$
12131.55 UZS
22.53
153.54 UZS
3.23
14124.76 UZS
-14.94
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

Bekobodda 1 mlrd so‘mlik dori vositalari kontrabandasi aniqlandi

Bekobodda 1 mlrd so‘mlik dori vositalari kontrabandasi aniqlandi

Hozirda ushbu dori vositalariga nisbatan ekspertiza tekshiruvi tayinlanib, holat bo‘yicha surishtiruv ishlari olib borilmoqd…
08:36 / 11.01.2026
Eron AQSh va Isroilni ogohlantirdi

Eron AQSh va Isroilni ogohlantirdi

Eron parlamenti spikeri Muhammad Bag‘ir G‘olibaf AQSh Eronga hujum qilgan taqdirda, AQSh va Isroilning mintaqadagi harbiy ba…
17:25 / 11.01.2026
O‘zbekistonda norasmiy sektor qurilish ishlari hajmi 69,9 trln so‘mga yetdi

O‘zbekistonda norasmiy sektor qurilish ishlari hajmi 69,9 trln so‘mga yetdi

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilning yanvar—noyabr oylarida O‘zbekistonda norasmiy sektor tomonida…
16:05 / 11.01.2026
Tramp va Zelenskiy 800 milliard dollarlik “farovonlik” shartnomasini imzolamoqchi

Tramp va Zelenskiy 800 milliard dollarlik “farovonlik” shartnomasini imzolamoqchi

The Telegraph ma’lumotiga ko‘ra, farovonlik rejasi o‘tgan bahorda tuzilgan foydali qazilmalar bo‘yicha kelishuvga asoslanadi.
17:51 / 11.01.2026
O‘zbekistonda 11-yanvar qanday ob-havo kuzatiladi?

O‘zbekistonda 11-yanvar qanday ob-havo kuzatiladi?

Dam olish kunlari O‘zbekiston hududining barcha mintaqalarida quruq va barqaror ob-havo kuzatilib, havo harorati asta-sekin …
17:54 / 10.01.2026
Toshkent viloyatida korxona 1 mlrd so‘mlik gazni o‘mardi

Toshkent viloyatida korxona 1 mlrd so‘mlik gazni o‘mardi

Ushbu qoidabuzarlik natijasida, gaz ta’minoti korxonasining dastlabki hisob-kitoblariga ko‘ra, 1 milliard 5 million so‘mlik …
16:17 / 11.01.2026
O‘zbekistonda ta’lim sohasidagi bozor xizmatlari hajmi 34,2 trln so‘mga yetdi

O‘zbekistonda ta’lim sohasidagi bozor xizmatlari hajmi 34,2 trln so‘mga yetdi

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekistonda 2025-yilning yanvar- noyabr oylarida ta’lim sohasidagi bozor…
14:59 / 10.01.2026
Tramp Grenlandiyani nima uchun egallamoqchi?

Tramp Grenlandiyani nima uchun egallamoqchi?

Olimlarning fikricha, Grenlandiyada neft va gaz zaxiralari ham ko‘p bo‘lishi mumkin.
16:56 / 11.01.2026
12-yanvar kuni qanday ob-havo kutilyapti?

12-yanvar kuni qanday ob-havo kutilyapti?

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, kechasi va kunning birinchi yarmida biroz yomg‘ir yog‘adi.
16:51 / 11.01.2026
AQSh “grenlandiyaliklarni sotib olish” masalasini muhokama qilmoqda

AQSh “grenlandiyaliklarni sotib olish” masalasini muhokama qilmoqda

Bunda mamlakat fuqarolarining har biriga 100 ming dollargacha bo‘lgan bir martalik nafaqa to‘lanishi mumkin.
08:38 / 10.01.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!