Dam olish – har qanday tirik organizm hayoti uchun muhim. Bu davrda ham jismoniy, ham psixologik quvvat tiklanadi. Hordiq chiqarishning ikki xil turi bor: faol va nofaol. Bir-birini to‘ldirgan holda ikkalasi ham inson organizmiga o‘z foydasini ko‘rsatadi.  

Faol dam olish odamga hissiy barqarorlikka erishish, bir xil ishdan dam olish va stresslardan chalg‘ish imkonini beradi. U bitta faoliyatni boshqasiga o‘zgartirishdan iborat. Bunday hordiqqa tabiat qo‘yniga sayr, harakatli o‘yinlar, sayohatlar, raqs va faol harakatlarni talab qiluvchi yana ko‘plab ishlar misol bo‘la oladi.  Olimlarning aniqlashicha, har qanday faollik orqali nafaqat energiya yo‘qotish, balki uni to‘plash ham mumkin. 

Masalan, odam sayr qilganida qon aylanishi yaxshilanadi, qon-tomir, tayanch-harakat va nafas tizimlarining faoliyati tiklanadi. Shundan kelib chiqib, faol dam olish organizmning safrlagan energiyasini o‘ziga qaytarib olishiga yordam beradi. 

Bundan tashqari, faol dam olish ishchanlikni oshiradi, kishi holatini umumiy holda yaxshilaydi. Bunday vaqt o‘tkazish – aqliy faoliyat bilan shug‘ullanadigan odamlarga, ayniqsa mos keladi. 

Nofaol (passiv) dam olish deganda aqliy yoki jismoniy zo‘riqishdan holi xatti-harakatlar bilan shug‘ullanish, xotirjamlik nazarda tutiladi. 
Olimlarning tadqiqotlari shuni isbotladiki, bunday dam olish faol hordiqqa nisbatan kamroq samara beradi, garchi u organizmning quvvatlanishiga xizmat qilsa ham. Nofaol dam olishni ma’qul ko‘radigan odamlarning ishchanlik holatiga qayta kirishi qiyinroq bo‘larkan. Ularning reaksiyasi, qaror qabul qilish tezligi sekinlashadi.  

Bunday dam olshnini cho‘zib yubormaslik kerak. Aks holda u odamni agressiv holatga keltirib qo‘yadi, chunki to‘plangan energiya chiqish yo‘lini qidiradi. Uni inkor qilib ham bo‘lmaydi. Bu dam olish turi ish kuni uchrashuvlar, yugur-yugurlar, jismoniy mehnat bilan bog‘liq odamlarga mos keladi. 

Yuqoridagilardan ko‘rinib turibdiki, faol dam olish nofaol dam olishdan ko‘ra foydaliroq, ammo baribir har qanday organizm ikkalasiga ham muhtoj. Shuning uchun, eng yaxshi variant – faol va nofaol dam olishni birlashtirishdir. Bu holatda ular bir-birini to‘ldiradi va bunday vaqt o‘tkazish dam olishning faqatgina bitta turini tanlashdan ko‘ra odam salomatligi uchun ancha foydaliroq ham bo‘ladi.