$
12199.10 UZS
30.12
160.49 UZS
0.6
14585.24 UZS
-2.93
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

29-yanvar kungi ob-havo ma’lumoti

29-yanvar kungi ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, kechasi va ertalab biroz qor yog‘adi, tuman tushishi mumkin.
14:37 / 28.01.2026
O‘zbekistonda 2025-yil 1,1 kvadrillion so‘mlik sanoat mahsulotlari ishlab chiqarildi

O‘zbekistonda 2025-yil 1,1 kvadrillion so‘mlik sanoat mahsulotlari ishlab chiqarildi

Milliy statistika qo‘mitasining dastlabki ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekistonda 2025-yilda 1,1 kvadrillion so‘mlik sanoat mahs…
10:08 / 29.01.2026
“Lukoyl” xorijiy aktivlarini AQSh kompaniyasiga sotadi

“Lukoyl” xorijiy aktivlarini AQSh kompaniyasiga sotadi

Bitimga Qozog‘istondagi aktivlar kiritilmagan.
16:29 / 29.01.2026
O‘zbekistonda 1,2 mingdan ortiq fuqaroga soxta haydovchilik guvohnomalari rasmiylashtirilgani aniqlandi

O‘zbekistonda 1,2 mingdan ortiq fuqaroga soxta haydovchilik guvohnomalari rasmiylashtirilgani aniqlandi

Bu haqda Bosh prokuratura matbuot xizmati xabar berdi.
11:11 / 28.01.2026
Toshkentda chet el fuqarosiga nos chektirmoqchi bo‘lgan yigit sudga berildi

Toshkentda chet el fuqarosiga nos chektirmoqchi bo‘lgan yigit sudga berildi

Ijtimoiy tarmoqlarda noma’lum shaxs chet el fuqarosiga nosvoy chekishni taklif qilayotgan holati aks etgan video tarqalib, t…
16:42 / 29.01.2026
Urushda Rossiya 1,2 mln, Ukraina esa 600 minggacha harbiy xizmatchisini yo‘qotgan – manba

Urushda Rossiya 1,2 mln, Ukraina esa 600 minggacha harbiy xizmatchisini yo‘qotgan – manba

AQShdagi Center for Strategic and International Studies (CSIS) tadqiqot markazi Rossiya - Ukraina urushi davomida halok bo‘l…
12:56 / 28.01.2026
Navoiyda noqonuniy oltin qazib olish bilan shug‘ullangan jinoiy guruh fosh etildi

Navoiyda noqonuniy oltin qazib olish bilan shug‘ullangan jinoiy guruh fosh etildi

Mazkur jinoiy guruhga Karmana tumanida sport sohasiga ixtisoslashgan mas’uliyati cheklangan jamiyat rahbari boshchilik qilga…
16:56 / 28.01.2026
Qirg‘iziston Nipah virusi xavfi tufayli Hindistondan hayvonlar importini chekladi

Qirg‘iziston Nipah virusi xavfi tufayli Hindistondan hayvonlar importini chekladi

Qirg‘iziston 28-yanvardan boshlab Hindistondan Nipah virusiga moyil bo‘lgan hayvonlar hamda hayvon mahsulotlarini olib kiris…
15:50 / 29.01.2026
Andijonda narkolaboratoriya tashkil qilgan shaxs qo‘lga olindi

Andijonda narkolaboratoriya tashkil qilgan shaxs qo‘lga olindi

Giyohvandlik vositalarining noqonuniy aylanmasiga qarshi kurashish doirasida Davlat xavfsizlik xizmatining Andijon viloyati …
14:28 / 28.01.2026
Prezidentimiz Toshkent shahri qo‘riqlash xizmati faoliyati bilan tanishdi

Prezidentimiz Toshkent shahri qo‘riqlash xizmati faoliyati bilan tanishdi

Prezident Shavkat Mirziyoyev 27-yanvar kuni Toshkent shahri ichki ishlar bosh boshqarmasi huzuridagi qoʻriqlash xizmati faol…
17:50 / 27.01.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!