Markaziy bank hisobotiga ko‘ra, 2022-yilda tijorat banklarida 19 ta va mikromoliya tashkilotlarida 9 ta tematik inspeksiyalar o‘tkazilgan.

Tekshiruvlar davomida qariyb 39 mingta mijozning jami 37 trln. so‘mlik kreditlari yoki ushbu banklar jami kredit portfelining 58 foizi qamrab olingan.

Tekshirish natijalari asosida kapital va likvidlilik me’yorlari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni haqqoniy aks ettirmagan banklarga nisbatan tegishli choralar ko‘rildi, qonun hujjatlarida belgilangan talablarni buzgan banklarga nisbatan ayrim operatsiyalarini to‘xtatish, jarima sanksiyalari va boshqa ta’sirchan choralar qo‘llanilgan.

Jumladan, bank qonunchiligi talablarini buzganligi uchun 26 ta bankdan 56 ta holat bo‘yicha jami 3,8 mlrd. so‘m miqdorida jarimalar undirilgan.

Avval xabar berilganidek, bank qonunchiligida belgilangan talablarni bajarmaganligi uchun “HI-TECH BANK” va “Turkiston” xususiy aksiyadorlik tijorat banklarining bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyalari chaqirib olindi va bank omonatchilarining mablag‘larini to‘liq to‘lab berilishi ta’minlandi.

“Turkiston” xususiy aksiyadorlik tijorat banki omonatchilari mablag‘larini 251 mlrd. so‘mi Fuqarolarning banklardagi omonatlarini kafolatlash jamg‘armasi hisobidan qoplab berildi.

Geosiyosiy keskinlashuvlar natijasida iqtisodiy sanksiyalar va eksportga taqiqlar bilan bog‘liq xatarlarni iqtisodiyotimizga salbiy ta’sirlarini minimallashtirish, komplayens-nazorat tizimini takomillashtirish borasida ham tegishli ishlar amalga oshirildi.

Xususan, tijorat banklarida sanksiyaviy xatarlarni boshqarish bo‘yicha bo‘linmalar va Markaziy bankda ular faoliyatini muvofiqlashtiruvchi maxsus tarkibiy bo‘linma tashkil etildi.

Shuningdek, 2022-yil mart oyidan boshlab milliy valyuta almashuv kursi tebranishi hamda inflyatsiya bo‘yicha kutilmalarni moʻtadillashtirish maqsadida Markaziy bankning asosiy stavkasi yillik 17 foizgacha ko‘tarilgan bo‘lsa, II chorakdan boshlab makroiqtisodiy sharoitlarning barqarorlashuvi hamda ayrim kutilayotgan inflyatsion xatarlarning yuzaga chiqish ehtimolining pasayishi hisobiga Markaziy bankning asosiy stavkasi yillik 15 foizgacha tushirildi.

Bundan tashqari, 2022-yilda ichki valyuta bozorida, iqtisodiy faollikning ortib borishi ta’sirida, chet el valyutasiga bo‘lgan talab va taklifning yuqori sur’atlarda o‘sishi kuzatildi.

Xususan, ichki valyuta bozorida 2021-yilga nisbatan qariyb 1,3 barobarga ko‘p, 27,7 mlrd. AQSh dollari sotildi, valyutalar xaridi hajmi esa, 1,4 barobarga oshib, 14,8 mlrd. AQSh dollarini tashkil qildi.

Valyuta bozorida ishtirok etgan korxona va tashkilotlarning oylik o‘rtacha soni 2021-yildagi 10 mingtadan 11,5 mingtagacha ko‘paydi.

Shuningdek, neytral xarakterdagi valyuta intervensiyalari davom ettirilib, monetar oltin sotib olinishi (66,3 trln. so‘m yoki 6 mlrd. AQSh dollari ekvivalentida) hisobiga yuzaga kelgan qo‘shimcha likvidlikni sterilizatsiya qilish maqsadida 4,1 mlrd. AQSh dollari (44,9 trln. so‘m) miqdorida intervensiya operatsiyalari amalga oshirildi.

So‘mning almashuv kursi nisbatan barqaror darajada shakllanib, 12 oylik devalvatsiya ko‘rsatkichi 3,9 foiz doirasida qayd etildi.

Bu esa oltin-valyuta zaxiralarini 36,4 mlrd. AQSh dollari (2021-yilga nisbatan 1 mlrd. AQSh dollariga ko‘p) miqdorida shakllanishiga imkon berdi.

2022-yilda O‘zbekistonda iqtisodiy o‘sish ko‘rsatkichi yuqori darajada shakllanib, 5,7 foizni tashkil etdi. Yil yakunida YaIM hajmi aholi jon boshiga 2 255 AQSh dollariga yetdi.

• Hisobot
• Markaziy bank