$
12010.45 UZS
-13.16
₽
145.64 UZS
0.1
€
13200.69 UZS
-36.1
31° Kechasi 18°

“Rosatom” Markaziy Osiyoni zabt etmoqchi

18:00 / 08.10.2024

AES qurilishi haqidagi mish-mishlar, uning atrofidagi har xil gaplardan ommaviy axborot vositalarini kuzatayotgan har bir shaxs yaxshigina xabardor. Rossiya rahbari Vladimir Putinning O‘zbekistonga tashrifidan keyin mamlakatda AES qurilishi haqidagi gaplar tez tarqaldi va turli muhokamalarga sabab bo‘ldi. Kimlardir uning qurilishi tezroq rivojlanishga turtki bo‘lishini da’vo qilgan bir paytda boshqalar uning qurilishidan biroz cho‘chiyapti. Sababi, Chernobil va Fukusima fojialari ularning yodidan chiqmagan. Eslatib o‘tish joiz, O‘zbekistonga 11 milliard dollarga tushishi aytilayotgan kam quvvatli atom elektr stansiyasining birinchi reaktorini 5 yildan keyin ishga tushirish rejalashtirilgan. Mazkur loyiha Jizzax viloyatining Forish tumani Tuzkon ko‘li yaqinidagi dastlab yirik atom elektr stansiyasini joylashtirish masalasi ko‘rib chiqilgan avval tasdiqlangan maydonda amalga oshirilishi kutilmoqda. Kichik AESning birinchi reaktori quvvatini ishga tushirish joriy yilning yozida boshlanishi kerak bo‘lgan ustuvor ishlar tugaganidan 60 oy (5 yil) o‘tib amalga oshiriladi.

Har bir keyingi reaktor olti oy ichida ishga tushiriladi. Oltita reaktorli kichik AESning to‘liq ishga tushirilishi 2032-yil yoki undan keyinga reja qilingan.

Xo‘sh, bu borada qo‘shni mamlakatlarning pozitsiyasi qanday?

2024-yilning 6-oktyabr sanasida To‘qayev boshchiligidagi Qozog‘istonda AES qurilishi yuzasidan referendum o‘tkazildi. Ma’lumotlarga ko‘ra, ovoz beruvchilarning 64 foizi Atom elektr Stansiyasi qurilishini yoqlab ovoz bergan. Bu esa Markaziy Osiyodagi birinchi AES qurilishidan darak beradi.

Avvalroq, mamlakatda stansiya qurilishiga qarshi bo‘lganlar hibsga olingani haqida xabarlar tarqalgandi. Prezident To‘qayev esa AES qurilishiga qarshi emasligini ochiqcha bildirib, atom elektr stansiyasini qurish rejasini “Mustaqil Qozog‘iston tarixidagi eng yirik loyiha”deb atadi. Bundan tashqari, u atom elektr stansiyasini “eng zamonaviy texnologiyalarga ega global kompaniyalar konsorsiumi” tomonidan qurilishi kerakligini aytgan. Atom elektr stansiyalarini qurish bo‘yicha shartnoma tuzish uchun Fransiya, Xitoy, Janubiy Koreya va o‘sha mashhur “Rosatom” kompaniyalari murojaat yo‘llagan.

Ma’lumki, Qozog‘iston dunyoning eng yirik uran ishlab chiqaruvchisi, ammo elektr energiyasi yetishmasligidan aziyat chekadi. Atom elektr stansiyasi esa bu vaziyatni yumshatishi mumkin. Ko‘plab ekologlar va faollar AES qurilishiga qarshi. Ularning ta’kidlashicha, kelajakda stansiyani ishdan chiqarish uchun katta mablag‘ kerak bo‘ladi. Bundan tashqari, ular atom elektr stansiyasini qurish g‘oyasi Qozog‘iston hukumati tomonidan faqat Rossiya manfaati uchun ilgari surilayotganidan qo‘rqishadi. Demak, Balxash ko‘li yonida qurilishi reja qilinayotgan AESni ham “Rosatom” quradi.

To‘qayevning aytishicha, mazkur AES Qozog‘istonni o‘nlab yillar davomida barqaror rivojlantiradi. Mamlakat energetika vazirligining ta’kidlashicha, yaqin 10 yil ichida mamlakatda energiya manbayi qurilmasa 2035-yilga borib jiddiy energiya taqchilligi yuzaga kelishidan ogohlantirmoqda. Qozog‘istonga 10-12 milliard dollarga tushishi kutilayotgan AESni qurish uchun Qozog‘iston Atom elektr stansiyalari kompaniyasi qurilish uchun ehtimoliy hududlarni ko‘rib chiqmoqda. Qurilishga asosiy hudud sifatida Almati oblastidagi Balxash ko‘li ekanligi aytilmoqda. 6-oktyabr kuni o‘tkazilgan referendum arafasida qurilishga qarshi chiqqan faollardan 20 nafari hibsga ham olingan.

