Тана ҳароратининг кўтарилиши деярли барча болаларда кузатилади. Бундай ҳолатда ота-оналар тана ҳароратининг қанчага кўтарилганлигини аниқлаши ва шифокорга бола аҳволини тўғри ифодалаб беришлари учун уни тўғри ўлчаш жуда аҳамиятли ҳисобланади. Уни тўғри ўлчашни билиб қўйсак, назаримизда, зарар қилмайди.

Одатда, тана ҳароратининг меъёрдан ошиши иситма, деб юритилади. Иситма алоҳида касаллик эмас, аммо у баъзи бир хасталикларнинг аломати бўлиши мумкин. Бола тана ҳароратининг кўтарилиши нафақат ўткир инфекцион касалликларда, балки руҳий зўриқиш (қўрқув, бақириш), кучли таъсирланиш, жисмоний ҳаракат оқибатида ҳам кузатилиши мумкин. Бироқ болада меъёрий ҳолатда ҳам тана ҳарорати кунига бир неча марта ўзгариши мумкинлигини унутмаслик лозим. Гўдак организмидаги яллиғланиш билан боғлиқ хасталикларда юқори тана ҳарорати кун давомида сақланади. Кечки уйқу вақтида эса бироз тушиши кузатилади.

Қандай кўрсаткичлар тана ҳароратининг ошганлигини билдиради?

• Чақалоқларда 37,5 даражадан юқориси.

• Бироз каттароқ болаларда 37,2 даражадан юқори кўрсаткичлар қайд этилса, бу тана ҳароратининг кўтарилганлигини англатади.

Нима қилиш мумкин?

Фарзандингизнинг тана ҳароратини кунига 2-3 марталаб ўлчашнинг фойдаси йўқ. Негаки, ўлчаш давомида аниқланган турли кўрсаткичлар организмнинг инфекцияга қарши курашаётганлигини англатади ва бирорта бир жиддий муаммони ифодаламайди. Бундан ташқари, шифокорларни ҳам термометрда қайд этилган рақамнинг ўзи эмас, балки иситманинг қанча вақт сақланганлиги ва иссиқ туширувчи дорилардан кейин қанчага ўзгарганлиги қизиқтиради.

Иситмани пайпаслаш орқали текшириш нотўғри

Аксарият ота-оналар бола иситмаси бор ёки йўқлигини қўл кафти билан пайпаслаганча аниқлайди. Аммо бу нотўғри. Чунки инсоннинг кафт ва бармоқлари ташқи муҳит ҳавосига мос равишда ўзгаради. Иссиқ бўлса, улар исийди, совуқ бўлса, совийди. Тана ҳароратини фақатгина термометр билан ўлчаш мақсадга мувофиқдир.

Тартиби қандай?

1. Бола тана ҳароратини ўлчашдан олдин термометр шкаласидаги симоб устунининг белгиланган ердан пастда эканлигига эътибор беринг. Бир ёшгача бўлган болаларнинг тана ҳароратини ректал деб номланувчи термометрда ўлчаш мақсадга мувофиқдир. Бундай термометрнинг бошчаси катта ва юмалоқлиги сабаб ўлчашда қулайлик туғдиради.

2. Термометр бошчасига вазелин ёки ўсимлик ёғи суртилади.

3. Бола чап ёнбошига ётқизилади ва думбаси бироз керилган ҳолатда термометрни тўғри ичакка айланма ҳаракатлар билан 2-3 см. чуқурликда киритилади.

4. Бола тана ҳароратини уч дақиқадан кам ўлчамаслик керак.

5. Термометрда аниқланган рақамлар, албатта, қоғозга қайд этилиши лозим.

6. Шифокорга мурожаат этганингизда тана ҳароратини ўлчашда сўнгги маротаба қайд этилган рақамни ва ўлчаш вақтини айтишни унутманг.

• Фойдали
• қизиқарли
• саломатлик