$
11899.09 UZS
1.19
₽
141.53 UZS
1.35
€
13298.42 UZS
-37.94
31° Kechasi 18°

Finlandiyalik muhandislar dunyodagi birinchi qum batareyasini ishga tushirdi

17:32 / 25.07.2022

Finlandiyalik muhandislar guruhi Kankaanpadagi “Vatajankoski” elektr stansiyasida ortiqcha yashil energiyani saqlaydigan qum batareyasini o‘rnatdi.

Batareya quyidagicha ishlaydi: quyosh panellari va shamol turbinalari tomonidan ishlab chiqarilgan elektr quvvati qum batareyalarida saqlanadi. Qum akkumulyatori 100 tonna qurilish qumini saqlaydigan bunkerdir. Elektr quvvati qumni 500 darajaga qizdiradi. Qum, shuningdek, issiqlik almashtirgich yordamida kamera ichida aylanib yuradigan havoni isitadi. Xonani isitish uchun qum akkumulyatoridan chiqqan issiq havo markaziy isitish tizimiga kiradigan suvni qizdiradi.

Qumning isishi uchun uzoq vaqt kerak bo‘ladi, lekin uning sovishi ham uzoq vaqt oladi. Shuning uchun batareya bir necha oy davomida issiqlikni saqlab turishi mumkin.

“Polar Night Energy” loyihasi mualliflarining fikricha, texnologiyani osonlik bilan kengaytirib, hatto sanoat ishlab chiqarishida ham qo‘llash mumkin.

Песочная батарея — это бункер, в котором хранится 100 т строительного песка.

Bu nimani anglatadi?

2022-yilda Rossiyaga qarshi qo‘llanilgan sanksiyalar tufayli Yevropa davlatlari energetika inqiroziga duch keldi. Fevral oyi oxirida elektr energiyasi narxi 1 megavatt/soat uchun 530 yevrogacha ko‘tarildi. To‘g‘ri, keyinchalik narx tushib ketdi, biroq hozirgi miqdor ham yuqori bo‘lib qolmoqda. Agar 2021-yilning may oyida Italiyada bir MVt/soat narxi 70 yevroni tashkil etgan bo‘lsa, 2022-yilda u 230 yevroga teng bo‘ladi. Vaziyat 2022-yil iyul oyidagi g‘ayritabiiy issiqlik tufayli yanada og‘irlashdi – harorat 40 darajadan oshdi. Bunday haroratda tabiiy gazda ishlaydigan ko‘plab elektr stansiyalari to‘liq quvvat bilan faoliyat yuritmaydi va shuning uchun unumdorligi pasayadi.

Muammoni hal qilishning bir yo‘li yashil energiyaga o‘tishdir. Biroq, bir necha sabablarga ko‘ra qisqa muddatda bunga erishib bo‘lmaydi. Asosiy muammo – muqobil energiyani rivojlantirishning yuqori xarajatlari va zarur infratuzilmaning yo‘qligi. Bundan tashqari, quyosh panellari va shamol tegirmonlarini ishlab chiqarish ekologik jihatdan qulay emas. Iqlim, ob-havo va mavsumiy sharoitlarga ham bog‘liqlik mavjud: yilning turli vaqtlari va kunlarida har xil miqdorda energiya ishlab chiqariladi, buning natijasida uni yetkazib berishda uzilishlar bo‘lishi mumkin. Yil va kun davomida energiya teng taqsimlanishi uchun kuchli batareya kerak. Hozir ulardan biri Finlandiya muhandislari tomonidan taklif qilingan.


Ilm-fan


														
														Qozog‘iston Shimoliy Orol dengizi sathini 44 metrgacha ko‘tarmoqchi

Qozog‘iston Shimoliy Orol dengizi sathini 44 metrgacha ko‘tarmoqchi

Qozog‘iston hukumati kelgusi besh-olti yil ichida Shimoliy Orol dengizidagi suv sathini 44 metrgacha ko‘tarishni rejalashtir…
15:18 / 08.10.2026

														
														Ford Nucleon: yadro reaktorida yuradigan avtomobil nega yaratilmay qoldi?

Ford Nucleon: yadro reaktorida yuradigan avtomobil nega yaratilmay qoldi?

1958-yilda AQSHning Ford kompaniyasi benzin o‘rniga atom energiyasidan foydalanadigan avtomobil — Ford Nucleon konsepsiyasin…
09:27 / 07.10.2026

														
														Qozog‘istonda Sun’iy intellekt universiteti ochiladi

Qozog‘istonda Sun’iy intellekt universiteti ochiladi

Qozog‘istonda 2026-yilda yangi formatdagi texnologik oliygoh – Sun’iy intellekt universiteti ochiladi. Bu haqda kecha, 24-ap…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Yerning yangi suratlarini e’lon qildi

NASA Yerning yangi suratlarini e’lon qildi

Oyga so‘nggi boshqariladigan missiya 1972-yil dekabr oyida Amerikaning "Apollon-17" ekspeditsiyasi doirasida amalga oshirilg…
14:18 / 04.04.2026

														
														Haydovchilarni uyqudan ogohlantiruvchi aqlli ko‘zoynak yaratildi

Haydovchilarni uyqudan ogohlantiruvchi aqlli ko‘zoynak yaratildi

“Haydovchilar uchun uyquga qarshi aqlli ko‘zoynak — AntiSleep Glasses” nomli EHM uchun yaratilgan dastur Adliya vazirligi to…
17:32 / 24.12.2025

														
														NASA tovushdan tez uchuvchi samolyotni sinovdan o‘tkazdi

NASA tovushdan tez uchuvchi samolyotni sinovdan o‘tkazdi

Samolyot uchish-qo‘nish yo‘lagidan tik ko‘tarilganidan so‘ng, bir soat parvoz qilgan va NASA Air parvoz tadqiqot markazi yaq…
14:28 / 29.10.2025

