$
12650.09 UZS
-29.9
143.18 UZS
-0.16
13759.50 UZS
-19.85
27° Кечаси 15°

Нега болаларда семизлик касаллиги ошмоқда?

11:19 / 19.04.2024

ЖССТ яна бир бор дунё ҳамжамияти эътиборини ортиқча вазн саломатлик учун зарар эканлигига қаратди.

Семириш — мураккаб сурункали касаллик бўлиб, танада ёғ тўқималарининг ортиқча тўпланиши саломатликка салбий таъсир кўрсатади. Натижада 2-тур қандли диабет ва юрак-қон томир касалликлари хавфи ортиб, таянч-ҳаракат аппарати ҳамда репродуктив функсия учун салбий оқибатлар келиб чиқади.

Шунингдек, семириш сабабли саратоннинг айрим турлари ривожланиш хавфи ортиб, бу — ҳаёт сифати, уйқу ва ҳаракатчанликка таъсир қилади.

Маълумот учун, 2022 йилда дунё бўйлаб ҳар саккиз кишидан бири семиришдан азият чеккан. 1990 йилдан бери катталар орасида семириш даражаси икки баравардан кўпроққа, ўсмирлар орасида эса тўрт баробар ошди. 2022 йилда 2,5 миллиард (бу катта ёшли аҳолининг 43 фоизи дегани) катталар, 5 ёшгача бўлган 37 миллион бола ортиқча вазнга эга эди.

Ортиқча вазн ва семизлик энергия истеъмоли (овқатланиш) ва унинг сарфи (жисмоний фаоллик) ўртасидаги номутаносиблик натижасида келиб чиқади.

Аксарият ҳолларда семириш кўп омилли касаллик бўлиб, у экологик, психо-ижтимоий сабаблар ва ирсий мойиллик туфайли юзага келади. Қолаверса, у баъзи дори-дармонларни қабул қилиш, айрим хасталиклар мавжудлиги, ҳаракатнинг пасайиши, тиббий муолажалар, моноген касаллик/генетик синдром туфайли пайдо бўлиши мумкин. Шунингдек, тўғри овқатланмаслик, жисмоний ҳаракатнинг чекланганлиги ҳам семириш эҳтимолини оширади.

ЖССТ ҳисоб-китобларига кўра, 2019 йилда меъёрдан юқори тана вазни индекси юрак-қон томир касалликлари, диабет, саратон, неврологик хасталиклар, сурункали респиратор ва овқат ҳазм қилиш тизими касалликларидан дунёда 5 миллион ўлим ҳолатига олиб келган.

Болалик ва ўсмирлик давридаги ортиқча вазн соғлиққа катта зарар келтиради: 2-тур диабет ва юрак-қон томир касалликлари каби турли юқумли бўлмаган хасталиклар хавфининг ортиши ва эрта ривожланишига олиб келиши мумкин. Болаликдан семириш инсоннинг катта ёшда ҳам ортиқча вазнга мойиллигини оширади.

Семириш хавфини камайтиришга боланинг она қорнидаги давридан илк йилларигача профилактика чораларини кўриш орқали эришиш мумкин.
Масалан:
- ҳомиладорлик даврида вазн йиғиш нормасига амал қилиш;
- болани 6 ойгача фақат она сути билан озиқлантириш ва бу жараённи имкон қадар 2 ёш ёки ундан кўпроққа чўзиш;
- фарзандни соғлом овқатланишга, жисмоний фаолликка, яхши ухлашга одатлантириш;
- телевизор олдида ўтказиладиган вақтни чеклаш;
- таркибида шакар бўлган, юқори калорияли маҳсулотлар истеъмолини камайтириш.

 


Лайфстайл


														
														Беёнсе ва унинг эри Жай-З плагиатда айбланмоқда

Беёнсе ва унинг эри Жай-З плагиатда айбланмоқда

Америкалик реп қўшиқчиси Биг Фреэдиа қўшиқдаги парчадан ноқонуний фойдаланган.
17:39 / 27.05.2024

														
														Марям Тиллаеванинг хорижий фильмдаги илк кадрлари пайдо бўлди

Марям Тиллаеванинг хорижий фильмдаги илк кадрлари пайдо бўлди

Блогер актёр Максим Лагашкин билан бирга роль ижро этган.
17:17 / 27.05.2024

														
														Тўртта сайёра бир сафга тизиладиган кун аниқланди

Тўртта сайёра бир сафга тизиладиган кун аниқланди

Москва Планетарийси расмийси Людмила Кошман бу ҳодисани кундузи Ер аҳолиси кузата олмаслигини маълум қилган.
09:49 / 27.05.2024

														
														Тошкентдан Наманганга қўшимча авиақатнов амалга оширилади

Тошкентдан Наманганга қўшимча авиақатнов амалга оширилади

Бу ҳақда Uzbekistan Airways хабар берди.
17:33 / 26.05.2024

														
														Россия илк бор 5G сунъий йўлдошини коинотга учирди

Россия илк бор 5G сунъий йўлдошини коинотга учирди

Бюро 1440 сунъий йўлдошлари ишга туширилгунга қадар бундай алоқа сифати бирор марта таъминланмаган.
17:24 / 26.05.2024

