$
12073.29 UZS
21.58
155.16 UZS
0.47
14158.35 UZS
149.44
31° Kechasi 18°

Yerning ichki yadrosi aylanishi to‘xtadi

20:43 / 26.01.2023

Shu kunlarda Yerning ichki yadrosi sirtga nisbatan aylanishni to‘xtatgan bo‘lishi mumkin. Ta’kidlanishicha, bunda g‘ayrioddiy kutilma yo‘q, olimlar to‘xtash o‘nlab yillar davom etishi mumkin bo‘lgan siklning bir qismi, deb hisoblashadi.

Pekin universitetining geologlari 2009-yilda “Nature” (“Tabiat”) jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot tufayli Yerning yadrosi sirtga nisbatan harakatini “to‘xtatib qo‘ygan” degan taxminiy xulosaga kelishdi. Buning sababi, ichki yadro suyuq tashqi yadroda suzuvchi qattiq temir shar bo‘lishi mumkin, shuning uchun uning harakati sayyoramizning qolgan qismi aylanishi bilan mutlaqo bog‘liq emas.

Ushbu hodisaning sababi ikkita asosiy qarama-qarshi kuch bo‘lishi mumkin. Tashqi yadro tomonidan hosil qilingan magnit maydon ichki qismning aylanishini tezlashtiradi. Shu bilan birga, mantiyaning ulkan tortishish ta’siri uni sekinlashtiradi. Shu sababli, turli vaqtlarda u sirtdan o‘tib ketishi yoki orqada qolishi mumkin. Bundan tashqari, ba’zida yerning markazi teskari yo‘nalishda aylanishi mumkin.

Ammo bu endi yadro umuman aylanmaydi degani emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, bu hodisa Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi bilan bir xil tezlikda sodir bo‘ladi.

Tadqiqotchilarning fikricha, bularning barchasi 70 yillik siklning bir qismidir. Oldingi o‘zgarishlar 1970-yillarning boshlarida sodir bo‘lgan. Bu hatto kunning uzunligi kabi Yer sikllarida kuzatilgan boshqa o‘zgarishlarga ham to‘g‘ri kelishi mumkin. Misol uchun, ilgari olimlar yadroning o‘zgaruvchan tezligi har 6 yilda kun uzunligini o‘zgartiradi, degan xulosaga kelishgan.

Biroq, barcha geofiziklar yangi tadqiqot natijalariga qo‘shilmaydi, chunki olimlar uchun Yer markazini kuzatish juda qiyin. Minglab kilometr qalinlikdagi tog‘ jinslari tufayli uni magnit maydon, qadimgi kristallar yoki zilzilalar natijasida paydo bo‘lgan seysmik to‘lqinlarning sayyoramiz turli qatlamlarida qanday tarqalishini tahlil qilish orqali bilvosita o‘rganish kerak.


Bu ham qiziq

O‘zbekistonda bir gramm oltin narxi 1 848 800 so‘mni tashkil etdi

O‘zbekistonda bir gramm oltin narxi 1 848 800 so‘mni tashkil etdi

20-yanvar kuni oltin quymalar narxi yana rekord darajada oshdi.
15:45 / 20.01.2026
Sanae Takaichi Yaponiya parlamentning quyi palatasini tarqatib yubordi

Sanae Takaichi Yaponiya parlamentning quyi palatasini tarqatib yubordi

Yaponiya bosh vaziri 23-yanvardan boshlab parlament tarqatilishi, 8-fevralda muddatidan avvalgi saylovlar o‘tkazilishini ma’…
09:09 / 20.01.2026
21-yanvar uchun ob-havo ma’lumoti

21-yanvar uchun ob-havo ma’lumoti

Toshkent shahrida havo o‘zgaruvchan bo‘ladi, kechasi biroz qor yog‘ishi mumkin. Kunduzi yog‘ingarchilik kutilmaydi.
17:12 / 20.01.2026
“O‘zgidromet” qor ko‘chish xavfidan ogohlantirdi

“O‘zgidromet” qor ko‘chish xavfidan ogohlantirdi

O‘zbekistonning 6 ta viloyatida qor ko‘chish xavfi e’lon qilindi.
12:25 / 20.01.2026
Sobiq vazir 23 yilga ozodlikdan mahrum qilindi

Sobiq vazir 23 yilga ozodlikdan mahrum qilindi

2024-yilda Janubiy Koreyada harbiy holat joriy etilishi bilan bog‘liq konstitutsiyaviy tuzumga qarshi qo‘zg‘olonni tashkil e…
18:23 / 21.01.2026
Farg‘onalik jurnalist 4 yilga qamaldi

Farg‘onalik jurnalist 4 yilga qamaldi

Farg‘onada “Antikorrupsiya” sayti muxbiri Jinoyat kodeksining 6 ta moddasi bo‘yicha aybli deb topildi.
17:34 / 20.01.2026
“O‘zbekneftgaz” benzin hajmini oshiradi

“O‘zbekneftgaz” benzin hajmini oshiradi

“O‘zbekneftgaz” matbuot kotibi qayd etishicha, shu kunga qadar birja savdolariga qo‘yilayotgan kunlik 3700 tonna benzin tala…
11:34 / 20.01.2026
O‘zbekistonda ijara xizmatlari hajmi 11,6 trln so‘mga yetdi

O‘zbekistonda ijara xizmatlari hajmi 11,6 trln so‘mga yetdi

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilning yanvar-noyabr oylarida ijara xizmatlari hajmi 11,6 trln so‘mn…
14:33 / 21.01.2026
“Yil o‘qituvchisi” tanlovi uchun apellatsiya berish ertaga — 21-yanvar kuni yakunlanadi

“Yil o‘qituvchisi” tanlovi uchun apellatsiya berish ertaga — 21-yanvar kuni yakunlanadi

Arizalarni yuborish ertaga — 21-yanvar kuni soat 23:59 da yakunlanadi.
17:48 / 20.01.2026
O‘zbekistonda 22-yanvar qanday ob-havo kutilmoqda?

O‘zbekistonda 22-yanvar qanday ob-havo kutilmoqda?

22-yanvar kuni Toshkentda havo o‘zgarib turadi, vaqti-vaqti bilan qor yog‘ib, tuman tushishi mumkin.
14:39 / 21.01.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!