$
12122.07 UZS
48.78
156.39 UZS
1.23
14187.67 UZS
29.32
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Shavkat Mirziyoyev Shveytsariyaga jo‘nab ketdi

Shavkat Mirziyoyev Shveytsariyaga jo‘nab ketdi

Prezident Shavkat Mirziyoyev Donald Trampning taklifiga binoan 21-yanvar kuni Davos shahrida Amerika yetakchisi tashabbusi b…
18:12 / 21.01.2026
Makron Trampning “Tinchlik Kengashi” rejasini qo‘llab-quvvatlamaydi

Makron Trampning “Tinchlik Kengashi” rejasini qo‘llab-quvvatlamaydi

Fransiya prezidenti Emmanuel Makron AQSh prezidenti Donald Trampning G‘azo uchun tuzayotgan “Tinchlik Kengashi”ga qo‘shilish…
10:15 / 20.01.2026
Termizdagi ko‘p qavatli uylarda 4,5 mlrd so‘mlik tabiiy gaz o‘marildi

Termizdagi ko‘p qavatli uylarda 4,5 mlrd so‘mlik tabiiy gaz o‘marildi

Ushbu qoidabuzarlik natijasida, gaz ta’minoti korxonasining dastlabki hisob-kitoblariga ko‘ra, 4 milliard 576 million so‘mli…
14:19 / 21.01.2026
Farg‘onadagi tog‘li hududda Captiva ag‘darilib, haydovchisi halok bo‘ldi

Farg‘onadagi tog‘li hududda Captiva ag‘darilib, haydovchisi halok bo‘ldi

Kecha, 19-yanvar kuni Farg‘ona viloyatida tog‘ orasidagi dara yo‘lda yurgan erkak mashinasi bilan birga ag‘darilib ketdi. Bu…
15:00 / 20.01.2026
“Yil o‘qituvchisi” tanlovi uchun apellatsiya berish ertaga — 21-yanvar kuni yakunlanadi

“Yil o‘qituvchisi” tanlovi uchun apellatsiya berish ertaga — 21-yanvar kuni yakunlanadi

Arizalarni yuborish ertaga — 21-yanvar kuni soat 23:59 da yakunlanadi.
17:48 / 20.01.2026
Toshkentda BMW yonib ketdi

Toshkentda BMW yonib ketdi

Poytaxt FVBB axborot xizmatiga ko‘ra, yong‘in oqibatida jarohatlanganlar yo‘q.
08:33 / 21.01.2026
Mobil ilovalarga bank kartalarini biriktirishda biometrik identifikatsiya majburiy bo‘ladi

Mobil ilovalarga bank kartalarini biriktirishda biometrik identifikatsiya majburiy bo‘ladi

Nizomga ko‘ra, mobil ilovada ro‘yxatdan o‘tgan foydalanuvchi akkauntiga faqat ushbu shaxs yoki yaqin qarindoshlariga tegishl…
12:57 / 21.01.2026
O‘zbekistonga sovuq havo oqimi kirib kelmoqda

O‘zbekistonga sovuq havo oqimi kirib kelmoqda

“O‘zgidromet” xabariga ko‘ra, joriy yilning 22–24-yanvar kunlari O‘zbekiston hududiga nam va sovuq havo massalari kirib kela…
12:16 / 21.01.2026
O‘zbekistonda bir gramm oltin narxi 1 848 800 so‘mni tashkil etdi

O‘zbekistonda bir gramm oltin narxi 1 848 800 so‘mni tashkil etdi

20-yanvar kuni oltin quymalar narxi yana rekord darajada oshdi.
15:45 / 20.01.2026
Tramp “Tinchlik Kengashi”ga qo‘shilishni istamagan Makronga 200 foizli bojlar bilan tahdid qildi

Tramp “Tinchlik Kengashi”ga qo‘shilishni istamagan Makronga 200 foizli bojlar bilan tahdid qildi

AQSh prezidenti Donald Tramp Fransiya prezidenti Emmanuyel Makronni Tinchlik kengashiga qo‘shilishdan bosh tortgani uchun ta…
14:19 / 20.01.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!