$
12482.38 UZS
69.4
155.23 UZS
0.95
14540.72 UZS
154.08
31° Kechasi 15°

Yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi tezlashdi

10:12 / 05.08.2022

Joriy yilning 29-iyun kuni Yer sayyorasi kutilmaganda o‘z o‘qi atrofida 24 soatdan 1,59 metr/sekund tezroq aylanib chiqdi va bu atom soatlari 1960-yillarda bunday ma’lumotlarni katta aniqlik bilan kuzatila boshlanganidan buyon uning eng tez aylanishi bo‘ldi.

So‘nggi yillarda Yerning aylanishi asta-sekin tezlashmoqda, ammo nima uchun bu sodir bo‘layotganini hech kim bilmaydi. 2020-yildan beri sayyora aylanish tezligi o‘z rekordini bir necha o‘n marta yangiladi, biroq o‘nlab yillar davomida bunday narsa sodir bo‘lmagan.

Yer mukammal sfera emas, shuning uchun uning aylanishi doimiy ravishda o‘zgarib turadi, bu ko‘plab omillarga, jumladan uning ichki tuzilishiga, Oyning to‘lqinli ta’siriga va iqlim o‘zgarishiga bog‘liq. Olimlar guruhining fikricha, aylanishning tezlashishi Yerning geografik qutblaridagi tebranishlar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Bu hodisa XIX asrda amerikalik astronom Set Karlo Chendler tomonidan kashf etilgan va “Chendler chayqalishi” nomi bilan ataladi.

Tasmaniya universiteti professori, sayyoraning xatti-harakatlarini kuzatish bo‘yicha mutaxassis Mett Kingning so‘zlariga ko‘ra, bu haqiqatan ham g‘alati hodisa. 1970-yillarda aniq radio astronomiya paydo bo‘lganidan beri o‘zini ko‘rsatmagan holat o‘zgarayotgani aniq.

Agar kunlar qisqarishda davom etsa, olimlar atom soatlarining ko‘rsatkichlaridan bir soniyani ayirishlari kerak bo‘ladi. Bu tarixdagi birinchi salbiy qo‘l tuzatish bo‘ladi. 1972-yildan beri ilmiy dunyoda sakrash soniyasini qo‘shish amaliyoti qabul qilindi, u Muvofiqlashtirilgan Umumjahon Vaqti (UTC) shkalasiga quyoshning o‘rtacha vaqti UT1 bilan moslash uchun qo‘shiladi. Hozircha biz bu soniyalarni ayirish emas, balki qo‘shish kerak bo‘ladi.

Shu bilan birga, avvalroq olimlar Yerning Oy bilan o‘zaro ta’sirining o‘zgarishi tufayli 6,7 million yildan so‘ng Yerda kunlar bir daqiqaga ko‘payishi kerakligini hisoblab chiqishgan edi.


Ilm-fan


														
														Starlink Qozog‘istonda ishga tushdi

Starlink Qozog‘istonda ishga tushdi

Texnik ishlar va loyihani ishga tushirishgacha bir yildan ortiqroq vaqt ketgan
21:53 / 14.08.2025

														
														O‘zbekistonga o‘qish maqsadida qaysi davlat fuqarolari ko‘proq kelyapti?

O‘zbekistonga o‘qish maqsadida qaysi davlat fuqarolari ko‘proq kelyapti?

Top-10 talikdan 3 ta qo‘shni davlat fuqarolari bor
19:48 / 04.08.2025

														
														Xitoylik olimlar 360 TB sig‘imga ega disklar yaratishdi

Xitoylik olimlar 360 TB sig‘imga ega disklar yaratishdi

Bunday oltita diskga Steam’dagi barcha o‘yinlarni yozib olish mumkin
21:30 / 28.07.2025

														
														Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vaziri abituriyentlarga murojaat qildi

Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vaziri abituriyentlarga murojaat qildi

Test sinovlari oldidan vazir yoshlarni xotirjam bo‘lishga chaqirdi
20:39 / 13.07.2025

														
														Magistraturaga qabul boshlandi

Magistraturaga qabul boshlandi

Bu haqda Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi xabar berdi
22:04 / 07.07.2025

														
														Yangi moliyaviy inqilobning boshlanishi

Yangi moliyaviy inqilobning boshlanishi

Bugungi zamonaviy dunyoda insoniyat misli ko‘rilmagan ixtirolar-u, texnologiyalarning guvohiga aylandi. Raqamlashtirish odam…
22:24 / 31.01.2025