Bundan tashqari, “Rosatom” Qirg‘iziston bilan ham AES qurishni reja qilmoqda. Hozircha rasmiy kelishuvga erishilmagan, lekin Qirg‘iziston hukumati “Rosatom” bilan hamkorlikda atom energetikasini rivojlantirish imkoniyatlarini o‘rganib, AES qurilishi uchun muqobil hudud qidirishda davom etmoqda.

Qirg‘iziston Energetika vaziri Taalaybek Ibrayev eng ishonchli energiya tashuvchisi 360 kun, 24 soat ishlaydigani bu AES ekanligini aytgan. Vazirning qo‘shimcha qilishicha, dunyo mamlakatlari AESga o‘tgan va bu borada qo‘shni mamlakatlar ham ancha faol va uning qurilishi uchun 5-6 yil vaqt kerak bo‘ladi.

Shunday qilib, O‘zbekiston bilan kelishuvga erishgan “Rosatom” Qirg‘iziston va Qozog‘istonga ham AES qurib berishni taklif qilmoqda.

Tayyorladi: Ilyos Boltayev



														
														Sobiq vazir işi: Vengriyada örmon va omborlardan 19,5 mln dollar topildi.

Sobiq vazir işi: Vengriyada örmon va omborlardan 19,5 mln dollar topildi.

Vengriyada sobiq boş vazir Viktor Orban hukumatida işlagan vazirga nisbatan korrupsiya işi böyiça ötkazilgan tintuvlarda örm…
17:37 / 15.11.2026

														
														Qirğiziston maktablarida qoğoz darsliklar örniga planşetlar beriladi

Qirğiziston maktablarida qoğoz darsliklar örniga planşetlar beriladi

Mamlakat prezidenti Sadir Japarov 5–6 yil içida öquvçilarni qoğoz kitoblar örniga planşetlar bilan ta’minlaş rejalaştirilayo…
09:53 / 07.11.2026

														
														Qirğizistonda viloyat va tumanlar tugatilib, örniga aymoqlar taşkil etiladi.

Qirğizistonda viloyat va tumanlar tugatilib, örniga aymoqlar taşkil etiladi.

Qirğizistonda ma’muriy-hududiy tuzilmani özgartirişning ikkinçi bosqiçi boşlanmoqda. Rejaga köra, mamlakatdagi 7 ta viloyat …
08:28 / 28.10.2026

														
														Tarixda ilk bor yarador askar dron orqali evakuatsiya qilindi.

Tarixda ilk bor yarador askar dron orqali evakuatsiya qilindi.

U yarim yil davomida evakuatsiya qilinishini kutgan – og‘ir jarohatlari tufayli o‘z oyoqlarini kesib tashlashiga to‘g‘ri kel…
17:17 / 25.10.2026

														
														Makkada nomaqbul harakat sodir etganlikda ayblangan ikki bangladeshlik qatl etildi

Makkada nomaqbul harakat sodir etganlikda ayblangan ikki bangladeshlik qatl etildi

2026-yil 14-oktyabr kuni Saudiya Arabistonining Makka mintaqasida masjid ichida nomaqbul harakat sodir etganlikda ayblangan …
17:31 / 20.10.2026

														
														Uzoq muddatli elektr uzilishlariga qaramay, Ukraina Vengriya va Moldovaga elektr energiyasini sotmoqda

Uzoq muddatli elektr uzilishlariga qaramay, Ukraina Vengriya va Moldovaga elektr energiyasini sotmoqda

Ukrainaning “Ukrainian News” axborot agentligi seshanba kuni xabar berishicha, mamlakat ichidagi uzoq muddatli elektr uzilis…
17:20 / 20.10.2026

														
														Germaniyada 13 yoshga to‘lmagan bolalarga ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni taqiqlash rejalashtirilmoqda.

Germaniyada 13 yoshga to‘lmagan bolalarga ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni taqiqlash rejalashtirilmoqda.

Hukumat, shuningdek, platformalarga dastlabki bosqichdanoq bolalar xavfsizligini hisobga olish majburiyatini yuklamoqchi.
08:37 / 19.10.2026

														
														Oq Uy matbuot kotibi 5 kunlik ishdan keyin lavozimidan bo‘shatildi

Oq Uy matbuot kotibi 5 kunlik ishdan keyin lavozimidan bo‘shatildi

Avvalroq, AQSh rahbari Zaxariyani Oq Uy matbuot kotibi etib tayinlagan edi.
16:19 / 17.10.2026

														
														Turkiyada 15 yoshgacha bo‘lgan bolalarga ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish taqiqlanadi

Turkiyada 15 yoshgacha bo‘lgan bolalarga ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish taqiqlanadi

15 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan o‘smirlarga qo‘shimcha cheklovlar bilan ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishga ruxsat beriladi.
17:20 / 10.10.2026

														
														Tramp yana Nobeldan quruq qoldi. Mukofot afrikalik ayolga nasib etdi.

