$
12037.21 UZS
43.68
159.62 UZS
1.1
14071.50 UZS
17.48
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Farzandli bo‘lgan erkaklarga ham dekret ta’tili berilishi mumkin

Farzandli bo‘lgan erkaklarga ham dekret ta’tili berilishi mumkin

Oliy Majlisda ko‘rib chiqilgan qonun loyihalaridan biri farzandli bo‘lgan otalarga ham qo‘shimcha ta’til berish masalasiga b…
13:46 / 05.05.2026
Sizning axborotingiz media maydonini “yorib kirishi” mumkin – Media haftalik ishtirokchisi bo‘ling!

Sizning axborotingiz media maydonini “yorib kirishi” mumkin – Media haftalik ishtirokchisi bo‘ling!

Navoiy viloyatida media sohasini yangi bosqichga olib chiqishga qaratilgan Media haftalik boshlandi.
11:36 / 04.05.2026
Faxriylar” uchun yangi imtiyozlar belgilanmoqda

Faxriylar” uchun yangi imtiyozlar belgilanmoqda

“Faxriylar to‘g‘risida”gi qonun loyihasiga ko‘ra, muayyan soha yoki kasbda uzoq yillar davomida vijdonan va namunali mehnat …
14:02 / 05.05.2026
Ekologiya sohasidagi huquqbuzarliklarni sodir etganlik uchun moliyaviy sanksiyalar joriy etiladi

Ekologiya sohasidagi huquqbuzarliklarni sodir etganlik uchun moliyaviy sanksiyalar joriy etiladi

Qonun (O‘RQ–1143-son, 04.05.2026-yil) bilan ayrim qonun hujjatlariga qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritildi.
17:11 / 04.05.2026
Ro‘ziboyev UFC bilan nechta jangga shartnoma qilganini ochiqladi

Ro‘ziboyev UFC bilan nechta jangga shartnoma qilganini ochiqladi

O‘zbekistonlik MMA jangchisi Nursulton Ro‘ziboyev UFC bilan nechta jangga mo‘ljallangan shartnomaga ega ekanini ma’lum qildi.
09:05 / 05.05.2026
Qoraqalpog‘istonda kadastr bo‘limi rahbari pora bilan ushlandi

Qoraqalpog‘istonda kadastr bo‘limi rahbari pora bilan ushlandi

Qoraqalpog‘iston Respublikasi tumanlaridan biridagi Kadastr bo‘limi boshlig‘i o‘z xizmat mavqeidan foydalanib, fuqarodan 2 m…
09:25 / 04.05.2026
Hormuzni kesib o‘tmoqchi bo‘lgan kema o‘qqa tutildi

Hormuzni kesib o‘tmoqchi bo‘lgan kema o‘qqa tutildi

Eron ommaviy axborot vositalari Jask oroli yaqinida AQSh dengiz floti kemasiga zarba berilgani haqida xabar berdi.
17:03 / 04.05.2026
O‘lim holatlarining katta qismi qaysi kasallikdan kelib chiqmoqda?

O‘lim holatlarining katta qismi qaysi kasallikdan kelib chiqmoqda?

Ma’lumotlarga ko‘ra, bugun dunyoda qayd etilayotgan o‘lim va nogironlik holatlarining katta qismi infarkt hamda insult kasal…
11:31 / 04.05.2026
O‘zbekistonda 086-shakldagi tibbiy ma’lumotnomani onlayn yuklab olish imkoniyati yo‘lga qo‘yildi

O‘zbekistonda 086-shakldagi tibbiy ma’lumotnomani onlayn yuklab olish imkoniyati yo‘lga qo‘yildi

O‘zbekistonda 086-shakldagi tibbiy ma’lumotnomani endi my.gov.uz portali orqali onlayn yuklab olish mumkin bo‘ldi.
10:27 / 05.05.2026
Shavkat Mirziyoyevning Osiyo taraqqiyot banki Boshqaruvchilar kengashining yillik yig‘ilishidagi nutqi

Shavkat Mirziyoyevning Osiyo taraqqiyot banki Boshqaruvchilar kengashining yillik yig‘ilishidagi nutqi

Tarixan qisqa vaqt ichida mehnatkash va bunyodkor xalqimiz bilan murakkab taraqqiyot yo‘lini bosib o‘tdik.
12:45 / 04.05.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!