$
12655.02 UZS
22.14
144.28 UZS
-0.24
13725.63 UZS
58.12
32° Кечаси 22°

Порт шаҳарларнинг асосий муаммолари ёхуд табиий офатлар ва аномал об-ҳаво

15:19 / 16.04.2023

Оксфорд университети тадқиқотчилари иқлим ўзгариши турли мамлакатлардаги портларга қандай таъсир қилиш ва табиий офатлар қандай иқтисодий зарар келтириб чиқаришини аниқладилар.

Тадқиқот моҳияти нима?

Мутахассислар иқлим ўзгариши дунёнинг 1340 та энг муҳим портига қандай таъсир этишини ўрганди.

Қайд этилишича, барча портларнинг 86 фоизи зилзилалар, циклонлар, бўронлар, сув тошқинлари, шунингдек, денгиз экстремал ҳодисалари – юқори шамол тезлиги, тўлқинлар, ҳарорат, сув тошқини каби учтадан ортиқ иқлимий ва геофизик хавф-хатарларга дучор бўлади.

Экстремал денгиз шароитлари бутун дунё бўйлаб портларнинг тахминан 40 фоизига халақит бермоқда. Иқлим хавфи туфайли йилига 7,6 миллиард доллар сарф этилади. Тропик циклонлар ва дарёлар томонидан портларни сув босиши асосий омиллардан биридир.

Жисмоний зарарга қўшимча равишда, табиий офатлар билан боғлиқ сабаб билан портларнинг ишламай қолиши ҳар йили 67 миллиард долларлик глобал савдони хавф остига қўяди.

Осиё, Мексика кўрфази ва Ғарбий Европадаги йирик портлар иқлим хавфига энг кўп дучор бўлади.

Тадқиқот муаллифлари мамлакатлар иқлим ўзгариши ва табиий офатларга чидамли бўлиши учун портларни модернизация қилишни тавсия этади. Бу келажакда хавф ва молиявий йўқотишларни камайтиришга ёрдам бериши мумкин. Бундан ташқари, янги объектларни қуришда иқлим хусусиятлари ва табиий офат омилларини ҳам ҳисобга олиш керак.

Бу нима дегани?

Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Савдо ва Тараққиёт Конференцияси (UNCTAD) маълумотларига кўра, жаҳон савдосининг 80 фоизи портларда амалга оширилади. Шу сабабли, уларнинг ишидаги кичик узилишлар ҳам компаниялар учун, ҳам бутун иқтисодиёт учун жиддий молиявий йўқотишларга олиб келади.

Масалан, 1995 йилда Мексиканинг Кобе шаҳрида юз берган зилзила натижасида бандаргоҳга етган зарар миқдори 5,5 миллиард долларга баҳоланган. Бу суммага нафақат инфратузилмага етказилган зарар, балки портнинг ишламай қолиши ҳам киради.

Соҳил ва дарёлар яқинидаги жойлар портларни табиий офат хавфига дучор қилади. Шу билан бирга, глобал исиш билан боғлиқ иқлим ўзгариши тез-тез бўронларга, музликларнинг эришига ва натижада денгиз сатҳининг кўтарилишига олиб келади.

Бу ҳолатда қандай қилиб пул ишлаш мумкин?

Портлар учун иқлимга чидамли технологияларни ишлаб чиқиш ва жорий этишга ихтисослашган компаниялар ўз хизматлари ва маҳсулотларига талабнинг ошишини кутишлари мумкин. Масалан, тошқиндан ҳимоя қилиш тизимлари, такомиллаштирилган материаллар ва тузилмалар, қайта тикланадиган энергия манбаларининг интеграцияси.

Порт объектлари учун иқлим хавфини баҳолаш ва стратегияни ишлаб чиқиш хизматларини кўрсатувчи компаниялар порт операторлари ва ҳукуматлардан янги буюртмалар олиши тавсия этилади.

Суғурта компаниялари порт объектлари учун иқлим хавфларини қоплайдиган ихтисослаштирилган суғурта маҳсулотларини жорий этишлари, инвесторлар эса портларнинг иқлимга чидамлилиги билан боғлиқ компаниялар ва лойиҳаларга сармоя киритиш ҳақида ўйлашлари мумкин.


Лайфстайл


														
														ОАВ: Илон Маск Дональд Трампнинг сайловолди штаб-квартирасига катта миқдорда хайрия қилди

ОАВ: Илон Маск Дональд Трампнинг сайловолди штаб-квартирасига катта миқдорда хайрия қилди

“Блоомберг” манбаларига таяниб маълум қилишича, Америка  PAC гуруҳига ўтказилган аниқ миқдор номаълум, бироқ бу пул “катта” …
15:14 / 13.07.2024

														
														Тейлор Свифтнинг  мухлислари концертда зилзила содир этишди

Тейлор Свифтнинг мухлислари концертда зилзила содир этишди

Бу ҳақда “SwissInfo” хабар бермоқда.
14:50 / 13.07.2024

														
														Шифокор қайси сув фойдалироқ эканлигини маълум қилди

Шифокор қайси сув фойдалироқ эканлигини маълум қилди

Шунингдек, ҳеч бўлмаганда муслук сувини филтрлаш яхшироқ эканини таъкидлаган.
11:07 / 13.07.2024

														
														Илон Маск Марсда шаҳар қураётгани ростми?

Илон Маск Марсда шаҳар қураётгани ростми?

