Америка космик агентлиги (NASA) олимлари “OSIRIS-Rex” зонди орқали етказилган “Бенну” астероидининг тош намуналари бўлган капсулани очишга муваффақ бўлишди. Тадқиқотчилар контейнернинг ташқи блокида қора чанг элементларини аниқладилар ва улар кейинги таҳлил учун лабораторияга юборилди.

Ушбу космик станция 2016 йилда “Бенну”га етиб бориш ва 2020 йилда астероиддан тош намуналарини йиғиш мақсадида ишга туширилган эди. Ичида муҳим материаллари бўлган капсула зонддан ажратилиб, 24 сентябрь куни АҚШ Мудофаа вазирлигининг Юта штатидаги полигонига қўнди. Кейин намуналар солинган контейнер Хьюстондаги Жонсон космик маркази лабораториясига олиб борилди.

Аризона университети раҳбарлигида “OSIRIS-Rex” миссия аппарати “OSIRIS-APEX” деб номланган ва Ерга яқин жойлашган яна бир астероид Апофисга жўнатилган. Текширувни ўтказиш орқали 2029 йилда янги мақсадга эришиш кўзда тутилган.

2020 йилда муҳандислар миссия “Бенну”нинг ғовакли юзасидан 250 граммга яқин намуналар тўплаганини тахмин қилишди. Реголитдан намуна олиш учун “OSIRIS-Rex” TAGSAM робот қўлидан фойдаланган. Бироқ тадқиқотчилар кейинги ойгача етказиб бериладиган материал миқдорини аниқлай олишмаган.

29 сентябргача тадқиқотчилар капсуланинг ташқи қисмидаги қора чангнинг таҳлил натижаларини олишади. Текширувчилар жамоаси вакилининг сўзларига кўра, “ҳақиқий хазина” TAGSAM ичида. Намуналар ўрганиб чиқилганидан сўнг, олимлар уларни бутун дунё бўйлаб тадқиқот гуруҳларига тақдим этиш учун ажратишади.

NASA келгуси ўн йилликларда “Бенну” материалларининг тахминан 70 фоизини таҳлил қилиш учун йўналтиради. Тадқиқотлар янги лаборатория технологиялари ва усулларига эга бўлган олимлар томонидан амалга оширилади. Агентлик 11 октябрь кунига қадар астероид намунасининг табиати ҳақида батафсил маълумот бериш учун матбуот анжумани ўтказишни режалаштирган.

Аввалроқ, “OSIRIS-Rex” зондининг “Бенну” астероидига қўниши ҳақидаги маълумотлар эълон қилинган эди. NASA’нинг маълум қилишича, агар у двигателларини ишга туширмаганида зонд астероид ландшафти томонидан ютиб юборилган бўлар эди. Олимларнинг қайд этишича, “Бенну” юзаси бир-бири билан бироз боғланган ва бўшашган структурани ташкил этувчи зарралардан иборат.

“Бенну” ўзининг “юмшоқ” табиатига қарамай, ҳозирда маълум бўлган энг хавфли астероидлардан бири ҳисобланади. Унинг Ер билан тўқнашуви эса қитъаларни ҳалокатга олиб келади.

Бироқ NASA маълумотига кўра, яқин 100 йил ичида “Бенну” билан тўқнашув эҳтимоли йўқ. Ягона тўқнашув 2175 йилдан 2199 йилгача бўлган даврда содир бўлиши мумкин.

• Asteroid
• Коинот
• НАСА