Zamonaviy Venera, hajmi bo‘yicha Yerga o‘xshash bo‘lsa-da, hayot uchun mutlaqo yaroqsiz: zich atmosfera, sulfat kislota yomg‘irlari va selsiy shkalasi bo‘yicha +465 daraja harorat tufayli. Ammo har doim ham shunday bo‘lmagan: Chikago universiteti (AQSH) geofiziklari tomonidan olib borilgan yangi tadqiqot sayyorada bir necha milliard yil davomida suyuq suv mavjud bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatdi.

Sayyoraga bo‘lgan tadqiqot missiyalarisiz, aniq bir narsani bilib bo‘lmaydi, ammo Venera atmosferasi tarixini modellashtirish shuni ko‘rsatdiki, taxminan 3 milliard yil oldin sayyora okeanlar bilan qoplangan bo‘lishi mumkin – xuddi hozirgi Yer kabi. Bu haqiqatga yaqin, chunki Quyosh issiqligi u vaqtlarda kamroq edi. Ammo vaqt o‘tishi bilan u yanada yorqinroq bo‘lib, Venerani isita boshladi, buning natijasida okeanlar qurib, atmosfera zichroq bo‘ldi.

Albatta, bu simulyasiyaga asoslangan taxmin. Venera hech qachon yashashga yaroqli ekanligiga kafolat yo‘q. Bundan tashqari, Veneradan kelgan kislorod qayerga ketganligi haqidagi savolga hali ham javob yo‘q. Sirtdan bug‘langan suv atmosferada kislorod qoldirgan bo‘lishi kerak, ammo sayyora yuzasida juda kam.

Kislorodning yo‘qolishini tushuntirishi mumkin bo‘lgan ba’zi nazariyalar mavjud. Misol uchun, u Venerani qoplagan vulqonlarning karbonat angidrid bilan bog‘lanishi mumkin. Biroq, olimlarning ta’kidlashicha, bunday natija ehtimoldan yiroq emas. Qo‘shimchasiga, kislorod qandaydir tarzda atmosferadan chiqib ketgan yoki sirtdagi oksidlovchi magma tomonidan so‘rilgan bo‘lishi mumkin.

Kelgusi o‘n yillikda Venera haqida ko‘proq ma’lumotlarni bilib olishimiz mumkin. 2029-yilning yozida NASA 2031-yilda Veneraga yetib borishi kerak bo‘lgan “Davinci” zondini sayyoraga uchirmoqchi.

• NASA
• Okean
• Quyosh