Joriy yilning 26-27-yanvar kunlari “Yuksalish” umummilliy harakati tomonidan dorixonalarda taqiqlangan dori vositalarining sotilishini o‘rganish maqsadida monitoring o‘tkazildi. “Sirli mijoz” ko‘rinishidagi monitoring O‘zbekiston bo‘ylab 308 ta dorixonani qamrab olgan.

Shu kunlarda Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti dori ishlab chiqaruvchilarni xomashyo va tayyorlash jarayoni sifatini nazorat qilishni kuchaytirish, hukumatlarni bozorlarda sifatsiz va qalbaki dori vositalari ustidan nazoratni kuchaytirishga chaqirdi.

Natijada hududlarda dorixona xodimlari taqiqlangan dori vositalari sotilmasligi haqida xabardor qilingani ma’lum bo‘ldi. Iste’molchilar huquqlarini ximoya qilish jamiyatlari federasiyasi, patronaj xizmatlari va boshqa mutasaddi tashkilotlar tomonidan aholi o‘rtasida tushuntirish ishlari olib borilmoqda, sotuvdan chiqarilgan dori vositalari ro‘yxati tarqatilmoqda. Aksariyat dorixonalarda taqiqlangan dori vositalari sotuvdan olib qo‘yilgan, biroq omborlarda hamon saqlanayotgani aniqlandi.

Monitoringda ma’lum bo‘ldiki, ayrim dorixonalarda Sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan sotuvi to‘xtatilgan dori vositalari erkin sotuvda mavjud. Xususan, Qashqadaryo viloyati va Surxondaryo viloyatining ayrim dorixonalarida Hindistonning “Marion Biotech Pvt. Ltd.” kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan “Nolgripp Junior” yo‘talga qarshi siropi, “Travamaks”, “Nolgripp” va “Sinepar” tabletkalari va pastillarini hali ham xarid qilish mumkin. Aholi ushbu dori-darmonlarni yuz bergan fojiali holatlar, sog‘liq va hayot uchun ehtimoliy xavflarga qaramay, avvalgidek sotib olayotgani aniqlandi.

Murojaatda qayd etilishicha, so‘nggi to‘rt oy davomida 7 ta davlat, shu jumladan O‘zbekiston dietilenglikol (DEG) va etilenglikol (EG)ning yuqori konsentrasiyalari bilan ifloslangani tasdiqlangan yoki shubha qilingan bolalar uchun reseptsiz beriladigan yo‘talga qarshi siroplardan foydalanishning bir necha holatlari haqida xabar bergan. Bular sanoat erituvchilar va antifrizlar sifatida ishlatiladigan zaharli kimyoviy moddalardir. Ular oz miqdorda ham o‘limga olib kelishi mumkin va dori-darmonlar tarkibida bo‘lmasligi kerak.

O‘zbekistonda “Dok-1 Maks” siropini ichish natijasida bolalar o‘limi kuzatilgan so‘ng aybdorlarni aniqlash, ularni javobgarlikka tortish va bunday holatlarning oldini olish choralari ko‘rilmoqda. Jumladan, “Quramax Medisal” kompaniyasining O‘zbekistonda farmasevtika faoliyatini amalga oshirish uchun berilgan lisenziyasi sud tartibida bekor qilindi, yaroqsiz dori vositalarini muomaladan chiqarib tashlash va ularni yo‘q qilish to‘g‘risidagi talab qanoatlantirildi.

Sog‘liqni saqlash vazirligi aholi salomatligini muhofaza qilish va boshqa dori vositalarini qo‘shimcha tekshirish maqsadida 2022 yilda “Quramax Medical” tomonidan olib kirilgan barcha dori vositalari sotuvini to‘xtatdi. Bular 36 turdagi dorilar bo‘lib, ular ichiga “Dok-1 Maks”, “Nolgripp” siroplari, “Travamaks” tabletkalari va eritma uchun granulalari kiradi.

• Dori
• Yuksalish