														
														Kimyo bo‘yicha Nobel mukofoti g‘oliblari aniqlandi

Kimyo bo‘yicha Nobel mukofoti g‘oliblari aniqlandi

Kimyo bo‘yicha 2025-yilgi Nobel mukofoti g‘oliblari e’lon qilindi.
18:32 / 08.10.2025

														
														Tibbiyot bo‘yicha Nobel mukofoti topshirildi

Tibbiyot bo‘yicha Nobel mukofoti topshirildi

2025-yilgi Tibbiyot bo‘yicha Nobel mukofoti Meri Brunkow, Fred Ramsdell va Shimon Sakaguchiga topshirildi.
17:53 / 06.10.2025

														
														Til sertifikatiga ega bo‘lmagan chet tili o‘qituvchilari yil yakuniga qadar ishlaydi

Til sertifikatiga ega bo‘lmagan chet tili o‘qituvchilari yil yakuniga qadar ishlaydi

Qoraqalpog‘iston, viloyatlar va Toshkent shahridagi barcha tegishli bo‘limlarga ushbu topshiriqlar yetkazildi.
16:14 / 24.09.2025

														
														Endi super kontrakt miqdorini OTM rektorlari belgilaydi

Endi super kontrakt miqdorini OTM rektorlari belgilaydi

Maqsadli qabul asosida tavsiya etilgan abituriyentlar ushbu imtiyozda
10:53 / 23.09.2025

Bu ham qiziq

Dunyoda o‘ta qashshoqlikda yashayotganlar soni 51,5 millionga oshdi

Dunyoda o‘ta qashshoqlikda yashayotganlar soni 51,5 millionga oshdi

BMT Taraqqiyot dasturi ma’lumotlariga ko‘ra, dunyo bo‘ylab kambag‘allikdan aziyat chekayotganlar soni 1,2 milliard kishiga y…
10:03 / 13.10.2026
Toshkentda xalqaro kontent bozori tashkil etiladiToshkentda xalqaro kontent bozori tashkil etiladi

Toshkentda xalqaro kontent bozori tashkil etiladiToshkentda xalqaro kontent bozori tashkil etiladi

O‘zbekistonda ilk bor 2027-yil 4–5-fevral kunlari “Tashkent Content Market” (TCM) xalqaro kontent bozori o‘tkaziladi. Tadbir…
09:22 / 10.10.2026
O‘zbekistonning robototexnika bo‘yicha terma jamoasi a’zolari davlat mukofotlari bilan taqdirlandi

O‘zbekistonning robototexnika bo‘yicha terma jamoasi a’zolari davlat mukofotlari bilan taqdirlandi

Prezident Shavkat Mirziyoyev farmoni bilan Koreya Respublikasining Inchxon shahrida o‘tkazilgan “FIRST Global Challenge” xal…
15:17 / 13.10.2026
13-oktyabr — TARIX IZLARIDA

13-oktyabr — TARIX IZLARIDA

Muhim tarixiy voqealar
08:35 / 13.10.2026
Turkiyada 15 yoshgacha bo‘lgan bolalarga ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish taqiqlanadi

Turkiyada 15 yoshgacha bo‘lgan bolalarga ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish taqiqlanadi

15 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan o‘smirlarga qo‘shimcha cheklovlar bilan ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishga ruxsat beriladi.
17:20 / 10.10.2026
Toshkent viloyatida voyaga yetmagan qizlarni narkotik savdosiga jalb qilgan shaxslar ushlandi

Toshkent viloyatida voyaga yetmagan qizlarni narkotik savdosiga jalb qilgan shaxslar ushlandi

Toshkent viloyatining Chirchiq shahri va Qibray tumanida giyohvandlik vositalarini tarqatish bilan shug‘ullangan shaxslar qo…
12:08 / 13.10.2026
Erkinjon Turdimov oliy ta’limda sifat va kasbiy tayyorgarlikni kuchaytirish vazifalarini belgiladi

Erkinjon Turdimov oliy ta’limda sifat va kasbiy tayyorgarlikni kuchaytirish vazifalarini belgiladi

O‘zbekiston Bosh vazirining birinchi o‘rinbosari — ta’lim va ilm-fan vaziri Erkinjon Turdimov oliy ta’lim tizimiga mas’ul ra…
15:12 / 13.10.2026
Tramp Oq uy matbuot kotibi lavozimiga Keti Zaxariyani tayinladi

Tramp Oq uy matbuot kotibi lavozimiga Keti Zaxariyani tayinladi

AQSH Prezidenti Donald Tramp Keti Zaxariyani Oq uyning yangi matbuot kotibi etib tayinlaganini e’lon qildi. U avgust oyi oxi…
09:29 / 10.10.2026
Toshkentda 1,2 kilogrammdan ortiq sintetik giyohvandlik moddasi musodara qilindi

Toshkentda 1,2 kilogrammdan ortiq sintetik giyohvandlik moddasi musodara qilindi

Toshkentda sintetik giyohvandlik moddalarini tarqatishda gumonlangan shaxs ushlandi. Davlat xavfsizlik xizmati (DXX) ma’lumo…
09:35 / 10.10.2026
Tailand qirolichasi qiruvchi samolyotni ilk bor mustaqil boshqardi

Tailand qirolichasi qiruvchi samolyotni ilk bor mustaqil boshqardi

Tailand qirolichasi Sutxida Shvetsiyada ishlab chiqarilgan JAS 39C Gripen ko‘p maqsadli qiruvchi samolyotida ilk mustaqil pa…
09:37 / 10.10.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!