Нобел мукофоти, Алфред Нобелнинг васиятига биноан, физика, кимё, физиология ёки тиббиёт, адабиёт ва тинчлик соҳаларидаги ажойиб ютуқлар учун берилади. Бироқ математика бу рўйхатда йўқ. Нега?

Биринчи назария — Алфред Нобелнинг математикларга қизиқиши йўқлиги ёки шахсий адоват туфайли математикани қамраб олмаганлигидир. Айрим ҳикоялар Нобелнинг севгилиси бир математик билан қочиб кетганлиги ҳақида гапиради, лекин бу фақат афсона.

Аслида — Нобелнинг асосий мақсади инсониятга амалий фойда келтирадиган кашфиётларни рағбатлантириш бўлган. Математика эса кўпинча назарий ва амалиётдан узоқ бўлгани учун, Нобел уни мукофот дастурига киритмаган бўлиши мумкин.

Математикларни рағбатлантириш мақсадида, 1936 йилда Швеция Қироллик Фанлар Академияси математикларни тақдирлаш учун Кlé ёки математика бўйича Нобел мукофоти деб ҳам танилган Fields медалини таъсис этди. Бу мукофот ҳар тўрт йилда бир марта, математиканинг турли соҳаларида ажойиб ютуқларга эришган ёш математикларга берилади.

Шундай қилиб, гарчи Нобел мукофоти математикага берилмаса-да, Fields медали математикларнинг юксак ютуқларини тан олиш ва рағбатлантириш учун хизмат қилади.

• Нобел