														
														Qo‘rqinchli yutuq: sun’iy intellekt inson yordamisiz o‘zining nusxasini yarata oladi

Qo‘rqinchli yutuq: sun’iy intellekt inson yordamisiz o‘zining nusxasini yarata oladi

Ushbu yutuq ilmiy hamjamiyatda jiddiy xavotir uyg‘otmoqda, chunki inson aralashuvisiz sun’iy intellektni muvaffaqiyatli o‘z-…
17:14 / 27.01.2025

														
														2028-yilda mamontlarni qaytadan dunyoga keltirishmoqchi

2028-yilda mamontlarni qaytadan dunyoga keltirishmoqchi

AQShda mamontning tug‘ilishi uchun abadiy muzliklarda topilgan DNKdan foydalaniladi.
10:06 / 18.01.2025

														
														“Vampir ko‘rshapalak”larning qonini energiya manbayi sifatida ishlatish mumkin” – olimlar

“Vampir ko‘rshapalak”larning qonini energiya manbayi sifatida ishlatish mumkin” – olimlar

Kanadalik olimlar ko‘rshapalaklar ustida tadqiqot o‘tkazishdi va “vampir ko‘rshapalaklar” o‘z o‘ljasining qoni yordamida ene…
12:30 / 11.11.2024

Bu ham qiziq

Shavkat Mirziyoyev Aleksandr Lukashenko bilan telefon orqali muloqot qildi

Shavkat Mirziyoyev Aleksandr Lukashenko bilan telefon orqali muloqot qildi

O‘zbekiston va Belarus Prezidentlari amaliy hamkorlikni kengaytirish masalalarini muhokama qildilar
12:06 / 30.08.2025
Shavkat Mirziyoyev: “Yoshlarning g‘oya va tashabbuslari xalqimizning orzu-armonlarini ro‘yobga chiqarmoqda”

Shavkat Mirziyoyev: “Yoshlarning g‘oya va tashabbuslari xalqimizning orzu-armonlarini ro‘yobga chiqarmoqda”

Prezident o‘z nutqida sport va futbol sohalarini alohida ta’kidladi
22:21 / 29.08.2025
Shavkat Mirziyoyev rasmiy tashrif bilan Xitoyda bo‘ladi

Shavkat Mirziyoyev rasmiy tashrif bilan Xitoyda bo‘ladi

2-sentyabr kuni Pekin shahrida davlat rahbari XXR Raisi Si Szinpin bilan muzokaralar o‘tkazadi
10:38 / 30.08.2025
“Tashabbusli budjet” doirasida “Deputatlar tashabbusi” amaliyoti joriy etiladi

“Tashabbusli budjet” doirasida “Deputatlar tashabbusi” amaliyoti joriy etiladi

Keyingi yildan boshlab, “Open budjet”da g‘olib bo‘lmagan loyihalar deputatlar tashabbusi bilan g‘olib deb topilishi mumkin
15:56 / 30.08.2025
Shavkat Mirziyoyev Xitoyga yetib bordi

Shavkat Mirziyoyev Xitoyga yetib bordi

O‘zbekiston Prezidenti Tyanszin shahriga keldi
21:51 / 30.08.2025
“CAFA Nations Cup-2025” O‘zbekiston - Ummon. Asosiy tarkiblar bilan tanishing(FOTO)

“CAFA Nations Cup-2025” O‘zbekiston - Ummon. Asosiy tarkiblar bilan tanishing(FOTO)

Bosh murabbiy Temur Kapadze o‘yinga 4-3-3 sxemasini tanladi
18:37 / 30.08.2025
Aliment to‘lovi bo‘yicha “rekordlar” davom etadi. Bu safar Toshkentda qariyb 150 ming dollar oldindan to‘lab berildi

Aliment to‘lovi bo‘yicha “rekordlar” davom etadi. Bu safar Toshkentda qariyb 150 ming dollar oldindan to‘lab berildi

MIB voyaga yolg‘iz ayollarga yetmagan farzandining aliment to‘lovlarini navbatdagisini undirib berdi
13:11 / 30.08.2025
O‘zbekistonga dukkakli o‘simliklarni qaysi davlat eng ko‘p eksport qilmoqda?

O‘zbekistonga dukkakli o‘simliklarni qaysi davlat eng ko‘p eksport qilmoqda?

Bu borada qo‘shni davlatlar yetakchi o‘rinlarda
17:43 / 30.08.2025

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!