$
12004.48 UZS
32.84
₽
146.56 UZS
0.23
€
13155.71 UZS
-4.71
31° Кечаси 18°

Телефонларнинг ҳаётимизга ва руҳиятимизга таъсири

15:23 / 23.01.2025

Мобил телефонлар аллақачон ҳаётимизнинг ажралмас қисмига айланишга улгурган. Кун давомида бу қурилма қўлимизда туради. Ундан иш, мулоқот қилиш, кўнгилочар фаолият ва ўз-ўзини ривожлантириш воситаси сифатида фойдаланамиз. Телефонлар кўплаб ишимизни енгиллаштириши бор гап. Лекин унинг ёрдамидан ташқари, салбий таъсирини ҳaм унутмаслигимиз керак. У аввало руҳиятимизга салбий таъсир қилишини унутмаслигимиз лозим.

Телефоннинг руҳиятимизга салбий таъсири

1. Стресс ва чарчоқ: ижтимоий тармоқлар орқали келадиган тинимсиз хабарлар, билдиришномалар бизни доимий равишда тайёргарлик ҳолатида ушлаб туради. Бу эса стресс ва руҳий чарчоққа олиб келади. American Psychological Association тадқиқотларига кўра, бу каби узлуксиз қўзғатувчилар стресс гормони – кортизол даражасини оширади.

2. Уйқу сифатининг бузилиши: Harvard Medical School тадқиқотларига кўра, телефон экранидан тарқаладиган ёруғлик уйқу гормони – мелатониннинг ишлаб чиқарилишини камайтиради. Бунинг натижасида уйқу сифатсиз бўлади. Қанча ухласангиз ҳам уйқуга тўймайсиз.

3. Диққатни жамлаш пасайиб кетади: телефон орқали турли хил маълумотларнинг оқими бизни кўп вазифаликка ўргатади. Бу эса бир нарсага диққатни жамлашни қийинлаштиради.

4. Ёлғизлик ҳисси: юзма-юз мулоқотнинг етишмаслиги ижтимоий алоқаларнинг сифати пасайишига олиб келади ва ёлғизлик ҳиссини оширади.

5. Ўзини паст баҳолаш ва ижтимоий таққослаш: ижтимоий тармоқлар орқали бошқаларнинг ҳаёти бизга идеал кўриниши оқибатида ўзимизни ўзгалар билан кўп солиштирамиз. Натижада ўзимизга паст баҳо берамиз, ҳаётга қизиқишимиз сўниб, иштиёқимиз йўқолади. Pew Research Center тадқиқотларига кўра, ижтимоий тармоқлар фойдаланувчиларининг 64 фоизи ўзларини бошқалар билан солиштириш натижасида руҳий сиқилишга дучор бўлишади.

Телефонга бўлган қарамликни чеклаш бўйича тавсиялар

Қуйида телефонни камроқ ишлатиш ва руҳий соғликни яхшилаш учун бир нечта тавсияларни келтириб ўтамиз:

1. Билдиришномаларни чекланг: фақатгина энг муҳим хабарлар учун билдиришномаларни ёқиб қўйинг. Бу ортиқча чалғимасликка ёрдам беради.

2. Вақтни белгилаб олинг: телефонни ишлатиш ёки ишлатмаслик учун ҳар куни маълум вақтни белгилаб олинг. Масалан, эрталаб 1 соат, тушликда 1 соат фойдаланинг ва ётишдан аввал телефон ишлатманг. Бу уйқу сифатини бузилишига олиб келади.

3. Махсус зоналарни белгилаб олинг: ётоқхонада, ошхонада телефон ишлатмасликка риоя қилинг.

4. Рақамли детокс кунини ташкиллаштиринг: ҳафтанинг бир кунини ёки маълум бир вақтни телефонсиз ўтказинг. Шу вақтда китоб ўқинг, табиат қўйнида сайр қилинг, хуллас, севимли машғулотингиз билан шуғулланинг.

5. Кўз экран вақтини кузатинг: телефонингиздаги махсус дастурлар ёки функциялар орқали қанча вақтни қайси иловаларда сарфлаётганингизни кузатиб, ортиқча вақт сарфлашни камайтиринг. Статистика тадқиқотларига кўра, одатий фойдаланувчи кунига ўртача 4 соатни телефон экранида ўтказади.