Tramp yana Nobeldan quruq qoldi. Mukofot afrikalik ayolga nasib etdi.

Yurist, Ruanda bo‘yicha Xalqaro jinoiy tribunalning sobiq raisi, 2008-2014 yillarda BMTning Inson huquqlari bo‘yicha oliy ko…
16:30 / 09.10.2026

Bu ham qiziq

Putin, Tramp va Si Szinpin uç tomonlama uçraşuv kun tartibini kelişa olmadi — FT

Putin, Tramp va Si Szinpin uç tomonlama uçraşuv kun tartibini kelişa olmadi — FT

Rossiya, AQŞ va Xitoy yetakçilari Vladimir Putin, Donald Tramp va Si Szinpinning 19-noyabr kuni Xitoyning Şençjen şahrida öt…
13:59 / 16.11.2026
Qaşqadaryoda 36 gektar yerni 18,5 ming dollarga sotmoqçi bölgan şaxs uşlandi

Qaşqadaryoda 36 gektar yerni 18,5 ming dollarga sotmoqçi bölgan şaxs uşlandi

Qaşqadaryo viloyatining Yakkaboğ tumanida 36 gektar davlat zaxirasidagi yer maydonini 18,5 ming AQŞ dollariga boşqa şaxs nom…
14:05 / 16.11.2026
Bugun Özbekistonda yoğingarçilik kutilmaydi

Bugun Özbekistonda yoğingarçilik kutilmaydi

17-noyabr kuni Özbekiston hududida havo özgaruvçan böladi. Respublikaning ayrim joylarida tuman tuşişi mumkin, yoğingarçilik…
15:46 / 16.11.2026
Xorijlik velosport mutaxassislariga Özbekistonda viza va işlaş ruxsatnomasi bepul beriladi

Xorijlik velosport mutaxassislariga Özbekistonda viza va işlaş ruxsatnomasi bepul beriladi

Özbekistonga jalb etiladigan xorijlik velosport sportçilari, trenerlari va boşqa mutaxassislarga kiriş vizalari hamda işlaş …
10:13 / 17.11.2026
Surxondaryoda 20 sotix davlat yerini 500 mln sömga sotmoqçi bölgan şaxs uşlandi

Surxondaryoda 20 sotix davlat yerini 500 mln sömga sotmoqçi bölgan şaxs uşlandi

Surxondaryo viloyatining Denov tumanida davlat zaxirasidagi 20 sotix yaylov yerini 500 million sömga sotişni va’da qilgan fu…
10:16 / 17.11.2026
Özbekistonda radarlar faoliyati ustidan nazorat kuçaytirildi

Özbekistonda radarlar faoliyati ustidan nazorat kuçaytirildi

Özbekistonda örnatilgan foto va video qayd etiş qurilmalari hamda radarlar faoliyati tekşirilmoqda. Yöl harakati xavfsizligi…
09:57 / 16.11.2026
18 yoşli futbolçi boşiga töp tegişi oqibatida vafot etdi

18 yoşli futbolçi boşiga töp tegişi oqibatida vafot etdi

Argentinalik 18 yoşli futbolçi Abel Nunes yoşlar örtasidagi futbol uçraşuvida boşiga töp tegişi oqibatida olgan miya jarohat…
10:10 / 17.11.2026
Toşkentda mahalla raisi 900 dollar olayotganida uşlandi

Toşkentda mahalla raisi 900 dollar olayotganida uşlandi

Toşkent şahri Yaşnobod tumanida mahalla raisi tadbirkorga tuman tasarrufidagi binodan joy ajratib beriş va şartnoma rasmiyla…
09:30 / 17.11.2026
Jizzaxda gaz hisoblagiç örnatiş uçun 8 million söm talab qilgan ikki kişi uşlandi

Jizzaxda gaz hisoblagiç örnatiş uçun 8 million söm talab qilgan ikki kişi uşlandi

Jizzax viloyatida fuqaroning xonadoniga gaz hisoblagiç örnatib beriş va hisob raqami oçişni va’da qilib, undan 8 million söm…
09:59 / 16.11.2026
18-noyabr kungi ob-havo ma’lumoti

18-noyabr kungi ob-havo ma’lumoti

Ertaga respublika böylab havo özgaruvçan böladi, keçasi va ertalab ayrim joylarda biroz yomğir yoğişi mumkin.
17:56 / 17.11.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!