Ispaniyalik olimlar Paleolit davriga oid bo‘lgan va ming yillar davomida insonlar qadam bosmagan qadimiy g‘orni topdi.

Ta’kidlanishicha, Ispaniyaning Mursiya universiteti tadqiqotchilari ilk bor ming yillar davomida ochilmagan ushbu ulkan g‘orga kirishgan. Gʻor butunlay stalaktitlar (yillar davomida shakllangan muz-toshlar) bilan qoplangan bo‘lib, ularning o‘lchamlari tashqi dunyodan misli ko‘rilmagan izolyatsiya shartlarini tasdiqlaydi.

Ushbu noyob joy mamlakatning janubi-sharqidagi g‘or tizimida, Kuyeva del Arkoda, Siyesdagi Almadenes kanonida joylashgan.

“Bizni jahon darajasidagi ochilish kutib turibdi. Bu g‘orning bo‘shliqlari juda katta bo‘lib, ularning ba’zilari 20 metr balandlikka ega va mintaqadagi eng baland joyga aylangan. Stalaktitlar juda ko‘p bo‘lib, ularning ba’zilari uzunligi 3 metrni tashkil etadi. Bu shuni anglatadiki, ular ko‘p ming yillar davomida g‘orning izolyasiyasi tufayli deyarli tengsiz barqarorlik sharoitida o‘sgan”, – deydi tadqiqot rahbari.

Olimlar kamdan-kam hollarda ming yillar davomida muzlatilgan yashash joyini o‘rganish imkoniyatiga ega bo‘lishadi, shuning uchun bunday topilmaning ahamiyatini ortiqcha baholab bo‘lmaydi. Gʻorning haqiqiy o‘lchamlari aniq bo‘lgunga qadar yillar o‘tadi, ammo tadqiqotchilar allaqachon birinchi xulosalarni chiqarishgan.

Gʻor devorlaridagi ulkan tirnoqlarning izlariga qaraganda, bu g‘orda bir vaqtlar qadimiy ayiqlar yashagan. Taxminlarga ko‘ra, bu mavjudotlar 24 000 yil oldin yo‘q bo‘lib ketgan. Ularning vazni yarim tonnaga yaqin, uzunligi 3 metrgacha yetadi.

Bu ayiqlar aslida g‘orlarda yashamagan, ammo ularning ko‘plab qoldiqlari shunday yopiq joylarda topilgan. Olimlarning fikriga ko‘ra, hayvonlar qattiq sovuqni va o‘simliklar yetishmasligini kutib, bu yerda qishlagan, bu ularning ovqatlanishi asosini tashkil etgan.

Olimlarning fikricha, haqiqiy “paleolit ibodatxonasi” bo‘lgan bu tabiiy xazina yana ko‘plab kutilmagan hodisalar sirini ochishi mumkin.

Qayd etish mumkin, Paleolit Tosh davrining birinchi tarixiy davri – insonlar tomonidan birinchi maydalangan tosh asboblarni qo‘llash boshlanishidan to miloddan avvalgi 12-ming yillikkacha (qishloq xo‘jaligi paydo bo‘lishi) bo‘lgan davr. 1865-yilda Jon Lubbok tomonidan aniqlangan.

Paleolit davrida Yerning iqlimi, uning o‘simlik va hayvonot dunyosi hozirgi zamondan sezilarli darajada farq qilgan. Paleolit davri odamlari bir necha ibtidoiy jamoalarda yashab, faqat yo‘nma toshdan yasalgan asboblardan foydalangan. Ularni maydalash va kulolchilik buyumlari yasashni hali bilishmagan. Biroq, tosh asboblardan tashqari, suyak, teri, yog‘och va boshqa o‘simlik materiallaridan ham asboblar yasalgan. Odamlar ovchilik va o‘simlik ozuqasi yig‘ish bilan shug‘ullangan.

• Arxeolog
• Ispaniya
• Olimlar
• topilma