Xitoy hukumati ancha yillardan buyon maqbara ichida qazish ishlarini o‘tkazishga ruxsat bermayotgandi. Buning sababi, tashqi aralashuv tarixiy qiymatga ega artefaktlarga zarar yetkazishi mumkin.

Olimlar imperator Sin Shi Xuandining maqbarasida tarixiy artefaktlarni kosmik nurlar orqali topish fikriga keldilar. Tarixiy afsonalarga ko‘ra, maqbara ichida o‘lim tuzoqlari hamda suyuq simob daryolari bor.

"Terrakta jangchilari" maqbarasi topilganidan so‘ng ko‘p o‘tmay haykallar o‘ziga xos ranggini yo‘qota boshladilar. Bu ularning ochiq havo bilan aloqasi tufayli shu ahvolga kelgan deb baholanmoqda. Shundan so‘ng Xitoy hukumati Sin Shi Xuandi maqbarasida qazish ishlari olib borishni ta’qiqladi. Biroq olimlar qazilmalarni myuon tomografiyasi orqali o‘rganishni taklif qildi.

Myuonlar, boshqacha nom bilan kosmik nurlardan 1 kmga qadar bo‘lgan yer ostining rentgensifat suratini olishda yordam beradi. Bu usul orqali tarixiy yer ostidagi shaharlarni o‘rganish 2017 yilda amalga oshirilgandi. Shu orqali Giza piramidasidagi Ulkan xona topilgan.

"Terrakta armiyasi" Xitoyning Sian shahridagi Sin Shi Xuandi maqbarasi ichidan topilgan, kamida 8100 nafarni tashkil etuvchi askarlar va ularning otlaridan iborat, haqiqiy hajmni aynan takrorlovchi terrakta haykallaridan iborat. Bu qadimiy topilma haligacha tarixchilarni hayratga soladi, chunki haykallarning tuzilishi biron marotaba takrorlanmaydi. 

• Xitoy
• artefakt