Охирги қўнғироқ 9 ва 11-синф ўқувчилари учун анъанавий байрам бўлиб, ўқув йили тугашини билдиради. Қоидага кўра, у 25 май куни ўтказилади, аммо мактаб байрам санасини мустақил равишда танлаши мумкин.

Байрам тарихи
Байрамнинг асосчиси Краснодар ўқитувчиси Федор Брюховецкий - 1943 йилдан бери Краснодар 12-сонли мактаб директори ҳисобланади. Мактаб ўқувчиларини бирлаштирадиган ва ўзига хос муҳит яратадиган байрам ғояси Иккинчи жаҳон уруши йилларида туғилган. Бу биз ўрганиб қолган шаклдаги сўнгги қўнғироқ эмас, балки унинг прототипи эди. 1944 йилда Брюховецкий “Мактаб шарафи учун” байрамини нишонлашни таклиф қилди. Бу ғоя мактаб битирувчиси Александр Мироненкога Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони берилгани ҳақида Ленинграддан телеграмма келганида туғилган. Матнда қаҳрамонга тарбия ва таълим берган мактаб ҳақидаги сўзлар бор эди. Ушбу тадбир шарафига ташкил этилган байрам мактаб ўқувчиларини катта руҳлантирди. Шунда директор болаларга бундай анъаналар кераклигини тушунди.

Қайси мактабда сўнгги қўнғироқ биринчи марта ўтказилгани ҳақида зиддиятли маълумотлар мавжуд. Баъзи маълумотларга кўра, байрам биринчи марта 1948 йил 25 майда Москвадаги 182-сонли мактабда ўтказилган, дейилади. Федор Федорович мактаб жамоасини бирлаштиришда, биринчи синф ўқувчилари учун биринчи, битирувчилар учун эса охирги қўнғироқни нишонлашни ташкил этишда жонбозлик кўрсатган.

Сўнгги қўнғироқ дарҳол универсал байрамга айланмади. Бир неча ўн йиллар давомида у баъзи минтақавий мактабларда ўз қоидаларига мувофиқ нишонланди. 1970 йилларнинг бошида СССР Таълим вазирлиги байрамни расмийлаштирди - ўшандан бери мамлакатнинг барча мактабларида сўнгги қўнғироқ нишонланади. Аста-секин байрам таниш урф-одат ва анъаналарга эга бўлди.

• қизиқарли