Biz har kuni foydalanadigan ruchkani ishlab chiqarish uchun bundan 131 yil avval, ya’ni 1888-yil 30-oktabr kuni Jon Loud patent olgan. Biroq ruchka 57 yil o‘tib sotuvga chiqarilgan. Sababi, Jon Loud ixtiro qilgan ruchkaning dizayni talabga javob bermagan: yozayotganda siyoh oqib ketavergan. Jondan keyin bir qancha ixtirochilar ruchka dizayni ustida bosh qotirishgan. 

Jon Loud

Nihoyat, 1944-yili Birlashgan Qirollik olimi Laslo Biro bemalol ishlatsa bo‘ladigan ruchkani o‘ylab topdi. Ana shundan keyin “Biro” brendi ostida ruchka ishlab chiqarish uchun litsenziya olingan.

Laslo Biro

1945-yil 29-oktabrning tongida odamlar ruchka sotilayotgan do‘kon oldida qator tizilib olishadi. Ancha vaqt siyoh quyishni talab qilmaydigan sharikli ruchka o‘sha vaqtning chin ma’nodagi fantastik buyumi bo‘lgan. 

O‘sha kuni do‘konga keltirilgan 10 000 ta ruchkaning har biri 12,5 dollardan sotilgan. 

Mana, shundan beri, butun dunyo ajoyib sharikli ruchkadan foydalanib keladi. 

Ruchka haqidagi eng qiziqarli faktlar:

Sharikli ruchkaning mikroskopdagi ko‘rinishi. 

–  1950-yili Marsel Bik Bironing patentini sotib oladi va ruchkani yanada yaxshiroq ishlab chiqarishga harakat qiladi; 
–  Amerikada sotiladigan ruchkalarning uchdan bir qismi BIC kompaniyasiga tegishli bo‘lgan. Masalan, 1983-yili BIC 7 mlrd. dona ruchka sotgan; 

–  dunyodagi eng qimmat 1 mln. yevroli ruchka Ginnes rekordlar kitobiga kiritilgan. Platinadan ishlangan ruchka “Montegrappa” brendiga tegishli;

–  o‘rtacha hisobda bir yilda har bir odam 4 ta ruchka ishlatadi. Yuqori sifatli ruchkada esa 50 mingta so‘z yozish mumkin; 

–  sharikli ruchkalarni kolleksiya qilish “stilofiliya” deb ataladi;

 –  birinchi sterjenlar uzoq muddat ishlatish maqsadida garmoshka shaklida ishlab chiqarilgan. Keyinchalik esa, arzonlashtirish maqsadida oddiy tekis qilib ishlab chiqarila boshlangan. 

Nozima RAHMATOVA tayyorladi