6. Муқобил фаолият топинг: телефонда вақт ўтказиш ўрнига бошқа фойдали ва қизиқарли фаолиятлар билан шуғулланинг, масалан, спорт билан шуғулланиш, санъат асарлари яратиш ёки яқинларингиз билан жонли мулоқот қилиш каби.

Телефон ҳаётимиздаги айрим ишларни қулайроқ, тезроқ ва самарали қилишда катта аҳамиятга эга. Лекин ундан кўп фойдаланиш яхши эмас. Телефонни ишлатиш одатларимизни қайта кўриб чиқишимиз керак. ҳаётимизни балансда ушлаб туришимиз шарт ва муҳимдир. Замонавий дунёда телефон бу қурол. Лекин уни қандай ишлатиш ўзимизга боғлиқ.

Мақола муаллифи: Мунисахоним Ирисова


Фойдали


														
														ОпенАИ сунъий интеллект моделларидаги хавфли хатти-ҳаракатларни маълум қилди

ОпенАИ сунъий интеллект моделларидаги хавфли хатти-ҳаракатларни маълум қилди

ОпенАИ сунъий интеллект моделларини синовдан ўтказиш жараёнида бир қатор кутилмаган хатти-ҳаракатлар кузатилганини маълум қи…
10:10 / 18.09.2026

														
														Олтин нархи кескин пасайди

Олтин нархи кескин пасайди

“Бу 2013 йилдан буён кузатилган энг катта бир кунлик пасайишдир”, деб маълумот бермоқда РБК нашри.
12:58 / 22.10.2025

														
														Президент: “Болалар ва мажбурий меҳнатга барҳам бериш — бизнинг қатъий иродамиз натижаси”

Президент: “Болалар ва мажбурий меҳнатга барҳам бериш — бизнинг қатъий иродамиз натижаси”

Ўзбекистоннинг болалар меҳнати ва мажбурий меҳнатга барҳам бериш бўйича илғор тажрибаси Халқаро меҳнат ташкилоти томонидан н…
12:04 / 17.10.2025

														
														Янгиланган Chevrolet Cobalt ишлаб чиқарилиши бошланди

Янгиланган Chevrolet Cobalt ишлаб чиқарилиши бошланди

UzAuto Motors АЖ янгиланган Chevrolet Cobalt модификацияларини оммавий ишлаб чиқаришни бошлади.
16:55 / 15.10.2025

														
														Жиззахда судья ёрдамчиси пора билан ушланди

Жиззахда судья ёрдамчиси пора билан ушланди

Тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.
08:22 / 28.09.2025

														
														iOS 26 да ақлли қувват тежаш режими ўзгарди

iOS 26 да ақлли қувват тежаш режими ўзгарди

Режим ҳар доим эмас, тизим ортиқча сарфни сезганда ишга тушади.
15:16 / 19.09.2025

														
														Қозоғистонда содир бўлган портлашда 3 нафар Ўзбекистон фуқароси ҳалок бўлди

Қозоғистонда содир бўлган портлашда 3 нафар Ўзбекистон фуқароси ҳалок бўлди

Шу йилнинг 11 сентябрь куни Қозоғистоннинг Олмаота вилоятида металл қабул қилиш шохобчасида содир бўлган портлаш оқибатида 3…
16:58 / 13.09.2025

														
														Telegram навбатдаги янгиланишларни тақдим этди

Telegram навбатдаги янгиланишларни тақдим этди

Профилга мусиқа қўшиш, бирламчи профиль саҳифасини танлаш ва бошқа имкониятлар пайдо бўлди
21:55 / 01.09.2025

														
														2025 йилнинг ўтган даврида стартапларга 264 млн доллар хорижий сармоя киритилди

2025 йилнинг ўтган даврида стартапларга 264 млн доллар хорижий сармоя киритилди

Бугунги кунда Ўзбекистонда 600 дан зиёд стартаплар фаолият юритмоқда. Саккиз йил илгари уларнинг сони бармоқ билан санарли э…
14:51 / 20.08.2025

														
														Чиқиндилар муаммоси – аҳоли англамаётган хавф

Чиқиндилар муаммоси – аҳоли англамаётган хавф

Ҳар куни уйимиздан чиққанимизда, кўчада чиқиндиларга кўзимиз тушади. Улар баъзан чиқинди қутиларида тўпланиб, баъзан эса очи…
17:18 / 11.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Тошкент метросида йўловчилар оқими 20 фоизга ошди: янги поездлар харид қилинади