Илон Маск “Тhе New York Times” газетасининг ўзининг SpaceX компаниясининг Марсда шаҳар қуриш режалари ҳақидаги баёнотига изо…
12:22 / 12.07.2024

														
														Актёр Жорж Клуни Байденни президентлик пойгасини тарк этишга чақирди

Актёр Жорж Клуни Байденни президентлик пойгасини тарк этишга чақирди

Байден пойгадан чиқмаса, кампанияга ёрдам беришни тўхтатишларини очиқчасига огоҳлантирди.
11:52 / 12.07.2024

														
														Париждаги Олимпиада ўйинлари вақтида учар таксилар хизмат кўрсатади

Париждаги Олимпиада ўйинлари вақтида учар таксилар хизмат кўрсатади

Олимпиада вақтида фақат Германиянинг “Volocopter” самолёт ишлаб чиқарувчиси ўзининг учар таксиларини бошқариши мумкин.
11:49 / 12.07.2024

														
														Шакира Америка Кубоги финалида чиқиш қилади

Шакира Америка Кубоги финалида чиқиш қилади

Колумбиялик хонанда финал танаффусида қўшиқ ижро этади.
10:33 / 12.07.2024

														
														Японияда кулиш ҳақида қарор чиқарилмоқда

Японияда кулиш ҳақида қарор чиқарилмоқда

Таъкидланишича, либерал-демократик партия ушбу қарор ташаббуси билан чиққан.
10:24 / 12.07.2024

														
														Қаҳвадан тайёрланган янгича қаламлар тақдим этилди

Қаҳвадан тайёрланган янгича қаламлар тақдим этилди

Унинг таркиби 20% қайта ишланган қаҳва ва 80% елим ва мумдан иборат.
10:07 / 12.07.2024

														
														Энг “чиройли” авторақам аукционда 508 млн сўмга сотилди

Энг “чиройли” авторақам аукционда 508 млн сўмга сотилди

Энг қиммат “чиройли” авторақам тошкентлик юридик шахсга 517,14 млн сўмга сотилган.
09:49 / 12.07.2024

Бу ҳам қизиқ

Бир киши ҳалок бўлиб, икки киши яраланган

Бир киши ҳалок бўлиб, икки киши яраланган

Трампга уюштирилган суиқасд ҳақида нималар маълум?
09:45 / 14.07.2024
Тейлор Свифтнинг  мухлислари концертда зилзила содир этишди

Тейлор Свифтнинг мухлислари концертда зилзила содир этишди

Бу ҳақда “SwissInfo” хабар бермоқда.
14:50 / 13.07.2024
⚡ Ўқишни кўчириш бўйича ўтиш баллари тасдиқланди

⚡ Ўқишни кўчириш бўйича ўтиш баллари тасдиқланди

Ушбу ўтиш баллари жорий йилда ҳам тизимида олий таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идораларнинг таклифлари асосида шаклл…
16:34 / 13.07.2024
КХДР АҚШ ва Жанубий Кореянинг қўшма баёнотини қоралади

КХДР АҚШ ва Жанубий Кореянинг қўшма баёнотини қоралади

Аввалроқ, АҚШ ва Жанубий Корея раҳбарлари Вашингтондаги НАТО саммити майдонларида учрашиб, қўшма баёнот чиқариб, АҚШ мавжуд …
17:53 / 13.07.2024
Италиянинг шимолида бўронлар, жанубда эса ғайритабиий иссиқлик билан курашмоқда

Италиянинг шимолида бўронлар, жанубда эса ғайритабиий иссиқлик билан курашмоқда

Айни пайтда Африкадан келаётган ғайритабиий иссиқлик мамлакатнинг марказий ва жанубий ҳудудларига таъсир қилишда давом этмоқ…
18:00 / 13.07.2024
Сел келиши оқибатида бир аёл ҳаётдан кўз юмди

Сел келиши оқибатида бир аёл ҳаётдан кўз юмди

Бу ҳақда Республика Фавқулодда вазиятлар ва фуқаролик мудофааси қўмитаси маълумот берди.
10:32 / 14.07.2024
ОАВ: Илон Маск Дональд Трампнинг сайловолди штаб-квартирасига катта миқдорда хайрия қилди

ОАВ: Илон Маск Дональд Трампнинг сайловолди штаб-квартирасига катта миқдорда хайрия қилди

“Блоомберг” манбаларига таяниб маълум қилишича, Америка  PAC гуруҳига ўтказилган аниқ миқдор номаълум, бироқ бу пул “катта” …
15:14 / 13.07.2024
Олий таълим, фан ва инновациялар вазири Қўнғиротбой Шарипов пойтахтда тест имтиҳонлари ўтказилаётган ҳудудларда бўлди

Олий таълим, фан ва инновациялар вазири Қўнғиротбой Шарипов пойтахтда тест имтиҳонлари ўтказилаётган ҳудудларда бўлди

Бугун тест синовлари республикамиздаги 73 та катта сиғимли ёпиқ бинода бошланди.
13:06 / 14.07.2024
Шифокор қайси сув фойдалироқ эканлигини маълум қилди

Шифокор қайси сув фойдалироқ эканлигини маълум қилди

Шунингдек, ҳеч бўлмаганда муслук сувини филтрлаш яхшироқ эканини таъкидлаган.
11:07 / 13.07.2024
Тошкентда бир қатор кўчалар вақтинча ёпилади

Тошкентда бир қатор кўчалар вақтинча ёпилади

Жорий йилнинг 15 июль куни соат 00:00 дан бошлаб Тошкент шаҳрининг Мирзо Улуғбек туманидаги кўчаларда қурилиш таъмирлаш ишла…
17:57 / 14.07.2024

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!