$
12275.58 UZS
-11.73
159.09 UZS
0.26
14591.98 UZS
-52.04
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Chinorkent — Amirsoy yo‘nalishida mikroavtobus qatnovi yo‘lga qo‘yiladi

Chinorkent — Amirsoy yo‘nalishida mikroavtobus qatnovi yo‘lga qo‘yiladi

“Toshkent viloyatining tog‘li hududlari bo‘ylab qatnovni yo‘lga qo‘yish maqsadida “Toshavtobustrans” kompaniyasi tomonidan 2…
15:31 / 11.02.2026
O‘zbekistonda 13-fevral kuni kutilayotgan ob-havo ma’lumoti

O‘zbekistonda 13-fevral kuni kutilayotgan ob-havo ma’lumoti

Ertaga Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, vaqti-vaqti bilan yomg‘ir yog‘adi. Kechasi va ertalab tuman tushishi mum…
14:22 / 12.02.2026
Farg‘onada 34 kishidan iborat uyushgan jinoiy guruh a’zolari qo‘lga olindi

Farg‘onada 34 kishidan iborat uyushgan jinoiy guruh a’zolari qo‘lga olindi

Farg‘ona shahrida yashovchi 40 yoshli fuqaro rahbarlik qilgan, jami 34 kishidan iborat jinoiy guruh Farg‘ona va Toshkent sha…
09:18 / 12.02.2026
Toshkent va Andijonda yirik narkolaboratoriya fosh etildi

Toshkent va Andijonda yirik narkolaboratoriya fosh etildi

O‘tkazilgan keng qamrovli tezkor-qidiruv tadbirlari davomida dastlab Toshkent viloyatining Zangiota tumanida oldindan kuzatu…
16:54 / 12.02.2026
Endi haydovchilarning dam olish rejimini buzganlik uchun jarima qo‘llanadi

Endi haydovchilarning dam olish rejimini buzganlik uchun jarima qo‘llanadi

Shavkat Mirziyoyev tomonidan 11-fevral kuni imzolangan qonun bilan Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksga qator o‘zgart…
15:51 / 12.02.2026
Ishdan olingan Qamchibek Tashiyev nimadan afsusda?

Ishdan olingan Qamchibek Tashiyev nimadan afsusda?

Qirg‘iziston Milliy xavfsizlik davlat qo‘mitasi sobiq rahbari Qamchibek Tashiyev lavozimidan ozod etilgani uning uchun kutil…
10:55 / 11.02.2026
Demokrat.uz rahbari va blogerga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atildi

Demokrat.uz rahbari va blogerga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atildi

“Demokrat.uz internet nashri rahbari Fazlidinxon Mehmonov va bloger Aziz G‘oipnazarovga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atildi”,…
09:36 / 12.02.2026
2026-yilgi kirish imtihonlari uchun fanlar majmuasi tasdiqlandi

2026-yilgi kirish imtihonlari uchun fanlar majmuasi tasdiqlandi

Bilimni baholash agentligi joriy o‘quv yilida kunduzgi ta’lim shakli bo‘yicha 36 023 nafar abituriyent davlat granti asosida…
16:48 / 11.02.2026
Zo‘ravonlikdan jabrlangan bolalarga ijtimoiy xizmatlarni tashkil qilish tartibi tasdiqlandi

Zo‘ravonlikdan jabrlangan bolalarga ijtimoiy xizmatlarni tashkil qilish tartibi tasdiqlandi

Nizomga ko‘ra, ijtimoiy xizmatlar zo‘ravonlikdan jabrlangan, o‘ziga nisbatan zo‘ravonlik sodir etilishi xavfi ostida bo‘lgan…
17:57 / 12.02.2026
Rossiyada isiriq uchun jinoiy javobgarlik joriy etildi

Rossiyada isiriq uchun jinoiy javobgarlik joriy etildi

Endi Rossiya Federatsiyasi hududida isiriqni import qilish, saqlash, tarqatish, sotish yoki boshqa maqsadlarda ishlatish qon…
11:36 / 11.02.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!