$
11970.68 UZS
36.04
163.18 UZS
-0.96
13902.75 UZS
6.06
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Farg‘onada Nexia-2 Onix bilan to‘qnashib ketdi

Farg‘onada Nexia-2 Onix bilan to‘qnashib ketdi

Natijada, Nexia-2 rusumli avtomobil haydovchisi Yu.I shifoxonada vafot etgan.
11:42 / 01.06.2026
Rossiya chegaralari yaqinida yadro quroli paydo bo‘lishi mumkin

Rossiya chegaralari yaqinida yadro quroli paydo bo‘lishi mumkin

Litva Vashington bilan o‘z hududida yadro qurolini joylashtirish ehtimolini muhokama qilmoqda.
14:23 / 04.06.2026
Avstriya parlamentida O‘zbekiston islohotlari muhokama qilindi

Avstriya parlamentida O‘zbekiston islohotlari muhokama qilindi

Avstriya Parlamentida Federal kengash raisi Markus Shtotter hamda Milliy kengash raisi Valter Rozenkrans bilan uchrashuvlar …
03:04 / 02.06.2026
To‘rt hududda qariyb 7 milliard so‘mlik mineral o‘g‘itlar talon-toroj qilingani aniqlandi

To‘rt hududda qariyb 7 milliard so‘mlik mineral o‘g‘itlar talon-toroj qilingani aniqlandi

Qoraqalpog‘iston, Xorazm, Buxoro va Sirdaryo viloyatlarida o‘tkazilgan tekshiruvlarda saqlash uchun qabul qilingan mineral o…
03:20 / 02.06.2026
O‘zbekistonning xalqaro maydondagi ishonchi yanada mustahkamlandi

O‘zbekistonning xalqaro maydondagi ishonchi yanada mustahkamlandi

Xalqaro reyting agentligi Fitch Ratings O‘zbekistonning suveren kredit reytingi prognozini “Barqaror” (Stable) darajasidan “…
19:11 / 03.06.2026
O‘zbekistonda bolalar soni qancha?

O‘zbekistonda bolalar soni qancha?

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumot berdi.
09:54 / 01.06.2026
Endi avtobusga chiqishda yo‘l haqini to‘lashingiz shart bo‘ladi

Endi avtobusga chiqishda yo‘l haqini to‘lashingiz shart bo‘ladi

2026-yil 1-sentyabrdan boshlab shahar avtobuslarida yo‘lkira avtobusga chiqish vaqtida to‘lanishi majburiy bo‘ladi.
17:21 / 04.06.2026
3-iyun kungi ob-havo ma’lumoti

3-iyun kungi ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, kunning ikkinchi yarmida qisqa muddatli yomg‘ir yog‘ishi, momaqaldiroq bo‘lishi…
17:23 / 02.06.2026
1,5 gektar yer uchun 750 ming dollar so‘ragan shaxs ushlandi

1,5 gektar yer uchun 750 ming dollar so‘ragan shaxs ushlandi

Davlat xavfsizlik xizmatining Toshkent viloyati bo‘yicha boshqarmasi va Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti…
09:42 / 04.06.2026
AQSH Davlat kotibi Marko Rubio Markaziy Osiyoga tashrif buyuradi

AQSH Davlat kotibi Marko Rubio Markaziy Osiyoga tashrif buyuradi

AQSH Davlat kotibi Marko Rubio 2026-yil oxirida Markaziy Osiyo mamlakatlariga tashrif buyurishini ma’lum qildi.
12:18 / 04.06.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!