$
12165.24 UZS
-25.19
159.42 UZS
-2.67
14330.65 UZS
-32.11
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

18-aprel kuni O‘zbekistonning ayrim hududlarida yomg‘ir yog‘adi

18-aprel kuni O‘zbekistonning ayrim hududlarida yomg‘ir yog‘adi

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, kunning birinchi yarmida biroz yomg‘ir yog‘ishi, momaqaldiroq bo‘lishi mumkin.
16:37 / 17.04.2026
Qurilish chiqindilari bo‘yicha o‘rganish ishlari boshlandi

Qurilish chiqindilari bo‘yicha o‘rganish ishlari boshlandi

Atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilarni to‘g‘ri boshqarish ekologik barqarorlikning muhim shartlaridan biridir.
10:35 / 16.04.2026
“O‘zmetkombinat” sobiq rahbari xalqaro qidiruvga berildi

“O‘zmetkombinat” sobiq rahbari xalqaro qidiruvga berildi

Interpol ma’lumotiga ko‘ra, “O‘zmetkombinat” sobiq boshqaruv raisi Dilshod Ahmedov xalqaro qidiruvga berilgan.
14:03 / 17.04.2026
Jarimaning 50 foizi 1 oyda to‘lansa, qolgan qismi bekor qilinadi

Jarimaning 50 foizi 1 oyda to‘lansa, qolgan qismi bekor qilinadi

Prezident qaroriga ko‘ra, endilikda tadbirkorlar uchun moliyaviy jarimalarni to‘lash tartibi yanada yengillashtirilmoqda.
11:52 / 16.04.2026
Surxondaryoda mansabdor shaxs qo‘lga olindi

Surxondaryoda mansabdor shaxs qo‘lga olindi

Surxondaryo viloyatining Termiz shahrida Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish bo‘limi mansabdor xodimiga nisbatan j…
09:28 / 16.04.2026
Tramp Erondagi urush tugashini e'lon qildi

Tramp Erondagi urush tugashini e'lon qildi

AQSh prezidenti Donald Tramp Eron bilan bog‘liq harbiy operatsiya yaqin orada yakunlanishi mumkinligini ma’lum qildi.
11:28 / 17.04.2026
“Sikada” shtammi: xavotirga o‘rin yo‘q

“Sikada” shtammi: xavotirga o‘rin yo‘q

So‘nggi paytlarda COVID-19’ning “Sikada” (BA.3.2) shtammi haqida xabarlar tarqalmoqda.
10:35 / 17.04.2026
Farg‘onada 800 o‘rinli zamonaviy shifoxona quriladi

Farg‘onada 800 o‘rinli zamonaviy shifoxona quriladi

Farg‘ona viloyatida 800 o‘rinli zamonaviy ko‘p tarmoqli shifoxona qurish bo‘yicha yirik loyiha yuzasidan muhim kelishuv imzo…
17:30 / 16.04.2026
Namanganda tibbiy xizmatlar uchun asossiz to‘lovlar undirilgani ma’lum bo‘ldi

Namanganda tibbiy xizmatlar uchun asossiz to‘lovlar undirilgani ma’lum bo‘ldi

Namangandagi tibbiyot muassasalarida iste’molchilardan asossiz undirilgan 300 million so‘mga yaqin mablag‘larni qayta hisob-…
17:14 / 17.04.2026
Chegara hududida yirik miqdordagi narkotiklar aniqlandi

Chegara hududida yirik miqdordagi narkotiklar aniqlandi

Davlat chegarasini qo‘riqlash bo‘yicha o‘tkazilgan tezkor tadbirlar davomida Farg‘ona viloyatida katta miqdordagi narkotik m…
09:31 / 18.04.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!