Bugun o‘zbekning hassos shoirlaridan biri Muhammad Yusuf tavalludining 66 yilligi. Shu munosabat bilan quyida “O‘zbekiston xalq shoiri” Muhammad Yusuf haqida qiziqarli ma’lumotlarni keltirib o‘tamiz.

Hayoti
Muhammad Yusuf 1954-yilning 26-aprelida Andijon viloyatining Marhamat tumanida oddiy zahmatkash insonlar oilasida tug‘ilgan. O‘rta maktabni tamomlagach, Toshkentdagi Rus tili va adabiyoti institutiga kiradi va uni 1978-yilda bitiradi. Uning dastlabki she’rlari “O‘zbekiston madaniyati” (hozirgi “O‘zbekiston adabiyoti va san’ati”) haftaligida chop etilgan. Muhammad Yusuf Respublika kitobsevarlar jamiyati, “Toshkent oqshomi” gazetasi, G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyotida turli lavozimlarda ishlagan. 1995-1997-yillarda “Tafakkur” jurnalida bo‘lim mudiri, 1997-2001-yillarda O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasida rais o‘rinbosari sifatida faoliyat ko‘rsatgan.

Ijodi

Muhammad Yusufning she’rlari gazeta va jurnallarda tez-tez chop etilib turishiga qaramasdan, ilk kitobi birmuncha kech – 1985-yilda chop etilgan. Shundan keyin shoirning “Bulbulda bir gapim bor”, “Uyqudagi qiz”, “Ko‘nglimda bir yor”, “Bevafo ko‘p ekan”, “Osmonimga olib ketaman” singari o‘nlab she’riy to‘plamlari o‘quvchilar e’tiboriga taqdim etilgan. Uning “Osmonning oxiri”, “Qora quyosh” singari yirik dostonlari ham mavjud. Yuksak ijodiy yutuqlari uchun Muhammad Yusufga 1998-yilda “O‘zbekiston xalq shoiri” unvoni berilgan.

Qiziqarli ma’lumotlar
•  Muhammad Yusuf Zahiriddin Muhammad Bobur, Shavkat Rahmon kabi 47 yil umr ko‘rgan.

•  Shoir taxallusini Tohir Malik qo‘ygan. Tohir Malikga shoirning she’rlarini keltirishganida u iliq fikrlar bildiradi. “Ammo imzoni o‘zgartiramiz, “Muhammad Yusupov” emas, “Muhammad” ham “Yusuf” ham Payg‘ambarlarimizning ismlari. Ularga “ov” qo‘shimchasini qo‘shib, o‘zimizdan begonalashtirmaylik” – deydi. Shundan buyon shoir Muhammad Yusuf taxallusi ostida ijod qiladi.

•  Shoirning “Samarqandga borsam men agar” she’ri Muhammad Yusuf tushida oppoq kiyingan bir nuroniy qariyani ko‘rgan kuni – tongda dunyoga kelgan.

•  Muhammad Yusuf vaqtini ko‘p kitob o‘qishga sarflagan. U Bobur, Mashrab, Bedilni sevib mutolaa qilar edi. Anna Axmatova, Sergey Yesenin kabi rus shoirlari va Abdulla Oripovni ko‘p o‘qir edi.

•  Shoirning o‘zi suhbatlardan birida “Men har yili, ko‘pincha, bir she’rim ta’siri bilan yuraman. Bu yilgilaridan “Biz baxtli bo‘lamiz, Xudo xohlasa…” degan she’rimni yoqtiraman” degan edi.

Muhammad Yusuf 2001-yilning 31-iyulida Qoraqalpog‘istoning Ellikqal’a tumanida, yuzlab muxlislar qarshisida she’r o‘qiyotgan paytda yurak xurujidan vafot etgan.

Guljahon Sanjarbekova tayyorladi