24-iyuldan boshlab O‘zbekistonda mikrokreditning yangi qoidalari kuchga kiradi. Qarz yuki yuqori bo‘lgan qarz oluvchilar kredit ololmaydilar va kreditlarni to‘lash muddati qisqartiriladi.

Markaziy bank matbuot xizmati xabar berishicha, ushbu o‘zgarishlar fuqarolarning moliyaviy xavfsizligini oshirish va mikrokreditlar bozorini barqarorlashtirishga qaratilgan.

Asosiy yangiliklardan biri bu banklarning kredit portfellarida mikrokreditlar ulushini cheklashdir. Yangi me’yoriy hujjatga ko‘ra, bu ulush 25 foizdan oshmasligi kerak. Agar banklar ushbu chegaradan oshib ketgan bo‘lsa, ularga o‘z ko‘rsatkichlarini yangi qoidalarga muvofiqlashtirish uchun 2029-yil 1-yanvargacha muddat beriladi.

Bundan tashqari, qarz oluvchilarning qarz yukini cheklaydigan yangi talab o‘rnatildi. Banklar endi qarz yuki ko‘rsatkichi daromadlarining 50 foizidan yuqori bo‘lgan fuqarolarga kredit bera olmaydi. 

Mikrokreditlarni to‘lash muddati ham cheklangan bo‘ladi. Endi bunday kreditlarni to‘lash uchun maksimal muddat 36 oy (3 yil). Ipoteka kreditlari uchun u 180 oygacha (15 yil), boshqa turdagi kreditlar uchun esa 60 oygacha (5 yil) belgilanadi. Ushbu chora-tadbirlar to‘lov muddatlarining haddan tashqari uzaytirilishining oldini olish va qarz oluvchilar uchun xavflarni kamaytirish uchun mo‘ljallangan.

Yangi tartib, shuningdek, kreditlar bo‘yicha ortiqcha to‘lovlarni cheklaydi. Foizlar, jarimalar va to‘lovlarni o‘z ichiga olgan barcha qo‘shimcha to‘lovlar miqdori yil davomida asosiy qarzning 50 foizidan oshmasligi kerak. Ushbu chora kreditning umumiy qiymatini cheklash va qarz oluvchilarni ortiqcha moliyaviy xarajatlardan himoya qilishga qaratilgan.

To‘lov qobiliyatini baholashga kelsak, faqat so‘nggi 6-12 oy ichida rasmiy daromadlar yoki haqiqiy to‘lovlar to‘g‘risidagi ma’lumotlardan foydalaniladi. 

• Kredit
• O‘zbekiston