19 октябрь — ТАРИХ ИЗЛАРИДА

Тарихдаги муҳим воқеалар

🔹 ​202 йил (миль. ав.) — Зама жанги бўлиб ўтди. Рим саркардаси Стсипион Африкалик Карфаген қўмондони Ганнибал устидан ҳал қилувчи ғалабага эришди ва Иккинчи Пуни урушига нуқта қўйди.

🔹 ​1781 йил — Америка мустақиллик уруши даврида Ёрктаун қамали якунланди. Британия генерали Корнуоллис қўшинлари таслим бўлди, бу эса АҚШ мустақиллигининг амалдаги ғалабасини таъминлади.

🔹 ​1812 йил — Москвани эгаллаб олган Наполеон Бонапарт ўзининг «Буюк армия»си билан шаҳарни ташлаб чиқишга ва орқага чекинишга мажбур бўлди.

🔹 ​1943 йил — АҚШдаги Ратгерс университети тадқиқотчиси Альберт Шатс сил (туберкулёз) хасталигига қарши биринчи самарали дори воситаси бўлган стрептомитсин антибиотигини кашф қилди.

🔹 ​1987 йил — Молия тарихида «Қора душанба» номи билан машҳур ҳодиса юз берди: Dow Jones индекси бир куннинг ўзида рекорд даражада (22,6 фоиз) қулаб тушди ва глобал молиявий инқирозни келтириб чиқарди.

Шу кунда туғилган машҳурлар

🔹 ​Субҳиддин Бердиев (1896) — ўзбек актёри ва режиссёри, миллий театр санъатининг кўзга кўринган вакилларидан бири.

🔹 ​Субраманян Чандрасекар (1910) — ҳинд-америкалик астрофизик, оқ митти юлдузларнинг массаси чегарасини («Чандрасекар чегараси») аниқлаган олим, физика бўйича Нобель мукофоти лауреати.

🔹 ​Марям Ёқубова (1909) — Ўзбекистон ССР халқ артисти (1955. Москва кино мактабини тугатган2026-йил 28 майда Меҳнат шуҳрати ордени билан тақдирланган.

🔹 ​Жон ле Карре (1931) — жосуслик жанрида жаҳонга машҳур бўлган инглиз ёзувчиси.

🔹 Руслан Чагаев (1978) — ўзбек боксчиси, Бутунжаҳон Бокс Ассоциацияси (ингл. WBA) версияси бўйича супер оғир вазнда жаҳон чемпиони.

Халқаро байрамлар ва муҳим саналар

🔹 ​Бутунжаҳон кўкрак бези саратонига қарши кураш куни — бутун дунё бўйлаб онкологик касалликларни эрта аниқлаш ва хотин-қизлар саломатлигини асрашга чақирувчи халқаро сана («Пушти тасма» рамзи остида).

🔹 ​Бутунжаҳон биоэтика куни — тиббиёт, фан ва инсон ҳуқуқлари ўртасидаги ахлоқий меъёрларни муҳокама қилишга қаратилган кун.

🔹 Қозоғистонда Қутқарувчилар куни — 1995 йилда Фавқулодда вазиятлар давлат қўмитаси ташкил этилган кун муносабати билан нишонланади.

🔹 Келажакка хат ёзиш куни — инсонлар ўз келажакдаги режалари, орзулари ёки авлодлар учун хат ёзадиган норасмий сана.