$
12198.28 UZS
-30.3
156.57 UZS
0.61
14241.49 UZS
-41.49
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Toshkentda yo‘l talashgan erkakka chora ko‘rildi

Toshkentda yo‘l talashgan erkakka chora ko‘rildi

Yakkasaroy tumanida erkak fuqaro ayol haydovchining yo‘lini to‘sib, uning mashinasini majburan to‘xtatgan va ko‘chada janjal…
17:11 / 11.04.2026
Mo‘jtabo Xomanaiy AQSh va Isroil tovon to‘lashi kerakligini aytdi

Mo‘jtabo Xomanaiy AQSh va Isroil tovon to‘lashi kerakligini aytdi

Eron oliy rahbari Mo‘jtabo Xomanaiy mamlakatga yetkazilgan zarar uchun AQSh va Isroildan tovon talab qildi.
09:37 / 10.04.2026
Navoiydagi xususiy bog‘chada bolalarni ayovsiz kaltaklagan tarbiyachi qo‘lga olindi

Navoiydagi xususiy bog‘chada bolalarni ayovsiz kaltaklagan tarbiyachi qo‘lga olindi

Jinoyat kodeksining 110-moddasi 2-qismi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan va fuqaro gumonlanuvchi tariqasida protsessual tart…
17:19 / 10.04.2026
Samarqandda 1-sinf o‘quvchilarini kaltaklagan ayol sudga berildi

Samarqandda 1-sinf o‘quvchilarini kaltaklagan ayol sudga berildi

Samarqanddagi maktabda ayol 1-sinf o‘quvchilarini urgani yuzasidan ma’muriy bayonnoma rasmiylashtirilib, qonuniy qaror qabul…
12:59 / 10.04.2026
To‘qayev O‘zbekistonga keldi

To‘qayev O‘zbekistonga keldi

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning taklifiga binoan Qozog‘iston Respublikasi Prezidenti Qasim-Jo‘mar…
14:10 / 11.04.2026
Farg‘onada fuqarolar nomiga 1 milliard so‘mdan ortiq kredit olgan yigit ushlandi

Farg‘onada fuqarolar nomiga 1 milliard so‘mdan ortiq kredit olgan yigit ushlandi

Farg‘ona viloyatida onlayn kreditlar orqali fuqarolar nomiga yirik miqdorda qarz rasmiylashtirib, firibgarlik yo‘li bilan 1 …
14:39 / 12.04.2026
To‘qayev va Mirziyoyev Bahouddin Naqshband maqbarasini ziyorat qildi

To‘qayev va Mirziyoyev Bahouddin Naqshband maqbarasini ziyorat qildi

Qozog‘iston Prezidenti Qosim-Jo‘mart To‘qayev O‘zbekistonga amaliy tashrifi doirasida Prezident Shavkat Mirziyoyev bilan bir…
14:36 / 11.04.2026
“Artemida-2” missiyasi muvaffaqiyatli yakunlandi

“Artemida-2” missiyasi muvaffaqiyatli yakunlandi

NASAning “Artemida-2” missiyasi muvaffaqiyatli yakunlanib, ekipaj Tinch okeaniga qo‘ndi. Kosmik kema 2026-yil 10-aprel kuni …
10:23 / 11.04.2026
Qashqadaryo va Andijonda psixotrop moddalar savdosi bilan bog‘liq shaxslar ushlandi

Qashqadaryo va Andijonda psixotrop moddalar savdosi bilan bog‘liq shaxslar ushlandi

Bosh prokuratura huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti ma’lumotiga ko‘ra, Qashqadaryo va Andijon v…
14:01 / 11.04.2026
Rossiyada Telegram bloklanishi 100 foizga yaqinlashgani aytilmoqda

Rossiyada Telegram bloklanishi 100 foizga yaqinlashgani aytilmoqda

Rossiyada Telegram messenjerining ishlashida blokirovkaga xos belgilar kuchaygani qayd etilmoqda. OONI xalqaro tadqiqot loyi…
14:27 / 11.04.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!