Тошкент метросида йўловчилар оқими 20 фоизга ошди: янги поездлар харид қилинади

Тошкент метрополитенида йўловчилар оқими ошгани сабабли вагон паркини кенгайтириш режалаштирилмоқда. 2026 йил сентабр–октабр…
11:50 / 20.11.2026
Ўзбекистонда ОАВ саҳифаларига муаллифлик ҳуқуқи бўйича сохта шикоятлар юбориб, пул талаб қилинмоқда

Ўзбекистонда ОАВ саҳифаларига муаллифлик ҳуқуқи бўйича сохта шикоятлар юбориб, пул талаб қилинмоқда

Ўзбекистондаги бир қатор интернет нашрлари ижтимоий тармоқларда муаллифлик ҳуқуқи бузилгани ҳақидаги шикоятлар орқали пул ун…
13:48 / 19.11.2026
Ўзбекистон 2026–2027 йилларда 8,4 миллиард долларлик давлат активларини сотувга чиқаради

Ўзбекистон 2026–2027 йилларда 8,4 миллиард долларлик давлат активларини сотувга чиқаради

Ўзбекистонда 2026–2027 йилларда умумий қиймати 8,4 миллиард долларлик давлат активлари, кўчмас мулк объектлари ва ер майдонл…
14:46 / 19.11.2026
Россиянинг Украинага тунги ҳужумларида 10 дан ортиқ одам жароҳат олди

Россиянинг Украинага тунги ҳужумларида 10 дан ортиқ одам жароҳат олди

Киевни ўққа тутиш натижасида Подолский туманидаги хусусий уй зарар кўрди, икки киши яраланган, деди шаҳар ҳокими Виталий Кли…
15:53 / 21.11.2026
Ўзбекистонда қурилиш материаллари импорти 780 миллион долларни ташкил этмоқда

Ўзбекистонда қурилиш материаллари импорти 780 миллион долларни ташкил этмоқда

Ўзбекистонда керамик плита, базальт қоплама, қурилиш ойнаси ва газоблок каби 161 турдаги маҳсулотни ишлаб чиқариш қувватлари…
15:23 / 20.11.2026
Ўзбекистонда инвесторларга 10 йилгача солиқ ва божхона имтиёзлари берилмоқда

Ўзбекистонда инвесторларга 10 йилгача солиқ ва божхона имтиёзлари берилмоқда

Президент Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон – Туркия бизнесни қўллаб-қувватлаш бўйича юқори даражадаги кенгаш йиғилишида мамлакатда…
14:56 / 19.11.2026
Тошкентда Erasmus+ экспертларининг халқаро конференцияси ва илмий-таълим форуми бошланди

Тошкентда Erasmus+ экспертларининг халқаро конференцияси ва илмий-таълим форуми бошланди

19 ноябрь куни Тошкент давлат иқтисодиёт университетида олий таълимни ривожлантириш истиқболларига бағишланган Erasmus+ эксп…
17:52 / 19.11.2026
АИ-80 бензини биржа савдоларига чиқарилди: уни “заправка”ларда сотиш мумкинми?

АИ-80 бензини биржа савдоларига чиқарилди: уни “заправка”ларда сотиш мумкинми?

Ўзбекистонда АИ-80 маркали бензин биржа савдоларига чиқарилди. Бироқ ушбу маҳсулот автомобилларга ёқилғи сифатида қуйиш шохо…
14:50 / 20.11.2026
Ўзбекистон иқтисодиёти 2017 йилдан буён уч баробар ўсди

Ўзбекистон иқтисодиёти 2017 йилдан буён уч баробар ўсди

Президент Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон – Туркия бизнесни қўллаб-қувватлаш бўйича юқори даражадаги кенгаш йиғилишида мамлакат и…
13:59 / 19.11.2026
Ўзбекистонда бугун ҳаво ўзгарувчан бўлади: айрим ҳудудларда ёмғир ва қор ёғиши мумкин

Ўзбекистонда бугун ҳаво ўзгарувчан бўлади: айрим ҳудудларда ёмғир ва қор ёғиши мумкин

Бугун, республиканинг аксарият ҳудудларида ҳаво ўзгарувчан бўлиши кутилмоқда. Айрим жойларда бироз ёмғир ёғиши мумкин. Тоғли…
17:51 / 19.11.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!