$
12614.80 UZS
-6.21
143.33 UZS
1.78
13626.51 UZS
55.14
37° Kechasi 23°

Arzon un mahsulotidan ishlab chiqarilgan qolipli non chorva mollarini boqishga ishlatilgan

19:31 / 30.05.2022

Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi O‘zbekiston Prezidentining “Gʻallani yetishtirish va sotishda bozor tamoyilini joriy etishning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qaroriga sharh tayyorladi.

Vazirlar Mahkamasining qarorlari bilan qolipli non va un narxlari erkinlashtirilgan edi. 2019-yilning 15-oktyabridan 2020-yilning 16-apreliga qadar birja savdolarida 846,3 ming tonna un o‘rtacha 2,4 mln so‘mdan sotildi.

Koronavirus pandemiyasi sharoitida ichki bozorda oziq-ovqat xavfsizligi va narxlar barqarorligini ta’minlash, barcha iste’molchilarga un mahsulotini tizimli va kafolatli yetkazib berish maqsadida 2020-yil 16-apreldan, un mahsulotini birja savdolarisiz to‘g‘ridan-to‘g‘ri shartnomalar asosida yetkazib berish bo‘yicha vaqtinchalik tartib o‘rnatilgan.

Ushbu tartib bugungi kungacha amalda bo‘ldi va bu vaqtinchalik chora o‘z vazifasini bajarib bo‘ldi.

Quyidagi holatlar mazkur tartibni saqlab qolishning maqsadga muvofiq emasligini ko‘rsatmoqda:

  • ichki bozorni arzon un va non bilan ta’minlash maqsadida bug‘doy xarid narxlarini davlat tomonidan belgilash bozor tamoyillariga mos emas va bu bug‘doy yetishtiruvchi xo‘jaliklarning bug‘doy yetishtirishdan zarar ko‘rishlariga olib keldi;
  • davlat resurslariga olingan bug‘doydan ishlab chiqarilgan un ichki bozorni to‘liq ta’minlab bermasligi sababli import un va mahalliy un narxlari o‘rtasidagi katta farq mahalliy unni yetkazib berish zanjirida korrupsiogen muhit shakllanishiga sabab bo‘ldi; 
  • arzon un mahsulotidan ishlab chiqarilgan qolipli nonni chorva mollarini boqishga ishlatish holatlari mavjud;
  • eng muhimi davlat resurslariga olingan bug‘doyni qayta ishlashdan olingan un mahsuloti arzon narxlarda aholiga to‘liq yetib bormayapti va bu aholining haqli noroziligiga sabab bo‘lmoqda.

Prezidenti 2022-yil 11-may kuni g‘allachilik sohasidagi islohotlarning muhim bosqichiga bag‘ishlab o‘tkazilgan yig‘ilishda, hosildorlikni yuqori darajaga olib chiqish va shu orqali bozorda sotiladigan don hajmini ko‘paytirish hamda narx-navo barqarorligini ta’minlashning yagona to‘g‘ri yo‘li bozor narxlariga o‘tish kerakligini ta’kidlab o‘tgan edi.

Yuqorida ko‘rsatilgan salbiy holatlarining oldini olish va ijtimoiy himoyaga muhtoj aholini manzilli qo‘llab-quvvatlash hamda respublikada don yetishtirish hajmlarini sezilarli darajada oshirish maqsadida mazkur qaror qabul qilindi.

Qarorni qabul qilishning asosiy maqsadi birinchi navbatda g‘alla yetishtiruvchilarning, shu jumladan, fermer xo‘jaliklarining moddiy manfaatdorligini oshirish va shu asosda g‘alla hosildorligi va yalpi hosil yetishtirish hajmlarini keskin oshirishga zamin yaratishdir.

Bu o‘z navbatida ichki bozorni bug‘doy va un mahsulotlari bilan uzluksiz ta’minlashga zamin yaratadi hamda sohaning investitsiyaviy jozibadorligini oshiradi.

Bundan tashqari un ishlab chiqarishga mos kelmagan 4 va 5-sinf bug‘doy birja savdolarida hech qanday cheklovlarsiz barcha iste’molchilarga sotiladi.
Shuningdek qarorda, Jamg‘arma tomonidan “O‘zdonmahsulot” kompaniyasi tizimi korxonalarining birja savdolaridan don xarid qilish xarajatlarini qoplashga 800 mlrd so‘mgacha kredit resurslarini tijorat banklariga Markaziy bankning asosiy stavkasida joylashtirish topshirilgan.

Qarorda belgilangan choralar don va un mahsulotlarini to‘liq bozor narxlarida sotish va sotib olishni yo‘lga qo‘yilishini ta’minlaydi.

Kimlar bundan manfaatdor bo‘ladi?

