$
12265.77 UZS
7.39
159.07 UZS
-0.42
14492.01 UZS
36.93
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Rossiyada 15 yoshli o‘smir o‘qituvchi va sinfdoshlariga o‘q uzdi

Rossiyada 15 yoshli o‘smir o‘qituvchi va sinfdoshlariga o‘q uzdi

Rossiyaning Ufa shahridagi gimnaziyada 9-sinf o‘quvchi o‘qituvchi va sinfdoshlariga qarata o‘q uzdi.
16:09 / 03.02.2026
“Energetik sulh”dan so‘ng Rossiya Ukrainaga keng ko‘lamli raketa hujumini amalga oshirdi

“Energetik sulh”dan so‘ng Rossiya Ukrainaga keng ko‘lamli raketa hujumini amalga oshirdi

Hujumda taxminan 70 ta raketa va 450 ta drondan foydalanilgani qayd etilmoqda.
17:55 / 03.02.2026
Finlandiya sakkizinchi bor dunyoning eng baxtli mamlakati deb topildi

Finlandiya sakkizinchi bor dunyoning eng baxtli mamlakati deb topildi

Tadqiqotda insonlarning hayotdan qoniqish darajasi, ishonch, xavfsizlik va kelajakka ishonch kabi omillar baholangan. Mutaxa…
08:29 / 04.02.2026
Ronaldu “Al-Nasr”ni tark etishi mumkin

Ronaldu “Al-Nasr”ni tark etishi mumkin

Ronalduning tovon puli qiymati 50 million yevroni tashkil etadi. Uning faoliyatini davom ettirishi mumkin bo‘lgan yo‘nalishl…
12:09 / 03.02.2026
Oliy sudda 2025-yilgi odil sudlov faoliyati yuzasidan matbuot anjumani bo‘lib o‘tdi

Oliy sudda 2025-yilgi odil sudlov faoliyati yuzasidan matbuot anjumani bo‘lib o‘tdi

Tadbirda sud tizimida olib borilayotgan islohotlar, fuqarolar hamda tadbirkorlik subyektlarining huquq va qonuniy manfaatlar…
08:40 / 05.02.2026
Saida Mirziyoyeva “Insoniy birodarlik majlisi” forumida nutq so‘zladi

Saida Mirziyoyeva “Insoniy birodarlik majlisi” forumida nutq so‘zladi

BAA poytaxtida Shayx Zoid nomidagi “Insoniy birodarlik” xalqaro mukofoti taqdirlash marosimi doirasida o‘tkaziladigan yuqori…
10:26 / 04.02.2026
Maktablarda qog‘oz kundaliklar, sinf jurnallari qayta joriy etilayotgani rad etildi

Maktablarda qog‘oz kundaliklar, sinf jurnallari qayta joriy etilayotgani rad etildi

Ijtimoiy tarmoqlar orqali maktablarda an’anaviy (qog‘oz) kundaliklar, sinf jurnallari joriy etilayotganligi haqida xabarlar …
15:40 / 04.02.2026
Samarqandda “adashib” 14 yoshli qizni o‘g‘irlab ketgan 4 nafar erkak qamaldi

Samarqandda “adashib” 14 yoshli qizni o‘g‘irlab ketgan 4 nafar erkak qamaldi

Samarqand viloyatida voyaga yetmagan qizni o‘g‘irlab ketgan to‘rt kishi jinoiy javobgarlikka tortildi. Ish materiallariga ko…
10:02 / 05.02.2026
Toshkent metropoliteni 2025-yilda 286 milliondan ortiq yo‘lovchiga xizmat ko‘rsatgan

Toshkent metropoliteni 2025-yilda 286 milliondan ortiq yo‘lovchiga xizmat ko‘rsatgan

Milliy statistika qo‘mitasining dastlabki ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda metropoliten orqali jami 286,8 mln nafar yo‘lovch…
09:32 / 04.02.2026
Toshkent viloyatida alimentdan qarzdor ota qo‘shnisining uyidan topildi

Toshkent viloyatida alimentdan qarzdor ota qo‘shnisining uyidan topildi

U bir yil davomida aliment to‘lashdan bo‘yin tovlab kelgan.
17:45 / 03.02.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!