…
17:00 / 05.05.2026
Faxriylar” uchun yangi imtiyozlar belgilanmoqda

Faxriylar” uchun yangi imtiyozlar belgilanmoqda

“Faxriylar to‘g‘risida”gi qonun loyihasiga ko‘ra, muayyan soha yoki kasbda uzoq yillar davomida vijdonan va namunali mehnat …
14:02 / 05.05.2026
Samsung rekord darajadagi meros solig‘i to‘ladi

Samsung rekord darajadagi meros solig‘i to‘ladi

Janubiy Koreyada meros solig‘i stavkasi 50 foizgacha yetadi va bu dunyodagi eng yuqori ko‘rsatkichlardan biri hisoblanadi.
15:09 / 05.05.2026
Kattaqo‘rg‘onda iste’molga yaroqsiz yog‘ ishlab chiqarish holati fosh etildi

Kattaqo‘rg‘onda iste’molga yaroqsiz yog‘ ishlab chiqarish holati fosh etildi

Bosh prokuratura huzuridagi Departamentning Kattaqo‘rg‘on shahar bo‘limi va huquqni muhofaza qiluvchi organlar hamkorligida …
15:44 / 05.05.2026
Samarqandda yoqilg‘i quyish shoxobchasidagi yong‘in bartaraf etildi

Samarqandda yoqilg‘i quyish shoxobchasidagi yong‘in bartaraf etildi

5-may kuni soat 11:13 da Samarqand shahar Buyuk Ipak yo‘li ko‘chasida joylashgan avtomobillarga yoqilg‘i quyish shoxobchasid…
13:40 / 05.05.2026
Korxonalarning barqaror faoliyatini qo‘llab-quvvatlash choralari ko‘rib chiqildi

Korxonalarning barqaror faoliyatini qo‘llab-quvvatlash choralari ko‘rib chiqildi

Prezident Shavkat Mirziyoyev ishlab chiqarish korxonalari faoliyatini barqarorlashtirish hamda tadbirkorlarni oʻylantirayotg…
17:24 / 05.05.2026
Javohir Sindarovni Yan Nepomnyashiyga qiyoslashdi

Javohir Sindarovni Yan Nepomnyashiyga qiyoslashdi

“Javohirning Nomzodlar turniridagi ishtiroki xuddi Nepomnyashiyning Madridda ko‘rsatgan natijasiga o‘xshadi”, – Alireza Firu…
17:01 / 06.05.2026
Qozog‘iston 2027-yildan Rossiya elektr energiyasi importidan voz kechmoqchi

Qozog‘iston 2027-yildan Rossiya elektr energiyasi importidan voz kechmoqchi

Qozog‘iston 2027-yildan boshlab Rossiyadan elektr energiyasi importini to‘liq to‘xtatishni rejalashtirmoqda. Bu haqda energe…
10:24 / 06.05.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!