Respublika bo‘yicha 40 mingga yaqin xo‘jalik g‘alla yetishtirish bilan shug‘ullanadi. Har bir fermer xo‘jaligida o‘rtacha 10 ta ishchi mehnat qilsa, fermerlarning oilasi bilan qo‘shib hisoblaganda 440 mingga yaqin oilaning yoki har oilada o‘rtacha 5 kishidan hisoblaganda 2,2 mln aholining moddiy manfaatdorligi oshadi.

Un ishlab chiqaruvchi barcha korxonalar bug‘doyni birjada sotib oladi va ishlab chiqarilgan un mahsulotini birjada sotadi. Ishlab chiqaruvchilar soni yetarli darajada ko‘pligi sababli ushbu sohada raqobat muhiti shakllangan bu o‘z navbatida korxonalarni xarajatlarni kamaytirish va mahsulot sifatini oshirish ustida ishlashga majbur etadi. Korxona raqobatbardosh bo‘lsa uning daromadi oshadi. Barchamiz iste’molchi sifatida bozordan sifatli mahsulot sotib olish imkoniga ega bo‘lamiz.

Bug‘doy va un mahsuloti birja orqali sotilishi, ushbu mahsulotlarning harakatlanishi va soliq tushumlarining shaffofligini ta’minlaydi. Shuningdek, davlat iqtisodiyotga aralashuv yukidan xalos bo‘ladi.

Don va un mahsulotlari birjada sotilishi natijasida ijtimoiy himoyaga muhtoj aholining yuzaga keladigan qo‘shimcha xarajatlarini qoplashga yordam beradi.


Bu ham qiziq

Alisher Usmonov Yevropa bankini sudga berdi

Alisher Usmonov Yevropa bankini sudga berdi

Da’vo Frankfurt-Mayn mintaqaviy sudiga topshirilgan.
20:39 / 17.06.2024
Sian-Samarqand-Sian yo‘nalishida yangi aviaqatnov ochildi

Sian-Samarqand-Sian yo‘nalishida yangi aviaqatnov ochildi

Bu haqda “Dunyo” axborot agentligi xabar berdi.
14:59 / 18.06.2024
Shifokor: qahva jigar saratonini oldini oladi

Shifokor: qahva jigar saratonini oldini oladi

Shifokor bu ichimlikning zararli emasligini va uni har kuni iste’mol qilish kerakligini ta’kidlagan.
10:01 / 18.06.2024
Turkiyada Qurbon hayiti paytida 16 ming kishi tan jarohati oldi

Turkiyada Qurbon hayiti paytida 16 ming kishi tan jarohati oldi

Uning aniqlik kiritishicha, Anqarada ko‘proq jarohat olgan - 1274 kishi, Istanbulda 840 kishi va Izmirda 416 kishi jarohatla…
13:40 / 17.06.2024
Qirg‘izistonning 44 950 gektardan ortiq hududida chigirtka zararkunandalari yo‘q qilindi

Qirg‘izistonning 44 950 gektardan ortiq hududida chigirtka zararkunandalari yo‘q qilindi

Bu haqda Suv resurslari, qishloq xo‘jaligi va qayta ishlash sanoati vazirligi xabar berdi.
16:11 / 18.06.2024
Odamlar telefonlar o‘rniga miya implantlaridan foydalanadilar – Ilon Mask

Odamlar telefonlar o‘rniga miya implantlaridan foydalanadilar – Ilon Mask

Uning fikricha, kelajakda odamlarga mobil qurilmalar umuman kerak bo‘lmaydi.
13:51 / 17.06.2024
O‘zbekistondan Rossiyaga mehnat migrantlari oqimi kamayishi mumkin

O‘zbekistondan Rossiyaga mehnat migrantlari oqimi kamayishi mumkin

Bu haqda O‘zbekiston Tashqi mehnat migratsiyasi agentligi bo‘lim boshlig‘i Alisher Ro‘ziyev ma’lum qildi.
13:24 / 17.06.2024
Qirg‘izistonda sodir bo‘lgan zilzila kuchi Andijon viloyatida sezildi

Qirg‘izistonda sodir bo‘lgan zilzila kuchi Andijon viloyatida sezildi

Zilzila epitsentri Toshkentdan 302 kilometr sharqda.
09:19 / 18.06.2024
Qaysi hududda xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalar soni ko‘p?

Qaysi hududda xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalar soni ko‘p?

O‘zbekistonda 2024-yilning 1-may holatiga, chet el investitsiyalari ishtirokida 14 478 ta korxonalar faoliyat ko‘rsatmoqda.
10:55 / 17.06.2024
Haj paytida o‘n to‘rt nafar iordaniyalik ziyoratchi vafot etdi

Haj paytida o‘n to‘rt nafar iordaniyalik ziyoratchi vafot etdi

Bu haqda “Reuters” xabar berdi.
17:11 / 18.06.2024

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!