														
														Илон Маск хAI суперкомпютерини яратади

Илон Маск хAI суперкомпютерини яратади

Ушбу лойиҳа доирасида хАI Оracle билан ҳамкорлик қилиши мумкин.
16:59 / 26.05.2024

														
														Малайзия Осиёдаги энг йирик интеграл микросхемалар ишлаб чиқиш паркини яратишни режалаштирмоқда

Малайзия Осиёдаги энг йирик интеграл микросхемалар ишлаб чиқиш паркини яратишни режалаштирмоқда

Малайзия бизнесларини қўллаб-қувватлаш учун 209 миллион АҚШ доллари инвестиция фондини шакллантиришни режалаштирмоқда.
16:50 / 26.05.2024

														
														Пиёда юриш гипертониянинг олдини олади

Пиёда юриш гипертониянинг олдини олади

Бу ҳақда кардиолог Денис Цоколов хабар берди.
13:11 / 25.05.2024

														
														Эскирган ва аҳамиятини йўқотган касб ҳамда лавозимлар рўйхати тузилади

Эскирган ва аҳамиятини йўқотган касб ҳамда лавозимлар рўйхати тузилади

Ушбу вазифага Бандлик вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги масъул этиб тайин…
11:30 / 25.05.2024

														
														Баҳодир Жалолов оладиган гонорарини нималарга сарфлайди?

Баҳодир Жалолов оладиган гонорарини нималарга сарфлайди?

Токио-2020 Олимпиадаси чемпиони Баҳодир Жалолов гонорарларини қай мақсадларга ишлатгани ҳақида гапирди.
09:56 / 25.05.2024

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонда Бауман номидаги Москва техника университети ва Бутунроссия ташқи савдо академияси филиаллари очилади

Ўзбекистонда Бауман номидаги Москва техника университети ва Бутунроссия ташқи савдо академияси филиаллари очилади

Кўксарой қароргоҳида Шавкат Мирзиёев ва Владимир Путиннинг тор доирадаги учрашуви бўлиб ўтди.
15:33 / 27.05.2024
ХАМАС узоқ танаффусдан сўнг Тель-Авивга ракета учирди. Исроил эса Рафаҳга зарба берди

ХАМАС узоқ танаффусдан сўнг Тель-Авивга ракета учирди. Исроил эса Рафаҳга зарба берди

Кейинроқ Исроил армияси Рафаҳдаги объектга зарба берди.
11:18 / 27.05.2024
Марям Тиллаеванинг хорижий фильмдаги илк кадрлари пайдо бўлди

Марям Тиллаеванинг хорижий фильмдаги илк кадрлари пайдо бўлди

Блогер актёр Максим Лагашкин билан бирга роль ижро этган.
17:17 / 27.05.2024
Бугун, 29 май куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Бугун, 29 май куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Ўзбекистон Республикаси Гидрометеорология хизмати агентлигининг хабар беришича, 29 май куни Тошкентда ҳаво ўзгариб туради, ё…
22:47 / 28.05.2024
Исроил ва Миср ҳарбийлари ўртасида Рафаҳ назорат пунктида отишма содир бўлди

Исроил ва Миср ҳарбийлари ўртасида Рафаҳ назорат пунктида отишма содир бўлди

Исроил мудофаа армияси (ИДФ) ва Миср ҳарбийлари ўртасида 27-май куни Рафаҳ назорат-ўтказиш пунктида (КПП) ўқ отиш содир бўлд…
11:05 / 28.05.2024
Жаҳон банки Ўзбекистонга ажратган 100 миллион долларли имтиёзли кредитдан қандай мақсадларда фойдаланилади?

Жаҳон банки Ўзбекистонга ажратган 100 миллион долларли имтиёзли кредитдан қандай мақсадларда фойдаланилади?

Қайд этилишича, жамғарма фаолияти дунёнинг турли мамлакатларидаги ижтимоий ҳимояга муҳтож болаларнинг ривожланиши ва таълими…
12:30 / 27.05.2024
Нетаняху Рафаҳга қилинган ҳужумни “фожиали бахтсиз ҳодиса” деб атади

Нетаняху Рафаҳга қилинган ҳужумни “фожиали бахтсиз ҳодиса” деб атади

ХАМАС назорати остидаги Ғазо Соғлиқни сақлаш вазирлигининг маълумотларига кўра, мазкур ҳужум натижасида камида 45 киши ҳалок…
12:18 / 28.05.2024
Нетаняху музокараларни рад этди ва Ғазони тарк этишдан бош тортди

Нетаняху музокараларни рад этди ва Ғазони тарк этишдан бош тортди

Бинямин Нетаняху Ғазодаги урушни тугатиш масаласи бўйича муаммо борлигини билдирган.
14:58 / 27.05.2024
Метан нархи 3750 сўмдан ошмаслиги белгиланмоқда

Метан нархи 3750 сўмдан ошмаслиги белгиланмоқда

2024 йил 1 июндан 1 августгача бир куб метр метан газнинг энг баланд нархи 3750 сўм қилиб белгиланмоқда.
15:36 / 27.05.2024

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!