$
12303.16 UZS
23.68
159.76 UZS
0.51
14507.89 UZS
-0.32
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

O‘zbekistonda kiyim ishlab chiqarishda yetakchi hudud ma’lum qilindi

O‘zbekistonda kiyim ishlab chiqarishda yetakchi hudud ma’lum qilindi

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan 43,1 trln so‘mlik kiyi…
10:15 / 08.02.2026
Rossiyada 15 yoshli o‘smir talabalar yotoqxonasiga pichoqli hujum uyushtirdi

Rossiyada 15 yoshli o‘smir talabalar yotoqxonasiga pichoqli hujum uyushtirdi

Ufadagi Boshqirdiston davlat tibbiyot universiteti yotoqxonasida uyushtirilgan pichoqli hujum oqibatida to‘rt nafar talaba j…
09:26 / 08.02.2026
“Barselona” murabbiysiz qolishi mumkin

“Barselona” murabbiysiz qolishi mumkin

Xans-Diter Flik 2024-yil yozidan buyon kataloniyaliklar jamoasini boshqarib kelmoqda. Tomonlar o‘rtasidagi amaldagi shartnom…
17:26 / 08.02.2026
Janubiy Koreyada mijozlarga 44 mlrd dollarlik bitkoin adashib o‘tkazib yuborildi

Janubiy Koreyada mijozlarga 44 mlrd dollarlik bitkoin adashib o‘tkazib yuborildi

Ma’lum bo‘lishicha, Janubiy Koreyaning Bithumb kriptovalyuta birjasi mijozlarga taxminan 44 milliard dollarlik bitkoin o‘tka…
17:21 / 07.02.2026
Prezident Shavkat Mirziyoyevning Pokistonga davlat tashrifi yakunlandi

Prezident Shavkat Mirziyoyevning Pokistonga davlat tashrifi yakunlandi

“Nurxon” aeroportida oliy martabali mehmonni Pokiston Bosh vazirining maxsus maslahatchisi – sanoat va ishlab chiqarish vazi…
16:20 / 06.02.2026
“Tolibon” xorijiy investorlar uchun Afg‘onistonda yashash ruxsatnomasini berishi mumkin

“Tolibon” xorijiy investorlar uchun Afg‘onistonda yashash ruxsatnomasini berishi mumkin

Ma’lumotlarga ko‘ra, xorijiy investorlarga investitsiyalar evaziga bir yildan o‘n yilgacha amal qiladigan yashash ruxsatnoma…
16:32 / 08.02.2026
7-fevral kuni kutilayotgan ob-havo ma’lumoti

7-fevral kuni kutilayotgan ob-havo ma’lumoti

7-fevral kuni Toshkentda havo o‘zgarib turadi, yog‘ingarchilik kutilmaydi. Kechasi va ertalab tuman tushishi mumkin.
16:07 / 06.02.2026
TDT Fatvo hay’ati ramazon oyi 19-fevral kuni boshlanishini ma’lum qildi

TDT Fatvo hay’ati ramazon oyi 19-fevral kuni boshlanishini ma’lum qildi

2026-yilda ramazon oyining birinchi kuni 19-fevral, payshanba kuniga, Ramazon hayiti esa 20-mart, juma kuniga to‘g‘ri kelish…
08:24 / 07.02.2026
8-fevral kuni O‘zbekistonda ob-havo asosan yog‘ingarchiliksiz bo‘ladi

8-fevral kuni O‘zbekistonda ob-havo asosan yog‘ingarchiliksiz bo‘ladi

Toshkent shahrida yakshanba kuni yog‘ingarchilik kutilmaydi. Kechasi havo harorati 1–3 daraja iliq, kunduzi esa 13–15 daraja…
15:05 / 07.02.2026
Toshkent shahar hokimiga yangi o‘rinbosar lavozimi joriy qilindi

Toshkent shahar hokimiga yangi o‘rinbosar lavozimi joriy qilindi

Prezident qarori bilan Toshkent shahri boshqaruv tuzilmasiga o‘zgartirish kiritildi. Endilikda poytaxt hokimligida hokim o‘r…
16:04 / 07.02.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!